Przejdź do treści

Mikrobiom – co to jest, wpływ na organizm człowieka, badanie

Mikrobiom – co to jest, wpływ na organizm człowieka, badanie Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Kąpiel z dreszczykiem, czyli co na nas czeka na publicznych kąpieliskach?
Masz problemy z jelitami? Wypróbuj „Metodę 5R”, czyli plan naprawczy polecany przez dietetyka
5 razy TAK dla wakacyjnego seksu
„Treść, która ma trafić do polskich szkół, krzywdzi, szkaluje i poniża”. Małgorzata Rozenek-Majdan o nowym podręczniku HiT
Łódzcy lekarze uratowali bliźniaki z syndromem podkradania. Ich matka uciekła przed wojną

Mikrobiom to zespół mikroorganizmów, które występują w danym środowisku ekologicznym. Wyróżnić można mikrobiom człowieka, a także zwierząt, roślin oraz gleby. Jak pokazują współczesne badania, mikrobiom człowieka nie pozostaje bez wpływu na funkcjonowanie całego organizmu. Czym jest mikrobiom jelitowy? Czy mikrobiom dziecka różni się od mikrobiomu dorosłej osoby?

Co to jest mikrobiom?

Pojęcie „mikrobiom” po raz pierwszy zostało użyte przez amerykańskiego genetyka i mikrobiologa – Joshue Lederberg’a w 2001 roku. Zdefiniował je jako populację drobnoustrojów lub zespół wszystkich drobnoustrojów, które występują w danym środowisku. Poza mikrobiomem człowieka, wyróżnił mikrobiom zwierząt, roślin i gleby. Co ciekawe, ich skład jest bardzo podobny. Znaczący postęp w poznaniu mikrobiomu człowieka współczesna medycyna zawdzięcza zaś programowi Human Microbiome Project, który wdrożony został w 2007 roku. To właśnie program HMP przybliżył złożoność ludzkiego mikrobiomu.

Mikrobiom człowieka składa się z drobnoustrojów, które występują w poszczególnych częściach organizmu. Stąd możemy mówić o mikrobiomie jamy ustnej, jamy nosowej, dróg oddechowych, skóry, pochwy, czy układu moczowego, a także mikrobiomie przewodu pokarmowego i jelit.

Mikrobiom a mikrobiota

W kontekście drobnoustrojów zasiedlających dane środowisko możemy spotkać się także z pojęciem „mikrobiota”. Choć w ścisłym znaczeniu przez mikrobiotę rozumie się wszystkie drobnoustroje obecne w organizmie człowieka, a mikrobiom odnosi się do zbioru tych samych genomów, pojęcia te stosuje się najczęściej zamiennie.

Restauracja dla dobrych bakterii. Wypróbuj probiotyki Guut i nakarm swój mikrobiom tym, co najlepsze!

Mikrobiom jelitowy

Mikrobiom układu pokarmowego, w tym mikrobiom jelitowy, uważany jest za najbardziej zróżnicowany i najliczniejszy spośród wszystkich, które wyróżniamy w organizmie człowieka. Jako pierwszy jego znaczenie podkreślił rosyjski mikrobiolog, laureat Nagrody Nobla – Ilja Iljicz Miecznikow.

Mikrobiom przewodu pokarmowego składa się z czterech rodzajów grup bakterii. Ich liczba i różnorodność zmienia się w zależności od odcinka przewodu. Najwięcej bakterii składa się na mikrobiom jelitowy.

Uznaje się, że mikrobiom jelit kształtuje się już w życiu płodowym dziecka, a  jego skład różni się w zależności od wieku człowieka. Mikrobiom dziecka będzie zatem zupełnie inny niż osoby w podeszłym wieku. Mikrobiom noworodka stanowią głównie bakterie z grupy Bifidobacterium, Enterobacteriaceae, StaphylococcusStreptococcus, zaś na jego kształtowanie wpływ ma zarówno sposób karmienia – karmienie piersią, mlekiem modyfikowanym lub metodą mieszaną – a także, późniejsze rozszerzanie diety dziecka. Przyjmuje się, że do ustabilizowania flory bakteryjnej jelit dochodzi około drugiego roku życia.

Wpływ mikrobiomu jelitowego na organizm

Organizmy wchodzące w skład mikrobiomu jelit można podzielić na trzy grupy:

  • pożyteczne,
  • oportunistyczne,
  • chorobotwórcze.

Wszystkie powinny pozostawać ze sobą w równowadze, co jest niezbędne z punktu widzenia prawidłowej pracy jelit.

Wśród funkcji, które spełnia zrównoważona mikroflora jelit wyróżnić można:

  • rozkład resztek pokarmowych,
  • wpływ na metabolizm tłuszczów w wątrobie,
  • stymulowanie układu odpornościowego poprzez m.in. różnicowanie limfocytów,
  • poprawa przyswajalności składników mineralnych i elektrolitów,
  • ochrona przed toksynami i drobnoustrojami chorobotwórczymi – wykazuje się obecnie związek pomiędzy chorobami jelitowymi, a także schorzeniami ogólnoustrojowymi takimi jak otyłość, cukrzyca, alergie, choroby nowotworowe, a nawet zburzenia depresyjne.

Mikrobiom jelitowy – badanie

Badanie mikrobiomu jelitowego polega na analizie próbki kału pod kątem określonych bakterii jelitowych i grzybów. W zależności od wybranego zakresu badania określić można także inne parametry, takie jak pH kału czy markery stanu zapalnego.

kapusta kiszona

W jakim celu wykonać takie badanie? Przede wszystkim pozwala ono określić precyzyjnie ilości bakterii, także tych chorobotwórczych, co może przyczynić się do wczesnego wykrycia zmian w obrębie jelita. Badanie polecane jest w szczególności osobom:

  • po długo stosowanej antybiotykoterapii,
  • z zaburzeniami ze strony układu pokarmowego takimi jak wzdęcia, zaparcia, biegunki,
  • cierpiącym na zespół jelita nadwrażliwego i nieswoistych chorób zapalnych jelit,
  • z nietolerancją pokarmową oraz chorobami autoimmunologicznymi, w tym celiaką,
  • borykającym się z częstymi nawrotami infekcji wirusowych lub bakteryjnych.

Dieta a mikrobiom jelitowy

Nie bez powodu wiele mówi się ostatnio o tym, że jelita to nasz drugi mózg. Bakterie rządzą naszymi myślami, mogą decydować o osobowości, a nawet wpływać na rozwój depresji. Jak o nie dbać, by nie fundować sobie złego samopoczucia? Jednym z czynników najmocniej oddziałujących na mikrobiom jelitowy jest dieta. Jaka powinna być dieta na zdrowy mikrobiom naszych jelit? Przede wszystkim zrezygnuj z przetworzonej żywności, cukrów prostych, alkoholu. Zwiększ spożycie produktów roślinnych, szczególnie tych bogatych w błonnik, inuliny i skrobię oporną. Są to tzw. prebiotyki, czyli substancje, które nie są trawione w przewodzie pokarmowy, a stymulujące rozwój mikrobiomu. Wzbogać swoją dietę o żywność fermentowaną, czyli kiszonki, a także jogurty i kefiry, które stymulują wzrost mikroflory i dostarczają naturalnych probiotyków.


Źródła:

  1. Z. Gliński, K. Kostro, Mikrobiom – charakterystyka i znaczenie, Życie Weterynaryjne, 2015,
  2. M. Malinowska, B. Tokarz-Deptuła, W. Deptuła, Mikrobiom człowieka, Postepy Mikrobiologii 2017,
  3. W. Tylman, I. Rzeszutko, G. Dąbrowska, Mikrobiom człowieka i jego znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania organizmu, Edukacja Biologiczna i Środowiska 2016/3.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Naukowcy odkryli sposób na szybsze wchłanianie leków. Wystarczy przyjąć odpowiednią pozycję

Naukowcy odkryli sposób na szybsze wchłanianie leków. Wystarczy przyjąć odpowiednią pozycję

Psychologiczny problem… zaparć

Zimny prysznic na odchudzanie i gorączkę? Wyjaśniamy, czy to służy, czy szkodzi naszemu zdrowiu

Co dobrego możesz zrobić dla swoich jelit – dziś, w tydzień, w miesiąc, na zawsze?

Uchyłki jelita grubego – przyczyny, objawy, leczenie i dieta

Probówki z krwią pobraną do badań

Potwierdzono nowe przypadki wąglika w Europie. Wśród zakażonych są dzieci

Lekarze bagatelizowali jego bóle brzucha. Mówili, że jest „młody i zdrowy”. Teraz 29-latek walczy o życie

Magdalena Rumińska: „Worek stomijny jest symbolem tego, że urodziłam się na nowo po 12 latach choroby”

Magdalena Rumińska: „Worek stomijny jest symbolem tego, że narodziłam się na nowo po 12 latach choroby”

Niedożywienie marasmus – objawy i metody leczenia. Czym jest kwashiorkor?

Ponad 90 proc. Polaków jest odpornych na koronawirusa? Niedzielski: Wynik daje nam pewien komfort bezpieczeństwa

Rak jelita grubego - zwróć uwagę na te objawy / pexels

Lekarka chorowała na raka jelita. Teraz uświadamia innych, co warto robić w trakcie każdej wizyty w toalecie

Komu owoce mogą szkodzić? Sprawdziłyśmy!

Marianna Gierszewska wystąpiła w kampanii reklamowej bielizny z widoczną stomią. "Na długi czas zupełnie odcięłam się od swojego ciała"

Marianna Gierszewska wystąpiła w kampanii reklamowej bielizny z widoczną stomią. „Na długi czas zupełnie odcięłam się od swojego ciała”

Gumkowanie hemoroidów – co to jest, objawy. Profilaktyka i leczenie żylaków odbytu

Laparotomia – wskazania, przebieg i dieta po operacji jamy brzusznej

W Poznaniu wykryto dwa przypadki ostrego zapalenia wątroby u dzieci. Nie wiadomo, co wywołuje groźną chorobę

W Poznaniu wykryto przypadki ostrego zapalenia wątroby u dzieci. Nie wiadomo, co wywołuje groźną chorobę

Ileostomia – rodzaje, wskazania, pielęgnacja i dieta. Jak żyć ze stomią?

Dr Dominika Trojnarska o tajnikach hormonu miłości, wierności i szczęścia: „Są kraje, w których oksytocynę podaje się pacjentkom w sprayu”

Co mają pocałunki do mikrobioty? Wyjaśnia dietetyczka kliniczna Emilia Cesarek

Jak pocałunki wpływają na naszą mikrobiotę? Wyjaśnia dietetyczka kliniczna Emilia Cesarek

Biały nalot na języku – co oznacza i jak go usunąć?

Mikrobiota jelitowa – badanie i wskazania, co ją niszczy?

Nadzwyczajny wzrost liczby przypadków ostrego zapalenia wątroby u dzieci. Część naukowców uważa, że może mieć to związek z COVID-19

Nadzwyczajny wzrost liczby przypadków ostrego zapalenia wątroby u dzieci. Część naukowców uważa, że może mieć to związek z COVID-19

Kobieta w białej koszuli przegląda się w lustrze. Ręce trzyma na górze, poprawia sobie coś we włosach

Co czujesz, kiedy widzisz siebie nagą w lustrze?

Fakty i mity: Przeziębienie pęcherza

„Nie siadaj na betonie, bo złapiesz wilka”, czyli przeziębienie pęcherza. Czy to prawda?

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

para zakochanych, romantyczny wieczór

Nie masz ochoty na seks? Poznaj 8 sposobów na podniesienie libido