Przejdź do treści

Zwolnienie leżące i chodzące – wszystko, co warto o nich wiedzieć

kobieta w łóżku
Zwolnienie leżące i chodzące – wszystko, co warto o nich wiedzieć Getty Images
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Czy w trakcie pobytu w szpitalu trzeba mieć swoje leki, które przyjmujemy na co dzień? Wyjaśnia prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober
„W całym szpitalu nie było ani jednej 'państwowej’ wkładki czy tamponu”. Siostra Bożenna gorzko o ubóstwie menstruacyjnym
Może nas czekać przełom w leczeniu cukrzycy i otyłości. Badania nowego leku są bardzo obiecujące
Transpłciowy mężczyzna w ciąży w reklamie Calvina Kleina. Marka usuwa nienawistne komentarze
„Uważaj na zgorzknienie organizmu!” – ostrzega dietetyk dr Damian Parol i podpowiada, jak do niego nie doprowadzić

Lekarz wystawiający zwolnienie lekarskie musi wskazać, czy chory może chodzić, czy też powinien leżeć. Większość z nas obawia się zwłaszcza tego drugiego zapisu. Czy rzeczywiście zwolnienie leżące oznacza konieczność ciągłego pozostawania w domu i czy zwolnienie chodzące jest przyzwoleniem na pełną aktywność?

Od 1 grudnia 2018 roku zwolnienia chorobowe (potocznie nazywane L4) wystawiane są w formie elektronicznej (e-ZLA). Trafiają one automatycznie do ZUS-u oraz pracodawcy. Podczas wypełniania formularza online lekarz wybiera wskazanie:

  • Chory musi leżeć.
  • Chory może chodzić.

Pomijając różnice w powyższych wskazaniach, które opiszemy za chwilę, istnieją ogólne zasady dotyczące zwolnień lekarskich. Przede wszystkim wystawiane są one na czas choroby i wyłącznie w celu umożliwienia pacjentowi powrotu do zdrowia. Obowiązkiem pacjenta jest przeznaczyć ten czas na regenerację, a także – co ważne – dołożyć starań, by w miarę możliwości przyśpieszyć okres zdrowienia. Należy rozumieć to tak, że pacjent nie powinien wykonywać żadnych czynności, które mogłyby opóźnić jego powrót do zdrowia.

Zarówno zwolnienie leżące, jak i chodzące stanowią podstawę ustalenia uprawnień i wypłaty zasiłku chorobowego z ubezpieczenia chorobowego. Maksymalny czas, przez który można pobierać wynagrodzenie chorobowe i zasiłek chorobowy, wynosi 182 dni lub 270 dni, jeśli zwolnienie zostało wystawione z powodu niezdolności do pracy przypadającej w okresie ciąży. Zasiłek za czas choroby zostanie wypłacony w wysokości 80 proc. podstawy zasiłku lub w przypadku kobiety w ciąży – 100 proc. podstawy zasiłku.

Recepty papierowe i e-recepty

Uwaga! Każde zwolnienie chorobowe może zostać skontrolowane przez ZUS lub pracodawcę, o ile zgłasza on do ubezpieczenia chorobowego powyżej 20 ubezpieczonych (zatrudnia co najmniej 20 pracowników). Celem kontroli jest ustalenie, czy chory nie wykonuje pracy zarobkowej i/lub nie wykorzystuje zwolnienia od pracy w sposób niezgodny z jego celem.

Należy pamiętać, iż niezależnie od kodu choroby czy wskazania w czasie zwolnienia nie wolno podejmować żadnej pracy (dotyczy to również pracy bezpłatnej). Uprzejmościowe odpowiadanie na e-maile do kolegów z pracy w czasie rekonwalescencji w razie kontroli zostanie z pewnością uznane za niezgodne z przeznaczeniem wykorzystywanie zwolnienia chorobowego. Pociągnie to zaś za sobą konsekwencje w postaci utraty zasiłku, a być może i konieczność zwrotu dotychczas pobranego.

Zgodnie z ustawą „w razie choroby i macierzyństwa ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia”.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Zwolnienie „leżące”

Lekarz może zdecydować, że pacjent przebywający na zwolnieniu powinien leżeć. Wiele osób uważa, że takie wskazanie oznacza dla chorego areszt domowy. Kod ten rzeczywiście pozwala de facto na wykonywanie jedynie niezbędnych czynności. Chory, który według lekarza musi leżeć, powinien przebywać w domu. Jeśli pracownicy ZUS-u zjawiają się z niezapowiedzianą wizytą i go nie zastaną, będzie musiał złożyć wyjaśnienia pod groźbą wstrzymania wypłaty świadczenia.

grupy inwalidzkie - człowiek na wózku inwalidzkim

W czasie kontroli można przebywać np. u lekarza czy na rehabilitacji – w takim wypadku potrzebne będzie zaświadczenie od lekarza/rehabilitanta, który to potwierdzi (jeżeli ZUS wezwie do złożenia wyjaśnień). Jeśli np. przebywałaś w domu sama i musiałaś wyjść do apteki, konieczne może się okazać przedłożenie paragonu. Ale tu dodatkowo należy wykazać, że rzeczywiście nie ma innego domownika, który mógł zrealizować receptę.

Są również osoby, które w czasie kontroli przebywały w domu, ale nie otworzyły drzwi, bo nie usłyszały dzwonka albo kontroler odszedł, zanim zdążyły wpuścić go do środka. Konieczne będzie wtedy złożenie wyjaśnień.

Zwolnienie „chodzące”

Teoretycznie daje ono pacjentowi większą swobodę niż zwolnienie leżące. W praktyce jednak „chory może chodzić” nie oznacza, że może wyjść na zakupy, uczestniczyć w kursie językowym etc. Tu nadal obowiązuje zasada, że dozwolone jest minimum. Z tą różnicą, że w takiej sytuacji, jeśli lekarz uzna, że zalecany jest kilkudniowy wyjazd, możesz wyjechać, ale powinna potwierdzać to dokumentacja medyczna. Jak już wiesz, przebywając na L4, nie można pracować, ale również wykonywać czynności, które mogłyby przedłużyć okres niezdolności do pracy.

Czy kontroler może przyjść do twojego domu i sprawdzić, czy okres zwolnienia przeznaczasz na regenerację? Tak. Co będzie, jeśli cię nie zastanie? Również w tym przypadku wiele zależy od interpretacji ZUS-u. W każdym przypadku będzie koniecznie złożenie szczegółowych wyjaśnień. Udowodnienie, że nie nadużyłaś swoich praw na L4, leży w twoim interesie, dlatego na wszelki wypadek warto zachować np. paragony z okresu przebywania na zwolnieniu.

Możliwa jest również sytuacja, w której aktywność fizyczna będzie jednym z zaleceń lekarskich. Wtedy nieobecność w domu jest usprawiedliwiona.

W kontekście kontroli warto pamiętać, aby podczas wypisywania zwolnienia podać faktyczny adres pobytu, a nie zamieszkania czy zameldowania. Podanie poprawnego adresu pozwoli na uniknięcie kontroli w innym miejscu.

Pamiętaj! Każda sytuacja na zwolnieniu lekarskim rozpatrywana jest indywidualnie. Musisz liczyć się z tym, że wiele zależy od osoby, która będzie odpowiedzialna za twoje postępowanie. Od niekorzystnej decyzji ZUS przysługuje ci odwołanie do sądu. Niestety trudno jednoznacznie stwierdzić, jakie i tu może być rozstrzygnięcie.

konsultacja: Marzena Pilarz-Herzyk, prawniczka, autorka serwisu mamaprawniczka.pl

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Wystawianie zwolnień lekarskich podczas teleporad było nielegalne? ZUS przeprowadza kontrole

Wystawianie zwolnień lekarskich podczas teleporad było nielegalne? ZUS przeprowadza kontrole

Dentystka obawiała się, że otyła kobieta popsuje jej fotel. „Nikt mnie tak nigdy nie potraktował”- mówi zszokowana pacjentka

Jakie są prawa pacjenta w Polsce i czego możemy oczekiwać od służby zdrowia. Lista jest długa

27-latka zmarła, bo lekarka nie podjęła się diagnozy. Zapadł wyrok w bulwersującej sprawie

Wypalenie zawodowe

Nie będzie od tego roku L4 na tzw. wypalenie zawodowe. Eksperci prostują doniesienia medialne

Róża

„Gruba jak świnia, to masz problem, by się przekręcić”, „Nie masz pojęcia, jak się rodzi”. Ginekolożka o przemocy na porodówkach

Kobieta

Nowe przepisy dotyczące zasiłku chorobowego i macierzyńskiego. Zmiany wejdą w życie od 2022 roku

Wyjechałaś na wakacje i musisz wziąć zwolnienie lekarskie? Nie zapomnij o jednym ważnym obowiązku

Wyjechałaś na wakacje i musisz wziąć zwolnienie lekarskie? Nie zapomnij o jednym ważnym obowiązku

Dr hab. Teresa Zbyrad / Archiwum prywatne

Dr hab. Teresa Zbyrad: Jest takie założenie, w myśl którego pacjenta traktuje się dosłownie jako „chore ciało w łóżku”

Nowa Zelandia wprowadza płatny urlop po poronieniu lub urodzeniu martwego dziecka

Kobieta leży w łóżku z psem

Dlaczego na zwolnieniu lekarskim od psychiatry nie należy publikować swoich zdjęć w mediach społecznościowych?

Kobieta

Co musisz wiedzieć o zwolnieniu lekarskim od psychiatry? Wyjaśnia lek. Joanna Adamiak

Zdarza ci się skłamać w gabinecie lekarskim? Naprawdę nie warto tego robić

medyk w maseczce

Lekarze z całego świata będą mogli sprawdzić naszą historię pacjenta – zapowiada Agnieszka Kister z Centrum E-Zdrowia

Idziesz na badania albo do lekarza po receptę. Jakie masz prawa jako pacjentka?

Skierowanie – jak długo zachowuje ważność? Do jakich specjalistów nie potrzebujesz skierowania?

Stosowanie leków / istockphoto.com

Gdy informacje w ulotce nie zgadzają się z zaleceniami lekarza. Wszystko, co powinnaś wiedzieć na temat informacji zawartych w ulotce

Recepty papierowe i e-recepty

Recepty papierowe i e-recepty. Wszystko co powinnaś o nich wiedzieć

Polscy lekarze zbyt często przepisują antybiotyki i niewystarczająco dbają o pacjenta, który jest nimi leczony

Koniec papierowych zwolnień lekarskich. Szef i ZUS mogą cię teraz łatwiej kontrolować

kobieta wydmuchuje nos i sprawdza coś na telefonie

Zwolnienie lekarskie można otrzymać SMS-em

michał domaszewski

Dr Michał Domaszewski: nie bójmy się odpoczywać, kiedy chorujemy

Trening autogenny Schultza i Jacobsona. Co to jest? Komu może pomóc?

Clear Aligner – od skanu 3D do pięknego uśmiechu / mat. pras.

Clear Aligner – od skanu 3D do pięknego uśmiechu

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

MCV – morfologia, wyniki, norma. MCV podwyższone i za niskie

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Kobieta leżąca w łóżku

9 możliwych przyczyn krwawienia po seksie

×