Niedrożność nosa u dzieci i dorosłych – objawy, przyczyny

Co to jest niedrożność nosa?

Niedrożność nosa to dolegliwość, będąca najczęściej efektem obrzęku nosa. Polega ona na tym, że powietrze nie jest w stanie przepływać swobodnie. W zależności od tego, czy problem dotyczy dwóch czy jednego nozdrza, wyróżnia się obustronną lub jednostronną niedrożność nosa.

Niedrożność nosa – przyczyny

Najczęstsze przyczyny niedrożności nosa to:

• przeziębienie,
• alergie,
• zapalenie zatok,
• polipy nosa,
• wady rozwojowe,
• grypa,
• skrzywienie jamy nosowej,
• rak jamy nosowej,
• choroby ogólnoustrojowe (mukowiscydoza, zespoły zaburzeń ruchomości rzęsek nabłonka oddechowego),
• wirus RSV,
• astma,
• ciąża,
• krwotok,
• ciała obce w nosie,
• stosowanie tabletek antykoncepcyjnych,
• nadużywanie sprayów i kropli do nosa,
• suche powietrze,
• dym tytoniowy.

Objawy niedrożności nosa

Jeśli przyczyną niedrożności nosa jest infekcja lub alergia, często pojawiają się takie objawy, jak: kaszel, kichanie, zły nastrój. Jeśli pojawia się niedrożność nosa bez kataru i alergii, mogą jej towarzyszyć krwawienia, bóle, wycieki ropy, jak również powiększenie węzłów chłonnych. Przy niedrożności odczuwalne może być również uczucie spływania wydzieliny przez gardło oraz osłabienie zmysłów węchu i smaku.

Niedrożność nosa bez kataru

Niedrożność nosa bez kataru można podzielić na dwa rodzaje:

1. normalna niedrożność nosa – ma ona charakter przejściowy, w jej trakcie pojawia się faza zatkania i odetkania, wynika to z cyklicznego rozszerzania się wewnętrznych naczyń krwionośnych nosa, kiedy się one obkurczają – niedrożność ustępuje, z reguły jest to jednostronna niedrożność nosa,
2. nietypowa niedrożność nosa – uczucie zatkania jest tutaj ciągłe, może być to zarówno jednostronna niedrożność nosa, jak i obustronna, w takich przypadkach należy jak najszybciej skonsultować się z lekarzem.

Niedrożność nosa u dzieci

Najczęstsze przyczyny niedrożności nosa u dzieci to:

• zapalenie błony przynosowej nosa i zatok przynosowych,
• alergiczny nieżyt nosa,
• polipy nosa,
• przerost małżowin usznych,
• przerost migdałka gardłowego,
• skrzywienie przegrody nosa,
• torbiele jamy nosa,
• torbiel nosowo-gardłowa,
• guzy,
• malformacje czaszkowo-twarzowe,
• choroby ogólnoustrojowe (mukowiscydoza, pierwotna dyskineza rzęsek, wrodzony niedobór odporności),
• ciało obce.

Wraz z niedrożnością nosa u dzieci mogą pojawić się takie objawy jak: oddychanie przez usta, chrapanie, zaburzenia snu, trudności w spożywaniu posiłków, wydzielina w nosie. Nasilenie tych symptomów związane jest ze stopniem niedrożności nosa oraz wiekiem dziecka.

Niedrożność nosa u noworodków to poważny problem, ponieważ potrafią one oddychać jedynie przez nos. W przypadku obustronnej niedrożności mogą pojawić się u nich zatem duszności oraz zaburzenia ssania, których efektem może być z kolei niedożywienie. U dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym niedrożność nosa może skutkować niedosłuchem oraz opóźnionym rozwojem mowy. Jeżeli z brakiem drożności idzie w parze sinica, bezdech podczas snu oraz spowolniony rozwój i wzrost, bezzwłocznie należy skonsultować się z lekarzem.

Niedrożność nosa – leczenie

Leczenie niedrożności nosa związane jest z przyczyną dolegliwości. Często bazuje na środkach zmniejszających obrzęk oraz obkurczających naczynia krwionośne śluzówki. Leki te występują najczęściej w postaci kropli, aerozoli, żeli. Można je stosować u osób powyżej dwunastego roku życia, przez maksymalnie trzy-pięć dni. W przypadku niedrożności zaleca się również płukanie nosa roztworami NaCl raz na dobę, do maksymalnie sześciu tygodni.

Osoby z niedrożnością nosa mogą też wypróbować domowe sposoby, jak np. inhalacje z ziołami, szałwią, lipą i rumiankiem – pomogą one w udrażnianiu dróg oddechowych. W niektórych przypadkach warto zastosować też nawilżacz powietrza, wzbogacony np. o olejek jodłowy lub eukaliptusowy – w ten sposób złagodzisz obrzęk nosa.

Zdarza się, że w przypadku niedrożności konieczne jest leczenie operacyjne. Poddawane mu są często osoby ze skrzywioną przegrodą nosową. W takich sytuacjach lekarze decydują się nieraz na septoplastykę, czyli zabieg polegający na oddzieleniu chrząstki od błony nosowej, co z kolei finalnie ma prowadzić do korekcji nosa. Wykonanie zabiegu zaleca się również osobom z przerośniętą małżowiną dolną – jego celem jest korekcja małżowin nosa. Zabieg ten wykonuje się często u pacjentów z nieżytem naczynioruchowym oraz u osób uzależnionych od kropli obkurczających.

Źródła:

1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2866558/
2. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4072745/
3. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5109384/
4. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7214768/
5. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29941182/