Przejdź do treści

Dlaczego warto sprawdzać tętno?

Dlaczego warto sprawdzać tętno? Getty Images
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Ericka Hart pokazała na wybiegu blizny po mastektomii. Prawdziwa rewolucja na tygodniu mody w Nowym Jorku
Kobieta siedzi przy biurku
L4 z powodu wypalenia zawodowego? Od stycznia 2022 r. będzie to możliwe
Seks oralny – pozycje, choroby. Seks oralny a HIV
Kobieta
Nawet 70 proc. Polaków ma przeciwciała koronawirusa – wynika z badań Państwowego Zakładu Higieny
Próbki w laboratorium
Innowacyjny test krwi ma wykrywać aż 50 rodzajów raka. „To może oznaczać początek rewolucji”

Badanie tętna jest jednym z najprostszych elementów badania lekarskiego. Możesz je przeprowadzić także samodzielnie, w dowolnym miejscu. Jak prawidłowo mierzyć tętno i dlaczego warto to robić?

Pomiar tętna – jak to zrobić?

By sprawdzić swoje tętno, wystarczy położyć kilka palców z umiarkowaną siłą w dołku obok kciuka na dystalnej części przedramienia. Tu właśnie przebiega tętnica promieniowa. Następnie należy policzyć liczbę uderzeń, jaką czujemy w ciągu 60 sekund. Wynik to częstość tętna na minutę. Prawidłowo powinno ono wynosić między 60 a 100 uderzeń na minutę. Tętno powinno być miarowe – to znaczy, że czas między poszczególnymi uderzeniami fali tętna jest taki sam lub bardzo podobny. Jeśli tętno będzie poniżej 60 uderzeń na minutę, możemy podejrzewać bradykardię, czyli zbyt wolną pracę serca; a jeśli powyżej 100 – tachykardię, czyli zbyt szybką pracę serca. Jeśli nie chcesz mierzyć tętna opisaną wyżej wymienioną metodą, a jesteś miłośnikiem gadżetów, możesz posłużyć się smartfonem. W internecie znajdziesz bez problemu wiele aplikacji mierzących tętno, i na platformę iOS, i Android. Wtedy należy umieścić opuszkę palca wskazującego na kamerze telefonu. Po pewnym czasie aplikacja pokaże częstość tętna na minutę.

Pomiar tętna – dlaczego warto?

Mimo swojej prostoty to badanie jest niezwykle ważne. Pozwala wysunąć podejrzenie niemiarowej pracy serca, a także brady- lub tachyarytmie. Przyczyną wyczutego niemiarowego tętna może być migotanie przedsionków. Jest ono najczęstszą arytmia. Polega na bardzo szybkiej, nieregularnej i nieefektywnej pracy przedsionków, czyli jam serca, które pompują krew do komór. Tylko niektóre z bardzo dużej liczby impulsów elektrycznych w przedsionkach przewodzą się do komór. Dlatego praca całego serca i wyczuwane tętno są niemiarowe. Migotanie przedsionków może objawiać się m.in. kołataniami serca, spadkiem wydolności fizycznej, zawrotami głowy czy omdleniami. Czasem pacjenci opisują, że czują, jakby zamiast serca mieli rybę, która próbuje wyskoczyć z klatki piersiowej. Migotanie przedsionków może nie dawać objawów, ale powodować niebezpieczne powikłania.

Opisywana bardzo szybka i niemiarowa praca przedsionków jest groźna dla życia. Przez to krew płynie w sercu w sposób turbulentny i chaotyczny. A to, niestety, stwarza ryzyko powstania skrzeplin, czyli czopów ze zbitych ze sobą komórek krwi. Jeśli taka skrzeplina powstanie w sercu i się oderwie, to popłynie z prądem krwi i zatka jedną z mniejszych lub większych tętnic. Jeśli zatka jedną z tętnic w głowie, zablokuje przepływ krwi i powstanie udar niedokrwienny związany z niedotlenieniem komórek danej części mózgu. Jeśli zatka jedną z tętnic w kończynie dolnej, powstanie jej nagłe, ostre niedokrwienie. Oba stany bezpośrednio zagrażają zdrowiu i życiu; wymagają pilnego kontaktu z lekarzem.

Gdy serce bije zbyt wolno

Jeśli wykryta przez nas częstość tętna wynosi poniżej 60 uderzeń na minutę, możemy mieć do czynienia z bradykardią. W pewnych przypadkach jest to sytuacja prawidłowa, fizjologiczna, np. u sportowców albo w nocy. Często zbyt wolna praca serca będzie powodować objawy takie jak: osłabienie, duszność wysiłkowa, spadek tolerancji wysiłku, zawroty głowy, a nawet omdlenia i utraty przytomności. Jeśli wykryjesz częstość tętna poniżej 60 uderzeń na minutę, warto wykonać badanie EKG. Czasami będzie również potrzebne 24-godzinne (lub dłuższe) monitorowanie EKG metodą Holtera, które polega na całodobowej ocenie EKG za pomocą elektrod przyklejonych do klatki piersiowej. Te badania pozwolą ocenić lekarzowi mechanizm ewentualnej bradyarytmii. U niektórych przedsionki serca będą biły zbyt wolno i przez to powodowały wolną pracę komór. U innych mogą być zaburzenia przewodzenia między przedsionkami a komorami. Dodatkowo doktor sprawdzi też, czy nie ma odwracalnych przyczyn wolnej pracy serca. Najczęściej jest ona związana z niektórymi lekami kardiologicznymi, np. beta-adrenolitykami. Jeśli masz objawy, które można przypisać bradykardii i lekarz wykluczy inne przyczyny, prawdopodobnie możesz zostać zakwalifikowany do wszczepienia układu stymulującego serce, nazywanego inaczej rozrusznikiem.

Gdy serce bije zbyt szybko

Częstość tętna powyżej 100 uderzeń na minutę świadczy o zbyt szybkiej pracy serca, czyli tachykardii. W takiej sytuacji można odczuwać kołatanie serca, uczucie szybkiej pracy serca, dodatkowe pobudzenia serca, zawroty głowy, osłabienie, czasem mogą wystąpić omdlenia. Rodzaj odczuwanych objawów w dużej mierze zależy od częstości pracy serca oraz od przyczyny tak szybkiej pracy. Są sytuacje, w których częstość rytmu serca powyżej 100 uderzeń na minutę jest prawidłowa, np. podczas wysiłku fizycznego. Podczas wystąpienia zbyt szybkiego tętna także warto wykonać badanie EKG albo wspomniane wcześniej długoterminowe monitorowanie EKG metodą Holtera, na podstawie których lekarz będzie mógł ocenić możliwą przyczynę tachyarytmii. Przyczyn tachyarytmii jest wiele, mogą za nie odpowiadać m.in. dodatkowe obszary tkanki przewodzącej czy dodatkowe drogi przewodzenia między przedsionkami i komorami.

Podsumowując, pomiar tętna jest prostym badaniem, które może przeprowadzić praktycznie każdy z nas. Jest on bardzo ważny, ponieważ może pomóc odpowiednio wcześnie wykryć arytmie takie jak migotanie przedsionków, bradyarytmie czy tachyarytmie. Jeśli na podstawie pomiaru fali tętna podejrzewasz, że możesz mieć którąś z nich, nie zwlekaj i wykonaj badanie EKG lub długoterminowe monitorowanie EKG metodą Holtera i skonsultuj się z lekarzem.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Łukasz Januszkiewicz
lekarz

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Zainteresują cię również:

10 sposobów, które pozwolą ci obniżyć poziom stresu /fot.Pexels, Olia Danilevich

10 sposobów, które pozwolą ci obniżyć poziom stresu

Nicki Minaj

Nicki Minaj nie pojawiła się na MET Gali, bo obawiała się przyjęcia szczepionki na COVID-10. Czy słusznie?

Jak brak snu wpływa na poziom TSH i hormonów tarczycy? Wyjaśnia Emilia Cesarek

Jak brak snu wpływa na poziom TSH i hormonów tarczycy? Wyjaśnia Emilia Cesarek

Uczennica

Szczepienia w szkołach okazały się porażką? Chętnych jest jak na lekarstwo: „Zero, jeden, kilku”

Na tę chwilę powszechne szczepienia trzecią dawką przeciw COVID-19 nie mają sensu – podkreślają naukowcy

Fototerapia – co to jest? Wskazania do leczenia światłem

Dorota Gardias ma nowotwór piersi

Dorota Gardias ma nowotwór piersi. „Nie ignorujcie żadnych niepokojących symptomów, bo mamy dla kogo żyć”

"Błona dziewicza to przestarzała i wprowadzająca w błąd nazwa" - podkreśla ginekolożka Marta Wójcik

„Błona dziewicza to przestarzała i wprowadzająca w błąd nazwa” – podkreśla ginekolożka Marta Wójcik

Spirometria - co to, normy, co wykrywa? Przebieg badania, przeciwwskazania

Spirometria – co to, normy, co wykrywa? Przebieg badania, przeciwwskazania

Kręgosłup – budowa, funkcje, przyczyny bólu kręgosłupa

wino

Wieczór bez wina to nie wieczór? Sprawdź, co się dzieje z twoim organizmem, gdy po kieliszek sięgasz codziennie

Dziewczyna stoi przy krze lodowej

Krioterapia – co to, na co pomaga, przeciwwskazania. Czy może zaszkodzić?

Joe Biden ogłasza obowiązek szczepień dla pracowników

Joe Biden ogłasza obowiązek szczepień dla pracowników. „To nie jest sprawa wolności czy osobistego wyboru”

Marta Krupińska

Wyluzuj, to tylko PMS. Czyli jak udało mi się złagodzić objawy zespołu napięcia przedmiesiączkowego

Moderna pracuje nad nową szczepionką. Ma chronić przed COVID-19 i grypą

Moderna pracuje nad nową szczepionką. Ma chronić przed COVID-19 i grypą

"Czy jest się szczepić przeciw grypie, skoro są na nią leki?". Lekarka odpowiada i przedstawia skład jednego z preparatów na grypę

„Czy jest sens szczepić się przeciw grypie, skoro są leki?”. Lekarka odpowiada

Kobieta na rowerze

WHO wzywa bogate kraje do wstrzymania się od podawania trzeciej dawki szczepionki na COVID-19

PMDD, przedmiesiączkowe zaburzenia dysforyczne – objawy, leczenie

zdrowy mózg

7 rzeczy, za które twój mózg będzie ci wdzięczny

Pacjent w szpitalu

Odwiedziny w szpitalach w czasie pandemii COVID-19. Rekomendacje Ministerstwa Zdrowia i Głównego Inspektoratu Sanitarnego

Kobieta w maseczce ochronnej

Wirusolog: Wariant Delta jest jak Rambo, uzbrojony po zęby i znacznie bardziej niebezpieczny

"Do roboty, pasożyty, i zarobić sobie na co chcecie". Członkinie Fundacji Akcja Menstruacja są załamane "festiwalem nienawiści" w sieci

„Do roboty, pasożyty, i zarobić sobie na co chcecie”. Akcja Menstruacja o naśmiewaniu się z ubóstwa menstruacyjnego

"Musimy przygotować się na czwartą dawkę szczepionki przeciw COVID-19 - alarmuje izraelski epidemiolog

„Musimy przygotować się na czwartą dawkę szczepionki przeciw COVID-19” – alarmuje izraelski epidemiolog

Szczepionka dla kobiet w ciąży bezpłatna

Szczepienie przeciw grypie w pełni refundowane dla kobiet w ciąży – informuje Ministerstwo Zdrowia

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Dobry seks – różnica wieku czyni cuda

Różnica wieku między partnerami? Może się okazać spełnieniem seksualnych marzeń

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?