Przejdź do treści

Mikrobiom – co to jest, wpływ na organizm człowieka, badanie

Mikrobiom – co to jest, wpływ na organizm człowieka, badanie Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Mary Komasa pokazała blizny na ciążowym brzuchu
Mary Komasa pokazała blizny na ciążowym brzuchu. „Będą mi przypominały o mojej walce z endometriozą”
Dorota Szelągowska
Dorota Szelągowska w wyjątkowy sposób uczciła swoje 41. urodziny. Wybrała się na mammografię!
Jest nowa metoda diagnozowania raka piersi. Może być nawet o 37 proc. bardziej skuteczna od tradycyjnych sposobów
Jest nowa metoda wykrywania raka piersi. Może podnieść skuteczność diagnozy nawet o 37 proc.
Nowy lek doustny w zapobieganiu COVID-19
Nowy doustny lek przeciwwirusowy na COVID-19. Pfizer rozpoczął drugą fazę testów
Ręka chorej
„1/3 pacjentów, którzy przeżyją, wyjdzie do domu z uszkodzonymi nerkami”. Ekspert ostrzega przed nową epidemią, spowodowaną COVID-19

Mikrobiom to zespół mikroorganizmów, które występują w danym środowisku ekologicznym. Wyróżnić można mikrobiom człowieka, a także zwierząt, roślin oraz gleby. Jak pokazują współczesne badania, mikrobiom człowieka nie pozostaje bez wpływu na funkcjonowanie całego organizmu. Czym jest mikrobiom jelitowy? Czy mikrobiom dziecka różni się od mikrobiomu dorosłej osoby?

Co to jest mikrobiom?

Pojęcie „mikrobiom” po raz pierwszy zostało użyte przez amerykańskiego genetyka i mikrobiologa – Joshue Lederberg’a w 2001 roku. Zdefiniował je jako populację drobnoustrojów lub zespół wszystkich drobnoustrojów, które występują w danym środowisku. Poza mikrobiomem człowieka, wyróżnił mikrobiom zwierząt, roślin i gleby. Co ciekawe, ich skład jest bardzo podobny. Znaczący postęp w poznaniu mikrobiomu człowieka współczesna medycyna zawdzięcza zaś programowi Human Microbiome Project, który wdrożony został w 2007 roku. To właśnie program HMP przybliżył złożoność ludzkiego mikrobiomu.

Mikrobiom człowieka składa się z drobnoustrojów, które występują w poszczególnych częściach organizmu. Stąd możemy mówić o mikrobiomie jamy ustnej, jamy nosowej, dróg oddechowych, skóry, pochwy, czy układu moczowego, a także mikrobiomie przewodu pokarmowego i jelit.

Mikrobiom a mikrobiota

W kontekście drobnoustrojów zasiedlających dane środowisko możemy spotkać się także z pojęciem „mikrobiota”. Choć w ścisłym znaczeniu przez mikrobiotę rozumie się wszystkie drobnoustroje obecne w organizmie człowieka, a mikrobiom odnosi się do zbioru tych samych genomów, pojęcia te stosuje się najczęściej zamiennie.

Restauracja dla dobrych bakterii. Wypróbuj probiotyki Guut i nakarm swój mikrobiom tym, co najlepsze!

Mikrobiom jelitowy

Mikrobiom układu pokarmowego, w tym mikrobiom jelitowy, uważany jest za najbardziej zróżnicowany i najliczniejszy spośród wszystkich, które wyróżniamy w organizmie człowieka. Jako pierwszy jego znaczenie podkreślił rosyjski mikrobiolog, laureat Nagrody Nobla – Ilja Iljicz Miecznikow.

Mikrobiom przewodu pokarmowego składa się z czterech rodzajów grup bakterii. Ich liczba i różnorodność zmienia się w zależności od odcinka przewodu. Najwięcej bakterii składa się na mikrobiom jelitowy.

Uznaje się, że mikrobiom jelit kształtuje się już w życiu płodowym dziecka, a  jego skład różni się w zależności od wieku człowieka. Mikrobiom dziecka będzie zatem zupełnie inny niż osoby w podeszłym wieku. Mikrobiom noworodka stanowią głównie bakterie z grupy Bifidobacterium, Enterobacteriaceae, StaphylococcusStreptococcus, zaś na jego kształtowanie wpływ ma zarówno sposób karmienia – karmienie piersią, mlekiem modyfikowanym lub metodą mieszaną – a także, późniejsze rozszerzanie diety dziecka. Przyjmuje się, że do ustabilizowania flory bakteryjnej jelit dochodzi około drugiego roku życia.

Wpływ mikrobiomu jelitowego na organizm

Organizmy wchodzące w skład mikrobiomu jelit można podzielić na trzy grupy:

  • pożyteczne,
  • oportunistyczne,
  • chorobotwórcze.
Jelita a stres / istock

Wszystkie powinny pozostawać ze sobą w równowadze, co jest niezbędne z punktu widzenia prawidłowej pracy jelit.

Wśród funkcji, które spełnia zrównoważona mikroflora jelit wyróżnić można:

  • rozkład resztek pokarmowych,
  • wpływ na metabolizm tłuszczów w wątrobie,
  • stymulowanie układu odpornościowego poprzez m.in. różnicowanie limfocytów,
  • poprawa przyswajalności składników mineralnych i elektrolitów,
  • ochrona przed toksynami i drobnoustrojami chorobotwórczymi – wykazuje się obecnie związek pomiędzy chorobami jelitowymi, a także schorzeniami ogólnoustrojowymi takimi jak otyłość, cukrzyca, alergie, choroby nowotworowe, a nawet zburzenia depresyjne.

Mikrobiom jelitowy – badanie

Badanie mikrobiomu jelitowego polega na analizie próbki kału pod kątem określonych bakterii jelitowych i grzybów. W zależności od wybranego zakresu badania określić można także inne parametry, takie jak pH kału czy markery stanu zapalnego.

kapusta kiszona

W jakim celu wykonać takie badanie? Przede wszystkim pozwala ono określić precyzyjnie ilości bakterii, także tych chorobotwórczych, co może przyczynić się do wczesnego wykrycia zmian w obrębie jelita. Badanie polecane jest w szczególności osobom:

  • po długo stosowanej antybiotykoterapii,
  • z zaburzeniami ze strony układu pokarmowego takimi jak wzdęcia, zaparcia, biegunki,
  • cierpiącym na zespół jelita nadwrażliwego i nieswoistych chorób zapalnych jelit,
  • z nietolerancją pokarmową oraz chorobami autoimmunologicznymi, w tym celiaką,
  • borykającym się z częstymi nawrotami infekcji wirusowych lub bakteryjnych.

Dieta a mikrobiom jelitowy

Nie bez powodu wiele mówi się ostatnio o tym, że jelita to nasz drugi mózg. Bakterie rządzą naszymi myślami, mogą decydować o osobowości, a nawet wpływać na rozwój depresji. Jak o nie dbać, by nie fundować sobie złego samopoczucia? Jednym z czynników najmocniej oddziałujących na mikrobiom jelitowy jest dieta. Jaka powinna być dieta na zdrowy mikrobiom naszych jelit? Przede wszystkim zrezygnuj z przetworzonej żywności, cukrów prostych, alkoholu. Zwiększ spożycie produktów roślinnych, szczególnie tych bogatych w błonnik, inuliny i skrobię oporną. Są to tzw. prebiotyki, czyli substancje, które nie są trawione w przewodzie pokarmowy, a stymulujące rozwój mikrobiomu. Wzbogać swoją dietę o żywność fermentowaną, czyli kiszonki, a także jogurty i kefiry, które stymulują wzrost mikroflory i dostarczają naturalnych probiotyków.


Źródła:

  1. Z. Gliński, K. Kostro, Mikrobiom – charakterystyka i znaczenie, Życie Weterynaryjne, 2015,
  2. M. Malinowska, B. Tokarz-Deptuła, W. Deptuła, Mikrobiom człowieka, Postepy Mikrobiologii 2017,
  3. W. Tylman, I. Rzeszutko, G. Dąbrowska, Mikrobiom człowieka i jego znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania organizmu, Edukacja Biologiczna i Środowiska 2016/3.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kamica przewodowa – objawy, diagnostyka, leczenie i dieta

Angiodysplazja – objawy, diagnostyka, leczenie

Biegunka szpitalna a Clostridium difficile. Objawy zakażenia

Enzymy – co to jest? Budowa, rodzaje, zastosowanie

Skąd ta senność po jedzeniu? 6 możliwych powodów /fot.Pexels Polina Tankilevitch

Skąd ta senność po jedzeniu? 6 możliwych powodów

Pochwica

„Z pokolenia na pokolenie przekazywane jest przyzwolenie na takie traktowanie seksualności kobiet: ma boleć” – mówi dr Beata Wróbel

Angina ropna – przyczyny, objawy, leczenie i domowe sposoby

Balantidioza – objawy i leczenie zakażenia Balantidium coli

Świąd odbytu – przyczyny i leczenie u dzieci i dorosłych

Twarz kobiety / istockphoto.com

Jelita i zatoki – co mają wspólnego?

Węgorczyca (strongyloidoza) – objawy i leczenie choroby

Regularne przyjmowanie antybiotyków może zwiększać ryzyko zachorowania na raka jelita grubego - alarmują naukowcy

Regularne przyjmowanie antybiotyków może zwiększać ryzyko raka jelita grubego – alarmują naukowcy

Tęgoryjczyca – objawy i leczenie zakażenia tęgoryjcem

Alkohol rozszczelnia jelita - podkreśla psychiatra dr Leszek Rudzki. Co to oznacza w praktyce i jaki to ma wpływ na nasze zdrowie psychiczne?

Alkohol rozszczelnia jelita – ostrzega dr Leszek Rudzki. Co to oznacza w praktyce i jaki to ma wpływ na nasze zdrowie psychiczne?

Biegunka podróżnych – przyczyny, objawy, leczenie

Jak diagnozować ból brzucha?

Cierpisz na nawracające bóle brzucha i nie znasz źródeł swoich dolegliwości? Lekarka Weronika Błaszczyk wymienia możliwe ścieżki diagnostyki

Dlaczego podczas okresu często mamy biegunkę? Wyjaśnia biotechnolożka Ewa Kowalska

Dlaczego podczas okresu często mamy biegunkę? Wyjaśnia biotechnolożka Ewa Kowalska

Giardioza – objawy i leczenie zakażenia Giardia lamblia

Niedożywienie – definicja, przyczyny, objawy, skutki

Biegunka po antybiotyku – co robić? Ile trwa i jak ją leczyć?

Czy witamina D może mieć wpływ na choroby zapalne jelit? Wyjaśnia biotechnolożka Ewa Kowalska

Czy witamina D może mieć wpływ na choroby zapalne jelit? Wyjaśnia biotechnolożka Ewa Kowalska

Endoskopia jelita cienkiego i grubego – wskazania i przebieg

Badanie pH kału – wysokie i niskie pH, nietolerancja laktozy

Zespół górnego otworu klatki piersiowej – objawy, leczenie

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

przeziębiona kobieta

Żółty katar – objaw infekcji, którą trzeba leczyć. Jak pomóc dziecku a jak dorosłemu?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

×