Przejdź do treści

Gruźlica – objawy, przyczyny i leczenie

Lekarz bada chorą na gruźlicę kobietę
Fot. oneblink1 / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Otwierasz krem i po kilku miesiącach do niego wracasz? To błąd! Poznaj 5 zasad obsługi kosmetyków
Jak rozpoznać zawał i pomóc osobie, która go przechodzi? Poznaj porady ratownika medycznego!
„Pokaż środkowy palec nowotworowi!” – poznańscy lekarze okazują solidarność z chorymi w wideo FaqRak
Kobieta biegnie
Biegowe fakty i mity. Dementujemy najpopularniejsze
Amy Schumer w czerwonej sukience pozuje na ściance
Amy Schumer już po kolejnym etapie zapłodnienia in vitro. „Dziękuję za wasze wsparcie, jest ogromnie pokrzepiające”

Z gruźlicą zmaga się kilka milionów osób na całym świecie. Jej charakterystycznym objawem jest kaszel i ogólne osłabienie organizmu. Mimo dużej wyleczalności, gruźlica jest w dalszym ciągu chorobą śmiertelną. Co roku w Polsce umiera na nią blisko 1000 osób niezależnie od płci, wieku i ogólnego stanu zdrowia.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Gruźlica jest chorobą wywoływaną przez bakterię zwaną prątkiem lub pałeczką Kocha (nazwa pochodzi od nazwiska jej odkrywcy). Leczenie gruźlicy jest wieloetapowe i trudne, ponieważ bakterie są oporne na działanie wielu antybiotyków. Chorobą można się zarazić poprzez bezpośredni kontakt z chorym lub produkty żywnościowe, w których może być obecna ta bakteria.

Gruźlica – co to za choroba?

Gruźlica jest chorobą zakaźną, którą cechuje wysoki odsetek śmiertelności. Wywołują ją bakterie gram-dodatnie określane mianem pałeczek lub prątków (łac. Mycobacterium tuberculosis). Bardzo często nazywa je się także pałeczkami Kocha, ponieważ to ten badacz odkrył je po raz pierwszy w 1882 roku. Rok później wynaleziono metodę, która pozwoliła na zbadanie tych bakterii pod mikroskopem. Barwione prątki wyróżniały się na tle innych bakterii. Ten rodzaj badań stosuje się do dziś.

Gruźlica jest zaraźliwa. Bakteria przenosi się drogą kropelkową, pokarmową i przez skórę. Czasami można się zarazić, nie mając nawet bezpośredniej styczności z chorym, dlatego warto zadbać o szczepienia ochronne w wieku dziecięcym.

Jest wiele rodzajów gruźlicy. Choroba może się ulokować w praktycznie każdym narządzie lub układzie w organizmie człowieka. Najczęściej spotykana jest gruźlica płuc. Najcięższą odmianą jest gruźlica prosówkowa.

Kaszel? To nie zawsze wina infekcji

Gruźlica – objawy i przyczyny

Kiedyś gruźlicę nazywano chorobą biedoty, ponieważ najczęściej chorowały osoby nie mogące skorzystać z opieki zdrowotnej. Obecnie taki podział nie ma racji bytu. Na gruźlicę może zachorować każdy, kto ma styczność z bakterią. Nie ma tu znaczenia status materialny, płeć czy wiek. Choroba częściej atakuje osoby dorosłe, choć chorują także dzieci, osoby niedożywione i z wadliwym systemem odpornościowym.

W przebiegu gruźlicy objawy u dzieci są podobne do symptomów pojawiających się u dorosłych. Cechą charakterystyczną jest męczący kaszel i wysoka gorączka, podczas której występują zlewne poty.

Występujące przy gruźlicy objawy u dorosłych:

  • duszący kaszel utrzymujący się przez wiele dni, a nawet tygodni
  • odpluwanie zalegającej wydzieliny, często krwawej
  • zmiany w płucach
  • osłabienie
  • senność
  • gorączka
  • utrata masy ciała
  • wyniszczenie organizmu.

W początkowej fazie gruźlicy objawy u człowieka nie wydają się niepokojące. Dopiero dolegliwości w postaci nieprawidłowości w funkcjonowaniu poszczególnych narządów są sygnałem do poszerzenia diagnostyki.

Diagnostyka gruźlicy

Pacjenta z podejrzeniem gruźlicy kieruje się na rentgen płuc (RTG). Jeśli podstawowe badanie nic nie wykaże lub wynik nie będzie jednoznaczny, konieczna będzie tomografia komputerowa (TK) płuc. U chorego wykonuje się też bronchoskopię i pobiera do badań próbkę plwociny. Konieczne jest jej obejrzenie pod mikroskopem, żeby potwierdzić lub wykluczyć gruźlicę.

Rozpoznanie może się też opierać na tzw. odczynie tuberkulinowym. Próba polega na sprawdzeniu reakcji organizmu na pałeczkę gruźlicy. Bakterię wszczepia się choremu pod skórę.

Zobacz także

Leczenie gruźlicy

W leczeniu gruźlicy stosuje się leczenie skojarzone. Oznacza to konieczność podawania kilku preparatów jednocześnie, które mogą mieć szereg skutków ubocznych. Pacjent musi być hospitalizowany, ponieważ stale zaraża. Leczenie trwa przez okres sześciu miesięcy. W tym czasie chory przebywa w izolatce z dala od innych pacjentów. Leczenie jest bezpłatne i przysługuje każdemu, nawet osobom nieubezpieczonym. Leki stosowane najczęściej do terapii skojarzonej to rifampicyna, streptomycyna, pirazynamid i hydrazyd.

Szczepienie na gruźlicę stosuje się u dzieci w wieku niemowlęcym. Jego zadaniem jest stworzenie bariery ochronnej, która ma chronić przed chorobą przez wiele lat. Przeciwnicy szczepień ochronnych muszą się liczyć z ryzykiem zachorowania u swoich dzieci. Za szczepionkę nie trzeba płacić. Jest to obowiązkowa pozycja w Programie Szczepień Ochronnych.

Kluczowym elementem w powrocie do zdrowia po przebytej gruźlicy jest dieta. Dzięki właściwemu żywieniu można wspomóc regenerację organizmu po wyniszczającej chorobie. Menu osoby, która chorowała na gruźlicę, powinno obfitować w posiłki wysokoenergetyczne, które pomogą odzyskać siły. Ważna jest również suplementacja witaminami i minerałami.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Gawlikowska-Sroka A., Dzięciołowska-Baran E. Gruźlica – niekończąca się opowieść, “Roczniki Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie” 2013, t. 59, nr 2, 157–161.
Michałowska-Mitczuk D. Farmakoterapia gruźlicy, “Postępy Farmakoterapii” 2009, t. 65, nr 1.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

oronawirus. Dlaczego można zarazić się nim przez klamki, a przez przesyłki z Chin nie?

Koronawirus. Dlaczego można zarazić się nim przez klamki, a przez przesyłki z Chin nie?

Choroby zakaźne / istock

Nie tylko koronawirus. Choroby, których należy się bać, jadąc do Azji

Zagrożenie koronawirusem. Krajowy konsultant ds. chorób zakaźnych wydał zalecenia

Koronawirus – krajowy konsultant ds. chorób zakaźnych wydał zalecenia. Co musisz wiedzieć?

Koronawirus – czym jest, jakie są objawy choroby oraz jak skutecznie dbać o profilaktykę? Odpowiada lek. med. Joanna Pietroń, internistka

Szumowski: w czwartek do Polski dotrą primery koronowirusa

Minister Zdrowia ostrzega: koronawirus prędzej czy później dotrze do Polski

Lek. Katarzyna Woźniak, Mama i stetoskop o koronawirusie z Wuhan

Skąd wiedzieć, czy jest się zakażonym koronawirusem? Mama i stetoskop wyjaśnia, jak przebiega zakażenie

koronawirus

Uwaga! GIS wydał kolejne zalecenia w sprawie koronawirusa: postępowanie dla podróżujących i otrzymujących paczki z Chin

Koronawirusy / gettyimages

W ciągu ostatnich 14 dni byłaś w Chinach lub miałaś kontakt z kimś, kto właśnie wrócił z podróży? MZ podpowiada, co robić

rozciągająca się kobieta

O czym może świadczyć ból żeber? Jak wyglądają objawy? Jak złagodzić ból?

kleszcze

Borelioza: objawy po wielu latach. Jak można wykryć chorobę?

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

omdlenie

Czym jest utrata przytomności? Udzielanie pierwszej pomocy przy omdleniu

zgaga

Przyczyny zgagi – co może powodować dyskomfort i palenie za mostkiem?

naukowiec

Objawy salmonelli – jak je szybko rozpoznać?

kobieta w ciąży

Wzdęcia w ciąży – jak sobie z nimi radzić?

szczepionka

Szczepionka na gruźlicę wciąż potrzebna i obowiązkowa

ból

Co stres robi z naszymi stawami? Będziesz zaskoczona

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

lekarka

Badania profilaktyczne – które zrobić w zależności od wieku?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

badania wysokościowe

Badania wysokościowe – na czym polegają? Jak się do nich przygotować?

USG ginekologiczne - na czym polega, jak się do niego przygotować?

USG ginekologiczne – na czym polega, jak się do niego przygotować?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

mózg

Chorzy ze stresu – co się dzieje z naszym organizmem w sytuacjach stresowych?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Orgazm? Proszę bardzo!

Orgazm? Proszę bardzo! Poznaj 10 sposobów, aby łatwiej go osiągnąć

8 sposobów na podniesienie libido

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

Strzykawki i fiolki do badania IGG przy boreliozie

Borelioza IgG – jak interpretować wyniki?

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia