Przejdź do treści

Gruźlica – objawy, przyczyny i leczenie

Lekarz bada chorą na gruźlicę kobietę
Fot. oneblink1 / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Flower photo created by freepik - www.freepik.com
Zastanawiałaś się kiedyś, jak to jest wybierać między ciepłym posiłkiem a komfortem podczas okresu? One tak. I postanowiły coś z tym zrobić!
łóżko para nóg
Jak wywabić plamy po seksie z pościeli? Poznaj kilka przydatnych trików
Które ćwiczenia na macie najlepiej wyrzeźbią twoje ciało? Odpowiada fizjoterapeutka Magdalena Mikołajczyk
Dieta a choroba tarczycy. O najczęściej popełnianych błędach pisze dietetyczka Anna Reguła
Zadbaj o układ odpornościowy. Pomocna będzie Lactobacillus rhamnosus – bakteria potrzebna naszej florze jelitowej

Z gruźlicą zmaga się kilka milionów osób na całym świecie. Jej charakterystycznym objawem jest kaszel i ogólne osłabienie organizmu. Mimo dużej wyleczalności, gruźlica jest w dalszym ciągu chorobą śmiertelną. Co roku w Polsce umiera na nią blisko 1000 osób niezależnie od płci, wieku i ogólnego stanu zdrowia.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Gruźlica jest chorobą wywoływaną przez bakterię zwaną prątkiem lub pałeczką Kocha (nazwa pochodzi od nazwiska jej odkrywcy). Leczenie gruźlicy jest wieloetapowe i trudne, ponieważ bakterie są oporne na działanie wielu antybiotyków. Chorobą można się zarazić poprzez bezpośredni kontakt z chorym lub produkty żywnościowe, w których może być obecna ta bakteria.

Gruźlica – co to za choroba?

Gruźlica jest chorobą zakaźną, którą cechuje wysoki odsetek śmiertelności. Wywołują ją bakterie gram-dodatnie określane mianem pałeczek lub prątków (łac. Mycobacterium tuberculosis). Bardzo często nazywa je się także pałeczkami Kocha, ponieważ to ten badacz odkrył je po raz pierwszy w 1882 roku. Rok później wynaleziono metodę, która pozwoliła na zbadanie tych bakterii pod mikroskopem. Barwione prątki wyróżniały się na tle innych bakterii. Ten rodzaj badań stosuje się do dziś.

Gruźlica jest zaraźliwa. Bakteria przenosi się drogą kropelkową, pokarmową i przez skórę. Czasami można się zarazić, nie mając nawet bezpośredniej styczności z chorym, dlatego warto zadbać o szczepienia ochronne w wieku dziecięcym.

Jest wiele rodzajów gruźlicy. Choroba może się ulokować w praktycznie każdym narządzie lub układzie w organizmie człowieka. Najczęściej spotykana jest gruźlica płuc. Najcięższą odmianą jest gruźlica prosówkowa.

Kaszel? To nie zawsze wina infekcji

Gruźlica – objawy i przyczyny

Kiedyś gruźlicę nazywano chorobą biedoty, ponieważ najczęściej chorowały osoby nie mogące skorzystać z opieki zdrowotnej. Obecnie taki podział nie ma racji bytu. Na gruźlicę może zachorować każdy, kto ma styczność z bakterią. Nie ma tu znaczenia status materialny, płeć czy wiek. Choroba częściej atakuje osoby dorosłe, choć chorują także dzieci, osoby niedożywione i z wadliwym systemem odpornościowym.

W przebiegu gruźlicy objawy u dzieci są podobne do symptomów pojawiających się u dorosłych. Cechą charakterystyczną jest męczący kaszel i wysoka gorączka, podczas której występują zlewne poty.

Występujące przy gruźlicy objawy u dorosłych:

  • duszący kaszel utrzymujący się przez wiele dni, a nawet tygodni
  • odpluwanie zalegającej wydzieliny, często krwawej
  • zmiany w płucach
  • osłabienie
  • senność
  • gorączka
  • utrata masy ciała
  • wyniszczenie organizmu.

W początkowej fazie gruźlicy objawy u człowieka nie wydają się niepokojące. Dopiero dolegliwości w postaci nieprawidłowości w funkcjonowaniu poszczególnych narządów są sygnałem do poszerzenia diagnostyki.

Diagnostyka gruźlicy

Pacjenta z podejrzeniem gruźlicy kieruje się na rentgen płuc (RTG). Jeśli podstawowe badanie nic nie wykaże lub wynik nie będzie jednoznaczny, konieczna będzie tomografia komputerowa (TK) płuc. U chorego wykonuje się też bronchoskopię i pobiera do badań próbkę plwociny. Konieczne jest jej obejrzenie pod mikroskopem, żeby potwierdzić lub wykluczyć gruźlicę.

Rozpoznanie może się też opierać na tzw. odczynie tuberkulinowym. Próba polega na sprawdzeniu reakcji organizmu na pałeczkę gruźlicy. Bakterię wszczepia się choremu pod skórę.

Zobacz także

Leczenie gruźlicy

W leczeniu gruźlicy stosuje się leczenie skojarzone. Oznacza to konieczność podawania kilku preparatów jednocześnie, które mogą mieć szereg skutków ubocznych. Pacjent musi być hospitalizowany, ponieważ stale zaraża. Leczenie trwa przez okres sześciu miesięcy. W tym czasie chory przebywa w izolatce z dala od innych pacjentów. Leczenie jest bezpłatne i przysługuje każdemu, nawet osobom nieubezpieczonym. Leki stosowane najczęściej do terapii skojarzonej to rifampicyna, streptomycyna, pirazynamid i hydrazyd.

Szczepienie na gruźlicę stosuje się u dzieci w wieku niemowlęcym. Jego zadaniem jest stworzenie bariery ochronnej, która ma chronić przed chorobą przez wiele lat. Przeciwnicy szczepień ochronnych muszą się liczyć z ryzykiem zachorowania u swoich dzieci. Za szczepionkę nie trzeba płacić. Jest to obowiązkowa pozycja w Programie Szczepień Ochronnych.

Kluczowym elementem w powrocie do zdrowia po przebytej gruźlicy jest dieta. Dzięki właściwemu żywieniu można wspomóc regenerację organizmu po wyniszczającej chorobie. Menu osoby, która chorowała na gruźlicę, powinno obfitować w posiłki wysokoenergetyczne, które pomogą odzyskać siły. Ważna jest również suplementacja witaminami i minerałami.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Gawlikowska-Sroka A., Dzięciołowska-Baran E. Gruźlica – niekończąca się opowieść, “Roczniki Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie” 2013, t. 59, nr 2, 157–161.
Michałowska-Mitczuk D. Farmakoterapia gruźlicy, “Postępy Farmakoterapii” 2009, t. 65, nr 1.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

Dr Katarzyna Pogoda

„Wielką radość sprawia mi obserwowanie, jak kobiety po leczeniu świetnie się realizują, zmieniają podejście do życia, nabierają sił i energii do działania” – mówi dr Katarzyna Pogoda, onkolog kliniczny

„Nie polecam grup wsparcia, forów internetowych. Mam bardzo przykre doświadczenia z pacjentami, którzy zostali tam dotkliwie skrytykowani” – mówi Kamila Urbaniak, dietetyk i autorka bloga kreatorniazmian.pl

Laurie Penny

Laurie Penny: bez odwagi nasze pokolenie jest skazane na kolejną dekadę politycznego wykluczenia i gównianej muzyki

„Hormony działają na podstawie tego, co jemy. Jeśli nie jemy zgodnie ze swoim metabolicznym IQ, brak nam energii, koncentracji i mamy kłopoty z układem pokarmowym” – mówi health coach Agnieszka Pająk

Zainteresują cię również:

klimatyzacja

Klimatyzacja – poznaj jej plusy i minusy

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Komar azjatycki dotrze do Polski? Już jedno ukłucie tego owada może zabić. Entomolog wyjaśnia, jak go rozpoznać

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

jak nie zarazić się od dziecka

Jesteś młodą matką i często zarażasz się od swojego dziecka? Sprawdź, jak tego uniknąć

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty