Przejdź do treści

Gruźlica – objawy, przyczyny i leczenie

Lekarz bada chorą na gruźlicę kobietę
Fot. oneblink1 / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kuchnia azjatycka
Syndrom chińskiej restauracji – jakie są objawy? Wyjaśnia alergolożka Joanna Jamroz-Brzeska
Dieta sokowa – czy na pewno jest bezpieczna?
Kobieta płacze przed lustrem
Czy płacz jest zdrowy? Z czym może być związany? Wyjaśnia psycholożka Anna Cyklińska
Wulwodynia i coccygodynia - czym są? Wyjaśnia Ewelina Tyszko-Bury, osteopatka
Wulwodynia i coccygodynia – czym są? Rozmowa z osteopatką Eweliną Tyszko-Bury
Owoce i warzywa
Czy dieta witariańska jest zdrowa? Wyjaśniają żywieniowcy z profilu „Dietetyka nie na żarty”

Z gruźlicą zmaga się kilka milionów osób na całym świecie. Jej charakterystycznym objawem jest kaszel i ogólne osłabienie organizmu. Mimo dużej wyleczalności, gruźlica jest w dalszym ciągu chorobą śmiertelną. Co roku w Polsce umiera na nią blisko 1000 osób niezależnie od płci, wieku i ogólnego stanu zdrowia.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Gruźlica jest chorobą wywoływaną przez bakterię zwaną prątkiem lub pałeczką Kocha (nazwa pochodzi od nazwiska jej odkrywcy). Leczenie gruźlicy jest wieloetapowe i trudne, ponieważ bakterie są oporne na działanie wielu antybiotyków. Chorobą można się zarazić poprzez bezpośredni kontakt z chorym lub produkty żywnościowe, w których może być obecna ta bakteria.

Gruźlica – co to za choroba?

Gruźlica jest chorobą zakaźną, którą cechuje wysoki odsetek śmiertelności. Wywołują ją bakterie gram-dodatnie określane mianem pałeczek lub prątków (łac. Mycobacterium tuberculosis). Bardzo często nazywa je się także pałeczkami Kocha, ponieważ to ten badacz odkrył je po raz pierwszy w 1882 roku. Rok później wynaleziono metodę, która pozwoliła na zbadanie tych bakterii pod mikroskopem. Barwione prątki wyróżniały się na tle innych bakterii. Ten rodzaj badań stosuje się do dziś.

Gruźlica jest zaraźliwa. Bakteria przenosi się drogą kropelkową, pokarmową i przez skórę. Czasami można się zarazić, nie mając nawet bezpośredniej styczności z chorym, dlatego warto zadbać o szczepienia ochronne w wieku dziecięcym.

Jest wiele rodzajów gruźlicy. Choroba może się ulokować w praktycznie każdym narządzie lub układzie w organizmie człowieka. Najczęściej spotykana jest gruźlica płuc. Najcięższą odmianą jest gruźlica prosówkowa.

Kaszel - co oznacza? / istock

Gruźlica – objawy i przyczyny

Kiedyś gruźlicę nazywano chorobą biedoty, ponieważ najczęściej chorowały osoby nie mogące skorzystać z opieki zdrowotnej. Obecnie taki podział nie ma racji bytu. Na gruźlicę może zachorować każdy, kto ma styczność z bakterią. Nie ma tu znaczenia status materialny, płeć czy wiek. Choroba częściej atakuje osoby dorosłe, choć chorują także dzieci, osoby niedożywione i z wadliwym systemem odpornościowym.

W przebiegu gruźlicy objawy u dzieci są podobne do symptomów pojawiających się u dorosłych. Cechą charakterystyczną jest męczący kaszel i wysoka gorączka, podczas której występują zlewne poty.

Występujące przy gruźlicy objawy u dorosłych:

  • duszący kaszel utrzymujący się przez wiele dni, a nawet tygodni
  • odpluwanie zalegającej wydzieliny, często krwawej
  • zmiany w płucach
  • osłabienie
  • senność
  • gorączka
  • utrata masy ciała
  • wyniszczenie organizmu.

W początkowej fazie gruźlicy objawy u człowieka nie wydają się niepokojące. Dopiero dolegliwości w postaci nieprawidłowości w funkcjonowaniu poszczególnych narządów są sygnałem do poszerzenia diagnostyki.

Diagnostyka gruźlicy

Pacjenta z podejrzeniem gruźlicy kieruje się na rentgen płuc (RTG). Jeśli podstawowe badanie nic nie wykaże lub wynik nie będzie jednoznaczny, konieczna będzie tomografia komputerowa (TK) płuc. U chorego wykonuje się też bronchoskopię i pobiera do badań próbkę plwociny. Konieczne jest jej obejrzenie pod mikroskopem, żeby potwierdzić lub wykluczyć gruźlicę.

Rozpoznanie może się też opierać na tzw. odczynie tuberkulinowym. Próba polega na sprawdzeniu reakcji organizmu na pałeczkę gruźlicy. Bakterię wszczepia się choremu pod skórę.

Zobacz także

Leczenie gruźlicy

W leczeniu gruźlicy stosuje się leczenie skojarzone. Oznacza to konieczność podawania kilku preparatów jednocześnie, które mogą mieć szereg skutków ubocznych. Pacjent musi być hospitalizowany, ponieważ stale zaraża. Leczenie trwa przez okres sześciu miesięcy. W tym czasie chory przebywa w izolatce z dala od innych pacjentów. Leczenie jest bezpłatne i przysługuje każdemu, nawet osobom nieubezpieczonym. Leki stosowane najczęściej do terapii skojarzonej to rifampicyna, streptomycyna, pirazynamid i hydrazyd.

Szczepienie na gruźlicę stosuje się u dzieci w wieku niemowlęcym. Jego zadaniem jest stworzenie bariery ochronnej, która ma chronić przed chorobą przez wiele lat. Przeciwnicy szczepień ochronnych muszą się liczyć z ryzykiem zachorowania u swoich dzieci. Za szczepionkę nie trzeba płacić. Jest to obowiązkowa pozycja w Programie Szczepień Ochronnych.

Kluczowym elementem w powrocie do zdrowia po przebytej gruźlicy jest dieta. Dzięki właściwemu żywieniu można wspomóc regenerację organizmu po wyniszczającej chorobie. Menu osoby, która chorowała na gruźlicę, powinno obfitować w posiłki wysokoenergetyczne, które pomogą odzyskać siły. Ważna jest również suplementacja witaminami i minerałami.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Gawlikowska-Sroka A., Dzięciołowska-Baran E. Gruźlica – niekończąca się opowieść, “Roczniki Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie” 2013, t. 59, nr 2, 157–161.
Michałowska-Mitczuk D. Farmakoterapia gruźlicy, “Postępy Farmakoterapii” 2009, t. 65, nr 1.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Tężec / rawpixel

Śmiertelne zagrożenie, które czyha w ogrodzie? Tężec – jedna z najgroźniejszych chorób zakaźnych

Lekarka w fartuchu ochronnym ściąga rękawiczki

Zdjęcie dłoni lekarza po 10 godzinach w rękawiczce. Tak wygląda walka na pierwszej linii frontu z COVID-19

„Proszę przyjść, jak będzie pani chciała mieć dzieci”. Te słowa usłyszała od lekarzy artystka Katarzyna Gabrysz, kiedy szukała pomocy

Kobieta na badaniu piersi metodą mammografii

Mammografia – co to za badanie? Jak często ją wykonywać i jak interpretować wyniki?

Kobieta smutna, cierpiaca na depresję poporodową

Depresja poporodowa – jak długo trwa? Jakie są jej objawy i jak ją leczyć?

Triage – na czym polega? Jakie są zasady segregacji medycznej chorych?

Mezoterapia igłowa – co to jest, jakie są efekty i skutki uboczne?

kobieta ze zmianami skórnymi twarzy

Przebarwienia na twarzy – przyczyny i sposoby, żeby się ich pozbyć

59 Rivoli: skrzydlate kapelusze - sposób na koronawirusa

Galeria sztuki oferuje swoim gościom skrzydlate kapelusze, by przestrzegali zasad zachowania odległości

Wrzody żołądka ‒ leczenie naturalne

Wrzody żołądka – leczenie naturalne. Jakie są domowe sposoby?

Rak kości – objawy i przyczyny

Rak kości – przyczyny i objawy. Jak je szybko rozpoznać?

Zakrzepica - co to jest? Jakie są jej objawy i na czym polega leczenie zakrzepicy?

Zakrzepica – co to jest? Jakie są jej objawy i na czym polega leczenie zakrzepicy?

Kleszcze przenoszą boreliozę

Borelioza – objawy i leczenie. Jak zdiagnozować boreliozę?

lekarz wykonuje kobiecie rentgen zębów

Zdjęcie pantomograficzne – na czym polega i ile kosztuje?

zapalenie przydatków, kobieta trzymająca się w okolicach podbrzusza

Zapalenie przydatków – objawy, leczenie, możliwe powikłania

kobieta, którą boli brzuch, przepuklina pępkowa

Przepuklina pępkowa u dzieci i dorosłych – objawy i leczenie

5-miesięczny Dom Andrade wybudzony ze śpiączki

Chłopiec z koronawirusem wybudzony z trwającej ponad miesiąc śpiączki. „To cud, że go odzyskaliśmy”

Kobieta chora na sarkoidozę rozmawia z lekarką.

Sarkoidoza – przyczyny i objawy. Przebieg oraz leczenie choroby

społeczny dystans, izolacja społeczna

Brak dystansu społecznego wydłuża epidemię koronawirusa. Naukowcy obliczyli o ile

Medycy w Barcelonie robią chorym na COVID-19 wycieczki na plażę

Na świeżym powietrzu po raz pierwszy od 14 kwietnia. Medycy w Barcelonie robią chorym na COVID-19 wycieczki na plażę

młoda kobieta zadowolona po usunięciu trądziku

Trądzik hormonalny – przyczyny i leczenie. Jak go rozpoznać?

migotanie przedsionków - kobieta trzyma się za serce

Migotanie przedsionków – przyczyny, objawy i leczenie tej postaci arytmii

koronawirus SARS-CoV-2

Zmiany w zaleceniach dotyczących pacjentów z COVID-19. Chlorochina nie jest już rekomendowana w leczeniu podstawowym!

para całująca się

Co to jest diafragma? Jakie jest jej działanie i skuteczność jako środka antykoncepcyjnego?

Najpopularniejsze

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku