Przejdź do treści

Dlaczego warto sprawdzać tętno?

Dlaczego warto sprawdzać tętno? Getty Images
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Ginekologowi warto mówić o tym, że podczas seksu cię boli, że nie masz ochoty na czułości albo, że w ostatnim czasie spałaś z kilkoma facetami
Dziewczyna stojąca na ulicy
„Zejście po schodach też może stać się dla ciebie ścieżką kontemplacji”. Kasia Bem o spacerze medytacyjnym
Czwarta fala pandemii pojawi się już jesienią? Wiemy, kogo będzie dotyczyć
„Polski ład” ogłoszony. Co nowego w ramach działań w zakresie ochrony zdrowia?
Dlaczego udajemy orgazm? 5 powodów, dla których warto
Dlaczego udajemy orgazm? 5 powodów, dla których warto przestać to robić

Badanie tętna jest jednym z najprostszych elementów badania lekarskiego. Możesz je przeprowadzić także samodzielnie, w dowolnym miejscu. Jak prawidłowo mierzyć tętno i dlaczego warto to robić?

Pomiar tętna – jak to zrobić?

By sprawdzić swoje tętno, wystarczy położyć kilka palców z umiarkowaną siłą w dołku obok kciuka na dystalnej części przedramienia. Tu właśnie przebiega tętnica promieniowa. Następnie należy policzyć liczbę uderzeń, jaką czujemy w ciągu 60 sekund. Wynik to częstość tętna na minutę. Prawidłowo powinno ono wynosić między 60 a 100 uderzeń na minutę. Tętno powinno być miarowe – to znaczy, że czas między poszczególnymi uderzeniami fali tętna jest taki sam lub bardzo podobny. Jeśli tętno będzie poniżej 60 uderzeń na minutę, możemy podejrzewać bradykardię, czyli zbyt wolną pracę serca; a jeśli powyżej 100 – tachykardię, czyli zbyt szybką pracę serca. Jeśli nie chcesz mierzyć tętna opisaną wyżej wymienioną metodą, a jesteś miłośnikiem gadżetów, możesz posłużyć się smartfonem. W internecie znajdziesz bez problemu wiele aplikacji mierzących tętno, i na platformę iOS, i Android. Wtedy należy umieścić opuszkę palca wskazującego na kamerze telefonu. Po pewnym czasie aplikacja pokaże częstość tętna na minutę.

Pomiar tętna – dlaczego warto?

Mimo swojej prostoty to badanie jest niezwykle ważne. Pozwala wysunąć podejrzenie niemiarowej pracy serca, a także brady- lub tachyarytmie. Przyczyną wyczutego niemiarowego tętna może być migotanie przedsionków. Jest ono najczęstszą arytmia. Polega na bardzo szybkiej, nieregularnej i nieefektywnej pracy przedsionków, czyli jam serca, które pompują krew do komór. Tylko niektóre z bardzo dużej liczby impulsów elektrycznych w przedsionkach przewodzą się do komór. Dlatego praca całego serca i wyczuwane tętno są niemiarowe. Migotanie przedsionków może objawiać się m.in. kołataniami serca, spadkiem wydolności fizycznej, zawrotami głowy czy omdleniami. Czasem pacjenci opisują, że czują, jakby zamiast serca mieli rybę, która próbuje wyskoczyć z klatki piersiowej. Migotanie przedsionków może nie dawać objawów, ale powodować niebezpieczne powikłania.

Opisywana bardzo szybka i niemiarowa praca przedsionków jest groźna dla życia. Przez to krew płynie w sercu w sposób turbulentny i chaotyczny. A to, niestety, stwarza ryzyko powstania skrzeplin, czyli czopów ze zbitych ze sobą komórek krwi. Jeśli taka skrzeplina powstanie w sercu i się oderwie, to popłynie z prądem krwi i zatka jedną z mniejszych lub większych tętnic. Jeśli zatka jedną z tętnic w głowie, zablokuje przepływ krwi i powstanie udar niedokrwienny związany z niedotlenieniem komórek danej części mózgu. Jeśli zatka jedną z tętnic w kończynie dolnej, powstanie jej nagłe, ostre niedokrwienie. Oba stany bezpośrednio zagrażają zdrowiu i życiu; wymagają pilnego kontaktu z lekarzem.

Gdy serce bije zbyt wolno

Jeśli wykryta przez nas częstość tętna wynosi poniżej 60 uderzeń na minutę, możemy mieć do czynienia z bradykardią. W pewnych przypadkach jest to sytuacja prawidłowa, fizjologiczna, np. u sportowców albo w nocy. Często zbyt wolna praca serca będzie powodować objawy takie jak: osłabienie, duszność wysiłkowa, spadek tolerancji wysiłku, zawroty głowy, a nawet omdlenia i utraty przytomności. Jeśli wykryjesz częstość tętna poniżej 60 uderzeń na minutę, warto wykonać badanie EKG. Czasami będzie również potrzebne 24-godzinne (lub dłuższe) monitorowanie EKG metodą Holtera, które polega na całodobowej ocenie EKG za pomocą elektrod przyklejonych do klatki piersiowej. Te badania pozwolą ocenić lekarzowi mechanizm ewentualnej bradyarytmii. U niektórych przedsionki serca będą biły zbyt wolno i przez to powodowały wolną pracę komór. U innych mogą być zaburzenia przewodzenia między przedsionkami a komorami. Dodatkowo doktor sprawdzi też, czy nie ma odwracalnych przyczyn wolnej pracy serca. Najczęściej jest ona związana z niektórymi lekami kardiologicznymi, np. beta-adrenolitykami. Jeśli masz objawy, które można przypisać bradykardii i lekarz wykluczy inne przyczyny, prawdopodobnie możesz zostać zakwalifikowany do wszczepienia układu stymulującego serce, nazywanego inaczej rozrusznikiem.

Gdy serce bije zbyt szybko

Częstość tętna powyżej 100 uderzeń na minutę świadczy o zbyt szybkiej pracy serca, czyli tachykardii. W takiej sytuacji można odczuwać kołatanie serca, uczucie szybkiej pracy serca, dodatkowe pobudzenia serca, zawroty głowy, osłabienie, czasem mogą wystąpić omdlenia. Rodzaj odczuwanych objawów w dużej mierze zależy od częstości pracy serca oraz od przyczyny tak szybkiej pracy. Są sytuacje, w których częstość rytmu serca powyżej 100 uderzeń na minutę jest prawidłowa, np. podczas wysiłku fizycznego. Podczas wystąpienia zbyt szybkiego tętna także warto wykonać badanie EKG albo wspomniane wcześniej długoterminowe monitorowanie EKG metodą Holtera, na podstawie których lekarz będzie mógł ocenić możliwą przyczynę tachyarytmii. Przyczyn tachyarytmii jest wiele, mogą za nie odpowiadać m.in. dodatkowe obszary tkanki przewodzącej czy dodatkowe drogi przewodzenia między przedsionkami i komorami.

Podsumowując, pomiar tętna jest prostym badaniem, które może przeprowadzić praktycznie każdy z nas. Jest on bardzo ważny, ponieważ może pomóc odpowiednio wcześnie wykryć arytmie takie jak migotanie przedsionków, bradyarytmie czy tachyarytmie. Jeśli na podstawie pomiaru fali tętna podejrzewasz, że możesz mieć którąś z nich, nie zwlekaj i wykonaj badanie EKG lub długoterminowe monitorowanie EKG metodą Holtera i skonsultuj się z lekarzem.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Łukasz Januszkiewicz
lekarz

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Zainteresują cię również:

O AZS krąży wiele mitów. Piszemy, które informacje są prawdziwe, a co jest wyssane z palca

Kobieta trzyma psa na rękach

Stres. Jak sobie z nim radzić? Oto 14 pomysłów, jak poradzić sobie ze stresem

Od poniedziałku rusza rejestracja 16 i 17-latków na szczepienia. Ponad 15 mln dawek za nami

Od 15 maja luzowanie obostrzeń. Koniec z maseczkami na zewnątrz, otwarte ogródki restauracyjne

Kanadyjczycy nie chcą się szczepić AstraZeneką. "Obecnie dostępne fakty wspierają użycie szczepionek mRNA"

Kanadyjczycy nie chcą się szczepić AstraZeneką. „Obecnie dostępne fakty wspierają użycie szczepionek mRNA”

Joanna Jaworska

3 najważniejsze zasady treningu dla osób z insulinoopornością. Wyjaśnia Joanna Jaworska [WIDEO]

San Marino

San Marino oferuje turystom szczepionkę wliczoną w koszty pobytu. Jest jeden haczyk

Choroby mikrokrążenia – skutki i profilaktyka zaburzeń

Kasia Dziurska

Kasia Dziurska o swoich doświadczeniach z Hashimoto: myślałam, że jestem niezniszczalna [WIDEO]

kobieta po szczepieniu na covid

Skutki uboczne szczepionek na COVID-19 – które występują najczęściej? Porównanie

Kobieta

Gdzie są wolne terminy na szczepienie? Rząd udostępnił mapę z danymi

Będzie krótszy odstęp pomiędzy dawkami szczepionki przeciw COVID-19, ale niekoniecznie dla wszystkich. Co z tymi, którzy już przyjęli pierwszą dawkę przed wprowadzeniem zmiany?

Krótszy odstęp pomiędzy dawkami szczepionki przeciw COVID-19. Co z tymi, którzy przyjęli pierwszą dawkę przed wprowadzeniem zmiany?

Szczepienia przeciw COVID-19 dostępne dla dzieci w kolejnym kraju. FDA dopuściła tam podawanie jednej ze szczepionek już 12-latkom

Kolejny kraj wprowadza szczepienia przeciw COVID-19 dla dzieci. Szczepionkę mogą przyjąć już 12-latkowie

Rana oka, oparzenie, ciało obce w oku – pierwsza pomoc

Będą krótsze przerwy pomiędzy dawkami przeciw COVID-19

Szybciej przyjmiemy drugą dawkę szczepionki przeciw COVID-19. Duża zmiana czeka też ozdrowieńców

Unia Europejska nie przedłużyła kontraktu z AstraZeneką. Za to jest nowe, duże zamówienie od innego dostawcy

Unia Europejska nie przedłużyła kontraktu z AstraZeneką. „Obserwujemy sytuację”

Nie wstydź się puszczania gazów! Poinformują cię o twoim stanie zdrowia

Tabletka

Tabletki antykoncepcyjne – kiedy mogą nie zadziałać?

Opieka paliatywna – na czym polega i jakie są jej rodzaje. Dla kogo jest przeznaczona taka forma opieki?

Opieka paliatywna – na czym polega i jakie są jej rodzaje. Dla kogo jest przeznaczona taka forma opieki?

Nawet łagodny Covid-19 może mieć długotrwały wpływ na zdrowie młodych ludzi - wynika z badania naukowców

Nawet łagodny przebieg COVID-19 może mieć długotrwały wpływ na zdrowie młodych ludzi – wynika z badania naukowców

Wiadomo, kiedy będziemy mogli korzystać z paszportów szczepionkowych. Szefowa KE podała termin

Wiadomo, kiedy będziemy mogli korzystać z paszportów szczepionkowych. Szefowa KE podała termin

Szafran vs. kurkuma. Jak wypadają w zestawieniu?

EMA wydała oświadczenie ws. szczepionki Johnson & Johnson. Mają zmienić się zalecenia na ulotce preparatu

EMA wydała oświadczenie ws. szczepionki Johnson & Johnson. Mają zmienić się zalecenia na ulotce preparatu

Alkohol - czy możemy łączyć z lekami? Alkohol i jego wpływ organizm.

Leki a alkohol. Przedstawiamy 5 leków, których nie powinno się z nim łączyć

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?