Przejdź do treści

Interakcje leków – czego nie powinniśmy łączyć z innymi lekami, żywnością lub alkoholem?

Interakcje leków - czego nie powinniśmy łączyć z innymi lekami, żywnością lub alkoholem?
Interakcje leków - czego nie powinniśmy łączyć z innymi lekami, żywnością lub alkoholem? Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Interakcje leków to niepożądane oddziaływania substancji aktywnych zawartych w lekach z innymi związkami, co wpływa na efekt działania leku. Związki wchodzące z interakcję z lekiem mogą pochodzić z innych leków, ale także żywności czy alkoholu. Efektem interakcji może być zmniejszenie skuteczności terapeutycznej leku, a także nasilenie działań niepożądanych. Ryzyko wystąpienia niepożądanych interakcji leków narzuca konieczność umiejętnego łączenia poszczególnych leków, a także wiedzy na temat tego, jakich produktów spożywczych czy ziół nie należy spożywać podczas zażywania niektórych leków.

Rodzaje interakcji leków

Interakcje leków mogą przyjmować rozmaite postacie, a ich efekty mogą być skrajnie różne. W przypadku interakcji synergistycznych dochodzi do nasilenia działania leków. Przykładem takiej interakcji jest jednoczesne zażywanie leków przeciwdepresyjnych oraz nasennych, co może nawet skutkować przedawkowaniem leków w efekcie wzajemnego nasilenia ich działania. Z kolei interakcje antagonistyczne wynikają z jednoczesnego zażywania leków o przeciwstawnym działaniu i prowadzą do zniesienia działania leku. Doskonałym przykładem tego typu interakcji jest jednoczesne stosowanie leków przeciwkrzepliwych oraz działającej antagonistycznie witaminy K.

Uwzględniając mechanizm interakcji leków, można wyróżnić następujące rodzaje oddziaływań:

  • interakcje farmakokinetyczne, związane z zaburzeniem procesów trawienia, wchłaniania leków, ich dystrybucji w organizmie, metabolizmu oraz wydalania
  • interakcje farmakodynamiczne, wynikające ze zmodyfikowania działania leku; związki interferujące w działanie leku mogą wpływać na enzymy czy receptory, co może zmieniać czas, siłę oraz mechanizm działania leków
  • interakcje farmaceutyczne powstają na etapie przyrządzania bądź przechowywania leków, a zatem – poza organizmem chorego

W celu uniknięcia takich niepożądanych interakcji, które mogą wpłynąć negatywnie na skuteczność farmakoterapii, należy przede wszystkim uważnie czytać ulotki dołączone do opakowania każdego leku. Ponadto należy informować lekarza przepisującego lek o wszystkich innych zażywanych preparatach – lekach na receptę i bez recepty, suplementach diety czy ziołach. Ogromne znaczenie ma także unikanie stosowania jakichkolwiek używek.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

BESTSELLER
Odporność, Good Aging
Naturell Selen Organiczny 200 µg, 365 tabletek
73,00 zł
Zdrowie intymne i seks, Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw z dobrym seksem, 30 saszetek
139,00 zł
NOWOŚĆ
Odporność, Energia, Beauty
Naturell Witamina B Complex Vegan, 180 tabletek
79,99 zł
Odporność
Estabiom Junior, Suplement diety, 20 kapsułek
28,39 zł
NOWOŚĆ
Odporność, ElPol
Przecier z owoców bzu czarnego ElPol, 300 ml
19,50 zł
slonce

Interakcje leków z żywnością

Interakcje leków z pożywieniem występują dość często i zaledwie 35-40 proc. interakcji nie ma znaczenia klinicznego. Oznacza to, że wiele z tych interakcji może wpływać znacząco na przebieg terapii. Spożywanie niektórych produktów spożywczych może generować interakcje farmakodynamiczne oraz farmakokinetyczne z lekami. Zaburzenie wchłaniania leków związane z zażywaniem posiłków mogą wynikać z samej obecności treści pokarmowej w żołądku. Ale nie tylko – obecność konkretnych związków może także wpływać na wchłanianie leków. Najczęściej występujące interakcje tego typu to:

  • posiłki bogatotłuszczowe mogą zwiększać przyswajalność leków lipofilnych, np. beta blokerów, leków psychotropowych czy przeciwgrzybiczych
  • wapń dostarczany z dietą znacząco ogranicza wchłanianie leków tworzących z wapniem nierozpuszczalne sole; z tego powodu nie należy łączyć nabiału z fluorochinolonami czy tetracyklinami
  • tanina, której źródłem jest herbata zmniejsza przyswajalność preparatów zawierających żelazo
  • cytrusy ograniczają wchłanianie antybiotyków
  • błonnik ogranicza wchłanianie trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych
  • witamina K zawarta w warzywach kapustnych hamuje przyswajanie warfaryny, czyli leku przeciwkrzepliwych.

Przykładem wpływu żywności na dystrybucję leków jest wiązanie tłuszczów dostarczanych wraz z dietą z białkami transportowymi osocza, co może ingerować w dystrybucję niesteroidowych leków przeciwzapalnych. Z kolei doskonale poznanym mechanizmem zaburzenia metabolizmu leków jest wpływ soku grapefruitowego na metabolizm takich preparatów jak statyny, cyklosporyna czy blokery kanałów wapniowych.

Poza wspomnianymi interakcjami antagonistycznymi, niektóre składniki diety wykazują działanie synergistyczne. Taka interakcja leków z żywnością obserwowana jest m. in. pomiędzy kofeiną a kwasem acetylosalicylowym czy teofiliną bądź pomiędzy solami potasu (których źródłem jest sól kuchenna) a spironolaktonem, inhibitorami konwertazy angiotensyny czy amilorydem.

Interakcje między lekami

W przypadku farmakoterapii wielolekowej może dojść do powstania zjawiska interakcji między lekami. Przykładem takiej niepożądanej sytuacji jest jednoczesne stosowanie leków przeciwzakrzepowych, takich jak warfaryna i dikumarol oraz osłabiających ich działanie: neomycyny, metoklopramidu czy wodorotlenku glinu. Z kolei za nasilenie działania leków przeciwzakrzepliwych wpływ mają takie leki jak niesteroidowe leki przeciwzapalne, leki przeciwcukrzycowe, klarytromycyna, erytromycyna, flukonazol, itrakonazol, heparyna, sterydy anaboliczne oraz glukagon.

W przypadku stosowania leków przeciwglikemicznych, zażywanych przez chorych na cukrzycę w celu normalizowania poziomu glukozy we krwi, należy unikać jednoczesnego stosowania leków nasilających ich działanie. Mowa m. in. o takich lekach jak wodorotlenek magnezu i dwuwęglan sodu zwiększające wchłanianie leków przeciwcukrzycowych, niesteroidowe leki przeciwzapalne zwiększające stężenie leków we krwi, a także hamujące metabolizm tych leków steroidy anaboliczne, ketokonazol czy tetracykliny. Natomiast za osłabienie działania leków przeciwcukrzycowych odpowiadają glikokortykosteroidy, glukagon oraz doustne środki antykoncepcyjne.

W celu normalizowania poziomu cholesterolu we krwi stosowane są statyny. Istnieje ryzyko zahamowania metabolizmu tych leków i nasilenia ich działania – dzieje się tak przy jednoczesnym zażywaniu niektórych leków przeciwgrzybiczych czy antybiotyków.

Grupą leków stosowanych bardzo często są niesteroidowe leki przeciwzapalne NLPZ; o powszechności ich stosowania świadczy fakt, że można bez recepty zakupić te leki. Interakcje między NLPZ a innymi lekami dotyczą zwłaszcza leków przeciwcukrzycowych, przeciwpadaczkowych, nasercowych czy przeciwzakrzepowych. Ponadto coraz częściej występują interakcje wynikające z zażywania tej samej substancji czynnej dostępnej w różnych preparatach, które pacjenci nieświadomie stosują łącznie.

Alkohol i antybiotyki - 5 ważnych faktów na temat tego połączenia

Interakcje leków z alkoholem

Wiele leków wchodzi w interakcję z alkoholem, dlatego nie jest wskazane jednoczesne zażywanie jakichkolwiek leków oraz spożywanie alkoholu. Przykładami najbardziej niebezpiecznych połączeń leki – alkohol jest picie alkoholu podczas zażywania leków przeciwbólowych, uspokajających i nasennych czy przeciwdepresyjnych. Inne niekorzystne połączenia to alkohol z doustną antykoncepcją hormonalną, antybiotykami, lekami przeciwalergicznymi czy przeciwcukrzycowymi.

 

Bibliografia:

Korzeniowska K., Jabłecka A., Interakcje leków z pożywieniem; Farmacja Współczesna 2008, 1

Cascorbi I., Drug interactions – principles, examples and clinical consequences; Dtsch Arztebl Int., 2012, Aug, 109

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Od dziś czekają nas ważne zmiany w aptekach. Mogą pojawić się problemy z receptami

Od 1 grudnia czekają nas ważne zmiany w aptekach. Mogą pojawić się problemy z receptami

Farmaceutka w aptece. W ręku trzyma receptę

Popularne mity o recepcie farmaceutycznej. Rozprawiają się z nimi Laura Krumpholz oraz Patrycja Pieszczek-Bober

Kobieta

Zatwierdzono pierwszy lek na cukrzycę typu 1. To może być przełom w leczeniu

Pacjenci wciąż traktują antybiotyki jako panaceum na wszystko. Autentyczne historie z apteki przytacza farmaceutka / unsplash

Pacjenci wciąż traktują antybiotyki jako panaceum na wszystko. Autentyczne historie z apteki przytacza farmaceutka

Brain zaps, czyli wyładowania w mózgu. Mogą się pojawić, gdy odstawisz antydepresanty

Kobieta

W aptekach brakuje morfiny. Kilkadziesiąt tysięcy chorych pozostawionych z bólem

Czy lekarz może sprawdzić, czy wykupiłeś lek z recepty? Laura Krumpholz oraz Patrycja Pieszczek-Bober wyjaśniają / istock

Lekarz może sprawdzić, czy wykupiłeś lek z recepty? Laura Krumpholz oraz Patrycja Pieszczek-Bober wyjaśniają

Jest nowy wykaz leków zagrożonych brakiem dostępności. W aptekach może zabraknąć preparatów uspokajających i przeciwlękowych / pexels

W aptekach może zabraknąć leków uspokajających i przeciwlękowych. Jest nowy wykaz preparatów zagrożonych brakiem dostępności

W aptekach brakuje antybiotyków - alarmują farmaceuci. Sprawdź, jakich leków nie kupisz

W aptekach brakuje antybiotyków – alarmują farmaceuci. Sprawdź, jakich leków nie kupisz

Nie ma leku i szczepionek na małpią ospę

W szpitalach nie ma leku dla chorych na małpią ospę, brakuje też szczepionek dla lekarzy. Rzecznik Praw Lekarza apeluje do ministra

Farmaceutka w aptece

Tego leku niedługo zabraknie w aptekach. Ucierpią osoby z migreną

„Szczepionka przeciw otyłości”? Niedługo będzie dostępna w Wielkiej Brytanii

„Szczepionka przeciw otyłości” niedługo będzie dostępna w Wielkiej Brytanii

Leki na półce aptece

GIF wycofał serię popularnej witaminy. Może stanowić poważne zagrożenie dla niemowląt

Kobieta bierze pigułkę

Zastrzyki insulinowe odejdą w zapomnienie? Naukowcy opracowali 'pigułkę na cukrzycę’

Jest zgoda MZ na import ważnego leku na cukrzycę. Jego cena będzie jednak dwukrotnie wyższa niż wcześniej

Jest zgoda MZ na import ważnego leku na cukrzycę. Jego cena będzie jednak dwukrotnie wyższa niż wcześniej

Magdalena Jutrzenka o refundacji Zolgesmy: "Ta terapia to prawdziwy game changer w leczeniu SMA"

Magdalena Jutrzenka o refundacji Zolgesmy: „Ta terapia to prawdziwy game changer w leczeniu SMA”. Lekarka wyjaśnia, co z dziećmi nieobjętymi refundacją

Niemowlę u lekarza

Najdroższy lek na SMA będzie refundowany w Polsce. „To szansa dla nowo narodzonych dzieci na prawidłowy rozwój”

Naukowcy odkryli sposób na szybsze wchłanianie leków. Wystarczy przyjąć odpowiednią pozycję

Naukowcy odkryli sposób na szybsze wchłanianie leków. Wystarczy przyjąć odpowiednią pozycję

Tabletki leżą na dłoni

Wykryto substancję rakotwórczą w lekach na cukrzycę. FDA ostrzega

istockphoto.com

Top 5 leków bez recepty, których lepiej nie łączyć z alkoholem

Wycofanie leku na opryszczkę / istock

Popularny lek na opryszczkę wycofany z obrotu. Powodem wada jakościowa

Lek stosowany w chorobach serca został wycofany z obrotu. Powodem wada jakościowa

Lek stosowany w chorobach serca został wycofany z obrotu. Powodem wada jakościowa

Depresja a serotonina / gettyimages

Szokujące wyniki badań: „Nie ma związku między depresją a niskim poziomem serotoniny”

Kilka schorzeń i 36 tabletek dziennie. „Problem polega na tym, że powyżej pięciu leków tracimy kontrolę nad ich działaniem ubocznym” – mówi dr Michał Chudzik

×