Przejdź do treści

Zespół stresu pourazowego jako rezultat traumatycznych wydarzeń w dzieciństwie i czasie rzeczywistym. Jak pomóc osobie z PTSD?

Kobieta z zespołem stresu pourazowego leży skulona na łóżku.
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Adam Lewanowicz
Jak pomóc bliskiej osobie, która tkwi w toksycznej relacji? Radzi psychoterapeuta Adam Lewanowicz [WIDEO]
projektowanie uśmiechu
„Od razu zauważam, gdy ktoś ma problem, bo mówi czy uśmiecha się, przekręcając głowę w bok, lub zasłania usta dłonią”. Lek. dent. Marcin Krupiński o projektowaniu uśmiechu
„Złość piękności szkodzi”? W żadnym wypadku. Pozwólmy dziewczynkom się złościć!
Złość piękności szkodzi? „Zbyt długo dałyśmy sobie wmawiać bajkę o złości, co to kobiecości nie przystoi”
Pokonała już raka i sepsę, teraz 102-latka po raz drugi wyzdrowiała z COVID-19
Pokonała już raka i sepsę, teraz 102-latka po raz drugi wyzdrowiała z COVID-19
Kobieta w ciąży
Suplementacja DHA w ciąży. Nowe rekomendacje PTGiP

Zespół stresu pourazowego to szereg objawów, które powstają na skutek traumatycznych wydarzeń, których chory był świadkiem lub brał w nich czynny udział. Nie ma na niego lekarstwa. Osobom z tym zespołem można zapewnić jedynie wsparcie psychologiczne i wspomagające leczenie farmakologiczne.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

W zespole stresu pourazowego objawy mogą przypominać depresję. Chory unika kontaktów z innymi ludźmi i jest odrętwiały emocjonalnie, także w stosunku do bliskich. Łatwo się irytuje, a jego codzienne zachowanie trudno przewidzieć. Stale odczuwa lęk i niechęć, co może prowadzić do prób samobójczych. Takie osoby potrzebują pomocy specjalisty. Terapia może trwać nawet kilka miesięcy.

Co to jest zespół stresu pourazowego?

Zespół stresu pourazowego (ang. posttraumatic stress disorder, PTSD) to zaburzenia emocjonalne powstałe na skutek traumatycznych wydarzeń, których osoba chora była świadkiem lub brała w nich czynny udział. Jego objawy przypominają depresję i mogą utrzymywać się wiele miesięcy.

Z PTSD zmaga się obecnie blisko 6% populacji. Nie zawsze są to ludzie młodzi, ponieważ trauma pourazowa nie musi rozwijać się od razu. U niektórych chorych pierwsze objawy zespołu stresu pourazowego mogą ujawnić się nawet po 30 latach.

Przyczyny zespołu stresu pourazowego

Przyczyną wystąpienia zespołu stresu pourazowego jest reakcja na traumatyczne wydarzenia, która może być spowodowana różnymi czynnikami np.:

  • wypadkiem samochodowym,
  • katastrofą spowodowaną przez człowieka,
  • przemocą, w tym porwaniem i gwałtem,
  • atakiem terrorystycznym,
  • śmiercią bliskiej osoby,
  • rozpoznaniem poważnej choroby.

Na powstanie PTSD duży wpływ ma również dzieciństwo, które mogło być trudne bogate w złe doświadczenia.

Jakie są objawy zespołu stresu pourazowego?

U wielu osób objawy zespołu stresu pourazowego pojawiają się w ciągu 6 miesięcy od chwili przeżycia traumatycznego wydarzenia. Nie są to sztywne ramy czasowe, ponieważ odporność człowieka na przeżycia może być różna, a jego reakcja na stres opóźniona nawet o kilkanaście lat. Do uruchomienia lawiny zachowań wystarczy jedna sytuacja, którą chory może uważać za podobną do traumy sprzed lat.

Ludzie z zespołem stresu pourazowego odczuwają nieustanny lęk. Przykre wspomnienia i zdarzenia powracają do nich w snach i życiu codziennym. Ponieważ się nie wysypiają, są stale poirytowani i nawet błaha rzecz wyprowadza ich z równowagi. Mają problemy z pamięcią i koncentracją. Wahania nastrojów, gniew i złość określa się terminem klasycznych przy zespole stresu pourazowego objawów fizycznych.

W przebiegu PSTD wyodrębnia się też aspekty psychologiczne. Są to głównie nawracające przykre wspomnienia, które chory przeżywa lub próbuje je wyprzeć ze swojej pamięci. Dzięki nim w organizmie podnosi się poziom adrenaliny, co uniemożliwia wypoczynek i powoduje, że chory jest w stanie ciągłej gotowości.

Zobacz także

Jak pomóc choremu na zespół stresu pourazowego?

Dla osoby z PTSD kontakt z innymi ludźmi jest nieistotny, ponieważ izoluje się ona od otoczenia. W takich sytuacjach pomoc bliskich wydaje się pozbawiona sensu, ale w rzeczywistości ma ogromne znaczenie. Chorym z zespołem stresu pourazowego potrzebne jest wsparcie, które zagwarantuje siłę do uporania się z traumą i specjalistyczna pomoc psychologiczna. Niezbędne bywa także leczenie farmakologiczne. Szansa na powrót do normalnego życia jest możliwa dopiero po około roku od momentu rozpoczęcia terapii. Do zdrowia powraca 50% chorych.

Leczenie zespołu stresu pourazowego

Leczenie zespołu stresy pourazowego opiera się psychoterapii i farmakoterapii. Kluczowym elementem jest terapia behawioralno-poznawcza, podczas której chory nabędzie umiejętności radzenia sobie ze stresem i nauczy się akceptowania przykrych dla niego wydarzeń. Podczas spotkań wykorzystuje się zazwyczaj techniki relaksacyjne, których zadaniem jest osłabienie lęku.

Inną metodą leczenia jest desensytyzacja i przetwarzanie poprzez ruch oczu (eye movement desensitization and reprocessing therapy, EMDR). Wodzenie oczami za palcem terapeuty pozwala mózgowi zrozumieć i zaakceptować wydarzenie, które miało miejsce przed chorobą. Jest to tzw. archiwizowanie przeżytych wydarzeń.

Chorzy z zespołem stresu pourazowego bardzo często wymagają leczenia farmakologicznego. Zazwyczaj są to środki antydepresyjne, które mają pomóc w wyciszeniu emocji lub w zasypianiu, np. inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny skuteczne w leczeniu zaburzeń na tle lękowym. Niestety wykazują one działanie uzależniające, dlatego nie powinny być stosowane długotrwale.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

N. Bulik-Ogińska, Z. Juczyński, Konsekwencje doświadczanych negatywnych wydarzeń życiowych – objawy stresu pourazowego i potraumatyczny wzrost, Psychiatria, 2012, 9(1), s. 1–10.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Zespół ogona końskiego – przyczyny, objawy, leczenie, powikłania

Po jakim czasie wykonać test na HIV od ekspozycji na zakażenie? Rodzaje testów na HIV

prof. Krzysztof J. Filipiak

Prof. Krzysztof J. Filipiak: „Wielu z nas zdaje sobie sprawę, że szczepionki znajdą się w Polsce najwcześniej jesienią 2021 r. Nadal więc czeka nas trudny rok walki z pandemią”

cesarskie cięcie, krew pępowinowa

Krew pępowinowa – pobierać czy nie?

Zanik wieloukładowy – objawy, przyczyny, leczenie, rokowania

Osobowość histrioniczna (HPD) – co to, objawy, leczenie

Karboksyterapia – co to jest, efekty, przeciwwskazania

Kobieta stoi przy oknie

Nerwobóle (neuralgia) w klatce piersiowej – przyczyny, objawy i leczenie

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Lekarze odkryli nowy organ w naszych ciałach. Mamy go w głowie

Peeling kawitacyjny – efekty, przeciwwskazania, jak często robić?

Lipoza iniekcyjna - zabieg

Lipoza iniekcyjna – co to, efekty, przeciwwskazania

Nerw kulszowy – przebieg, funkcje i przyczyny bólu

kobieta u kosmetyczki

Fotoodmładzanie – co to jest, efekty, rodzaje, przeciwwskazania

Nagrodę Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii otrzymali: Harvey J. Alter, Michael Houghton and Charles M. Rice

Nagroda Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii przyznana! Znamy laureatów

Kobieta za szybą zasłania sobie oczy

Lek. Joanna Adamiak: załamanie nerwowe jest naturalną reakcją organizmu na przeciążenie i jest poniekąd reakcją obronną

chory kręgosłup

Skolioza, skrzywienie boczne – przyczyny, objawy, ćwiczenia

lekarz wykonuje usg piersi pacjentki

USG piersi – kiedy i jak często robić? Jak wygląda USG piersi?

wyspadek samochodowy

Wstrząs mózgu – przyczyny, objawy, pierwsza pomoc, leczenie

jęczmień na powiece

Jęczmień na oku – przyczyny, profilaktyka, leczenie

bolący brzuch

Rak trzustki – objawy, rokowania, przyczyny. Ile się żyje?

Mężczyzna trzyma się za klatkę piersiową, przstawia chusteczkę do ust i mocno kaszle

Gruźlica (suchoty) – objawy, przyczyny, leczenie, szczepionka

Kobieta zakażona glistą ludzką leży skulona i trzyma się za brzuch.

Glista ludzka – objawy, leczenie, drogi zakażenia glistnicą

Kobieta na badaniu piersi metodą mammografii

Mammografia – wskazania, przygotowanie, cena. Mammografia czy USG?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

„Zdarzało się, że nie szłam do pracy, bo nie mogłam przestać się masturbować. Jestem uzależniona od seksu i miłości”

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Dlaczego możesz nie mieć ochoty na seks? Zabójcy libido

Dlaczego możesz nie mieć ochoty na seks? Zabójcy libido

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku