Przejdź do treści

Gruźlica – objawy, przyczyny i leczenie

Lekarz bada chorą na gruźlicę kobietę
Fot. oneblink1 / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Ćwicz kręgosłup - to proste!
Oto 7 ćwiczeń, za które twój kręgosłup ci podziękuje. Wystarczy niewiele, by poczuć znaczną różnicę
„Hashimoto nie jest wskazaniem do stosowania diety bezglutenowej”. O zależności pomiędzy hashimoto a dietą eliminacyjną, rozmawiamy z endokrynolożką i dietetyczką
Wiosenna pizza na zielonym spodzie
kobieta nurkująca w wodzie
Freediving – podwodna medytacja
lekarka Małgorzata Ponikowska
„Selen to czarny koń wśród suplementów w chorobie Hashimoto”. Lekarka Małgorzata Ponikowska o wspomaganiu chorób tarczycy selenem

Z gruźlicą zmaga się kilka milionów osób na całym świecie. Jej charakterystycznym objawem jest kaszel i ogólne osłabienie organizmu. Mimo dużej wyleczalności, gruźlica jest w dalszym ciągu chorobą śmiertelną. Co roku w Polsce umiera na nią blisko 1000 osób niezależnie od płci, wieku i ogólnego stanu zdrowia.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Gruźlica jest chorobą wywoływaną przez bakterię zwaną prątkiem lub pałeczką Kocha (nazwa pochodzi od nazwiska jej odkrywcy). Leczenie gruźlicy jest wieloetapowe i trudne, ponieważ bakterie są oporne na działanie wielu antybiotyków. Chorobą można się zarazić poprzez bezpośredni kontakt z chorym lub produkty żywnościowe, w których może być obecna ta bakteria.

Gruźlica – co to za choroba?

Gruźlica jest chorobą zakaźną, którą cechuje wysoki odsetek śmiertelności. Wywołują ją bakterie gram-dodatnie określane mianem pałeczek lub prątków (łac. Mycobacterium tuberculosis). Bardzo często nazywa je się także pałeczkami Kocha, ponieważ to ten badacz odkrył je po raz pierwszy w 1882 roku. Rok później wynaleziono metodę, która pozwoliła na zbadanie tych bakterii pod mikroskopem. Barwione prątki wyróżniały się na tle innych bakterii. Ten rodzaj badań stosuje się do dziś.

Gruźlica jest zaraźliwa. Bakteria przenosi się drogą kropelkową, pokarmową i przez skórę. Czasami można się zarazić, nie mając nawet bezpośredniej styczności z chorym, dlatego warto zadbać o szczepienia ochronne w wieku dziecięcym.

Jest wiele rodzajów gruźlicy. Choroba może się ulokować w praktycznie każdym narządzie lub układzie w organizmie człowieka. Najczęściej spotykana jest gruźlica płuc. Najcięższą odmianą jest gruźlica prosówkowa.

Kaszel? To nie zawsze wina infekcji

Gruźlica – objawy i przyczyny

Kiedyś gruźlicę nazywano chorobą biedoty, ponieważ najczęściej chorowały osoby nie mogące skorzystać z opieki zdrowotnej. Obecnie taki podział nie ma racji bytu. Na gruźlicę może zachorować każdy, kto ma styczność z bakterią. Nie ma tu znaczenia status materialny, płeć czy wiek. Choroba częściej atakuje osoby dorosłe, choć chorują także dzieci, osoby niedożywione i z wadliwym systemem odpornościowym.

W przebiegu gruźlicy objawy u dzieci są podobne do symptomów pojawiających się u dorosłych. Cechą charakterystyczną jest męczący kaszel i wysoka gorączka, podczas której występują zlewne poty.

Występujące przy gruźlicy objawy u dorosłych:

  • duszący kaszel utrzymujący się przez wiele dni, a nawet tygodni
  • odpluwanie zalegającej wydzieliny, często krwawej
  • zmiany w płucach
  • osłabienie
  • senność
  • gorączka
  • utrata masy ciała
  • wyniszczenie organizmu.

W początkowej fazie gruźlicy objawy u człowieka nie wydają się niepokojące. Dopiero dolegliwości w postaci nieprawidłowości w funkcjonowaniu poszczególnych narządów są sygnałem do poszerzenia diagnostyki.

Diagnostyka gruźlicy

Pacjenta z podejrzeniem gruźlicy kieruje się na rentgen płuc (RTG). Jeśli podstawowe badanie nic nie wykaże lub wynik nie będzie jednoznaczny, konieczna będzie tomografia komputerowa (TK) płuc. U chorego wykonuje się też bronchoskopię i pobiera do badań próbkę plwociny. Konieczne jest jej obejrzenie pod mikroskopem, żeby potwierdzić lub wykluczyć gruźlicę.

Rozpoznanie może się też opierać na tzw. odczynie tuberkulinowym. Próba polega na sprawdzeniu reakcji organizmu na pałeczkę gruźlicy. Bakterię wszczepia się choremu pod skórę.

Zobacz także

Leczenie gruźlicy

W leczeniu gruźlicy stosuje się leczenie skojarzone. Oznacza to konieczność podawania kilku preparatów jednocześnie, które mogą mieć szereg skutków ubocznych. Pacjent musi być hospitalizowany, ponieważ stale zaraża. Leczenie trwa przez okres sześciu miesięcy. W tym czasie chory przebywa w izolatce z dala od innych pacjentów. Leczenie jest bezpłatne i przysługuje każdemu, nawet osobom nieubezpieczonym. Leki stosowane najczęściej do terapii skojarzonej to rifampicyna, streptomycyna, pirazynamid i hydrazyd.

Szczepienie na gruźlicę stosuje się u dzieci w wieku niemowlęcym. Jego zadaniem jest stworzenie bariery ochronnej, która ma chronić przed chorobą przez wiele lat. Przeciwnicy szczepień ochronnych muszą się liczyć z ryzykiem zachorowania u swoich dzieci. Za szczepionkę nie trzeba płacić. Jest to obowiązkowa pozycja w Programie Szczepień Ochronnych.

Kluczowym elementem w powrocie do zdrowia po przebytej gruźlicy jest dieta. Dzięki właściwemu żywieniu można wspomóc regenerację organizmu po wyniszczającej chorobie. Menu osoby, która chorowała na gruźlicę, powinno obfitować w posiłki wysokoenergetyczne, które pomogą odzyskać siły. Ważna jest również suplementacja witaminami i minerałami.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Gawlikowska-Sroka A., Dzięciołowska-Baran E. Gruźlica – niekończąca się opowieść, “Roczniki Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie” 2013, t. 59, nr 2, 157–161.
Michałowska-Mitczuk D. Farmakoterapia gruźlicy, “Postępy Farmakoterapii” 2009, t. 65, nr 1.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Jędrne piersi to zdrowe piersi! Zobacz, jak je zbadać, by uniknąć błędów

Jestem ciągle zmęczona. Dlaczego? Jakie mogą być przyczyny?

kobieta w ciasnym pomieszczeniu

Klaustrofobia – na czym polega schorzenie i jak sobie z nim radzić?

Chorzy od pracy

5 negatywnych syndromów chorób, które mogą pojawić się podczas pracy

znudzone dziecko

ADHD – czym się objawia i kogo dotyka najczęściej?

kobieta trzymająca się za bolący prawy bark

Ból stawów barkowych, czyli objaw o charakterze miejscowym i rzutowanym – domowe sposoby walki z dolegliwością

Kobieta siedzi po turecku na biurku i medytuje. Przed nią stoi na biurku laptop, za nią regał z książkami, fotel i okno

5 biurowych trików, które ratują kręgosłup

Kobieta pod zabiegu mikrodermabrazji

Mikrodermabrazja – na czym polega ten zabieg i czy jest skuteczny?

Kobieta cierpiąca na obsesję korzysta z telefonu komórkowego

Obsesja – jak może się objawiać? Czy leczenie może pomóc pozbyć się obsesji?

kobieta siedząca na łóżku trzymająca się za lędźwie

Co może oznaczać ból w kościach? Przyczyny, charakter, sposoby łagodzenia dolegliwości

alergolog

Lekarz alergolog – kim jest, czym się zajmuje i jak wygląda wizyta?

Osoba cierpiąca na osteomalację

Czym jest osteomalacja? Poznaj objawy choroby i dowiedz się, jakie leczenie można zastosować

Kobieta na wizycie u lekarza na badaniu profilaktycznym

Badania profilaktyczne – jak często je wykonywać? Najlepszy sposób na kontrolę stanu zdrowia

Zaburzony skład krwi czyli małopłytkowość

Małopłytkowość – jakie są przyczyny małopłytkowości i skuteczne sposoby leczenia?

Kobieta po zabiegu wymazu z pochwy

Rodzaje, wskazania i interpretacja wyników wymazów z pochwy

Kobieta cierpiąca na kifozę piersiową na masażu

Kifoza piersiowa – kiedy fizjologiczny łuk kręgosłupa ewoluuje do patologicznej postaci?

Lekarz diagnozujący objaw Goldflama

Jak zbadać objaw Goldflama i o czym on świadczy? Jak interpretować wynik badania?

Kobieta cierpiąca z powodu protruzji

Protruzja – przyczyny, objawy i leczenie schorzenia krążków kręgosłupa

Pacjent na wizycie u torakochirurga

Torakochirurgia – co to jest i czym zajmuje się ta dziedzina medycyny? Jakie choroby leczy?

Dziewczynka z mózgowym porażeniem dziecięcym na terapii

Jak wygląda mózgowe porażenie dziecięce i na czym polega rehabilitacja schorzenia?

Lekarze chirurdzy podczas wykonywania przeszczepu serca

Czym jest przeszczep serca? Jakie są wskazania i przeciwwskazania do operacji? Jak wygląda życie po transplantacji?

Lekarz przeprowadzający zabieg angiografii

Angiografia – badanie naczyń krwionośnych. Jak się do niego przygotować?

Kobieta trzymająca się za brzuch z powodu zapalenia cewki moczowej

Zapalenie cewki moczowej – sposoby na złagodzenie nieprzyjemnych dolegliwości

Kapsułka probiotyku trzymana w palcach

Po co stosuje się probiotyki? Jak działają bakterie probiotyczne?