Przejdź do treści

Płat potyliczny mózgu – budowa, funkcje, uszkodzenia

Płat potyliczny mózgu – budowa, funkcje, uszkodzenia Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Wibrator powinien być wypisywany na receptę – uważają naukowcy z Los Angeles
„Jak strasznie dużo wymagamy od naszych (i cudzych) ciał, które noszą, rodzą, karmią, nie dosypiają…”. Anna Czartoryska-Niemczycka zwróciła się do mam z ważnym apelem
„Jest mi niedobrze”. Tiktokerka pokazała, dlaczego koniecznie należy prać nowo zakupione ubrania
Narkoza – wszystko, co chciałabyś o niej wiedzieć, ale boisz się zapytać
„Za czerwone, za duże, niesymetryczne, zrobione”. Magda Gessler apeluje do hejterów i wyjaśnia, z czego wynika nietypowy wygląd jej ust

Płat potyliczny, razem z płatem czołowym, ciemieniowym i skroniowym buduje korę mózgową człowieka. Mieści się w nim ośrodek wzroku, a jego funkcje związane są przede wszystkim ze złożonymi procesami odbierania, przetwarzania, interpretacji i zapamiętywania bodźców wizualnych. Uszkodzenia w obrębie płata potylicznego mogą skutkować wieloma zaburzeniami związanymi z widzeniem.

Co to jest płat potyliczny?

Płat potyliczny jest najmniejszym z czterech parzystych płatów kory mózgowej człowieka. Znajduje się w tylnej części mózgu, za płatem ciemieniowym. Płat potyliczny stanowi ośrodek wzroku – pełni funkcje związane z odbieraniem, interpretacją i zapamiętywaniem bodźców wizualnych.

Budowa płata potylicznego

Płat potyliczny ma kształt zbliżony do trójkąta. Umiejscowiony jest za płatem czołowym i ciemieniowym. Leży na namiocie móżdżku i pod kością potyliczną.

Ze względu na położenie w półkulach mózgu wyróżniamy prawy i lewy płat potyliczny. Oddziela je od siebie szczelina podłużna.

Podział między płatem potylicznym i ciemieniowym wyznacza bruzda ciemieniowo-potyliczna. Pozostałe granice płata potylicznego nie zostały szczegółowo ustalone. Powierzchnie boczne wyznacza nieokreślona linia rozciągająca się od bruzdy ciemieniowo-potylicznej do wcięcia przedpotylicznego.

Płat potyliczny obejmuje trzy pola Brodmanna:

  • pole 17 – pierwszorzędową korę wzrokową (korowy ośrodek wzroku),
  • pola 18 i 19 – drugorzędową korę wzrokową.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Dieta dla mózgu. Co jeść, by mieć dobrą pamięć i sprawny umysł?

Za co odpowiada płat potyliczny?

W telegraficznym skrócie można powiedzieć, że płat potyliczny odpowiada za widzenie. Rola tego obszaru w mózgu jako ośrodka wzroku jest jednak złożona i obejmuje wiele mniejszych, konkretnych funkcji.

Płat potyliczny umożliwia:

  • ocenę odległości, rozmiaru oraz głębokości,
  • rozumowanie przestrzenne,
  • rozpoznawanie ruchu obiektów,
  • określanie koloru widzianych przedmiotów,
  • rozpoznawanie bodźców wizualnych, w tym przedmiotów i znajomych twarzy,
  • pamięć wzrokową,
  • czytanie,
  • przekazywanie informacji wzrokowych do innych obszarów mózgu (co pozwala na ich zapamiętywanie, nadawanie im znaczenia, wywoływanie adekwatnej odpowiedzi ruchowej i słownej).

Skutki uszkodzenia płata potylicznego

Najbardziej oczywistym skutkiem uszkodzenia płata potylicznego jest pojawienie się problemów z widzeniem. Jakie zaburzenia mogą powstawać na skutek zmian w tym obszarze mózgu?

  • znaczne upośledzenie wzroku lub ślepota,
  • trudności z określaniem kolorów, kształtów i rozmiarów obiektów,
  • problemy z rozpoznawaniem znajomych twarzy,
  • problemy z rozpoznawaniem przedmiotów,
  • trudności w poruszaniu się związane ze zmianami w postrzeganiu otoczenia,
  • brak umiejętności określenia, czy znajdujący się w polu widzenia obiekt jest w ruchu,
  • utrata zdolności do rozpoznawania napisanych słów i do czytania,
  • problemy z „mapowaniem” świata wizualnego, objawiające się trudnościami z określeniem miejsca zajmowanego przez widziane obiekty w danej przestrzeni,
  • pojawienie się halucynacji,
  • wystąpienie napadów padaczkowych.

Przyczyny zaburzeń funkcji płata potylicznego

Wśród podstawowych przyczyn nieprawidłowości w funkcjonowaniu płata potylicznego wyróżnia się przede wszystkim patologiczne zmiany w naczyniach krwionośnych (np. udar mózgu), guzy mózgu, urazy oraz infekcje.

Spośród wymienionych nieprawidłowości, udar mózgu jest najczęściej występującym zaburzeniem, choć w obrębie płata potylicznego dochodzi do niego rzadziej, niż w okolicy płata czołowego, ciemieniowego oraz skroniowego. Udar dotyczy zazwyczaj prawego lub lewego płata, jednak zdarza się także, że zmiany powstają w obu z nich.

Pacjenci po udarze mózgu w płacie potylicznym doświadczają zróżnicowanych zaburzeń związanych z procesem widzenia. Zakres tych zmian obejmuje m.in. częściową lub całkowitą utratę wzroku, halucynacje wzrokowe, trudności z rozpoznawaniem obiektów oraz utratę zdolności do czytania (często przy zachowanej umiejętności pisania).

Ból w okolicy płata potylicznego

Ból głowy w okolicy potylicznej może mieć wiele przyczyn. Najczęściej wiąże się z występowaniem:

  • napięciowego bólu głowy – powszechnego rodzaju bólu głowy, który może być odczuwany w każdej z jej części, także w okolicy potylicznej; rozwija się zazwyczaj na skutek zmęczenia, stresu lub głodu; czasami pojawia się bez uchwytnej przyczyny,
  • nieprawidłowej postawy ciała – napięcie powstające na skutek dłuższego utrzymywania ciała w niewłaściwej pozycji (np. przy korzystaniu z telefonu lub komputera) może powodować odczuwanie bólu z tyłu głowy oraz w okolicy szyi,
  • neuralgii potylicznej – objawy schorzenia w postaci długotrwałego bólu, pieczenia i pulsowania, z towarzyszącymi epizodami bólu przeszywającego rozwijają się, kiedy nerwy potyliczne biegnące wzdłuż szyi i tylnej części głowy są uciśnięte lub obejmuje je stan zapalny; dzieje się tak m.in. na skutek zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa, zapalenia kości i stawów, urazów lub obecności guza w okolicy kręgosłupa szyjnego,
  • ataku migreny – w przebiegu migreny dochodzi do odczuwania nasilonego bólu głowy, który zwiększa swoją intensywność w czasie wykonywania ruchów; mogą mu towarzyszyć nudności lub wymioty, osłabienie, nadwrażliwość na światło i dźwięki; atak migreny utrzymuje się od kilku godzin do około 3 dni.

 

Bibliografia:

  1. Michajlik A., Ramotowski W. (red.; 2009) Anatomia i fizjologia człowieka, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa.
  2. Rehman A., Al Khalili Y. (2020) Neuroanatomy, Occipital Lobe, StatPearls.
  3. Pula J. H., Yuen C. A. (2017) Eyes and stroke: the visual aspects of cerebrovascular disease, Stroke and Vascular Neurology, 2: e000079.

 

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Czym grozi i jak się objawia zwapnienie szyszynki? / Fot. Pexels

„Piasek mózgowy” może powodować bezsenność, występuje nawet u 30-latków. Czym grozi i jak się objawia zwapnienie szyszynki, mówi neurolożka Magdalena Podbrożna

Stan wegetatywny – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

Jak poprawić koncentrację, radzi psycholog / pexels

„Umiejętność koncentracji przekłada się nie tylko na pracę, ale i lepsze życie”. Sposoby na poprawę wydajności i zdolność skupienia podpowiada psycholog Cezary Skura

„Ludzie mogą nie tylko wypierać wspomnienia, ale też tworzyć fałszywe”. Co ukrywa przed nami nasz mózg, mówi prof. Tomasz Maruszewski

Bruce Willis

Bruce Willis kończy karierę. Zdiagnozowano u niego ciężką chorobę

Kobieta z ręcznikiem na głowie. Na twarzy ma okulary przeciwsłoneczne

Optometrystka sprawdziła okulary przeciwsłoneczne kupione w sklepie. Jej wnioski przerażają

Holoprosencefalia – odmiany, objawy, diagnostyka dziecka

Sławomir Prusakowski

„Sny mogą zwiększyć naszą samoświadomość i uważność na to, kim jesteśmy, czego doświadczamy, co jest dla nas ważne”. O znaczeniach snów mówi psycholog Sławomir Prusakowski

Kobieta leży na łóżku

Twój mózg co jakiś czas potrzebuje odpoczynku i relaksu. Podpowiadamy, jak to zrobić

Naukowcy PAN odkryli, jak sprawić, żeby glejak przestał rosnąć. To może być przełomowe badanie

Naukowcy PAN odkryli, jak sprawić, żeby glejak przestał rosnąć. To może być przełomowe badanie

Ośrodkowy układ nerwowy – budowa, funkcje, choroby OUN

W ciąży mózg kobiety się… kurczy. Poznaj 5 zaskakujących faktów dotyczących kobiecego ciała

Kobieta ma orgazm

Orgazm – szczytowanie mózgu. Dlaczego warto w życiu mieć setki orgazmów?

Kobieta

Czujesz że twój mózg potrzebuje pozytywnego doładowania? Ale jak to zrobić? Podpowiadamy

Funkcje poznawcze – co to jest, zaburzenia, trening

Oczy kobiety, Presbiopia oczu

Presbiopia oczu (starczowzroczność) – objawy i leczenie

Zwyrodnienie barwnikowe siatkówki, zdjęcie

Zwyrodnienie barwnikowe siatkówki – objawy i leczenie

ASMR – orgazm dla mózgu. Jak to działa i na co może pomóc?

Kobieta stoi na ulicy

Ty czy twój mózg. Kto podejmie decyzje o tym, co dziś obejrzysz na Netfliksie?

Udar mózgu (apopleksja) - objawy, przyczyny, leczenie

Udar mózgu (apopleksja) – objawy, przyczyny, leczenie

Viagra nie tylko na potencję?

Viagra może pomóc przy demencji spowodowanej chorobą Alzheimera? Wnioski są zaskakujące

Jak starzeje się wzrok kobiet? /fot. Pexels

Jak starzeje się wzrok kobiet? Sprawdź, co możesz zrobić, by spowolnić ten proces

Okulary ajurwedyjskie. Optometrystka jednoznacznie wypowiada się o „odkryciu roku”

Szyszynka

Szyszynka – lokalizacja, funkcje, zwapnienie szyszynki i guz

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

MCV – morfologia, wyniki, norma. MCV podwyższone i za niskie

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Kobieta leżąca w łóżku

9 możliwych przyczyn krwawienia po seksie

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

×