Przejdź do treści

Interakcje leków – czego nie powinniśmy łączyć z innymi lekami, żywnością lub alkoholem?

Interakcje leków - czego nie powinniśmy łączyć z innymi lekami, żywnością lub alkoholem?
Interakcje leków - czego nie powinniśmy łączyć z innymi lekami, żywnością lub alkoholem? Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobieta i mężczyzna przytulają się
Usłyszałaś od ginekologa, żeby przed seksem napić się lampki wina, żeby nie bolało? Pani Fizjotrener: to nie jest ból, na który możesz się godzić
San Marino
San Marino oferuje turystom szczepionkę wliczoną w koszty pobytu. Jest jeden haczyk
Szczepionki
Kolejny kraj wycofuje dwie szczepionki na COVID-19. Powodem są przypadki zakrzepów u zaszczepionych
Polekowe uszkodzenie wątroby – przyczyny i leczenie
Choroby mikrokrążenia – skutki i profilaktyka zaburzeń

Interakcje leków to niepożądane oddziaływania substancji aktywnych zawartych w lekach z innymi związkami, co wpływa na efekt działania leku. Związki wchodzące z interakcję z lekiem mogą pochodzić z innych leków, ale także żywności czy alkoholu. Efektem interakcji może być zmniejszenie skuteczności terapeutycznej leku, a także nasilenie działań niepożądanych. Ryzyko wystąpienia niepożądanych interakcji leków narzuca konieczność umiejętnego łączenia poszczególnych leków, a także wiedzy na temat tego, jakich produktów spożywczych czy ziół nie należy spożywać podczas zażywania niektórych leków.

Rodzaje interakcji leków

Interakcje leków mogą przyjmować rozmaite postacie, a ich efekty mogą być skrajnie różne. W przypadku interakcji synergistycznych dochodzi do nasilenia działania leków. Przykładem takiej interakcji jest jednoczesne zażywanie leków przeciwdepresyjnych oraz nasennych, co może nawet skutkować przedawkowaniem leków w efekcie wzajemnego nasilenia ich działania. Z kolei interakcje antagonistyczne wynikają z jednoczesnego zażywania leków o przeciwstawnym działaniu i prowadzą do zniesienia działania leku. Doskonałym przykładem tego typu interakcji jest jednoczesne stosowanie leków przeciwkrzepliwych oraz działającej antagonistycznie witaminy K.

Uwzględniając mechanizm interakcji leków, można wyróżnić następujące rodzaje oddziaływań:

  • interakcje farmakokinetyczne, związane z zaburzeniem procesów trawienia, wchłaniania leków, ich dystrybucji w organizmie, metabolizmu oraz wydalania
  • interakcje farmakodynamiczne, wynikające ze zmodyfikowania działania leku; związki interferujące w działanie leku mogą wpływać na enzymy czy receptory, co może zmieniać czas, siłę oraz mechanizm działania leków
  • interakcje farmaceutyczne powstają na etapie przyrządzania bądź przechowywania leków, a zatem – poza organizmem chorego

W celu uniknięcia takich niepożądanych interakcji, które mogą wpłynąć negatywnie na skuteczność farmakoterapii, należy przede wszystkim uważnie czytać ulotki dołączone do opakowania każdego leku. Ponadto należy informować lekarza przepisującego lek o wszystkich innych zażywanych preparatach – lekach na receptę i bez recepty, suplementach diety czy ziołach. Ogromne znaczenie ma także unikanie stosowania jakichkolwiek używek.

slonce

Interakcje leków z żywnością

Interakcje leków z pożywieniem występują dość często i zaledwie 35-40 proc. interakcji nie ma znaczenia klinicznego. Oznacza to, że wiele z tych interakcji może wpływać znacząco na przebieg terapii. Spożywanie niektórych produktów spożywczych może generować interakcje farmakodynamiczne oraz farmakokinetyczne z lekami. Zaburzenie wchłaniania leków związane z zażywaniem posiłków mogą wynikać z samej obecności treści pokarmowej w żołądku. Ale nie tylko – obecność konkretnych związków może także wpływać na wchłanianie leków. Najczęściej występujące interakcje tego typu to:

  • posiłki bogatotłuszczowe mogą zwiększać przyswajalność leków lipofilnych, np. beta blokerów, leków psychotropowych czy przeciwgrzybiczych
  • wapń dostarczany z dietą znacząco ogranicza wchłanianie leków tworzących z wapniem nierozpuszczalne sole; z tego powodu nie należy łączyć nabiału z fluorochinolonami czy tetracyklinami
  • tanina, której źródłem jest herbata zmniejsza przyswajalność preparatów zawierających żelazo
  • cytrusy ograniczają wchłanianie antybiotyków
  • błonnik ogranicza wchłanianie trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych
  • witamina K zawarta w warzywach kapustnych hamuje przyswajanie warfaryny, czyli leku przeciwkrzepliwych.

Przykładem wpływu żywności na dystrybucję leków jest wiązanie tłuszczów dostarczanych wraz z dietą z białkami transportowymi osocza, co może ingerować w dystrybucję niesteroidowych leków przeciwzapalnych. Z kolei doskonale poznanym mechanizmem zaburzenia metabolizmu leków jest wpływ soku grapefruitowego na metabolizm takich preparatów jak statyny, cyklosporyna czy blokery kanałów wapniowych.

Poza wspomnianymi interakcjami antagonistycznymi, niektóre składniki diety wykazują działanie synergistyczne. Taka interakcja leków z żywnością obserwowana jest m. in. pomiędzy kofeiną a kwasem acetylosalicylowym czy teofiliną bądź pomiędzy solami potasu (których źródłem jest sól kuchenna) a spironolaktonem, inhibitorami konwertazy angiotensyny czy amilorydem.

wieczorny drink

Interakcje między lekami

W przypadku farmakoterapii wielolekowej może dojść do powstania zjawiska interakcji między lekami. Przykładem takiej niepożądanej sytuacji jest jednoczesne stosowanie leków przeciwzakrzepowych, takich jak warfaryna i dikumarol oraz osłabiających ich działanie: neomycyny, metoklopramidu czy wodorotlenku glinu. Z kolei za nasilenie działania leków przeciwzakrzepliwych wpływ mają takie leki jak niesteroidowe leki przeciwzapalne, leki przeciwcukrzycowe, klarytromycyna, erytromycyna, flukonazol, itrakonazol, heparyna, sterydy anaboliczne oraz glukagon.

W przypadku stosowania leków przeciwglikemicznych, zażywanych przez chorych na cukrzycę w celu normalizowania poziomu glukozy we krwi, należy unikać jednoczesnego stosowania leków nasilających ich działanie. Mowa m. in. o takich lekach jak wodorotlenek magnezu i dwuwęglan sodu zwiększające wchłanianie leków przeciwcukrzycowych, niesteroidowe leki przeciwzapalne zwiększające stężenie leków we krwi, a także hamujące metabolizm tych leków steroidy anaboliczne, ketokonazol czy tetracykliny. Natomiast za osłabienie działania leków przeciwcukrzycowych odpowiadają glikokortykosteroidy, glukagon oraz doustne środki antykoncepcyjne.

W celu normalizowania poziomu cholesterolu we krwi stosowane są statyny. Istnieje ryzyko zahamowania metabolizmu tych leków i nasilenia ich działania – dzieje się tak przy jednoczesnym zażywaniu niektórych leków przeciwgrzybiczych czy antybiotyków.

Grupą leków stosowanych bardzo często są niesteroidowe leki przeciwzapalne NLPZ; o powszechności ich stosowania świadczy fakt, że można bez recepty zakupić te leki. Interakcje między NLPZ a innymi lekami dotyczą zwłaszcza leków przeciwcukrzycowych, przeciwpadaczkowych, nasercowych czy przeciwzakrzepowych. Ponadto coraz częściej występują interakcje wynikające z zażywania tej samej substancji czynnej dostępnej w różnych preparatach, które pacjenci nieświadomie stosują łącznie.

Alkohol i antybiotyki - 5 ważnych faktów na temat tego połączenia

Interakcje leków z alkoholem

Wiele leków wchodzi w interakcję z alkoholem, dlatego nie jest wskazane jednoczesne zażywanie jakichkolwiek leków oraz spożywanie alkoholu. Przykładami najbardziej niebezpiecznych połączeń leki – alkohol jest picie alkoholu podczas zażywania leków przeciwbólowych, uspokajających i nasennych czy przeciwdepresyjnych. Inne niekorzystne połączenia to alkohol z doustną antykoncepcją hormonalną, antybiotykami, lekami przeciwalergicznymi czy przeciwcukrzycowymi.

 

Bibliografia:

Korzeniowska K., Jabłecka A., Interakcje leków z pożywieniem; Farmacja Współczesna 2008, 1

Cascorbi I., Drug interactions – principles, examples and clinical consequences; Dtsch Arztebl Int., 2012, Aug, 109

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Płyn Lugola. Skład, zastosowanie i dawkowanie

Płyn Lugola. Skład, zastosowanie i dawkowanie

laboratorium, poszukiwanie leku na covid-10

Akryflawina – naprawdę skuteczny lek na COVID-19? Wstępne wyniki badań zachęcające

Inwermektyna w leczeniu COVID-19

Nie należy stosować iwermektyny do leczenia COVID-19 – ostrzega WHO

Ruszają badania kliniczne nad amantadyną

Ruszają badania kliniczne nad amantadyną. Sprawdzą, czy lek jest skuteczny i bezpieczny dla pacjentów z COVID-19

Kobieta w laboratorium

Pfizer rozpoczął testowanie doustnego leku przeciwwirusowego na COVID-19. Będzie dostępny jeszcze w tym roku?

Sertralina – działanie, dawkowanie, skutki uboczne, cena

covid-19, szpital, leczenie

Europejska Agencja Leków zatwierdziła do użytku nowy lek na COVID-19. „Przynosi nadzieję”

Fluoksetyna – działanie, wskazania, dawkowanie, cena

Ketokonazol – co to za lek, działanie i przeciwwskazania

Wenlafaksyna – działanie, skutki uboczne, odstawienie

Itrakonazol – zastosowanie, dawkowanie, cena leku

Farmaceutka stanowczo o dacie ważności leków: szacować to można sobie wydatki na zakupy, a nie moc przeterminowanego leku

Farmaceutka stanowczo o dacie ważności leków: szacować to można sobie wydatki na zakupy, a nie moc przeterminowanego leku

Atropina – działanie, przeciwwskazania i skutki uboczne

depresja, leczenie, diagnoza

„Nowa nadzieja dla osób z depresją”. Zidentyfikowano białka, które mogą odpowiadać za zaburzenia nastroju

Na horyzoncie pojawił się nowy lek na koronawirusa. Badanie wykazało, że jest 27-krotnie bardziej skuteczny niż remdesiwir

Na horyzoncie pojawił się nowy lek na koronawirusa. Badanie wykazało, że jest 27-krotnie bardziej skuteczny niż remdesiwir

metformina a covid-19

Metformina zmniejsza ryzyko ciężkiego przebiegu choroby i zgonu z powodu COVID-19 – wskazują badania

Wiesz na jakie pytanie lekarza 60 proc. pacjentów nie zna odpowiedzi? Wydaje się proste, jednak wiele osób zaskakuje

Wiesz, na jakie pytanie lekarza 60 proc. pacjentów nie zna odpowiedzi? Wydaje się proste, jednak wiele osób zaskakuje

Anna Wieczorek, psycholog

„Nie rezygnuj z antydepresantów tylko dlatego, że mają takie skutki uboczne!”. Anna Wieczorek o wpływie leków przeciwdepresyjnych na życie seksualne

Spray do nosa może zabić koronawirusa? Badania wykazały, że ma niemal 100 proc. skuteczności

Spray do nosa może zabić koronawirusa? Badania wykazały, że ma niemal 100 proc. skuteczności

Szklanka z wodą i tabletki

W jaki sposób bezpiecznie podzielić tabletki? Czy można je kruszyć? Wyjaśnia pielęgniarka Natalia Lekowska

„W Polsce do 2050 roku długość życia z powodu otyłości skróci się o 4 lata” – alarmuje prof. Paweł Bogdański

Maleinian feniraminy – działanie, zastosowanie, skutki uboczne

Leki sieroce. Czym są i dla kogo są produkowane? Farmaceutka wyjaśnia

leki kontra papierosy

Palenie papierosów zmienia działanie leków. Także w przypadku biernych palaczy!

Najpopularniejsze

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?