Przejdź do treści

Mononukleoza zakaźna – nigdy nie dawaj gryza. Jakie są przyczyny mononukleozy i jak wyglądają objawy?

ugryziony arbuz
Mononukleoza zakaźna – nigdy nie dawaj gryza Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobieta smarcze w chusteczkę
Jak leczyć zapalenie zatok w ciąży? Jakie leki można stosować? Tłumaczy ginekolog
Tara Lynn / Instagram.com
„Jestem najmądrzejszą, pulchną, mamą na tej planecie” Modelka plus size pokazała, jak wygląda po dwóch ciążach
bostonka na dłoniach dziecka
Bostonka. Jak wyglądają objawy? Jak można się zarazić?
lody malinowe
Deser bez cukru? Niemożliwe nie istnieje! Te 3 przepisy to niebo dla podniebienia
kobieta w ciąży przy oknie
Cholesterol w ciąży – kiedy powinnaś go zbadać?

Mononukleoza przypomina anginę, ale atakuje też węzły chłonne, wątrobę i śledzionę. Mononukleoza zakaźna nazywana jest chorobą pocałunków, bo przenosi się przez ślinę chorej osoby. Źródłem zakażenia może być także picie z jednego kubka czy wspólne jedzenie kanapki. Jakie są jeszcze przyczyny? Jak wyglądają objawy mononukleozy?

Mononukleoza zakaźna atakuje dzieci powyżej czterech lat, nastolatków i osoby dorosłe, rzadziej chorują na nią osoby po czterdziestce. U dzieci mononukleoza przebiega łagodniej, niż u starszych. Warto poznać jej objawy, bo choć powikłania nie występują często, mogą być bardzo kłopotliwe.

Mononukleoza – przyczyny choroby

Pierwsze opisy tej choroby znajdziemy w XIX-wiecznych podręcznikach medycznych.  Mononukleoza zakaźna nazywana była wówczas gorączką gruczołową. Kiedy w 1964 r. dwaj brytyjscy wirusolodzy Michael Epstein oraz Yvonne Barr wyodrębnili wirusa z rodziny herpeswirusów, który ją wywołuje, nazwano go ich nazwiskami.

Jak się okazało, kontakt z wirusem Epstein-Barr ma nawet 90 proc. wszystkich ludzi na świecie. W przypadku zakażenia nie u wszystkich choroba będzie miała ostry przebieg, ale tych, którzy zachorowali, uodporni na resztę życia.  Nie ma szczepionki, która mogłaby nas skutecznie ochronić.

Para całująca sie

Mononukleoza zakaźna często jest mylona z anginą, bo ma podobne objawy. Jej przyczyną jest jednak wirus, a nie bakteria, jak to jest w przypadku anginy.

Mononukleoza – objawy choroby

Zanim mononukleoza zakaźna ujawni się, od zakażenia minie od 30 do 50 dni. Chorzy są osłabieni, zaczynają skarżyć się na zmęczenie, bóle mięśni i stawów. Po kilku dniach pojawi się wysoka, dochodząca do 40 st. gorączka, która może utrzymywać się nawet przez dwa tygodnie. Towarzyszyć jej będzie zapalenie gardła i migdałków, powiększenie węzłów chłonnych a także, szczególnie u dzieci, śledziony i wątroby.

Kiedy zajrzymy do gardła chorej osoby, na migdałkach zobaczymy biało-żółty nalot i krwawe wybroczyny.  Zakażony skarży się na bolesność węzłów chłonnych, które mogą mieć wielkość orzecha włoskiego. Chory ma problem z przełykaniem a nawet mówieniem.

Po kilku dniach do listy objawów dochodzi powiększenie śledziony i wątroby, brak apetytu i nudności a także biegunka. U części dorosłych chorych pojawia się także plamista wysypka na ciele i kończynach, nadżerki i owrzodzenia narządów płciowych.

Ostre objawy choroby utrzymują się zwykle ok. trzech tygodni. Po tym czasie chory zaczyna wracać do zdrowia. Dzieje się to jednak bardzo powoli, bo zmęczenie  i stan osłabienia utrzymują się jeszcze przez kilka miesięcy. Węzły chłonne mogą być powiększone nawet przez pół roku.

Mononukleoza – droga do diagnozy

Mononukleoza zakaźna jest trudna do rozpoznania, szczególnie na początku choroby, ponieważ przypomina anginę. W przypadku podejrzenia lekarze zlecają badania morfologiczne krwi, by oznaczyć poziom limfocytów a także enzymów wątrobowych – aminotransferaz AspAT i AlAT. Ponad połowa chorych będzie miała podwyższone próby wątrobowe nawet czterokrotnie.

Przy podejrzeniu choroby można także wykonać celowane teksty przeciw antygenom wirusa Epsteina-Barr. Zarówno ich obecność, jak i poziom przeciwciał IgM i IgG, pomoże stwierdzić na jakim etapie jest choroba.  Obecność przeciwciał IgM świadczy o trwającej infekcji. Przeciwciała IgG z kolei informują o przebyciu zakażenia w przeszłości. Zdarza się także, że badania wykonane we wczesnym stadium choroby  nie wykażą jeszcze przeciwciał. Trzeba je wówczas powtórzyć.

W diagnostyce mononukleozy pomocne może być badanie USG jamy brzusznej,  które pokaże ewentualne powiększenie wątroby i śledziony.

Pielęgniarka pobiera krew kobiecie

Mononukleoza – leczenie

Mononukleoza zakaźna należy do chorób, której objawy można tylko łagodzić lekami przeciwgorączkowymi, przeciwbólowymi i przeciwzapalnymi. Antybiotyki podaje się tylko wtedy, gdy  wystąpią nadkażenia bakteryjne, np. paciorkowcem.

W przypadkach ciężkich, kiedy pojawiają się problemy z oddychaniem, leczenie odbywa się na oddziale szpitalnym. Chory powinien leżeć, prowadzić oszczędzający tryb życia, unikać zbędnego wysiłku. Zaleca się picie dużych ilości płynów i stosowanie lekkostrawnej, bogatej w witaminy diety.

Trzeba pamiętać, że mononukleoza jest chorobą bardzo zakaźną. Nawet po jej przejściu pozostaje się nosicielem wirusa a zarażać można jeszcze przez wiele miesięcy.

Antybiotyk - czy warto go brać do końca? / istockphoto.com

Mononukleoza – powikłania

Mononukleoza zakaźna ustępuje samoistnie. Do najczęściej notowanych powikłań należą nadkażenia bakteryjne, które są powodem podania antybiotyków. Zdarzają się także problemy z oddychaniem spowodowane przez powiększone migdałki czy węzły chłonne czy zatkany nos. U części chorych może wystąpić pogorszenie parametrów krwi. Obserwuje się również przypadki zapalenia wątroby czy zaburzeń neurologicznych, np. zapalenia opon mózgowych. Powikłaniem  bywają także nadżerki i owrzodzenia narządów płciowych.

W 2-3 tygodniu choroby może także dojść do pęknięcia śledziony spowodowanego jej powiększeniem. W takim przypadku konieczna jest szybka interwencja chirurgiczna, ponieważ w wielu przypadkach stan ten zagraża życiu. Literatura przedmiotu wymienia też wśród powikłań mononukleozy raka migdałków podniebiennych i ślinianek przyusznych czy chłoniaka Burkitta.

Jak się ocenia, do powikłań mononukleozy dochodzi u co piątego chorego.

Lekarz przygotowuje leczenie na mononukleozę

Mononukleoza – profilaktyka

Ponieważ naukowcom nie udało się dotychczas opracować szczepionki, która zapobiegałaby występowaniu choroby, bardzo ważne jest zachowanie higieny i unikania korzystania ze wspólnych naczyń, sztućców czy jedzenia.

W przypadku dzieci wirus może przenosić się za pośrednictwem poślinionych zabawek. Z tego powodu należy uczulać dzieci, by nie brały do buzi  cudzych rzeczy, często myć i dezynfekować ręce i przedmioty codziennego użytku.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

istockphoto.com

6 par chorób, które łatwo ze sobą pomylić

Lekarz przygotowuje leczenie na mononukleozę

Mononukleoza – leczenie w domu i w szpitalu. Sposoby na walkę z chorobą

Wysypka na plecach kobiety chorej na mononukleozę

Wysypka przy mononukleozie – jak długo trwa?

Chłopiec chory na mononukleozę przytula się do mamy

Mononukleoza zakaźna u dzieci – jak rozpoznać objawy?

Kobieta z objawami mononukleozy trzyma dłonie na klatce piersiowej

Mononukleoza – przyczyny, objawy, leczenie choroby | HelloZdrowie

Laborantka robi badania nad mononukleozą zakaźną

Mononukleoza zakaźna – objawy u dzieci i dorosłych, rozpoznanie i leczenie

Para całująca sie

Mononukleoza – możesz zarazić się przez pocałunek

Red flag: powiększone węzły chłonne

Kiedy powiększone węzły chłonne wymagają konsultacji z lekarzem?

Opryszczka w ciąży - czy jest się czego bać?

Opryszczka w ciąży. Czy jest groźna? Jak wygląda leczenie? Wyjaśnia ginekolog

Życie po wycięciu tarczycy. Co się zmienia, o czym pamiętać, czy można zajść w ciążę?

Oko kobiety / unsplash.com

W Polsce na cukrzycę cierpi ok. 2,7 mln osób. 25 proc. z nich nawet nie wie, że choruje. Czy cukrzycę można zobaczyć?

Lena Dunham / Instagram.com

Lena Dunham podzieliła się z fanami druzgocącą wiadomością. Reżyserka zmaga się z nieuleczalną chorobą

Kobieta stoi tyłem. Wiatr rozwiewa jej włosy

Wypadanie włosów przy łysieniu telogenowym. Trycholożka Magdalena Kania opisuje przyczyny na własnym przykładzie

rożek i makaroniki

7 mitów o cukrzycy, przez które chorujemy

Mały chłopiec stoi na krzesełku przy umywalce, patrzy w lustro i myje zęby

Jaką pastę do zębów wybrać dla dziecka? Z fluorem czy ksylitolem? Wyjaśnia dentystka Marta Tavares

5 zaskakujących sposobów, by uniknąć cukrzycy

Cukrzyca. 5 sygnałów, że należy zbadać cukier we krwi

Twoja przyjaciółka właśnie przyznała się, że ma cukrzycę? Oto, co możesz zrobić

jajka

Cholesterol – wróg czy przyjaciel? Jak interpretować wyniki i jakie wartości są właściwe?

Migrena u kobiet / istockphoto.com

„Migrena jest chorobą powszechną, to żadna fanaberia hrabianek. Cierpi na nią 3 mln Polek” – mówi dr Marcin Straburzyński

Życie z Atopowym Zapaleniem Skóry

Atopowe Zapalenie Skóry – jak wygląda życie z chorobą? „Wiele osób błędnie sądzi, że AZS to choroba zakaźna”

Joanna Moro / Instagram.com

Joanna Moro morsuje w zaawansowanej ciąży. „A te wyczyny nie mogą zaczekać? Głupota!” Czy jednak na pewno? Ginekolog odpowiada

Lekarka bada gardło pacjentce, dotykając szyi w gabinecie lekarskim. Panie widać przez szybę

Angina bakteryjna a wirusowa – czym się różnią? Przy której podać dziecku antybiotyk? Z quizu lekarki Róży Hajkuś dowiesz się ciekawych faktów

Żurawina w misce. obok leży butelka z żurawiną

Żurawina – naturalny antybiotyk. Właściwości żurawiny wymieniają dietetycy z „Czytamy etykiety”

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

dziewczyna trzyma blistry z witaminami

11 witamin i minerałów, których potrzebujesz, gdy masz 20, 30, 40, 50 lat

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

pms

„O PMS lubi się żartować, bo to przecież tylko gorsze dni kobiety. Tymczasem u podłoża PMS leży nierównowaga hormonalna”. Jak na nią wpłynąć, tłumaczy dietetyczka i naturopatka Monika Skuza

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.