Przejdź do treści

Oreksyna – tajemniczy hormon

młoda kobieta
Oreksyna – tajemniczy hormon/ Unsplash, fot. Sebastian Pociecha
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobieta je hamburgera
GIS wycofał popularne produkty gotowe do spożycia. Powodem jest obecność bakterii wywołującej listeriozę
Jak sobie poradzić z diagnozą o raku? Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz
Jak sobie poradzić z diagnozą o raku? Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz
Testy na nietolerancje pokarmowe IgG – marketing czy wiarygodna diagnostyka?
Testy na nietolerancje pokarmowe IgG – marketing czy wiarygodna diagnostyka?
Zatkany kanalik – kiedy może się pojawić taki problem i jak temu zaradzić? Odpowiada Hafija
Zatkany kanalik – kiedy może się pojawić taki problem i jak temu zaradzić? Odpowiada Hafija
"Czy naprawdę ryzyko zakażenia przewyższa ryzyko łamania praw rodziców?". Centrum Nauki o Laktacji apeluje o złagodzenie przepisów dotyczących izolowania dzieci od matek po porodzie
„Czy naprawdę ryzyko zakażenia przewyższa ryzyko łamania praw rodziców?”. Centrum Nauki o Laktacji apeluje o złagodzenie przepisów dotyczących izolowania dzieci od matek po porodzie

Nie znasz tego hormonu? Za to on bardzo dobrze zna ciebie i twoje nawyki. To właśnie on reguluje wiele naszych zachowań.

Naukowcy mają coraz więcej dowodów na to, że poziom oreksyny ma wpływ na nasze zachowania i wybory. Badacze z Howard Florey Institute w Melbourne odkryli w mózgu mechanizm, który hamuje typowe dla alkoholika pragnienie, by sięgnąć po alkohol i – co więcej – pomaga powstrzymać uzależnionego przed powrotem, na przykład po odwyku, do nałogu. W mechanizmie tym dużą rolę odgrywa właśnie oreksyna.

Jak informowało czasopismo „Cell Metabolism”, amerykańscy biolodzy odkryli hormon odpowiadający za spalanie zbędnego tłuszczu. Kluczem do tego było odkrycie tak zwanego tłuszczu brunatnego, który jest dobrym tłuszczem. Jak przekonują biolodzy, brunatna tkanka tłuszczowa jest mocno unaczyniona i do tego zawiera wiele mitochondriów, które bardzo szybko zmieniają zbędne kalorie w dużą dawkę energii. Właśnie z tym procesem problem mają zwykle organizmy otyłych. Naukowcy z Sanford-Burnham′s Diabetes and Obesity Research Center na Florydzie przekonują, że impulsem do działania brunatnego, korzystnego dla organizmu tłuszczu jest obecność oreksyny.

– Badania, które pozwoliły dojść do tego wniosku, mogą być postrzegane jako zabawne – mówi doktor Robert Rogulski, psychiatra. – W laboratorium wyhodowano genetycznie zmodyfikowane myszy, których mózgi w ogóle nie produkowały oreksyny. Te myszy ważyły więcej niż te z grupy kontrolnej, choć jadły zdecydowanie mniej – tłumaczy lekarz. – Powód był bardzo prosty – gryzonie zwyczajnie nie mogły przetworzyć kalorii z tłuszczu na energię – dodaje. Jednak gdy sztucznie zaaplikowano im oreksynę, sytuacja zaczęła się zmieniać. – Zaczął działać ten dobry, nazywany brunatnym, tłuszcz. Stymulacja hormonem oreksyny spełniła swoją funkcję szybko – relacjonuje eksperyment Rogulski.

Bergamotka jest skarbnicą witaminy A i C

Skąd bierze się oreksyna?

Oreksyna powstaje w części mózgu nazywanej podwzgórzem. To tam znajduje się grupa komórek wydzielających ten hormon. To rejon, w którym wydzielana jest też bardzo medialna dopamina, czyli popularny hormon szczęścia.

– W podręcznikach dla lekarzy pisze się, że oreksyna jest substancją regulującą przyjmowanie pokarmu i odpowiedzialną za to, jaki mamy apetyt na alkohol. Ale to tylko część jej zadań – dodaje lekarz.

Czy zatem jeśli mamy problem z powiedzeniem sobie „stop” w czasie zakrapianej imprezy, możemy odpowiedzialność zrzucić na „brak odpowiedniej ilości odpowiedniej hormonu”?

– I tak, i nie – odpowiada lekarz. – Na razie znamy wyniki badań na ten temat na myszach. Na nich testowano zarówno kwestie apetytu i pożywienia, jak i wątek alkoholowy. Tu możemy z pełną odpowiedzialnocią stwierdzić, że wysokie stężenie oreksyny blokowało efekty euforii i radości w mysich mózgach związane z pobieraniem pokarmu czy alkoholu – tłumaczy.

Badania nad działaniem oreksyny trwają. – Mówimy już nawet o różnych rodzajach oreksyn nazywanych też hipokretynami – mówi Rogulski. – Głównie w kontekście ich roli w uzależnieniach od różnych substancji, przede wszystkim właśnie od alkoholu i do powrotu do jego używania po okresie abstynencji – dodaje.

Oreksyna a senność i waga

– Rola oreksyny jest bardzo duża i, jeśli można tak powiedzieć, trochę niedoceniana – mówi ekspert. – Ten hormon w dużej dawce łagodzi między innymi objawy narkolepsji, bardziej znanej jako napady snu. Skutecznie łagodzi też zmęczenie, które powstaje na skutek niedoboru snu. A to jeszcze nie wszystko. Bo niedobory oreksyny zauważono u osób, które regularnie dopadała senność w ciągu dnia. Koło się zamyka – dodaje.

Tutaj można znaleźć też związek, o jakim mówi się od dawna – między sennością a otyłością. Z różnych komunikatów wiemy, że osoby, które śpią mniej, mają większą skłonność do przybierania na wadze. – Badania Karine Spiegel pokazały, że oreksyna wpływa nie tylko na zaburzenia snu czy odżywianie, ale też stymuluje pobudzenie kory mózgowej i współczulnego układu nerwowego. Ma też wpływ na działania dwóch innych, bardzo istotnych hormonów. Gdy zwiększa się nasza senność, poziom leptyny, hormonu wysyłającego sygnały do mózgu o odczuciu sytości, jest zmniejszony, natomiast poziom greliny, hormonu stymulującego odczucie głodu, jest zwiększony – mówi lekarz.

Badania nad oreksyną mogą okazać się pomocne w leczeniu nie tylko uzależnienia od alkoholu, ale także otyłości i poważnych zaburzeń snu, z narkolepsją włącznie. Ten hormon może nas jeszcze zaskoczyć…

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Produkty, których nie należy jeść przed snem / istock

Produkty, których nie powinniśmy jeść przed snem

kobieta i mężczyzna, aseksualność

Aseksualność to nowa orientacja seksualna? Tłumaczy Alicja Długołęcka

Spanie nago jest zdrowe. Korzyści z sypiania bez ubrania

Kobieta płacze przed lustrem

Czy płacz jest zdrowy? Z czym może być związany? Wyjaśnia psycholożka Anna Cyklińska

Chirurgiczne leczenie otyłości (CHLO) – zabieg dla najbardziej obciążonych  

Minimalizm – mniej znaczy więcej. Skuś się!

„Trudno jest pozbawić się przyjemności z podjadania słodyczy, a zastąpić je myciem okien” – mówi Alicja Sulima, psycholog wspierająca pacjentów poddających się operacyjnemu leczeniu otyłości

Pandemia sprawiła, że źle sypiasz? Sprawdź, jak poprawić jakość snu

Kiepsko sypiasz? 6 wskazówek, dzięki którym będziesz spać jak dziecko

Sen jest ważny, to jasne. Ale czy wiesz dlaczego?

Martwisz się o przyszłość? Oto 7 sposobów, przy pomocy których ze zmartwieniami radzą sobie specjaliści

Brak okresu – najczęstsze przyczyny spóźniającej się miesiączki

Kobieta wchodzi w obrazek

Fobia społeczna – jak sobie z nią poradzić? Poznaj 6 zasad pracy nad lękiem społecznym

fobia społeczna

Jak czuje się osoba z fobią społeczną? „Pomnóżcie lęk razy sto. Aby był tak silny, że wręcz paraliżujący. Aż poczujecie, że naprawdę palicie się ze wstydu”

kobieta w ciąży ze zdjęciem USG dziecka

Czy płód w macicy śni? Wyjaśnia ginekolog położnik

młoda kobieta zadowolona po usunięciu trądziku

Trądzik hormonalny – przyczyny i leczenie. Jak go rozpoznać?

Prolaktyna - normy. Kiedy warto się zbadać i jak odczytać wyniki?

Prolaktyna – normy. Kiedy warto się zbadać i jak odczytać wyniki?

Jak układ hormonalny zmienia się z wiekiem? Wyjaśnia endokrynolog Joanna Ciołek

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Ginekomastia - czym jest i kogo dotyczy?

Ginekomastia – przyczyny, objawy i leczenie przerostu sutka u mężczyzn

Urszyla Chowaniec, "Galanta Lala"

„Jak pani tyle waży, to ja nie wiem, czym panią znieczulić”. Galanta Lala opowiada, jak została potraktowana przez anestezjologa w szpitalu

Kobieta siedzi przed namalowanym obrazem i na niego patrzy

Perfekcjonizm. Czy da się go przezwyciężyć? Wyjaśnia psycholożka

Przysadka mózgowa – za co odpowiada? Funkcje, hormony, choroby

Przysadka mózgowa – za co odpowiada? Funkcje, hormony, choroby

Badania hormonalne u kobiet / rawpixel

Dietetyczka kliniczna o wynikach badań hormonalnych. Na co zwraca uwagę?

Najpopularniejsze

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę