Przejdź do treści

Przeszczep nerki – informacje praktyczne o zabiegu, diecie i życiu po nim

Przeszczep nerki - informacje praktyczne o zabiegu, diecie i życiu po nim
Przeszczep nerki - informacje praktyczne o zabiegu, diecie i życiu po nim Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Małgorzata Rozenek-Majdan po porodzie, z synem Henrykiem
„Jestem grubaską”. Małgorzata Rozenek-Majdan pokazała, jak naprawdę wygląda jej ciało po urodzeniu syna
Jak osteopatia może pomóc kobiecie w ciąży? Wyjaśnia Ewelina Tyszko-Bury
Jak osteopatia może pomóc kobiecie w ciąży? Wyjaśnia Ewelina Tyszko-Bury
Dieta przed kolonoskopią – co jeść, by wyniki badania były wiarygodne?
„Miesiączka to nie to samo co kupa”. Pani Miesiączka rozprawia się z bzdurnymi argumentami
„Miesiączka to nie to samo co kupa”. Pani Miesiączka rozprawia się z bzdurnymi argumentami
Duffy walczy o usunięcie filmu "365 dni" z Netflixa
 „Zostałam odurzona, porwana, byłam gwałcona”. Duffy walczy u usunięcie filmu „365 dni” z Netflixa

Nerka jest najczęściej przeszczepianym narządem w Polsce i na świecie. Przeszczep nerki to szansa na lepsze i dłuższe życie dla osób z niewydolnością nerek, choć transplantacja, jak każdy zabieg operacyjny, niesie ze sobą ryzyko powikłań i konieczność zmian w dotychczasowym stylu życia. 

Na czym polega przeszczep nerki? 

Przeszczep nerki to zabieg wykonywany z powodu niewydolności nerki własnej. Przeprowadza się go w znieczuleniu ogólnym. Chirurg wykonuje cięcie w dole brzucha, po lewej lub prawej stronie i przyszywa nerkę do naczyń krwionośnych w pobliżu pęcherza moczowego. W czasie operacji w miejsce przeszczepionej nerki umieszcza się dren, który zostaje usunięty do kilku dni po zabiegu. Czas trwania zabiegu wynosi od 2 do 4 godzin. 

Pierwszy udany przeszczep nerki w Polsce wykonano w roku 1966, 12 lat po pierwszej transplantacji tego narządu na świecie. Obecnie przeszczep nerek w Polsce przeprowadzany jest w 20 ośrodkach dla dorosłych i jednym dla dzieci. W ciągu ostatnich 50 lat przeszczepiono w kraju łącznie 21 575 nerek. 

Kwalifikacja do przeszczepu  

Transplantacja nerki może być wykonana zarówno u osób, które są leczone nerkozastępczo (hemodializy, dializy otrzewnowe), jak i tych, które jeszcze nie podjęły takiego leczenia (tzw. transplantacja wyprzedzająca). Kwalifikacja do przeszczepienia nerki odbywa się przez powołany do tego zespół specjalistów w jednym z 12 ośrodków w Polsce. Po zakwalifikowaniu pacjent trafia na Krajową Listę Oczekujących na Przeszczepienie. O wyborze biorcy decyduje wiele czynników, takich jak zgodność grup krwi, pilność wykonania zabiegu, zgodność w układzie HLA z dawcą czy łączny czas dializ. 

Przeszczepiana nerka może pochodzić zarówno od osoby żyjącej jak i zmarłej. W polskim prawie każda osoba zmarła może być potencjalnym dawcą tkanek lub narządów, jeśli za życia nie wyraziła sprzeciwu (tzw. zgoda domniemana). Biorca narządu od osoby zmarłej nie poznaje tożsamości dawcy. Najbardziej korzystny jest przeszczep nerki od dawcy żyjącego spokrewnionego ze względu na krótki czas oczekiwania, lepszy dobór immunologiczny oraz krótszy czas niedokrwienia nerki, gdy znajduje się ona poza organizmem, a przez to lepsze jej funkcjonowanie. 

nerki w 3D

Życie po przeszczepie nerki 

Celem transplantacji jest poprawa jakości życia i wydłużenie go. Dzięki przeszczepowi nerki osoby leczone nerkozastępczo (hemodializami, dializami otrzewnowymi) mogą zaprzestać wykonywania dializ i wrócić bez ograniczeń do aktywności sprzed choroby: pełnowymiarowej pracy, aktywności fizycznej, nie muszą też stosować tak dużych restrykcji w diecie i wypijanych płynach jak dotychczas, mają też mniejsze ryzyko zachorowania na choroby sercowo-naczyniowe niż osoby dializowane. Długość życia chorego po przeszczepie nerki jest zazwyczaj dłuższa niż osoby w podobnym wieku poddanej dializom.

Po przeszczepie nerki konieczne jest nieprzerwane przyjmowanie leków immunosupresyjnych, aby zapobiec odrzuceniu narządu. Pomimo przyjmowania leków istnieje ryzyko odrzucenia narządu, szczególnie w ciągu pierwszych 6 miesięcy od operacji. Odrzucanie przeszczepionej nerki objawia się:

  • bólem lub dyskomfortem w okolicy przeszczepionej nerki,
  • osłabieniem,
  • gorączką, 
  • zmniejszeniem ilości oddawanego moczu, 
  • obrzękiem kończyn dolnych, 
  • nagłym wzrostem masy ciała.

Osoby leczone immunosupresyjnie mają zwiększone ryzyko infekcji wirusowych (cytomegalia – CMV, opryszczka), grzybiczych (kandydoza) i bakteryjnych (zakażenia szczepami szpitalnymi rany operacyjnej). Ryzyko powikłań transplantacji jest największe w pierwszych tygodniach po operacji. 

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

Dieta po przeszczepie nerki 

Dieta po przeszczepie nerki powinna być zbliżona do zasad prawidłowego żywienia ludzi zdrowych. W pierwszych tygodniach po operacji powinno dostarczać się zwiększoną ilość kalorii i białka, ponieważ wspomaga to proces gojenia się rany pooperacyjnej i odbudowy utraconej masy ciała. Zaleca się dietę łatwostrawną, niskotłuszczową i o niskiej zawartości soli 

Założenia diety po przeszczepie obejmują: 

  • regularne spożywanie niewielkich posiłków, 4-5 razy dziennie,
  • ograniczenie spożycia cukrów prostych pochodzących ze słodyczy, niedosładzanie kawy i herbaty, wykluczenie słodzonych napojów,
  • przygotowywanie posiłków metodami gotowania, duszenia, pieczenia w folii lub pergaminie,
  • uwzględnienie w diecie produktów zawierających białko i wapń,
  • dieta powinna być bogata w warzywa, owoce i produkty zbożowe, 
  • należy wykluczyć z diety grejpfruta i sok z grejpfruta, ponieważ zakłócają one działanie leków immunosupresyjnych, 
  • niektóre produkty mogą stanowić źródło patogenów. Szczególnie istotne jest unikanie spożywania: niepasteryzowanego mleka i jego przetworów, surowych jaj oraz mięsa. Warzywa i owoce przed zjedzeniem muszą być dokładnie umyte. 

Poniższa tabela przedstawia produkty dozwolone i niezalecane w diecie po przeszczepie nerki.

Grupy produktów  Produkty dozwolone  Produkty niezalecane 
Pieczywo, mąka, makaron, kasze, ryż  Wszystkie gatunki 

 

 
Mleko i jego przetwory  świeże, chude mleko, kefir, jogurt naturalny  tłuste mleko, jogurty słodzone 
sery  chude twarogowe, homogenizowane naturalne  sery topione, żółte, pleśniowe 
Mięso i wędliny  chude: drób, cielęcina, wołowina, indyk, królik , szynka, polędwica, ewentualnie parówki, salceson drobiowy  tłuste: wieprzowina, baranina, mózg, wątroba , kiełbasy, salcesony, kiszka, pasztetowa, konserwy 
Ryby  chude: dorsz, sandacz, szczupak, lin, karaś, leszcz  tłuste: śledź, węgorz, sardynki, łosoś, sushi, ostrygi, surowe paluszki krabowe   
Warzywa i owoce  świeże, z puszki  warzywa w tłustych panierkach ,grejpfrut , w ograniczonych ilościach słodkie owoce: winogrona, banany, gruszki, ananas 
Tłuszcze  świeże masło, śmietana, oleje, oliwa z oliwek  smalec, słonina 
Nasiona roślin strączkowych    groch, fasola, soja, soczewica 

 

Bibliografia:

  1. „Przeszczepianie narządów w Polsce ‘Poltransplant Biuletyn Informacyjny”, Centrum Organizacyjno-Koordynacyjne ds. Transplantacji Poltransplant, 2015 
  2. Rutkowski Bolesław, „50 lat przeszczepiania nerek w Polsce”, Gaz. AMG, vol. 4, 2016
  3. Kraśnicka Monika and Kruszyna Tomasz, „Przeszczepienie nerki. Zgoda na życie”, Narodowy Program Rozwoju Medycyny Transplantacyjnej, Kraków, 2015
  4. „Dieta po przeszczepie nerki” [Online]. Availablehttps://www.su.krakow.pl/repozytorium-plikow/strefa-pacjenta/zalecenia-po-hospitalizacji/58-ds-20-dieta-po-przeszczepie-nerki/file. [Accessed: 25-Apr-2020]

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Czujesz ból, gdy siusiasz? Osiem możliwych powodów

inkontynencja

Nietrzymanie moczu (inkontynencja) – najczęstsze przyczyny, rodzaje i leczenie

Kobieta trzyma się za brzuch z powodu zapalenia pęcherza

Zapalenie pęcherza moczowego – objawy, leki i domowe sposoby

zapalenie przydatków, kobieta trzymająca się w okolicach podbrzusza

Zapalenie przydatków – objawy, leczenie, możliwe powikłania

Lekarz diagnozujący objaw Goldflama

Objaw Goldflama – czym jest i jakie daje objawy? Co mówi wynik badania?

Przeszczep wątroby - jakie są rokowania i kto kwalifikuje się do niego?

Przeszczep wątroby – jakie są rokowania i kto kwalifikuje się do niego?

Naomi Isted

Naomi Isted o nietrzymaniu moczu: „swoje życie planowałam wokół toalety”

badanie moczu w szpitalu

Ciężar właściwy moczu – badanie, normy. Co oznacza, gdy jest zbyt niski?

Homeostaza — Dowiedz się czym jest ten jeden z najważniejszych procesów dla organizmu człowieka

Homeostaza organizmu – czym jest i co wywołuje jej zaburzenia?

Kolor moczu – co oznacza pomarańczowy, żółty, zielony, czerwony mocz?

Ciemny mocz - jakie są przyczyny i co może oznaczać brunatny/brązowy kolor?

Ciemny mocz – jakie są przyczyny i co może oznaczać brunatny/brązowy kolor?

Przeszczep włosów - cena, skuteczność i efekty takiego zabiegu

Przeszczep włosów – cena, skuteczność i efekty takiego zabiegu

Kobieta chora na białaczkę limfatyczną, patrząca przez okno

Białaczka limfatyczna – przyczyny, objawy, leczenie. Jakie są rokowania?

Pokrzywa - sok z pokrzywy, herbata z pokrzywy, właściwości, zastosowanie

Pokrzywa – sok z pokrzywy i herbata z pokrzywy. Jakie właściwości ma pokrzywa?

lekarz trzyma urządzenie do rektoskopii

Rektoskopia – czy boli? Wskazania i przygotowanie do badania odbytnicy

Azotyny w moczu - przyczyny ich obecności i leczenie

Azotyny w moczu – co oznaczają? Jakie są ich przyczyny?

Kiedy nerki mówią STOP: Przewlekła Choroba Nerek – przyczyny, objawy, profilaktyka

Przewlekła Choroba Nerek – przyczyny, objawy, profilaktyka

Kobieta stoi przy oknie, na ramionach ma nałożoną kurtkę jeansową

Furagina i witamina C na zapalenie dróg moczowych to dobre połączenie? Wyjaśnia farmaceutka

Chcesz mieć zdrowe nerki na lata? Zobacz, jakich błędów powinnaś unikać

Chcesz mieć zdrowe nerki na lata? Zobacz, jakich błędów powinnaś unikać

Badanie urodynamiczne - na czym polega i czy masz się czego obawiać?

Badanie urodynamiczne – na czym polega i czy masz się czego obawiać?

Zapalenie pęcherza. Co zrobić, żeby go uniknąć? Wyjaśnia fizjoterapeutka

Gosia Włodarczyk

Jakie są główne przyczyny nietrzymania moczu u kobiet? Wyjaśnia Gosia Włodarczyk

Dna moczanowa - jak jej zapobiegać?

Dna moczanowa, podagra, artretyzm. Trzy nazwy, jedna choroba. Przyczyny i objawy

Wizyta u lekarza / istock

Prof. Ryszard Gellert: „Pacjenci chodzą po lekarzach, bo źle się czują, ale nikt nie wpadnie na pomysł zbadania nerek.” W Polsce co najmniej 4,2 mln osób ma chorobę nerek

Najpopularniejsze

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Rak kości – objawy i przyczyny

Rak kości – przyczyny i objawy. Jak je szybko rozpoznać?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę