Przejdź do treści

Interakcje leków – czego nie powinniśmy łączyć z innymi lekami, żywnością lub alkoholem?

Interakcje leków - czego nie powinniśmy łączyć z innymi lekami, żywnością lub alkoholem?
Interakcje leków - czego nie powinniśmy łączyć z innymi lekami, żywnością lub alkoholem? Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Wizyta u ginekologa / istock
Fakty i mity związane z wizytą u ginekologa. Na nasze pytania odpowiada dr n. med. Grzegorz Głąb, ginekolog
Kobieta ziewa
Od dłuższego czasu czujesz się zmęczona? Nie pomagają sen i regeneracja? Sprawdź, co może być przyczyną
Kobieta w cielistej bieliźnie
#Mambrzuch. Trenerka personalna zachęca, by pokochać swoje brzuchy
Przeszczep nerki - informacje praktyczne o zabiegu, diecie i życiu po nim
Przeszczep nerki – informacje praktyczne o zabiegu, diecie i życiu po nim
Fantazje seksualne / istock
Przeszłość seksualna i fantazje partnerów. Czy warto o nie pytać?

Interakcje leków to niepożądane oddziaływania substancji aktywnych zawartych w lekach z innymi związkami, co wpływa na efekt działania leku. Związki wchodzące z interakcję z lekiem mogą pochodzić z innych leków, ale także żywności czy alkoholu. Efektem interakcji może być zmniejszenie skuteczności terapeutycznej leku, a także nasilenie działań niepożądanych. Ryzyko wystąpienia niepożądanych interakcji leków narzuca konieczność umiejętnego łączenia poszczególnych leków, a także wiedzy na temat tego, jakich produktów spożywczych czy ziół nie należy spożywać podczas zażywania niektórych leków.

Rodzaje interakcji leków

Interakcje leków mogą przyjmować rozmaite postacie, a ich efekty mogą być skrajnie różne. W przypadku interakcji synergistycznych dochodzi do nasilenia działania leków. Przykładem takiej interakcji jest jednoczesne zażywanie leków przeciwdepresyjnych oraz nasennych, co może nawet skutkować przedawkowaniem leków w efekcie wzajemnego nasilenia ich działania. Z kolei interakcje antagonistyczne wynikają z jednoczesnego zażywania leków o przeciwstawnym działaniu i prowadzą do zniesienia działania leku. Doskonałym przykładem tego typu interakcji jest jednoczesne stosowanie leków przeciwkrzepliwych oraz działającej antagonistycznie witaminy K.

Uwzględniając mechanizm interakcji leków, można wyróżnić następujące rodzaje oddziaływań:

  • interakcje farmakokinetyczne, związane z zaburzeniem procesów trawienia, wchłaniania leków, ich dystrybucji w organizmie, metabolizmu oraz wydalania
  • interakcje farmakodynamiczne, wynikające ze zmodyfikowania działania leku; związki interferujące w działanie leku mogą wpływać na enzymy czy receptory, co może zmieniać czas, siłę oraz mechanizm działania leków
  • interakcje farmaceutyczne powstają na etapie przyrządzania bądź przechowywania leków, a zatem – poza organizmem chorego

W celu uniknięcia takich niepożądanych interakcji, które mogą wpłynąć negatywnie na skuteczność farmakoterapii, należy przede wszystkim uważnie czytać ulotki dołączone do opakowania każdego leku. Ponadto należy informować lekarza przepisującego lek o wszystkich innych zażywanych preparatach – lekach na receptę i bez recepty, suplementach diety czy ziołach. Ogromne znaczenie ma także unikanie stosowania jakichkolwiek używek.

slonce

Interakcje leków z żywnością

Interakcje leków z pożywieniem występują dość często i zaledwie 35-40 proc. interakcji nie ma znaczenia klinicznego. Oznacza to, że wiele z tych interakcji może wpływać znacząco na przebieg terapii. Spożywanie niektórych produktów spożywczych może generować interakcje farmakodynamiczne oraz farmakokinetyczne z lekami. Zaburzenie wchłaniania leków związane z zażywaniem posiłków mogą wynikać z samej obecności treści pokarmowej w żołądku. Ale nie tylko – obecność konkretnych związków może także wpływać na wchłanianie leków. Najczęściej występujące interakcje tego typu to:

  • posiłki bogatotłuszczowe mogą zwiększać przyswajalność leków lipofilnych, np. beta blokerów, leków psychotropowych czy przeciwgrzybiczych
  • wapń dostarczany z dietą znacząco ogranicza wchłanianie leków tworzących z wapniem nierozpuszczalne sole; z tego powodu nie należy łączyć nabiału z fluorochinolonami czy tetracyklinami
  • tanina, której źródłem jest herbata zmniejsza przyswajalność preparatów zawierających żelazo
  • cytrusy ograniczają wchłanianie antybiotyków
  • błonnik ogranicza wchłanianie trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych
  • witamina K zawarta w warzywach kapustnych hamuje przyswajanie warfaryny, czyli leku przeciwkrzepliwych.

Przykładem wpływu żywności na dystrybucję leków jest wiązanie tłuszczów dostarczanych wraz z dietą z białkami transportowymi osocza, co może ingerować w dystrybucję niesteroidowych leków przeciwzapalnych. Z kolei doskonale poznanym mechanizmem zaburzenia metabolizmu leków jest wpływ soku grapefruitowego na metabolizm takich preparatów jak statyny, cyklosporyna czy blokery kanałów wapniowych.

Poza wspomnianymi interakcjami antagonistycznymi, niektóre składniki diety wykazują działanie synergistyczne. Taka interakcja leków z żywnością obserwowana jest m. in. pomiędzy kofeiną a kwasem acetylosalicylowym czy teofiliną bądź pomiędzy solami potasu (których źródłem jest sól kuchenna) a spironolaktonem, inhibitorami konwertazy angiotensyny czy amilorydem.

Interakcje między lekami

W przypadku farmakoterapii wielolekowej może dojść do powstania zjawiska interakcji między lekami. Przykładem takiej niepożądanej sytuacji jest jednoczesne stosowanie leków przeciwzakrzepowych, takich jak warfaryna i dikumarol oraz osłabiających ich działanie: neomycyny, metoklopramidu czy wodorotlenku glinu. Z kolei za nasilenie działania leków przeciwzakrzepliwych wpływ mają takie leki jak niesteroidowe leki przeciwzapalne, leki przeciwcukrzycowe, klarytromycyna, erytromycyna, flukonazol, itrakonazol, heparyna, sterydy anaboliczne oraz glukagon.

W przypadku stosowania leków przeciwglikemicznych, zażywanych przez chorych na cukrzycę w celu normalizowania poziomu glukozy we krwi, należy unikać jednoczesnego stosowania leków nasilających ich działanie. Mowa m. in. o takich lekach jak wodorotlenek magnezu i dwuwęglan sodu zwiększające wchłanianie leków przeciwcukrzycowych, niesteroidowe leki przeciwzapalne zwiększające stężenie leków we krwi, a także hamujące metabolizm tych leków steroidy anaboliczne, ketokonazol czy tetracykliny. Natomiast za osłabienie działania leków przeciwcukrzycowych odpowiadają glikokortykosteroidy, glukagon oraz doustne środki antykoncepcyjne.

W celu normalizowania poziomu cholesterolu we krwi stosowane są statyny. Istnieje ryzyko zahamowania metabolizmu tych leków i nasilenia ich działania – dzieje się tak przy jednoczesnym zażywaniu niektórych leków przeciwgrzybiczych czy antybiotyków.

Grupą leków stosowanych bardzo często są niesteroidowe leki przeciwzapalne NLPZ; o powszechności ich stosowania świadczy fakt, że można bez recepty zakupić te leki. Interakcje między NLPZ a innymi lekami dotyczą zwłaszcza leków przeciwcukrzycowych, przeciwpadaczkowych, nasercowych czy przeciwzakrzepowych. Ponadto coraz częściej występują interakcje wynikające z zażywania tej samej substancji czynnej dostępnej w różnych preparatach, które pacjenci nieświadomie stosują łącznie.

Alkohol i antybiotyki - 5 ważnych faktów na temat tego połączenia

Interakcje leków z alkoholem

Wiele leków wchodzi w interakcję z alkoholem, dlatego nie jest wskazane jednoczesne zażywanie jakichkolwiek leków oraz spożywanie alkoholu. Przykładami najbardziej niebezpiecznych połączeń leki – alkohol jest picie alkoholu podczas zażywania leków przeciwbólowych, uspokajających i nasennych czy przeciwdepresyjnych. Inne niekorzystne połączenia to alkohol z doustną antykoncepcją hormonalną, antybiotykami, lekami przeciwalergicznymi czy przeciwcukrzycowymi.

 

Bibliografia:

Korzeniowska K., Jabłecka A., Interakcje leków z pożywieniem; Farmacja Współczesna 2008, 1

Cascorbi I., Drug interactions – principles, examples and clinical consequences; Dtsch Arztebl Int., 2012, Aug, 109

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Agresja w aptece / istock

Agresja w aptece. „Kiedyś facet rzucił we mnie dużym pudełkiem leku po tym, jak spytałam czy może zapłacić kartą, bo nie miałam jak wydać”

Aspiryna w słoiczku na leki

Aspiryna nie dla dzieci. Może powodować zagrożenie zdrowia a nawet życia. Ostrzega farmaceutka

Gorycz w ustach - co oznacza gorzki smak rano lub po lekach?

Gorycz w ustach – co oznacza gorzki smak rano lub po lekach?

Leki immunosupresyjne - czym są i jak działają na organizm?

Leki immunosupresyjne – czym są i jak działają na organizm?

Farmaceutka w aptece - koronawirus

Ministerstwo Zdrowia wprowadziło reglamentację leków Arechin i Plaquenil. Mają trafić przede wszystkich do szpitali z chorymi na COVID-19

Leki przeciwwirusowe - na grypę i inne wirusy

Leki przeciwwirusowe – na grypę i inne wirusy

Płyn Lugola. Skład, zastosowanie i dawkowanie

Płyn Lugola. Skład, zastosowanie i dawkowanie

Zaburzenia lękowe - co to, objawy, diagnoza, leczenie

Zaburzenia lękowe – czym są? Jak sobie z nimi radzić?

Półka w aptece z lekami

Polska zatwierdziła Arechin, jako lek wspomagający w leczeniu koronawirusa

Leki w aptece

Choroba Parkinsona. Chorzy muszą się liczyć z przerwami dostępu do leku

Tabletki w misce

GIF aktualizuje informację w sprawie ryzyka obecności nitrozoamin w popularnych lekach na cukrzycę, zgagę i wrzody żołądka. Co ustalono?

kobieta z tabletką na języku

„Panie doktorze, łykam już tylko 70 tabletek”. O lekomanii w Polsce mówi Bohdan T. Woronowicz

apteka

Euthyrox – w aptekach w całej Polsce brakuje tego leku. Wiemy, kiedy Euthyrox znów się pojawi

sok grejfrutowy

Nie popijaj tym leków! Na szczycie czarnej listy jest… sok grejpfrutowy

Dłoń z kroplami do nosa

Popularne krople do nosa wycofane z obrotu. Sprawdź, czy masz je w domu

Laktacja a przeziębienie - czy można karmić piersią w trakcie przeziębienia?

Karmienie piersią a przeziębienie. Farmaceutka wyjaśnia wątpliwości

Krople Espumisan wycofane z obrotu

Popularne krople na wzdęcia wycofane z obrotu. Sprawdź, czy masz je w domu

Kobieta w aptece bierze leki z półki. Widać tylko jej rękę z lekami i półki z lekami

Metformina – uważaj! Powoduje niedobór witaminy B12. Tłumaczy farmaceutka

Kobieta siedzi na łóżku. Ma dużego kaca

Które leki w połączeniu z alkoholem spowodują podwójnego kaca? Tłumaczy farmaceutka Zofia Winczewska

Stosowanie antybiotyku przez dziecko / istock

Dziecko zwymiotowało antybiotyk? Lekarka wyjaśnia, co powinnaś zrobić w takiej sytuacji

Kobieta / unsplash

4 pomysły na to, jak ułatwić przyswajanie leków i suplementów diety

Masz cukrzycę, ale nie bierzesz przepisanych leków? Diabetolog mówi nam o konsekwencjach

Minister zdrowia o zanieczyszczonych lekach na cukrzycę: nie mamy żadnych danych, które by nakazały wycofanie którejś z serii leku

leki

Leki na cukrzycę zanieczyszczone środkiem rakotwórczym

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?