Przejdź do treści

Zespół stresu pourazowego jako rezultat traumatycznych wydarzeń w dzieciństwie i czasie rzeczywistym. Jak pomóc osobie z PTSD?

Kobieta z zespołem stresu pourazowego leży skulona na łóżku.
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
laboratorium, badanie próbki małpiej ospy
Małpia ospa w Europie – potwierdzone przypadki. Czy jest groźna i jakie daje objawy?
para w łóżku
Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!
Pocałunek to samo zdrowie / istock
Całowanie się jest zdrowe. Jakie plusy dla organizmu za sobą niesie?
Tampon z jogurtem na infekcje intymne? Ginekolog mówi nam, czy skorzystanie z rady krążącej w internecie może przynieść ulgę
Tampon z jogurtem na infekcje intymne? Ginekolog wyjaśnia, czy skorzystanie z rady krążącej w internecie może przynieść ulgę
Tomasz Dzieciątkowski: obawy dotyczące szczepionek przeciw COVID-19 i chorób powodujących bezpłodność kobiet są bezpodstawne

Zespół stresu pourazowego to szereg objawów, które powstają na skutek traumatycznych wydarzeń, których chory był świadkiem lub brał w nich czynny udział. Nie ma na niego lekarstwa. Osobom z tym zespołem można zapewnić jedynie wsparcie psychologiczne i wspomagające leczenie farmakologiczne.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

W zespole stresu pourazowego objawy mogą przypominać depresję. Chory unika kontaktów z innymi ludźmi i jest odrętwiały emocjonalnie, także w stosunku do bliskich. Łatwo się irytuje, a jego codzienne zachowanie trudno przewidzieć. Stale odczuwa lęk i niechęć, co może prowadzić do prób samobójczych. Takie osoby potrzebują pomocy specjalisty. Terapia może trwać nawet kilka miesięcy.

Co to jest zespół stresu pourazowego?

Zespół stresu pourazowego (ang. posttraumatic stress disorder, PTSD) to zaburzenia emocjonalne powstałe na skutek traumatycznych wydarzeń, których osoba chora była świadkiem lub brała w nich czynny udział. Jego objawy przypominają depresję i mogą utrzymywać się wiele miesięcy.

Z PTSD zmaga się obecnie blisko 6% populacji. Nie zawsze są to ludzie młodzi, ponieważ trauma pourazowa nie musi rozwijać się od razu. U niektórych chorych pierwsze objawy zespołu stresu pourazowego mogą ujawnić się nawet po 30 latach.

Przyczyny zespołu stresu pourazowego

Przyczyną wystąpienia zespołu stresu pourazowego jest reakcja na traumatyczne wydarzenia, która może być spowodowana różnymi czynnikami np.:

  • wypadkiem samochodowym,
  • katastrofą spowodowaną przez człowieka,
  • przemocą, w tym porwaniem i gwałtem,
  • atakiem terrorystycznym,
  • śmiercią bliskiej osoby,
  • rozpoznaniem poważnej choroby.

Na powstanie PTSD duży wpływ ma również dzieciństwo, które mogło być trudne bogate w złe doświadczenia.

Jakie są objawy zespołu stresu pourazowego?

U wielu osób objawy zespołu stresu pourazowego pojawiają się w ciągu 6 miesięcy od chwili przeżycia traumatycznego wydarzenia. Nie są to sztywne ramy czasowe, ponieważ odporność człowieka na przeżycia może być różna, a jego reakcja na stres opóźniona nawet o kilkanaście lat. Do uruchomienia lawiny zachowań wystarczy jedna sytuacja, którą chory może uważać za podobną do traumy sprzed lat.

Ludzie z zespołem stresu pourazowego odczuwają nieustanny lęk. Przykre wspomnienia i zdarzenia powracają do nich w snach i życiu codziennym. Ponieważ się nie wysypiają, są stale poirytowani i nawet błaha rzecz wyprowadza ich z równowagi. Mają problemy z pamięcią i koncentracją. Wahania nastrojów, gniew i złość określa się terminem klasycznych przy zespole stresu pourazowego objawów fizycznych.

W przebiegu PSTD wyodrębnia się też aspekty psychologiczne. Są to głównie nawracające przykre wspomnienia, które chory przeżywa lub próbuje je wyprzeć ze swojej pamięci. Dzięki nim w organizmie podnosi się poziom adrenaliny, co uniemożliwia wypoczynek i powoduje, że chory jest w stanie ciągłej gotowości.

Zobacz także

Jak pomóc choremu na zespół stresu pourazowego?

Dla osoby z PTSD kontakt z innymi ludźmi jest nieistotny, ponieważ izoluje się ona od otoczenia. W takich sytuacjach pomoc bliskich wydaje się pozbawiona sensu, ale w rzeczywistości ma ogromne znaczenie. Chorym z zespołem stresu pourazowego potrzebne jest wsparcie, które zagwarantuje siłę do uporania się z traumą i specjalistyczna pomoc psychologiczna. Niezbędne bywa także leczenie farmakologiczne. Szansa na powrót do normalnego życia jest możliwa dopiero po około roku od momentu rozpoczęcia terapii. Do zdrowia powraca 50% chorych.

Leczenie zespołu stresu pourazowego

Leczenie zespołu stresy pourazowego opiera się psychoterapii i farmakoterapii. Kluczowym elementem jest terapia behawioralno-poznawcza, podczas której chory nabędzie umiejętności radzenia sobie ze stresem i nauczy się akceptowania przykrych dla niego wydarzeń. Podczas spotkań wykorzystuje się zazwyczaj techniki relaksacyjne, których zadaniem jest osłabienie lęku.

Inną metodą leczenia jest desensytyzacja i przetwarzanie poprzez ruch oczu (eye movement desensitization and reprocessing therapy, EMDR). Wodzenie oczami za palcem terapeuty pozwala mózgowi zrozumieć i zaakceptować wydarzenie, które miało miejsce przed chorobą. Jest to tzw. archiwizowanie przeżytych wydarzeń.

Chorzy z zespołem stresu pourazowego bardzo często wymagają leczenia farmakologicznego. Zazwyczaj są to środki antydepresyjne, które mają pomóc w wyciszeniu emocji lub w zasypianiu, np. inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny skuteczne w leczeniu zaburzeń na tle lękowym. Niestety wykazują one działanie uzależniające, dlatego nie powinny być stosowane długotrwale.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

N. Bulik-Ogińska, Z. Juczyński, Konsekwencje doświadczanych negatywnych wydarzeń życiowych – objawy stresu pourazowego i potraumatyczny wzrost, Psychiatria, 2012, 9(1), s. 1–10.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Terapia… lasem

Kury

Zgłoszono pierwszy przypadek ptasiej grypy H10N3 u człowieka

„Polski ład” ogłoszony. Co nowego w ramach działań w zakresie ochrony zdrowia?

Kobieta trzyma psa na rękach

Stres. Jak sobie z nim radzić? Oto 14 pomysłów, jak poradzić sobie ze stresem

Opieka paliatywna – na czym polega i jakie są jej rodzaje. Dla kogo jest przeznaczona taka forma opieki?

Opieka paliatywna – na czym polega i jakie są jej rodzaje. Dla kogo jest przeznaczona taka forma opieki?

Kobieta i mężczyzna ćwiczą

Ćwiczenia na kręgosłup dla każdego, czyli sposób na zdrowe plecy. Jak właściwie dobrać zestaw ćwiczeń?

Relaksacja Jacobsona – skuteczny sposób walki ze stresem, nerwami i napięciem mięśni

Neurony lustrzane – rola w funkcjonowaniu społecznym

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Galwanizacja – co to jest, działanie i przeciwwskazania

Tyłomózgowie – budowa, funkcje i choroby

Płat czołowy mózgu – funkcje, uszkodzenia, zaniki korowe

Śródmózgowie – budowa, funkcje i uszkodzenia

Kobieta leży na sofie

Lek. Joanna Adamiak: każdy z nas może doświadczyć objawów jet lagu w codziennym życiu w stałej strefie czasowej

Przelewanie w brzuchu – czy jest normalne? Co może oznaczać uczucie przelewania wody w brzuchu?

Nerw łokciowy – funkcje, uszkodzenie, ćwiczenia i operacja

Meteopaci to osoby chore na pogodę. Jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia meteopatii?

Móżdżek – budowa, funkcje, choroby i badanie móżdżku

Neuron – budowa, funkcje i choroby komórki nerwowej

Komórki glejowe – czym są, rodzaje i funkcje

Kora mózgowa – funkcje, budowa, zanik i śmierć

Suchość pochwy – problem kobiet z niskim poziomem estrogenów. Jak sobie radzić z tą dolegliwością?

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

matka z dorosłą córką

„Przez całe życie była toksyczną osobą, w każdej roli: pracownika, koleżanki, siostry, córki. I toksyczną mamą” – opowiada 35-letnia Ada o swojej matce

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

żyły na nogach

Zapalenie żył – jakie objawy wskazują na stan zapalny w żyłach powierzchownych i głębokich?

Endermologia / istock

Co to jest endermologia – efekty, wskazania i przeciwwskazania do masażu podciśnieniowego