Przejdź do treści

Przeszczep nerki – informacje praktyczne o zabiegu, diecie i życiu po nim

Przeszczep nerki - informacje praktyczne o zabiegu, diecie i życiu po nim
Przeszczep nerki - informacje praktyczne o zabiegu, diecie i życiu po nim Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
9 witamin i minerałów, które pomogą ci lepiej spać
„Ludzie z zewnątrz mogą myśleć, że to są błahe rzeczy. A były takie momenty, że naprawdę chciałam skoczyć pod metro…” – mówi 30-letnia Alina, cierpiąca na dysmorfofobię
Infekcja bakteryjna za tobą? Sprawdź 5 rzeczy, które powinnaś zrobić po antybiotykoterapii
Ciągłe zmęczenie – objawy, przyczyny, choroby. Jak je pokonać?
Przeziębienie czy jednak grypa? Jak rozpoznać, co ci dolega?

Nerka jest najczęściej przeszczepianym narządem w Polsce i na świecie. Przeszczep nerki to szansa na lepsze i dłuższe życie dla osób z niewydolnością nerek, choć transplantacja, jak każdy zabieg operacyjny, niesie ze sobą ryzyko powikłań i konieczność zmian w dotychczasowym stylu życia. 

Na czym polega przeszczep nerki? 

Przeszczep nerki to zabieg wykonywany z powodu niewydolności nerki własnej. Przeprowadza się go w znieczuleniu ogólnym. Chirurg wykonuje cięcie w dole brzucha, po lewej lub prawej stronie i przyszywa nerkę do naczyń krwionośnych w pobliżu pęcherza moczowego. W czasie operacji w miejsce przeszczepionej nerki umieszcza się dren, który zostaje usunięty do kilku dni po zabiegu. Czas trwania zabiegu wynosi od 2 do 4 godzin. 

Pierwszy udany przeszczep nerki w Polsce wykonano w roku 1966, 12 lat po pierwszej transplantacji tego narządu na świecie. Obecnie przeszczep nerek w Polsce przeprowadzany jest w 20 ośrodkach dla dorosłych i jednym dla dzieci. W ciągu ostatnich 50 lat przeszczepiono w kraju łącznie 21 575 nerek. 

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Pokrojone buraki

Kwalifikacja do przeszczepu  

Transplantacja nerki może być wykonana zarówno u osób, które są leczone nerkozastępczo (hemodializy, dializy otrzewnowe), jak i tych, które jeszcze nie podjęły takiego leczenia (tzw. transplantacja wyprzedzająca). Kwalifikacja do przeszczepienia nerki odbywa się przez powołany do tego zespół specjalistów w jednym z 12 ośrodków w Polsce. Po zakwalifikowaniu pacjent trafia na Krajową Listę Oczekujących na Przeszczepienie. O wyborze biorcy decyduje wiele czynników, takich jak zgodność grup krwi, pilność wykonania zabiegu, zgodność w układzie HLA z dawcą czy łączny czas dializ. 

Przeszczepiana nerka może pochodzić zarówno od osoby żyjącej jak i zmarłej. W polskim prawie każda osoba zmarła może być potencjalnym dawcą tkanek lub narządów, jeśli za życia nie wyraziła sprzeciwu (tzw. zgoda domniemana). Biorca narządu od osoby zmarłej nie poznaje tożsamości dawcy. Najbardziej korzystny jest przeszczep nerki od dawcy żyjącego spokrewnionego ze względu na krótki czas oczekiwania, lepszy dobór immunologiczny oraz krótszy czas niedokrwienia nerki, gdy znajduje się ona poza organizmem, a przez to lepsze jej funkcjonowanie. 

nerki w 3D

Życie po przeszczepie nerki 

Celem transplantacji jest poprawa jakości życia i wydłużenie go. Dzięki przeszczepowi nerki osoby leczone nerkozastępczo (hemodializami, dializami otrzewnowymi) mogą zaprzestać wykonywania dializ i wrócić bez ograniczeń do aktywności sprzed choroby: pełnowymiarowej pracy, aktywności fizycznej, nie muszą też stosować tak dużych restrykcji w diecie i wypijanych płynach jak dotychczas, mają też mniejsze ryzyko zachorowania na choroby sercowo-naczyniowe niż osoby dializowane. Długość życia chorego po przeszczepie nerki jest zazwyczaj dłuższa niż osoby w podobnym wieku poddanej dializom.

Po przeszczepie nerki konieczne jest nieprzerwane przyjmowanie leków immunosupresyjnych, aby zapobiec odrzuceniu narządu. Pomimo przyjmowania leków istnieje ryzyko odrzucenia narządu, szczególnie w ciągu pierwszych 6 miesięcy od operacji. Odrzucanie przeszczepionej nerki objawia się:

  • bólem lub dyskomfortem w okolicy przeszczepionej nerki,
  • osłabieniem,
  • gorączką, 
  • zmniejszeniem ilości oddawanego moczu, 
  • obrzękiem kończyn dolnych, 
  • nagłym wzrostem masy ciała.

Osoby leczone immunosupresyjnie mają zwiększone ryzyko infekcji wirusowych (cytomegalia – CMV, opryszczka), grzybiczych (kandydoza) i bakteryjnych (zakażenia szczepami szpitalnymi rany operacyjnej). Ryzyko powikłań transplantacji jest największe w pierwszych tygodniach po operacji. 

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

Dieta po przeszczepie nerki 

Dieta po przeszczepie nerki powinna być zbliżona do zasad prawidłowego żywienia ludzi zdrowych. W pierwszych tygodniach po operacji powinno dostarczać się zwiększoną ilość kalorii i białka, ponieważ wspomaga to proces gojenia się rany pooperacyjnej i odbudowy utraconej masy ciała. Zaleca się dietę łatwostrawną, niskotłuszczową i o niskiej zawartości soli 

Założenia diety po przeszczepie obejmują: 

  • regularne spożywanie niewielkich posiłków, 4-5 razy dziennie,
  • ograniczenie spożycia cukrów prostych pochodzących ze słodyczy, niedosładzanie kawy i herbaty, wykluczenie słodzonych napojów,
  • przygotowywanie posiłków metodami gotowania, duszenia, pieczenia w folii lub pergaminie,
  • uwzględnienie w diecie produktów zawierających białko i wapń,
  • dieta powinna być bogata w warzywa, owoce i produkty zbożowe, 
  • należy wykluczyć z diety grejpfruta i sok z grejpfruta, ponieważ zakłócają one działanie leków immunosupresyjnych, 
  • niektóre produkty mogą stanowić źródło patogenów. Szczególnie istotne jest unikanie spożywania: niepasteryzowanego mleka i jego przetworów, surowych jaj oraz mięsa. Warzywa i owoce przed zjedzeniem muszą być dokładnie umyte. 

Poniższa tabela przedstawia produkty dozwolone i niezalecane w diecie po przeszczepie nerki.

Grupy produktów  Produkty dozwolone  Produkty niezalecane 
Pieczywo, mąka, makaron, kasze, ryż  Wszystkie gatunki 

 

 
Mleko i jego przetwory  świeże, chude mleko, kefir, jogurt naturalny  tłuste mleko, jogurty słodzone 
sery  chude twarogowe, homogenizowane naturalne  sery topione, żółte, pleśniowe 
Mięso i wędliny  chude: drób, cielęcina, wołowina, indyk, królik , szynka, polędwica, ewentualnie parówki, salceson drobiowy  tłuste: wieprzowina, baranina, mózg, wątroba , kiełbasy, salcesony, kiszka, pasztetowa, konserwy 
Ryby  chude: dorsz, sandacz, szczupak, lin, karaś, leszcz  tłuste: śledź, węgorz, sardynki, łosoś, sushi, ostrygi, surowe paluszki krabowe   
Warzywa i owoce  świeże, z puszki  warzywa w tłustych panierkach ,grejpfrut , w ograniczonych ilościach słodkie owoce: winogrona, banany, gruszki, ananas 
Tłuszcze  świeże masło, śmietana, oleje, oliwa z oliwek  smalec, słonina 
Nasiona roślin strączkowych    groch, fasola, soja, soczewica 

 

Bibliografia:

  1. „Przeszczepianie narządów w Polsce ‘Poltransplant Biuletyn Informacyjny”, Centrum Organizacyjno-Koordynacyjne ds. Transplantacji Poltransplant, 2015 
  2. Rutkowski Bolesław, „50 lat przeszczepiania nerek w Polsce”, Gaz. AMG, vol. 4, 2016
  3. Kraśnicka Monika and Kruszyna Tomasz, „Przeszczepienie nerki. Zgoda na życie”, Narodowy Program Rozwoju Medycyny Transplantacyjnej, Kraków, 2015
  4. „Dieta po przeszczepie nerki” [Online]. Availablehttps://www.su.krakow.pl/repozytorium-plikow/strefa-pacjenta/zalecenia-po-hospitalizacji/58-ds-20-dieta-po-przeszczepie-nerki/file. [Accessed: 25-Apr-2020]

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

„Rodzice wciąż są namawiani do bankowania krwi pępowinowej dla użytku ich dzieci, mimo że nie ma takiej potrzeby”. O tym, jak wmówiono nam, że krew pępowinowa to panaceum, mówi hematolog prof. Wiesław Jędrzejczak

Kolka nerkowa – przyczyny, objawy, leczenie, dieta

Embrion

Naukowcy wyhodowali sztuczny zarodek z mózgiem i bijącym sercem. „To niewiarygodne, że udało nam się do tego dojść”

Lekarze operują pacjenta

Czeka nas rewolucja w transplantologii? Grupa krwi przy przeszczepach przestaje mieć znaczenie

„Zbyt dużo seksu, za mało soku z żurawiny”. Obalamy mity o zapaleniu pęcherza

Sprawdź, czy prawidłowo sikasz! Dawid Polak wyjaśnia, jak nie popełniać częstych błędów

Sprawdź, czy prawidłowo sikasz! Dawid Polak wyjaśnia, jak nie popełniać częstych błędów

Lekarze w trakcie operacji pacjenta

Serca od świni przeszczepiono dwóm osobom. To kolejny przełom w transplantologii

Takiego prezentu ślubnego się nie spodziewał. Teraz może rozpocząć nowe życie

Lekarze dawali mu pół roku życia. Uratował go przeszczep, podczas którego otrzymał pięć narządów naraz

Diureza – co to takiego i jaka jest norma? Czym różni się diureza osmotyczna od godzinowej?

Komu owoce mogą szkodzić? Sprawdziłyśmy!

Czujesz ból, gdy siusiasz? Osiem możliwych powodów

Trzecie zęby zamiast implantów? Polscy naukowcy na dobrej drodze do zaskakującego odkrycia /fot. Pexels

Trzecie zęby zamiast implantów? Polscy naukowcy na dobrej drodze do zaskakującego odkrycia

7 zgubnych nawyków dla układu moczowego / Fot. Pexels

7 zgubnych nawyków dla układu moczowego

Lekarze na sali operacyjnej

Zmarł pierwszy pacjent z przeszczepionym sercem genetycznie zmodyfikowanej świni

Infekcje dróg moczowych – jak poradzić sobie z uciążliwym problemem

Niedoczynność kory nadnerczy – objawy, badania, rodzaje, leczenie

Szczaw

Kwas szczawiowy – źródła, właściwości antyżywieniowe, dzienna dawka

Aceton w moczu

Aceton w moczu – przyczyny, objawy, leczenie

Kwasica metaboliczna, badanie

Kwasica metaboliczna – przyczyny, objawy, leczenie

Szczawiany

Szczawiany – wpływ na zdrowie. Co neutralizuje szczawiany?

„Każda gorączka, szczególnie bezobjawowa, sprawia, że zaczynam się bać”. Ola Dulęba o życiu po przeszczepie nerki

Sala operacyjna

Przeszczepiono serce świni człowiekowi. To pierwszy taki przypadek w historii!

USG nerek

Rak nerki – objawy, rodzaje guzów, przerzuty, rokowania

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

para zakochanych, romantyczny wieczór

Nie masz ochoty na seks? Poznaj 8 sposobów na podniesienie libido

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta leżąca w łóżku

9 możliwych przyczyn krwawienia po seksie

Kobieta siedzi

Krwawienie po okresie – przyczyny, objawy, kolory wydzielin

Kobieta stoi przy oknie

Nerwobóle (neuralgia) w klatce piersiowej – przyczyny, objawy i leczenie

×