Przejdź do treści

Interakcje leków – czego nie powinniśmy łączyć z innymi lekami, żywnością lub alkoholem?

Interakcje leków - czego nie powinniśmy łączyć z innymi lekami, żywnością lub alkoholem?
Interakcje leków - czego nie powinniśmy łączyć z innymi lekami, żywnością lub alkoholem? Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Policjantki
95-lecie powołania Policji Kobiecej. Z tej okazji policjantki nagrały film, w którym pokazują, jak łączą pracę z życiem prywatnym
Jakie błędy popełniamy, oddając mocz? Rozmowa z Agnieszką Cytowicz, fizjoterapeutką uroginekologiczną
Zespół złego wchłaniania/Getty Images
Zespół złego wchłaniania – z czego może wynikać? Jak go rozpoznać?
Czy możemy uzależnić się od żywności? Dietetyk wyjaśnia
woda butelkowana
Data ważności wody butelkowanej. Czy należy się nią przejmować?

Interakcje leków to niepożądane oddziaływania substancji aktywnych zawartych w lekach z innymi związkami, co wpływa na efekt działania leku. Związki wchodzące z interakcję z lekiem mogą pochodzić z innych leków, ale także żywności czy alkoholu. Efektem interakcji może być zmniejszenie skuteczności terapeutycznej leku, a także nasilenie działań niepożądanych. Ryzyko wystąpienia niepożądanych interakcji leków narzuca konieczność umiejętnego łączenia poszczególnych leków, a także wiedzy na temat tego, jakich produktów spożywczych czy ziół nie należy spożywać podczas zażywania niektórych leków.

Rodzaje interakcji leków

Interakcje leków mogą przyjmować rozmaite postacie, a ich efekty mogą być skrajnie różne. W przypadku interakcji synergistycznych dochodzi do nasilenia działania leków. Przykładem takiej interakcji jest jednoczesne zażywanie leków przeciwdepresyjnych oraz nasennych, co może nawet skutkować przedawkowaniem leków w efekcie wzajemnego nasilenia ich działania. Z kolei interakcje antagonistyczne wynikają z jednoczesnego zażywania leków o przeciwstawnym działaniu i prowadzą do zniesienia działania leku. Doskonałym przykładem tego typu interakcji jest jednoczesne stosowanie leków przeciwkrzepliwych oraz działającej antagonistycznie witaminy K.

Uwzględniając mechanizm interakcji leków, można wyróżnić następujące rodzaje oddziaływań:

  • interakcje farmakokinetyczne, związane z zaburzeniem procesów trawienia, wchłaniania leków, ich dystrybucji w organizmie, metabolizmu oraz wydalania
  • interakcje farmakodynamiczne, wynikające ze zmodyfikowania działania leku; związki interferujące w działanie leku mogą wpływać na enzymy czy receptory, co może zmieniać czas, siłę oraz mechanizm działania leków
  • interakcje farmaceutyczne powstają na etapie przyrządzania bądź przechowywania leków, a zatem – poza organizmem chorego

W celu uniknięcia takich niepożądanych interakcji, które mogą wpłynąć negatywnie na skuteczność farmakoterapii, należy przede wszystkim uważnie czytać ulotki dołączone do opakowania każdego leku. Ponadto należy informować lekarza przepisującego lek o wszystkich innych zażywanych preparatach – lekach na receptę i bez recepty, suplementach diety czy ziołach. Ogromne znaczenie ma także unikanie stosowania jakichkolwiek używek.

slonce

Interakcje leków z żywnością

Interakcje leków z pożywieniem występują dość często i zaledwie 35-40 proc. interakcji nie ma znaczenia klinicznego. Oznacza to, że wiele z tych interakcji może wpływać znacząco na przebieg terapii. Spożywanie niektórych produktów spożywczych może generować interakcje farmakodynamiczne oraz farmakokinetyczne z lekami. Zaburzenie wchłaniania leków związane z zażywaniem posiłków mogą wynikać z samej obecności treści pokarmowej w żołądku. Ale nie tylko – obecność konkretnych związków może także wpływać na wchłanianie leków. Najczęściej występujące interakcje tego typu to:

  • posiłki bogatotłuszczowe mogą zwiększać przyswajalność leków lipofilnych, np. beta blokerów, leków psychotropowych czy przeciwgrzybiczych
  • wapń dostarczany z dietą znacząco ogranicza wchłanianie leków tworzących z wapniem nierozpuszczalne sole; z tego powodu nie należy łączyć nabiału z fluorochinolonami czy tetracyklinami
  • tanina, której źródłem jest herbata zmniejsza przyswajalność preparatów zawierających żelazo
  • cytrusy ograniczają wchłanianie antybiotyków
  • błonnik ogranicza wchłanianie trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych
  • witamina K zawarta w warzywach kapustnych hamuje przyswajanie warfaryny, czyli leku przeciwkrzepliwych.

Przykładem wpływu żywności na dystrybucję leków jest wiązanie tłuszczów dostarczanych wraz z dietą z białkami transportowymi osocza, co może ingerować w dystrybucję niesteroidowych leków przeciwzapalnych. Z kolei doskonale poznanym mechanizmem zaburzenia metabolizmu leków jest wpływ soku grapefruitowego na metabolizm takich preparatów jak statyny, cyklosporyna czy blokery kanałów wapniowych.

Poza wspomnianymi interakcjami antagonistycznymi, niektóre składniki diety wykazują działanie synergistyczne. Taka interakcja leków z żywnością obserwowana jest m. in. pomiędzy kofeiną a kwasem acetylosalicylowym czy teofiliną bądź pomiędzy solami potasu (których źródłem jest sól kuchenna) a spironolaktonem, inhibitorami konwertazy angiotensyny czy amilorydem.

Interakcje między lekami

W przypadku farmakoterapii wielolekowej może dojść do powstania zjawiska interakcji między lekami. Przykładem takiej niepożądanej sytuacji jest jednoczesne stosowanie leków przeciwzakrzepowych, takich jak warfaryna i dikumarol oraz osłabiających ich działanie: neomycyny, metoklopramidu czy wodorotlenku glinu. Z kolei za nasilenie działania leków przeciwzakrzepliwych wpływ mają takie leki jak niesteroidowe leki przeciwzapalne, leki przeciwcukrzycowe, klarytromycyna, erytromycyna, flukonazol, itrakonazol, heparyna, sterydy anaboliczne oraz glukagon.

W przypadku stosowania leków przeciwglikemicznych, zażywanych przez chorych na cukrzycę w celu normalizowania poziomu glukozy we krwi, należy unikać jednoczesnego stosowania leków nasilających ich działanie. Mowa m. in. o takich lekach jak wodorotlenek magnezu i dwuwęglan sodu zwiększające wchłanianie leków przeciwcukrzycowych, niesteroidowe leki przeciwzapalne zwiększające stężenie leków we krwi, a także hamujące metabolizm tych leków steroidy anaboliczne, ketokonazol czy tetracykliny. Natomiast za osłabienie działania leków przeciwcukrzycowych odpowiadają glikokortykosteroidy, glukagon oraz doustne środki antykoncepcyjne.

W celu normalizowania poziomu cholesterolu we krwi stosowane są statyny. Istnieje ryzyko zahamowania metabolizmu tych leków i nasilenia ich działania – dzieje się tak przy jednoczesnym zażywaniu niektórych leków przeciwgrzybiczych czy antybiotyków.

Grupą leków stosowanych bardzo często są niesteroidowe leki przeciwzapalne NLPZ; o powszechności ich stosowania świadczy fakt, że można bez recepty zakupić te leki. Interakcje między NLPZ a innymi lekami dotyczą zwłaszcza leków przeciwcukrzycowych, przeciwpadaczkowych, nasercowych czy przeciwzakrzepowych. Ponadto coraz częściej występują interakcje wynikające z zażywania tej samej substancji czynnej dostępnej w różnych preparatach, które pacjenci nieświadomie stosują łącznie.

Alkohol i antybiotyki - 5 ważnych faktów na temat tego połączenia

Interakcje leków z alkoholem

Wiele leków wchodzi w interakcję z alkoholem, dlatego nie jest wskazane jednoczesne zażywanie jakichkolwiek leków oraz spożywanie alkoholu. Przykładami najbardziej niebezpiecznych połączeń leki – alkohol jest picie alkoholu podczas zażywania leków przeciwbólowych, uspokajających i nasennych czy przeciwdepresyjnych. Inne niekorzystne połączenia to alkohol z doustną antykoncepcją hormonalną, antybiotykami, lekami przeciwalergicznymi czy przeciwcukrzycowymi.

 

Bibliografia:

Korzeniowska K., Jabłecka A., Interakcje leków z pożywieniem; Farmacja Współczesna 2008, 1

Cascorbi I., Drug interactions – principles, examples and clinical consequences; Dtsch Arztebl Int., 2012, Aug, 109

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Stosowanie NLPZ / istock

Stosując lek, warto znać orientacyjny czas jego działania. Czy wiesz, ile działa twój lek przeciwbólowy?

Polski lek na koronawirusa? Prawdopodobnie już pod koniec sierpnia

Polski lek na koronawirusa? Prawdopodobnie już pod koniec sierpnia

lekarze w maseczkach, koronawirus, lek na koronawirusa

Wreszcie jest skuteczny lek na koronawirusa? Świetny wynik badań nad zastosowaniem interferonu

Co może się stać, jeśli nie przestrzegasz zaleceń lekarzy?

Probówki w laboratorium

Ile będzie kosztować remdesivir – lek na COVID-19? Za kurację trzeba będzie zapłacić prawie 10 tysięcy złotych

Lek na COVID-19? Krajowa Organizacja Weryfikacji Autentyczności Leków przestrzega: uważaj na fałszywe produkty

Lek na COVID-19? Krajowa Organizacja Weryfikacji Autentyczności Leków przestrzega: uważaj na fałszywe produkty

Polekowe wypadanie włosów / unsplash

Czy leki mogą powodować łysienie? Ekspert Kosmetyczny wyjaśnia

6 błędów, które popełniamy, przyjmując lekarstwa. Zobacz, które nawyki lepiej zmienić

WHO ogłosiło przełom w poszukiwaniu leku na COVID-19. "To pierwsze sprawdzone leczenie, które zmniejsza śmiertelność u pacjentów z COVID-19"

WHO ogłosiło przełom w walce z COVID-19. Jest pierwszy lek, którego skuteczność została potwierdzona klinicznie

kobieta z dzieckiem w aptece

W aptekach zabraknie leków? Przedstawiciele branży farmaceutycznej ostrzegają

Jonoforeza. Na czym polega zabieg? Wskazania i przeciwwskazania

Jonoforeza – na czym polega zabieg? Wskazania i przeciwwskazania

Agresja w aptece / istock

Agresja w aptece. „Kiedyś facet rzucił we mnie dużym pudełkiem leku po tym, jak spytałam czy może zapłacić kartą, bo nie miałam jak wydać”

Aspiryna w słoiczku na leki

Aspiryna nie dla dzieci. Może powodować zagrożenie zdrowia a nawet życia. Ostrzega farmaceutka

Gorycz w ustach - co oznacza gorzki smak rano lub po lekach?

Gorycz w ustach – co oznacza gorzki smak rano lub po lekach?

Leki immunosupresyjne - czym są i jak działają na organizm?

Leki immunosupresyjne – czym są i jak działają na organizm?

Farmaceutka w aptece - koronawirus

Ministerstwo Zdrowia wprowadziło reglamentację leków Arechin i Plaquenil. Mają trafić przede wszystkich do szpitali z chorymi na COVID-19

Leki przeciwwirusowe - na grypę i inne wirusy

Leki przeciwwirusowe – na grypę i inne wirusy

Płyn Lugola. Skład, zastosowanie i dawkowanie

Płyn Lugola. Skład, zastosowanie i dawkowanie

Zaburzenia lękowe - co to, objawy, diagnoza, leczenie

Zaburzenia lękowe – czym są? Jak sobie z nimi radzić?

Półka w aptece z lekami

Polska zatwierdziła Arechin, jako lek wspomagający w leczeniu koronawirusa

Leki w aptece

Choroba Parkinsona. Chorzy muszą się liczyć z przerwami dostępu do leku

Tabletki w misce

GIF aktualizuje informację w sprawie ryzyka obecności nitrozoamin w popularnych lekach na cukrzycę, zgagę i wrzody żołądka. Co ustalono?

kobieta z tabletką na języku

„Panie doktorze, łykam już tylko 70 tabletek”. O lekomanii w Polsce mówi Bohdan T. Woronowicz

apteka

Euthyrox – w aptekach w całej Polsce brakuje tego leku. Wiemy, kiedy Euthyrox znów się pojawi

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Wegański chłodnik z botwinką. Bez mleka i jajek, ale z zaskakującymi dodatkami