Przejdź do treści

Mononukleoza zakaźna – nigdy nie dawaj gryza. Jakie są przyczyny mononukleozy i jak wyglądają objawy?

ugryziony arbuz
Mononukleoza zakaźna – nigdy nie dawaj gryza Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
zupa z batatów
3 patenty na batata. Wytrawnie, na słodko, a może jako zupa-krem – co wybierasz?
lustrzane neurony
Lustrzany mózg, czyli zachowania zaraźliwe
cukier
Jak cukier wpływa na nasze zdrowie?
sok grejfrutowy
Nie popijaj tym leków! Na szczycie czarnej listy jest… sok grejpfrutowy
ryż i mango deser
Ryż kokosowy z mango. Pomysł na śniadanie idealne

Mononukleoza przypomina anginę, ale atakuje też węzły chłonne, wątrobę i śledzionę. Mononukleoza zakaźna nazywana jest chorobą pocałunków, bo przenosi się przez ślinę chorej osoby. Źródłem zakażenia może być także picie z jednego kubka czy wspólne jedzenie kanapki. Jakie są jeszcze przyczyny? Jak wyglądają objawy mononukleozy?

Mononukleoza zakaźna atakuje dzieci powyżej czterech lat, nastolatków i osoby dorosłe, rzadziej chorują na nią osoby po czterdziestce. U dzieci mononukleoza przebiega łagodniej, niż u starszych. Warto poznać jej objawy, bo choć powikłania nie występują często, mogą być bardzo kłopotliwe.

Mononukleoza – przyczyny choroby

Pierwsze opisy tej choroby znajdziemy w XIX-wiecznych podręcznikach medycznych.  Mononukleoza zakaźna nazywana była wówczas gorączką gruczołową. Kiedy w 1964 r. dwaj brytyjscy wirusolodzy Michael Epstein oraz Yvonne Barr wyodrębnili wirusa z rodziny herpeswirusów, który ją wywołuje, nazwano go ich nazwiskami.

Jak się okazało, kontakt z wirusem Epstein-Barr ma nawet 90 proc. wszystkich ludzi na świecie. W przypadku zakażenia nie u wszystkich choroba będzie miała ostry przebieg, ale tych, którzy zachorowali, uodporni na resztę życia.  Nie ma szczepionki, która mogłaby nas skutecznie ochronić.

Mononukleoza - choroba zakaźna, wywołana wirusem Epsteina-Barr

Mononukleoza zakaźna często jest mylona z anginą, bo ma podobne objawy. Jej przyczyną jest jednak wirus, a nie bakteria, jak to jest w przypadku anginy.

Mononukleoza – objawy choroby

Zanim mononukleoza zakaźna ujawni się, od zakażenia minie od 30 do 50 dni. Chorzy są osłabieni, zaczynają skarżyć się na zmęczenie, bóle mięśni i stawów. Po kilku dniach pojawi się wysoka, dochodząca do 40 st. gorączka, która może utrzymywać się nawet przez dwa tygodnie. Towarzyszyć jej będzie zapalenie gardła i migdałków, powiększenie węzłów chłonnych a także, szczególnie u dzieci, śledziony i wątroby.

Kiedy zajrzymy do gardła chorej osoby, na migdałkach zobaczymy biało-żółty nalot i krwawe wybroczyny.  Zakażony skarży się na bolesność węzłów chłonnych, które mogą mieć wielkość orzecha włoskiego. Chory ma problem z przełykaniem a nawet mówieniem.

Po kilku dniach do listy objawów dochodzi powiększenie śledziony i wątroby, brak apetytu i nudności a także biegunka. U części dorosłych chorych pojawia się także plamista wysypka na ciele i kończynach, nadżerki i owrzodzenia narządów płciowych.

Ostre objawy choroby utrzymują się zwykle ok. trzech tygodni. Po tym czasie chory zaczyna wracać do zdrowia. Dzieje się to jednak bardzo powoli, bo zmęczenie  i stan osłabienia utrzymują się jeszcze przez kilka miesięcy. Węzły chłonne mogą być powiększone nawet przez pół roku.

Mononukleoza – droga do diagnozy

Mononukleoza zakaźna jest trudna do rozpoznania, szczególnie na początku choroby, ponieważ przypomina anginę. W przypadku podejrzenia lekarze zlecają badania morfologiczne krwi, by oznaczyć poziom limfocytów a także enzymów wątrobowych – aminotransferaz AspAT i AlAT. Ponad połowa chorych będzie miała podwyższone próby wątrobowe nawet czterokrotnie.

Przy podejrzeniu choroby można także wykonać celowane teksty przeciw antygenom wirusa Epsteina-Barr. Zarówno ich obecność, jak i poziom przeciwciał IgM i IgG, pomoże stwierdzić na jakim etapie jest choroba.  Obecność przeciwciał IgM świadczy o trwającej infekcji. Przeciwciała IgG z kolei informują o przebyciu zakażenia w przeszłości. Zdarza się także, że badania wykonane we wczesnym stadium choroby  nie wykażą jeszcze przeciwciał. Trzeba je wówczas powtórzyć.

W diagnostyce mononukleozy pomocne może być badanie USG jamy brzusznej,  które pokaże ewentualne powiększenie wątroby i śledziony.

Pielęgniarka pobiera krew kobiecie

Mononukleoza – leczenie

Mononukleoza zakaźna należy do chorób, której objawy można tylko łagodzić lekami przeciwgorączkowymi, przeciwbólowymi i przeciwzapalnymi. Antybiotyki podaje się tylko wtedy, gdy  wystąpią nadkażenia bakteryjne, np. paciorkowcem.

W przypadkach ciężkich, kiedy pojawiają się problemy z oddychaniem, leczenie odbywa się na oddziale szpitalnym. Chory powinien leżeć, prowadzić oszczędzający tryb życia, unikać zbędnego wysiłku. Zaleca się picie dużych ilości płynów i stosowanie lekkostrawnej, bogatej w witaminy diety.

Trzeba pamiętać, że mononukleoza jest chorobą bardzo zakaźną. Nawet po jej przejściu pozostaje się nosicielem wirusa a zarażać można jeszcze przez wiele miesięcy.

Antybiotyk - czy warto go brać do końca? / istockphoto.com

Mononukleoza – powikłania

Mononukleoza zakaźna ustępuje samoistnie. Do najczęściej notowanych powikłań należą nadkażenia bakteryjne, które są powodem podania antybiotyków. Zdarzają się także problemy z oddychaniem spowodowane przez powiększone migdałki czy węzły chłonne czy zatkany nos. U części chorych może wystąpić pogorszenie parametrów krwi. Obserwuje się również przypadki zapalenia wątroby czy zaburzeń neurologicznych, np. zapalenia opon mózgowych. Powikłaniem  bywają także nadżerki i owrzodzenia narządów płciowych.

W 2-3 tygodniu choroby może także dojść do pęknięcia śledziony spowodowanego jej powiększeniem. W takim przypadku konieczna jest szybka interwencja chirurgiczna, ponieważ w wielu przypadkach stan ten zagraża życiu. Literatura przedmiotu wymienia też wśród powikłań mononukleozy raka migdałków podniebiennych i ślinianek przyusznych czy chłoniaka Burkitta.

Jak się ocenia, do powikłań mononukleozy dochodzi u co piątego chorego.

Lekarz przygotowuje leczenie na mononukleozę

Mononukleoza – profilaktyka

Ponieważ naukowcom nie udało się dotychczas opracować szczepionki, która zapobiegałaby występowaniu choroby, bardzo ważne jest zachowanie higieny i unikania korzystania ze wspólnych naczyń, sztućców czy jedzenia.

W przypadku dzieci wirus może przenosić się za pośrednictwem poślinionych zabawek. Z tego powodu należy uczulać dzieci, by nie brały do buzi  cudzych rzeczy, często myć i dezynfekować ręce i przedmioty codziennego użytku.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Mononukleoza - choroba zakaźna, wywołana wirusem Epsteina-Barr

Mononukleoza – możesz zarazić się przez pocałunek

istockphoto.com

6 par chorób, które łatwo ze sobą pomylić

Lekarz przygotowuje leczenie na mononukleozę

Mononukleoza – leczenie w domu i w szpitalu. Sposoby na walkę z chorobą

Wysypka na plecach kobiety chorej na mononukleozę

Wysypka przy mononukleozie – jak długo trwa?

Chłopiec chory na mononukleozę przytula się do mamy

Mononukleoza zakaźna u dzieci – jak rozpoznać objawy?

Kobieta z objawami mononukleozy trzyma dłonie na klatce piersiowej

Mononukleoza – przyczyny, objawy, leczenie choroby | HelloZdrowie

Laborantka robi badania nad mononukleozą zakaźną

Mononukleoza zakaźna – objawy u dzieci i dorosłych, rozpoznanie i leczenie

Red flag: powiększone węzły chłonne

Kiedy powiększone węzły chłonne wymagają konsultacji z lekarzem?

Mononukleoza

Mononukleoza – czym jest? Przyczyny, objawy, leczenie mononukleozy

guma do żucia

Guma do żucia – zdrowa czy nie?

Pocałunek to samo zdrowie / istock

Dr Marian Majchrzycki: w czasie pocałunku pracuje 126 różnych mięśni, w tym 34 mięśnie twarzy, z których część można uaktywnić tylko podczas tej czynności

Syndrom widzenia komputerowego / istock

Ból oczu, rozmazujący się obraz czy coraz częstsze zmęczenie nie muszą być efektem przepracowania. To objawy CVS, czyli syndromu widzenia komputerowego

Nabiał a lewotyroksyna / istock

Łykasz lewotyroksynę? Uważaj na to, kiedy (i w jakich ilościach) jesz nabiał

Dieta

Dieta Dukana okiem dietetyczki Elizy Szyszko. Jak wyglądają zasady? Dla kogo jest wskazana, a kto nie może?

Kobieta w basenie / istock

Zmagasz się z problemem zatrzymania wody w organizmie? To nie skutek alergii pokarmowej czy spożywania węglowodanów

Zapalenie pęcherza. Co zrobić, żeby go uniknąć? Wyjaśnia fizjoterapeutka

Para młodych ludzi / Freestocks, Unsplash

Uczulenie na spermę partnera może zdarzyć się każdej z nas. Co robić w takiej sytuacji?

zatkane uszy

Zatkane uszy? Powodem może być alergia

Potrawa z glutaminianem / unsplash

Glutaminian sodu – czy faktycznie jest taki zły? Dietetyczka rozwiewa wszystkie wątpliwości

Krótka Instrukcja o poronieniu – za nami pierwsze spotkanie. Ty też możesz nam pomóc w tworzeniu Instrukcji

Wulwodynia – jakie są przyczyny bólu? Jakie są objawy? Jak wygląda leczenie?

7 codziennych nawyków osłabiających odporność. Może któryś z nich ciebie dotyczy?

Kobieta patrzy na słońce. Ma zamknięte oczy i ręce na głowie

Witamina D – czy i kiedy można ją przedawkować? Jaka jej ilość jest bezpieczna? Tłumaczy farmaceutka

Schizofrenia / istockphoto

Schizofrenia – jak chorują kobiety?

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kleszcze

Borelioza: objawy po wielu latach. Jak można wykryć chorobę?

8 sposobów na podniesienie libido

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

mózg

Chorzy ze stresu – co się dzieje z naszym organizmem w sytuacjach stresowych?