Niniejszy serwis korzysta z plików cookies celem realizacji usług zgodnie z Polityką Plików Cookies.
Informujemy, iż istnieje możliwość określenia warunków przechowywania lub dostępu do plików cookies za pomocą przeglądarki. Jeżeli wyrażasz zgodę na zapisywanie informacji zawartej w plikach cookies wybierz opcję Zamknij. W przypadku, gdy nie wyrażasz zgody, zmień ustawienia swojej przeglądarki.
Zamknij Polityka plików cookies
HelloZdrowie HelloZdrowie HelloZdrowie

Zdrowy organizm

6 ważnych pytań o trzustkę

6 ważnych pytań o trzustkę
Ilustracja: shutterstock
Słyszałeś o trzustce, ale nie wiesz, gdzie leży, jaką pełni funkcję ani jak rozpoznać, że coś z nią nie tak? Warto się tego dowiedzieć, bo to naprawdę ważny organ.

Na początku trzeba sobie przypomnieć kilka rzeczy. Trzustka jest zbudowana ze zrazików i zalicza się ją do narządów miąższowych, podobnie jak nerki czy wątrobę. Ze względu na budowę możemy ją podzielić na głowę, szyjkę, trzon i ogon. Natomiast czynnościowo wyróżniamy część wewnątrzwydzielniczą i zewnątrzwydzielniczą. Do tej drugiej zaliczamy pęcherzyki, które wydzielają sok trzustkowy, a także przewody międzyzrazikowe. Z kolei w skład części wewnątrzwydzielniczej wchodzą tzw. wyspy trzustkowe (wyspy Langerhansa), czyli skupiska różnego rodzaju komórek. Szacuje się, że ich liczba to ok. 2 milionów, przy czym stanowią zaledwie 2 proc. całkowitej masy trzustki. W większości wyspy zbudowane są z komórek beta (ok. 60 proc.), które wydzielają insulinę, oraz z komórek alfa (ok. 25 proc.), które wydzielają glukagon.

1. Po co nam trzustka?

Jak już wiemy, trzustkę dzielimy ze względu na jej funkcję na część zewnątrz- oraz wewnątrzwydzielniczą. Ta pierwsza produkuje dziennie ponad 1 litr soku trzustkowego, który trafia do dwunastnicy i umożliwia trawienie białek, węglowodanów czy tłuszczów (przy udziale żółci). Druga część z kolei odpowiada za utrzymanie prawidłowego poziomu glukozy we krwi poprzez wydzielanie odpowiednich hormonów. Insulina pobudza wchłanianie glukozy do komórek, syntezę glikogenu w wątrobie i mięśniach oraz syntezę kwasów tłuszczowych w tkance tłuszczowej. Zwiększa również tempo metabolizmu glukozy i pobudza syntezę białek. Glukagon zaś działa na komórki wątroby i tkanki tłuszczowej, prowadząc do wzrostu stężenia glukozy we krwi. Trzustka ma również wpływ na funkcję pęcherzyka żółciowego dzięki wydzielaniu hormonu zwanego gastryną.

2. Czy można żyć bez trzustki?

Tak. Trzustka jest niezwykle ważnym narządem, jednak istnieje możliwość jego resekcji, czyli usunięcia w całości lub częściowo. Oczywiście jest to dopuszczalne wyłącznie w wyjątkowych przypadkach, takich jak np. zaawansowana choroba nowotworowa. Możliwe jest wtedy częściowe lub całkowite wycięcie narządu w zależności od rozległości choroby oraz stanu pacjenta. Pierwsza tego typu operacja została wykonana już w latach 30. ubiegłego wieku. Od tamtego czasu wiele się zmieniło, dysponujemy znacznie większą wiedzą z zakresu anestezjologii i intensywnej opieki medycznej. Jednak operacja ta nie należy do rutynowych, m.in. ze względu na lokalizację i utrudniony dostęp do narządu. Osoby bez trzustki muszą do końca życia zażywać leki, a także pozostać na lekkostrawnej diecie.

3. Co powinno wzbudzić naszą czujność?

Przede wszystkim palący ból w okolicy nadbrzusza, promieniujący do pleców, który nasila się podczas leżenia na wznak. W przypadku trzustki dolegliwości narastają zazwyczaj bezpośrednio po piciu lub jedzeniu (w szczególności dotyczy to tłustych potraw). Nie jest to jednak regułą, bo ból może się pojawić również kilkanaście godzin po posiłku i utrzymywać się nawet przez kilka dni. Problemy z trzustką skutkują nieprawidłowym trawieniem pokarmów oraz obniżonym przyswajaniem składników odżywczych, prowadząc bardzo często do utraty masy ciała lub niedożywienia. Naszą uwagę powinny zwrócić również gorączka, nudności, ból głowy oraz problemy z koncentracją. Niestety są to mało specyficzne objawy, których nie można interpretować samodzielnie. 

Zapytaj i podziel się wiedzą

Aby zadać pytanie musisz się zalogować
Wyślij

Powiązane artykuły

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

Trzustka odgrywa kluczową rolę w procesach trawiennych oraz wytwarza hormony....
Trzustka odgrywa kluczową rolę w procesach trawiennych oraz wytwarza hormony. Bez niej prawidłowa przemiana materii w organizmie jest niemożliwa. Więc bądź dla niej dobry!

Problem z alkoholem ‒ 8 sygnałów ostrzegawczych

Polacy to Słowianie, a Słowianie lubią wypić. Nie wszyscy jednak piją hucznie...
Polacy to Słowianie, a Słowianie lubią wypić. Nie wszyscy jednak piją hucznie i ostentacyjnie. W życie wielu z nas alkohol wkrada się niepostrzeżenie i stopniowo przejmuje nad nim kontrolę. Jak w porę zauważyć problem? Oto 8 sygnałów, które powinny wzbudzić naszą czujność.

Czy grozi ci cukrzyca?

Ponad 2,5 miliona - orientacyjnie tylu Polaków choruje na cukrzycę. Według danych WHO częstość występowania...
Ponad 2,5 miliona - orientacyjnie tylu Polaków choruje na cukrzycę. Według danych WHO częstość występowania tej choroby w Polsce wynosi 9,5 proc. Co więcej, ponad pół miliona Polaków nie wie, że ma cukrzycę. Mamy dla ciebie krótki test sprawdzający, czy jesteś w grupie ryzyka.

Bób, ciecierzyca i fasola – strączkowy pochód zdrowia

Bób odpowiedni jest dla osób dbających o linię, fasola - dla tych ze schorzeniami...
Bób odpowiedni jest dla osób dbających o linię, fasola - dla tych ze schorzeniami układu krwionośnego, a ciecierzyca świetnie zadba o trawienie. Każdy ze strączków, pomimo podobnego składu, działa unikalnie. Znajdź strączek idealnie dopasowany do swoich potrzeb!