Przejdź do treści

Przeszczep nerki – informacje praktyczne o zabiegu, diecie i życiu po nim

Przeszczep nerki - informacje praktyczne o zabiegu, diecie i życiu po nim
Przeszczep nerki - informacje praktyczne o zabiegu, diecie i życiu po nim Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Joanna Jaworska
Joanna Jaworska: jeśli po porodzie ciśniemy brzuszki, to tylko pogarszamy sytuacje
"Zwal*ć konia", "wyczochrać brochę"? "Skończmy z wulgarnymi, prześmiewczymi określeniami" - apeluje seksuolożka
„Wyczochrać brochę”? Skończmy z wulgarnymi, prześmiewczymi określeniami – apeluje seksuolożka
CIR i eksperci reagują na stanowisko episkopatu ws. szczepionek. "Szczepienia ratują życie"
CIR i eksperci reagują na stanowisko episkopatu w sprawie szczepionek. „Szczepienia ratują życie”
Czy koronawirus znajduje się w kurzu? „Byliśmy zaskoczeni” – mówią naukowcy o wynikach badań
Moczenie nocne u dzieci i dorosłych – przyczyny, leczenie

Nerka jest najczęściej przeszczepianym narządem w Polsce i na świecie. Przeszczep nerki to szansa na lepsze i dłuższe życie dla osób z niewydolnością nerek, choć transplantacja, jak każdy zabieg operacyjny, niesie ze sobą ryzyko powikłań i konieczność zmian w dotychczasowym stylu życia. 

Na czym polega przeszczep nerki? 

Przeszczep nerki to zabieg wykonywany z powodu niewydolności nerki własnej. Przeprowadza się go w znieczuleniu ogólnym. Chirurg wykonuje cięcie w dole brzucha, po lewej lub prawej stronie i przyszywa nerkę do naczyń krwionośnych w pobliżu pęcherza moczowego. W czasie operacji w miejsce przeszczepionej nerki umieszcza się dren, który zostaje usunięty do kilku dni po zabiegu. Czas trwania zabiegu wynosi od 2 do 4 godzin. 

Pierwszy udany przeszczep nerki w Polsce wykonano w roku 1966, 12 lat po pierwszej transplantacji tego narządu na świecie. Obecnie przeszczep nerek w Polsce przeprowadzany jest w 20 ośrodkach dla dorosłych i jednym dla dzieci. W ciągu ostatnich 50 lat przeszczepiono w kraju łącznie 21 575 nerek. 

Kwalifikacja do przeszczepu  

Transplantacja nerki może być wykonana zarówno u osób, które są leczone nerkozastępczo (hemodializy, dializy otrzewnowe), jak i tych, które jeszcze nie podjęły takiego leczenia (tzw. transplantacja wyprzedzająca). Kwalifikacja do przeszczepienia nerki odbywa się przez powołany do tego zespół specjalistów w jednym z 12 ośrodków w Polsce. Po zakwalifikowaniu pacjent trafia na Krajową Listę Oczekujących na Przeszczepienie. O wyborze biorcy decyduje wiele czynników, takich jak zgodność grup krwi, pilność wykonania zabiegu, zgodność w układzie HLA z dawcą czy łączny czas dializ. 

Przeszczepiana nerka może pochodzić zarówno od osoby żyjącej jak i zmarłej. W polskim prawie każda osoba zmarła może być potencjalnym dawcą tkanek lub narządów, jeśli za życia nie wyraziła sprzeciwu (tzw. zgoda domniemana). Biorca narządu od osoby zmarłej nie poznaje tożsamości dawcy. Najbardziej korzystny jest przeszczep nerki od dawcy żyjącego spokrewnionego ze względu na krótki czas oczekiwania, lepszy dobór immunologiczny oraz krótszy czas niedokrwienia nerki, gdy znajduje się ona poza organizmem, a przez to lepsze jej funkcjonowanie. 

nerki w 3D

Życie po przeszczepie nerki 

Celem transplantacji jest poprawa jakości życia i wydłużenie go. Dzięki przeszczepowi nerki osoby leczone nerkozastępczo (hemodializami, dializami otrzewnowymi) mogą zaprzestać wykonywania dializ i wrócić bez ograniczeń do aktywności sprzed choroby: pełnowymiarowej pracy, aktywności fizycznej, nie muszą też stosować tak dużych restrykcji w diecie i wypijanych płynach jak dotychczas, mają też mniejsze ryzyko zachorowania na choroby sercowo-naczyniowe niż osoby dializowane. Długość życia chorego po przeszczepie nerki jest zazwyczaj dłuższa niż osoby w podobnym wieku poddanej dializom.

Po przeszczepie nerki konieczne jest nieprzerwane przyjmowanie leków immunosupresyjnych, aby zapobiec odrzuceniu narządu. Pomimo przyjmowania leków istnieje ryzyko odrzucenia narządu, szczególnie w ciągu pierwszych 6 miesięcy od operacji. Odrzucanie przeszczepionej nerki objawia się:

  • bólem lub dyskomfortem w okolicy przeszczepionej nerki,
  • osłabieniem,
  • gorączką, 
  • zmniejszeniem ilości oddawanego moczu, 
  • obrzękiem kończyn dolnych, 
  • nagłym wzrostem masy ciała.

Osoby leczone immunosupresyjnie mają zwiększone ryzyko infekcji wirusowych (cytomegalia – CMV, opryszczka), grzybiczych (kandydoza) i bakteryjnych (zakażenia szczepami szpitalnymi rany operacyjnej). Ryzyko powikłań transplantacji jest największe w pierwszych tygodniach po operacji. 

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

Dieta po przeszczepie nerki 

Dieta po przeszczepie nerki powinna być zbliżona do zasad prawidłowego żywienia ludzi zdrowych. W pierwszych tygodniach po operacji powinno dostarczać się zwiększoną ilość kalorii i białka, ponieważ wspomaga to proces gojenia się rany pooperacyjnej i odbudowy utraconej masy ciała. Zaleca się dietę łatwostrawną, niskotłuszczową i o niskiej zawartości soli 

Założenia diety po przeszczepie obejmują: 

  • regularne spożywanie niewielkich posiłków, 4-5 razy dziennie,
  • ograniczenie spożycia cukrów prostych pochodzących ze słodyczy, niedosładzanie kawy i herbaty, wykluczenie słodzonych napojów,
  • przygotowywanie posiłków metodami gotowania, duszenia, pieczenia w folii lub pergaminie,
  • uwzględnienie w diecie produktów zawierających białko i wapń,
  • dieta powinna być bogata w warzywa, owoce i produkty zbożowe, 
  • należy wykluczyć z diety grejpfruta i sok z grejpfruta, ponieważ zakłócają one działanie leków immunosupresyjnych, 
  • niektóre produkty mogą stanowić źródło patogenów. Szczególnie istotne jest unikanie spożywania: niepasteryzowanego mleka i jego przetworów, surowych jaj oraz mięsa. Warzywa i owoce przed zjedzeniem muszą być dokładnie umyte. 

Poniższa tabela przedstawia produkty dozwolone i niezalecane w diecie po przeszczepie nerki.

Grupy produktów  Produkty dozwolone  Produkty niezalecane 
Pieczywo, mąka, makaron, kasze, ryż  Wszystkie gatunki 

 

 
Mleko i jego przetwory  świeże, chude mleko, kefir, jogurt naturalny  tłuste mleko, jogurty słodzone 
sery  chude twarogowe, homogenizowane naturalne  sery topione, żółte, pleśniowe 
Mięso i wędliny  chude: drób, cielęcina, wołowina, indyk, królik , szynka, polędwica, ewentualnie parówki, salceson drobiowy  tłuste: wieprzowina, baranina, mózg, wątroba , kiełbasy, salcesony, kiszka, pasztetowa, konserwy 
Ryby  chude: dorsz, sandacz, szczupak, lin, karaś, leszcz  tłuste: śledź, węgorz, sardynki, łosoś, sushi, ostrygi, surowe paluszki krabowe   
Warzywa i owoce  świeże, z puszki  warzywa w tłustych panierkach ,grejpfrut , w ograniczonych ilościach słodkie owoce: winogrona, banany, gruszki, ananas 
Tłuszcze  świeże masło, śmietana, oleje, oliwa z oliwek  smalec, słonina 
Nasiona roślin strączkowych    groch, fasola, soja, soczewica 

 

Bibliografia:

  1. „Przeszczepianie narządów w Polsce ‘Poltransplant Biuletyn Informacyjny”, Centrum Organizacyjno-Koordynacyjne ds. Transplantacji Poltransplant, 2015 
  2. Rutkowski Bolesław, „50 lat przeszczepiania nerek w Polsce”, Gaz. AMG, vol. 4, 2016
  3. Kraśnicka Monika and Kruszyna Tomasz, „Przeszczepienie nerki. Zgoda na życie”, Narodowy Program Rozwoju Medycyny Transplantacyjnej, Kraków, 2015
  4. „Dieta po przeszczepie nerki” [Online]. Availablehttps://www.su.krakow.pl/repozytorium-plikow/strefa-pacjenta/zalecenia-po-hospitalizacji/58-ds-20-dieta-po-przeszczepie-nerki/file. [Accessed: 25-Apr-2020]

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Cewka moczowa – budowa i schorzenia układu moczowego

Pęcherz moczowy – budowa i choroby układu moczowego

Nadnercza – budowa, funkcje oraz choroby nadnerczy

Kobieta w laboratorium

Brytyjczyk drugą osobą na świecie wyleczoną z zakażenia wirusem HIV

Kobieta z kwiatem

Co powinno zaniepokoić w trakcie oddawania moczu? Wyjaśnia fizjoterapeutka uroginekologiczna

Nefron – budowa i funkcje, zaburzenia funkcjonowania

Hello My Hero. Jesika Misztal – bije w niej męskie serce, a ciało pokryte jest bliznami

Zmagasz się z wypadającymi włosami, gromadzeniem wody i workami pod oczami? To mogą być objawy chorych nerek

Kobieta

„Łatwo może dojść do zakażenia przez przeniesienie z własnego jelita grubego, jak i przez skażoną wodę oraz żywność”, ostrzega biotechnolog Dawid Polak

Choroby nadnerczy – rodzaje, objawy, przyczyny i leczenie

Suchość pochwy – problem kobiet z niskim poziomem estrogenów. Jak sobie radzić z tą dolegliwością?

Zespół Fanconiego

Zespół Fanconiego – przyczyny, objawy, diagnoza, leczenie

Pielografia – wskazania, przygotowanie i przebieg badania

usg nerek

Dializa otrzewnowa – rodzaje, wskazania, powikłania, dieta

Zespół dziadka do orzechów – przyczyny, objawy, leczenie

Dr Stefan W. Czarniecki: Z mężczyznami po 40. jest jak z autami. Co roku wymagana jest pieczątka ze stacji kontroli pojazdów

Pacjentka po przeszczepie serca urodziła dziecko. To rzadkość na skalę krajową

„Aby zgodzić się na oddanie narządów swojego dziecka, musisz najpierw je stracić…”. W Polsce transplantologia dziecięca niemal nie istnieje

Mocznik we krwi i moczu – badanie, normy, interpretacja

Wazopresyna – funkcje, badanie. Nadmiar i niedobór wazopresyny

Mioglobina w moczu i we krwi – co to jest? Badanie, normy

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg opowiada, jak wygląda procedura przeszczepiania

Kobieta siedzi na skale

Nietrzymanie moczu i obniżenie narządów miednicy – czy można je odziedziczyć? Tłumaczy Pani Fizjotrener

Jakie błędy popełniamy, oddając mocz? Rozmowa z Agnieszką Cytowicz, fizjoterapeutką uroginekologiczną

Najpopularniejsze

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Saturacja — czym jest i jaką zbadać?

Saturacja – czym jest i jak ją zbadać? Jaki jest prawidłowy poziom saturacji?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kobieta i mężczyzna

Jak uprawiać seks analny, żeby nie bolało? Mamy kilka porad

ozdrowieńcy po COVID-19

Czy od ozdrowieńca możesz się zarazić koronawirusem? Wyjaśnia prof. Anna Boroń-Kaczmarska

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?