Przejdź do treści

Oparzenia ‒ pierwsza pomoc. Co jest dobre na oparzenia?

Oparzenia ‒ pierwsza pomoc. Co jest dobre na oparzenia?
Oparzenia ‒ pierwsza pomoc. Co jest dobre na oparzenia Ilustracja: Ola Dyktyńska
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
„Ta decyzja zaprzecza dorobkowi ostatnich 40 lat polskiej medycyny rozrodu, neonatologii i pediatrii”. NIL i PTP o wyroku Trybunału Konstytucyjnego
dziewczyna, ból
„Czy wiesz, czym jest ból?”. Dr Paweł Kabata w mocnych słowach o tym, że nikt nie ma prawa do decydowania o cierpieniu innych
Przeziębienie w ciąży? Lekarka radzi, jak sobie z nim poradzić
Przeziębienie w ciąży? Lekarka podpowiada, jak sobie z nim poradzić
Personel medyczny z własnych środków stworzył „śluzę antycovidową”. Folia szklarniowa i czarne worki na śmieci mają chronić przed wirusem
Jak rozmawiać z dziećmi o sytuacji po wyroku Trybunału Konstytucyjnego ws. aborcji? Podpowiadają autorki profilu "Jak wychować dziewczynki"
Jak rozmawiać z dziećmi o protestach po wyroku Trybunału Konstytucyjnego ws. aborcji? Podpowiadają autorki profilu „Jak wychować dziewczynki”

Oparzenie może zdarzyć się każdemu, wystarczy bowiem chwila nieuwagi i trochę nieostrożności, by poparzyć się wrzątkiem, tłuszczem pryskającym z patelni albo żrącymi środkami chemicznymi z łazienki. Znajomość zasad pierwszej pomocy w oparzeniach jest niezbędna, by móc w nagłej sytuacji pomóc sobie lub bliskim. Jak rozpoznać stopień oparzenia i co robić, gdy poparzy nas słońce albo gorące żelazko ? Sprawdź, co możesz przyłożyć na oparzenie i jak uśmierzyć ból.

Czym możemy się poparzyć?

Na poparzenia jesteśmy narażeni nie tylko przebywając na palącym słońcu, ale też wykonując codzienne czynności jak gotowanie bądź sprzątanie. Oparzenia dzieli się na kilka rodzajów:

  • Oparzenia chemiczne -powstają w wyniku kontaktu skóry z substancjami chemicznymi: środkami czystości, wybielaczami, odkamieniaczami, środkami do udrażniania rur, kwasami.
  • Oparzenia termiczne – powstają w wyniku działania wysokiej temperatury. Oparzyć można się rozgrzanymi przedmiotami – żelazkiem czy nagrzanym naczyniem oraz substancjami – wrzątkiem (np. gorącą herbatą) i parą wodną , pryskającym olejem (oparzenie gorącym tłuszczem z patelni) lub ogniem. Do oparzenia dochodzi zwykle, gdy temperatura danej substancji ma 42 stopnie lub więcej.
  • Oparzenia elektryczne – powstają w wyniku porażenia prądem, którego źródłem może być piorun lub instalacja elektryczna.
  • Oparzenia radiacyjne – powstają w wyniku działania promieniowania. Najczęściej jest to oparzenie słoneczne, będące wynikiem przebywania na dużym nasłonecznieniu bez odpowiedniej ochrony. Po oparzeniu słonecznym powstaje tzw. rumień posłoneczny.
Kobieta w ciąży stoi na plaży w bikini. Ma na brzuchu narysowane słoneczko kremem do opalania.

Jak wygląda poparzenie?

W oparzeniu I stopnia skóra jest zaczerwieniona, piekąca i bardzo bolesna, może pojawić się też obrzęk. W oparzeniu II stopnia powstają pęcherze i bąble na skórze, pojawia się wysięk, może dochodzić do odejścia naskórka. W III stopniu oparzenia sięgają nie tylko wszystkich warstw skóry i naskórka, ale też mięśni i kości. Chory nie czuje bólu,  ponieważ zakończenia nerwów czuciowych uległy destrukcji. W oparzeniach IV stopnia skóra jest zwęglona oraz dochodzi do martwicy.

Oparzenie lekkie ( oparzenie I i II stopnia) zajmuje mniej niż 10% powierzchni ciała, oparzenie średniego stopnia zajmuje 10-25% powierzchni ciała u osób dorosłych i 5-15% powierzchni ciała u dzieci. Oparzeniem ciężkim określa się oparzeni, które występuje na ponad 25% powierzchni ciała osoby dorosłej i ponad 15% powierzchni ciała dziecka.

Co zrobić przy oparzeniu?

– Naturalnym odruchem jest schłodzenie oparzonego miejsca na ciele. Powinno się to robić stopniowo, trzymając poparzone miejsce pod bieżącą wodą, zaczynając od letniej, kończąc na chłodnej. Robimy tak przez minimum 15 minut. Często popełniamy błąd i gdy tylko ból ustąpi, kończymy oziębianie. Natomiast ciepło jest jeszcze skumulowane w tkankach, dochodzi do ich dalszego uszkodzenia i ból po chwili powraca – tłumaczy Szymon Kwiatkowski, ratownik Grupy Ratownictwa PCK Warszawa.

Przy oparzeniach I stopnia wystarczy skórę chłodzić, przy oparzeniach II stopnia chłodzimy dłużej, nawet do pół godziny, i zakładamy jałowy opatrunek (plaster lub gazę). Oparzenia III stopnia zawsze wymagają hospitalizacji. Poparzoną skórę, tak samo jak w przypadku II stopnia, schładzamy i zakładamy jałowy opatrunek, a następnie zgłaszamy się do lekarza.

Uwaga ‒ w sytuacji gdy poparzeniu uległa twarz lub szyja, ułóż osobę poszkodowaną w pozycji półsiedzącej i obserwuj, czy nie ma kłopotów z oddychaniem. Jeśli tak, wezwij pogotowie ratunkowe.

Oparzenie chemiczne – pierwsza pomoc

Jeśli dojdzie do oparzenia substancjami chemicznymi należy zdjąć skażoną odzież i biżuterię i spłukiwać oparzone miejsce ciepłą wodą przez około 20 minut. W przypadku poparzenia górnego odcinka przewodu pokarmowego należy pić dużo wody, mleka lub spożyć surowe jajka. Jeśli substancja żrąca zostanie wypita, nie powinno się prowokować wymiotów, ponieważ może to doprowadzić do pęknięcia żołądka.

W oparzeniu wapnem niegaszonym postępowanie jest inne niż w zwykłym oparzeniu. W żadnym wypadku nie należy przemywać ciała wodą. W pierwszej kolejności należy usunąć wapno z ciała, dopiero potem oparzone miejsce może być schłodzone wodą.

Oparzenie termiczne – pierwsza pomoc

Pierwsza pomoc przy oparzeniu wrzątkiem, gorącym tłuszczem, olejem czy parą wodną jest taka sama. Jeśli wrzątek wylał się nie tylko bezpośrednio na skórę, ale i ubranie, należy jak najszybciej ściągnąć odzież, zwłaszcza w przypadku materiałów, które przyklejają się do skóry. Poparzonemu dobrze jest od razu ściągnąć takze biżuterię. Jeśli dany obszar ciała zdążył już spuchnąć, w celu uniknięcia martwicy tkanek należy rozciąć pierścionek czy bransoletkę. Polewamy poparzone miejsce chłodną wodą – im szybciej zaczniemy chłodzić miejsce, tym działanie to jest skuteczniejsze. Jeśli oparzymy się pijąc wrzątek pomocne może być ssanie kostek lodu lub płukanie jamy ustnej wodą.

Oparzenia elektryczne – pierwsza pomoc

Jeśli zobaczymy kogoś, kto prawdopodobnie został porażony prądem, należy niezwłocznie odciąć dopływ prądu i przenieść poszkodowanego w bezpieczne miejsce. Osoba ratująca również musi zadbać o swoje bezpieczeństwo i upewnić się, że sama nie zostanie oparzona. Następnie należy sprawdzić, czy poszkodowany jest przytomny – spróbować zadać mu jakieś pytanie. Kolejnym etapem jest upewnienie się, że osoba oddycha – trzeba pochylić się w kierunku ust poszkodowanego lub przysunąć do nich rękę i sprawdzić czy czujemy oddech.

Trzecim elementem jest zbadanie tętna na tętnicy szyjnej lub pachwinowej. Pamiętajmy by nie sprawdzać tętna kciukiem, ponieważ możemy wyczuć swoje tętno, a nie osoby poszkodowanej. Jeśli poszkodowany jest przytomny, zapewniamy mu komfort termiczny i pozostajemy z nim aż do przybycia karetki pogotowia. Jeśli  nie oddycha, rozpoczynamy sztuczne oddychanie.

Oparzenia słoneczne – pierwsza pomoc

Do oparzenia słonecznego może dojść w bardzo łatwy sposób. Wystarczy, że nie zabezpieczymy skóry kremem z filtrem UV i wystawimy się na intensywne promieniowanie słoneczne. Oparzona skóra już po kilku godzinach będzie zaczerwieniona, pojawi się pieczenie, ból, a nawet pęcherze.

Co zrobić przy oparzeniu słonecznym? Jeśli tylko poczujemy, że skóra zaczęła nas piec, należy jak najszybciej zejść ze słońca. Skórę trzeba schładzać letnią wodą przez 15-20 minut. Można zastosować okłady z gazy namoczonej w letniej wodzie. Nie wolno dopuścić do odwodnienia – najlepiej pić niegazowaną wodę i mineralną i przebywać w zacienionym miejscu. Skóra zaczyna się łuszczyć zwykle po 1-2 dniach od poparzenia. Po poparzeniu słonecznym na skórze mogą powstać przebarwienia.

10 zasad bezpiecznego opalania

Co stosować, aby złagodzić oparzenia?

Co jest dobre na oparzenia? Po oparzeniu, na uszkodzoną skórę należy nałożyć suchy, jałowy opatrunek osłaniający lub hydrożelowy, który ma działanie schładzające, przez co zmniejsza odczucie bólu. Pamiętajmy że opatrunek nie może być założony za mocno, aby nie wywierał nadmiernego ucisku Na oparzenia pomogą dostępne na rynku  żele chłodzące, pianki, kremy i aeorozole na oparzenia. Preparaty te nie tylko przynoszą ulgę, ale też sprawiają że oparzenie szybko się goi. U dorosłych  można stosować ibuprofen o działaniu przeciwzapalnym i przeciwbólowym, natomiast u dzieci paracetamol.

Czego nie robić:

  • Poparzonej osoby nie próbuj całej zanurzać na przykład w wannie, bo może dojść do wyziębienia organizmu.
  • Nie okładaj oparzonej skóry lodem lub śniegiem.
  • Nie stosuj domowych sposobów na oparzenia tj. nie smaruj oparzonych miejsc tłuszczem, gencjaną, białkiem jaja kurzego, maściami czy kremami do tego nie przeznaczonymi, ponieważ środki te mogą zwiększyć ryzyko infekcji.
  • Nie podawaj poparzonemu niczego doustnie.
  • Jeśli w wyniku poważnego poparzenia ubranie wtopiło się w ciało, nie zrywaj go, tylko wytnij materiał wokół rany.
  • Nie dotykaj rany palcami, nie opatruj jej niejałowymi materiałami.
  • Nie przebijaj pęcherzy po oparzeniu.

Oparzenia u dzieci

Oparzenia najczęściej dotyczą dzieci w wieku 3-5 lat. Dochodzi do nich w wyniku braku opieki rodziców nad dzieckiem i nieświadomości dziecka dotyczącej zagrożeń. Postępowanie w przypadku oparzenia u dziecka powinno przebiegać zgodnie z zachowaniem zasad pierwszej pomocy. Oparzone miejsce wymaga schłodzenia i założenia jałowego opatrunku. Skóra dziecka jest bardzo wrażliwa na czynniki termiczne, dlatego nawet łagodne oparzenie może wymagać konsultacji lekarskiej. Jeśli dojdzie do poważniejszych oparzeń należy pilnie wezwać pogotowie. Długość pobytu w szpitalu zależy od ciężkości oparzeń i zastosowanej metody leczenia.

Leczenie oparzeń

Leczenie łagodnych oparzeń z reguły nie wymaga interwencji lekarskiej, pamiętajmy jednak by stosować się do zasad pierwszej pomocy i korzystać jedynie ze środków przeznaczonych do leczenia oparzeń. Leczenie poważnych oparzeń  odbywa się w szpitalu, ponieważ stanowią one zagrożenie dla zdrowia i życia chorych. Ciężkie oparzenia wymagają z reguły operacji chirurgicznej: wycięcia martwicy oraz przeszczepienia skóry w miejsce ubytków. Zwykle wiąże się to z pozostawieniem blizn, które należy chronić przed promieniowaniem UV i natłuszczać kremami.Ważnym elementem terapii pooparzeniowej jest rehabilitacja oddechowa, ruchowa i psychiczna.

Bibliografia:

[1] Elżbieta Janiszewska, “Pierwsza pomoc – oparzenia”, [Online]. Available: http://ptpaiio-lodz.one.pl/wp-content/uploads/2015/11/Oparzenia.pdf. [Accessed: 30-Jul-2020].

[2] A. Burzec. i wsp., “Oparzenia u dzieci – rodzaje, ocena ciężkości oraz zasady postępowania”, Współczesne Pielęgniarstwo i Ochr. Zdrowia, vol. 6, no. 3, 2017. 

[3] D. Cenajek – Musiał i wsp., ” Stany zagrożenia życia: postępowanie lecznicze i leki stosowane w ratownictwie medycznym”, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego, Poznań 2009

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

azjatyckie jedzenie

Anafilaksja (wstrząs anafilaktyczny) – objawy i leczenie

Zatrucie grzybami – jakie są jego objawy? Jak przeprowadzić pierwszą pomoc?

Zatrucie grzybami – jakie są jego objawy? Jak przeprowadzić pierwszą pomoc?

Czarna pszczoła po raz kolejny w Polsce. Jej ugryzienie może być groźne

Dzieci w wodzie

Ubrania ze wskaźnikiem UPF: jak skutecznie chronią przed słońcem?

Kobieta nad morzem

Jak chronić włosy i skórę głowy przed słońcem i promieniowaniem UV?

Gotowi na wszystko, czyli co oprócz leków i opatrunków powinno znaleźć się w wakacyjnej apteczce

Wakacyjna apteczka – co powinno się w niej znajdować?

Unikasz latem kosmetyków z kwasem salicylowym? Nie musisz! Biotechnolożka Anna Sienkiewicz tłumaczy

Kobieta w dużym kapeluszu

Poparzenie słoneczne – objawy, co na oparzenia słoneczne?

Wiesz, że jedzenie też może chronić przed słońcem? 10 produktów, które w tym pomogą

Możesz używać kremu z filtrem, który kupiłaś rok temu? Dermatolodzy wyjaśniają

Omdlenie – pierwsza pomoc, objawy i przyczyny omdleń

Sanepid ostrzega przed nowym narkotykiem. „Przyjmuje się, że jest 60 razy mocniejszy niż morfina”

Sanepid ostrzega przed nowym narkotykiem. „Przyjmuje się, że jest 60 razy mocniejszy niż morfina”

Kobieta ćwiczy pierwszą pomoc na modelu niemowlaka

Policjant okrzyknięty bohaterem! Uratował życie 3-tygodniowego dziecka, które zadławiło się mlekiem

zmarznięta kobieta

Odmrożenia 1 stopnia – przyczyny, objawy, pierwsza pomoc

Czy w ciąży można się opalać? Naukowcy mają odpowiedź

Czy w ciąży można się opalać? Naukowcy mają odpowiedź

Trochę straszno, trochę śmieszno, czyli pogotowie w PRL. „Ja w wojsku i od mojej mateczki nauczyłem się, żeby nie dyskutować”

Kobieta w basenie pływa na pontonie

Poparzona skóra od słońca nie stanowi dla ciebie problemu? „Każde poparzenie to krok bliżej do czerniaka” – piszą Dermatolook

Witamina D - gdzie występuje? Jakie są skutki niedoboru i przedawkowania?

Witamina D – niedobór, nadmiar i źródła w pożywieniu

Triage – na czym polega? Jakie są zasady segregacji medycznej chorych?

komary

Kogo gryzą komary? Grupa krwi ma znaczenie?

Zioła, po których nie powinno się wychodzić na słońce

Zioła, po których nie powinno się wychodzić na słońce

Kobieta na balkonie

Jak czytać oznaczenia kosmetyków przeciwsłonecznych zagranicznych producentów? Wyjaśnia Ekspert Kosmetyczny

Pierwsza pomoc u dzieci / istock

Pierwsza pomoc – oto lista najczęstszych błędów. Czego nie robić, aby nie pogorszyć stanu dziecka?

Najpopularniejsze

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Łóżkowy savoir-vivre. Kilka przykładów fajnych zachowań w sypialni

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku