Przejdź do treści

Coraz młodsi Polacy mają zawał. Co robimy źle?

Co dziesiąty zawał serca w Polsce dotyczy osoby przed 45 rokiem życia
Coraz młodsi Polacy mają zawał. Zdj: pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
„Ta decyzja zaprzecza dorobkowi ostatnich 40 lat polskiej medycyny rozrodu, neonatologii i pediatrii”. NIL i PTP o wyroku Trybunału Konstytucyjnego
dziewczyna, ból
„Czy wiesz, czym jest ból?”. Dr Paweł Kabata w mocnych słowach o tym, że nikt nie ma prawa do decydowania o cierpieniu innych
Przeziębienie w ciąży? Lekarka radzi, jak sobie z nim poradzić
Przeziębienie w ciąży? Lekarka podpowiada, jak sobie z nim poradzić
Personel medyczny z własnych środków stworzył „śluzę antycovidową”. Folia szklarniowa i czarne worki na śmieci mają chronić przed wirusem
Jak rozmawiać z dziećmi o sytuacji po wyroku Trybunału Konstytucyjnego ws. aborcji? Podpowiadają autorki profilu "Jak wychować dziewczynki"
Jak rozmawiać z dziećmi o protestach po wyroku Trybunału Konstytucyjnego ws. aborcji? Podpowiadają autorki profilu „Jak wychować dziewczynki”

Co dziesiąty zawał serca w Polsce dotyczy osoby przed 45 rokiem życia. Młodzi ludzie coraz częściej cierpią z powodu chorób serca i układu krążenia. Wielu – na własne życzenie. Co robimy źle? Jak w młodym (i starszym) wieku uniknąć zawału?

Choroby serca – statystyki

Choroby serca to – obok nowotworów – główna przyczyna śmierci w Polsce. Statystycznie chore serce zabija w Polsce częściej niż na zachodzie. W naszym kraju umiera z tego powodu prawie co druga osoba (48 proc.), w Unii Europejskiej – ok. 40 proc. W światowych statystykach choroby serca i układu krążenia to powody ok. 30 proc. zgonów. Najczęściej przyczyną śmierci jest udar mózgu lub choroba wieńcowa. Nie bez powodu wieńcówka nazywana jest przez lekarzy „cichym zabójcą”.

Stale rośnie liczba zawałów serca u młodych osób. Co dziesiąty zawał dotyczy pacjenta przed 45 rokiem życia. Do 55 roku zdarza się łącznie 15 proc. wszystkich zawałów. Nagły zgon sercowy to jedna z głównych przyczyn śmierci młodych dorosłych.

Ataki serca coraz częściej zdarzają się u młodych kobiet. Panie dawniej dopiero w okresie menopauzy „doganiały” mężczyzn w statystykach. Obecnie co piąty pacjent z zawałem przed 55 rokiem życia to kobieta. Ponad 30 proc. zawałów u kobiet zdarza się przed 55 rokiem życia , często jeszcze przed czterdziestką.

Wiele przypadków chorób serca i układu krążenia to takie, które nie mają podłoża genetycznego. Nie zostały odziedziczone po przodkach, nie można się nimi zarazić, nie pojawiają się zwykle bez powodu. Chore serce to efekt niewłaściwego stylu życia, złej diety, nadużywania swojego organizmu. Nawet, jeśli w wywiadzie rodzinnym pojawiają się problemy kardiologiczne, wcale nie muszą się pojawić u nas. Jeśli o to w odpowiednim momencie zadbamy.

Przyczyny chorób serca u młodych

Dlaczego coraz młodsi ludzie mają zawał i inne choroby serca?

Główne przyczyny są bardzo proste i niestety powszechne – zwraca uwagę dr n. med. kardiolog Andrzej Głuszak. – Są to infekcje, stres środowiskowy oraz złe odżywianie. 

W jaki sposób szkodzą sobie młodzi Polacy?

  • Brak aktywności fizycznej – przeprowadzane przez AWF co dekadę próby wytrzymałościowe (ostatnio w 2018 roku w ramach projektu Aktywne Szkoły Multisport) wykazują już u dzieci i nastolatków spadające z roku na rok możliwości. Co piąty uczeń nie ćwiczy na WF, większość nie rusza się choćby przez godzinę dziennie. Ten nawyk braku ruchu zostaje na resztę życia.

Skutkiem jest opłakana kondycja nastolatków i młodych dorosłych. Przyczyn jest wiele: od zdobyczy technologicznych do współczesnych zagrożeń. Dzieci już w młodym wieku otrzymują tablety, telefony, komputery.

Rodzice dziś nie wyobrażają sobie „dzieci z kluczem na szyi”. Wolą, gdy dzieci i młodzież spędzają czas w bezpiecznym domu (przynajmniej teoretycznie bezpiecznym, bo wiele niebezpieczeństw czyha w sieci). Więc młodzi ludzie siedzą i jedzą.

Dorastając, wybierają wygodne podróże autem, zamiast spacerów. Po siedzącej pracy – dom i telewizor. Taki tryb życia dodatkowo może powodować poczucie osłabienia, zmęczenia, zniechęcenia, prowadząc do dalszego spadku aktywności.

  • Tyjemy na potęgę – już co trzeci chłopiec i co czwarta dziewczynka ma nadwagę. Wśród dorosłych proporcje się nie zmieniają: wciąż mężczyźni statystycznie częściej ważą zbyt wiele. Blisko 70 proc. panów i ponad 50 proc. pań dźwiga zbędne kilogramy.

Skutkiem mogą być setki chorób i powikłań. Oczekiwana długość życia i osób z nadwagą lub otyłych to kilkanaście lat mniej niż w przypadku ludzi z wagą w normie. Jedne z najczęstszych i najpoważniejszych konsekwencji zbyt dużej masy ciała to: miażdżyca, zawał, udar mózgu, nadciśnienie.

Przez ostatnie trzy dekady liczba osób z nadwagą zwiększyła się trzykrotnie. Coraz częstszym problemem jest również otyłość brzuszna, szczególnie groźna dla zdrowia.

  • Stany zapalne zębów i dziąseł. Polacy unikają nie tylko dentystów, ale nawet mycia zębów.

800 tys. naszych rodaków nie ma i nigdy nie miało szczoteczki. 3,8 mln nie myje zębów wcale, a większość myjących robi to za krótko i niedbale. Choroby w obrębie zębów i przyzębia mogą doprowadzić do uszkodzeń serca i układu krążenia.

Stan zapalny „wędruje” po całym organizmie, prowadząc do rozwoju blaszek miażdżycowych. Jeśli taka blaszka zablokuje naczynie krwionośne, może dojść do zawału.

  • Stres i przepracowanie – żyjemy w pośpiechu. Mało śpimy, dużo pracujemy. Pokolenie osób dorastających po epoce PRL mierzy się z zupełnie innymi problemami niż ich rodzice. Kredyty, rozwody, wyścig szczurów.

Nie umiemy sobie radzić ze stresem, statystyki zaburzeń emocjonalnych rosną. Polskie nastolatki i polscy mężczyźni popełniają samobójstwa najczęściej w Europie (kobiety rzadziej umierają, ale trzy razy częściej próbują odebrać sobie życie).

Stres odbija się również na zdrowiu. Prowadzi do zaburzeń lękowych, depresji, chorób serca i układu krążenia. Niektóre leki, np. trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, również mogą prowadzić do zaburzeń rytmu serca.

  • Używki, narkotyki, dopalacze – to już nie rzadkość. Substancje psychoaktywne najczęściej zażywają ludzie młodzi przed 35 r.ż. Według danych CBOS regularnie sięga po nie co najmniej 7 proc. Polaków.
  • Wśród młodzieży poniżej 18 roku życia do podobnych cyklicznych eksperymentów przyznaje się co piąta osoba. 90 proc. nastolatków potwierdza co najmniej jednorazowy kontakt ze środkami odurzającymi (wliczając alkohol, „twarde” narkotyki, dopalacze, marihuanę, leki). Z tych nastolatków często wyrastają nietrzeźwi dorośli.

Statystycznie najwięcej narkotyków zażywają studenci i młodzi dorośli z wyższym wykształceniem i wyższym niż 1,5 tys. dochodem. Kokaina, amfetamina, dopalacze niszczą serce i układ krążenia, mogą powodować gwałtowny wzrost ciśnienia tętniczego, migotanie przedsionków, przyczyniać się do powstania zakrzepu, skutkującego zawałem.

  • Alkohol – podczas gdy na świecie spada spożycie alkoholu, w Polsce pijemy coraz więcej. Coraz częściej pijemy przed pracą – między 5 a 7 rano najlepiej sprzedają się małe „małpki”. Pijemy współcześnie więcej, niż w czasach PRL, które długo były synonimem rozpicia narodu.

Pijemy już prawie 12 litrów alkoholu na osobę rocznie – WHO określa tę ilość jako graniczną. Po niej zaczyna się proces degradacji społecznej. Alkohol jest tani, powszechnie dostępny, społecznie akceptowany. Alkoholizm krewnych większość rodzin ukrywa, dyskretnie stawiają chorego krewnego „do pionu”.

Wbrew potocznym opiniom, że alkohol działa korzystnie na serce, nowe badania wykazują, że nie ma bezpiecznej ilości alkoholu. Uważa się, że picie sprzyja niewydolności serca, migotaniu przedsionków, może prowadzić do zawału i innych chorób serca i układu krążenia.

  • Złogi cholesterolu – teoretycznie wiemy: zła dieta to zło, tłuszcze nasycone to zło, cholesterol to zło.

Niestety, złogów cholesterolu często nie widać gołym okiem. Wcale nie musi towarzyszyć im nadwaga. Wysokie poziomy cholesterolu odnotowuje się np. u studentów. Jak ustalono w badaniach programu Narodowy Alert Cholesterolowy, co trzeci student ma zbyt wysoki cholesterol. Dlaczego?

Przyczyny to przede wszystkim zła dieta, mało ruchu i palenie tytoniu. Papierosy kojarzone są jako przyczyna nowotworów, ale nieliczni mają świadomość, co papierosy robią z układem krążenia.

Wśród winnych takiego stanu rzeczy wymienia się m.in. tosty z serem, które stanowią znaczącą część studenckiego menu. Winne chorobom serca i układu krążenia są też tłuszcze trans, które znajdziemy w fast foodach, drożdżówkach, gotowych wyrobach piekarniczych – szczególnie tych najtańszych, produkowanych masowo. Czyli szkodzi to, po co głodny student lub młody dorosły sięga najchętniej.

Złogi cholesterolu sukcesywnie prowadzą do rozwoju miażdżycy. Przez zwężone tętnice krew nie może przepływać swobodnie. Konsekwencje to zakrzepica, wieńcówka lub zawał.

  • Niedobory magnezu i potasu – kawa i alkohol to jedne z przyczyn, dla których magnez „ucieka” z organizmu. Skutki niedoboru to często dotkliwe skurcze, ale także choroby serca i układu krążenia.
Jak wygląda życie po udarze

Dlaczego młodzi Polacy nie dbają o serce?

Wiemy przecież, jak powinien wyglądać zdrowy tryb życia. Siłownie, kluby fitness czy buty do biegania mamy na wyciągnięcie ręki. Zdrowe diety można zamówić, jeśli nie mamy czasu lub chęci, aby gotować. A jednak wciąż nie dbamy o siebie. Dlaczego?

Bo konsekwencje są odległe – mówi Kinga Mirosław – Szydłowska, psycholog. – Żywimy przekonanie, że dotyczy to innych, a mnie nie. Zagrożenie wydaje się mało realne ze względu na to, że konsekwencje są odległe w czasie.

Zdaniem psycholożki przyczyn zaniedbań w zakresie zdrowia należy upatrywać też w trybie życia: – Pośpiech, stres, jedzenie tego, co popadnie, bo nie ma czasu zastanowić się, bo praca taka, Że je się w międzyczasie – wymienia Kinga Mirosław – Szydłowska. – A mózg żywiący się „cukrem” będzie się o niego upominał.

Dodatkowym utrudnieniem jest fakt, że przynajmniej część pacjentów nie ufa zaleceniom lekarzy. Inni w ogóle nie bywają na wizytach.

Lekarze, ze względu na wady całego systemu, rzadko mają czas, żeby wpływać na motywację pacjenta do leczenia i dbania o siebie – zwraca uwagę psycholog.

Nie wystarcza motywacja w stylu: „Proszę dbać o dietę i brać leki, bo dorobi się pan/pani miażdżycy, choroby wieńcowej czy nadciśnienia” – zauważa Kinga Mirosław – Szydłowska.

Skuteczna może być zmiana narracji na: „Proszę zadbać o dietę i regularne branie leków, ponieważ jeśli pani/pan tego nie zrobi to w perspektywie kilku lat może się okazać, że problemem będzie pójście do sklepu; nie będzie pan/pani w stanie opiekować się dziećmi; jeśli nie zadbacie państwo o dietę i leki, to będziecie musieli zrezygnować z wycieczek górskich, które są waszą pasją” – psycholog podpowiada, jak rozmawiać z pacjentem.

Ta zmiana narracji i argumentacji, z ukazaniem realnych konsekwencji, może mieć przełożenie na ocenę zdrowotnych szkód, które będą miały bezpośrednie przełożenie na czyjeś życie – podkreśla Kinga Mirosław – Szydłowska.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta stoi przy oknie

Nerwobóle (neuralgia) w klatce piersiowej – przyczyny, objawy i leczenie

Homocysteina – norma, badanie, jak obniżyć poziom homocysteiny

Gienek Loska nie żyje. Zwycięzca X-Factora miał 45 lat

Maja Staśko: żarty z grubych osób są równie śmieszne jak żarty z gwałtu

Anna Lewandowska w ogniu krytyki za „ciałopozytywne” wideo z doczepionym brzuchem. „Ona zarabia na anty-ciałopozytywności” – zauważa Paulina Zagórska

Rebel Wilson schudła 18 kg /Instagram, Rebel Wilson

Rebel Wilson schudła prawie 20 kg. „Najwyraźniej grubych ludzi nie można traktować poważnie” – komentuje influencerka

Lubisz dietetyczną colę? Może lepiej wymienić ją na inny napój?

Tkanka tłuszczowa wisceralna

Tkanka tłuszczowa wisceralna. Farmaceutka Zofia Winczewska o niebezpiecznym tłuszczu otulającym narządy wewnętrzne

Prof. dr hab. n. med. Krzysztof Milewski: zbyt często jest tak, że pacjentki myślą „Jestem przecież kobietą, do tego młodą, to nie może być zawał”

Jedzenie o niskiej zawartości tłuszczu, soki owocowe. „Zdrowe” jedzenie, które szkodzi

Gdy szczupła osoba cierpi na otyłość, czyli gorzka prawda o TOFI

czerwone wino w kieliszku

Ile procent ma wino? Ile mogę go wypić?

Miksujemy: koktajl na odchudzanie

Koktajle odchudzające – przepisy. Jak zrobić koktajl na odchudzanie?

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – przyczyny, leczenie. Objawy ataku paniki

Stenty w sercu - co to jest? Zabieg wszczepienia stentów

Stent w sercu – czym jest, rodzaje, powikłania, koronarografia

Nawyki żywieniowe dziecka - jak je zmienić?

Nawyki żywieniowe dzieci – dobre i złe. Zmiana nawyków na zdrowe

Chcesz schudnąć? Najpierw zrezygnuj z tych nawyków

podróż samochodem a zakrzepica

Długa jazda samochodem jest torturą dla nóg. Jak podróżować, by ustrzec się zakrzepicy?

Pękające naczynka na udach i łydkach – jak się ich pozbyć

Catherine Deneuve: Czasem dochodzi się do momentu, że szuka się nowości i eksperymentów

Ciepło, zimno… Skąd te zaburzenia termoregulacji?

Ciepło, zimno… Skąd te zaburzenia termoregulacji?

Coraz młodsze kobiety mają zakrzepicę. Jak nie zachorować?

Chirurgiczne leczenie otyłości (CHLO) – zabieg dla najbardziej obciążonych  

Nadciśnienie to nie twój problem? Poznaj pięć sytuacji, które mogą do niego prowadzić

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Łóżkowy savoir-vivre. Kilka przykładów fajnych zachowań w sypialni

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku