Przejdź do treści

Rzekomobłoniaste zapalenie jelit – objawy, leczenie i zapobieganie chorobie

Rzekomobłoniaste zapalenie jelit występuje podczas antybiotykoterapii lub po jej zakończeniu.
Rzekomobłoniaste zapalenie jelit - jakie są jego przyczyny i jak je leczyć? fot. Unsplash.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
EMA wydała oświadczenie ws. szczepionki Johnson & Johnson. Mają zmienić się zalecenia na ulotce preparatu
EMA wydała oświadczenie ws. szczepionki Johnson & Johnson. Mają zmienić się zalecenia na ulotce preparatu
Alkohol - czy możemy łączyć z lekami? Alkohol i jego wpływ organizm.
Leki a alkohol. Przedstawiamy 5 leków, których nie powinno się z nim łączyć
Kobieta trzyma szpinak
Zadbaj o Koenzym Q10 – bądź wiecznie młoda
Chińska szczepionka przeciw COVID-19 została zatwierdzona przez WHO
Chińska szczepionka przeciw COVID-19 została zatwierdzona przez WHO
Kobieta
Jak wygląda kwestia szczepień na COVID-19 u ozdrowieńców? Wyjaśnia prawniczka

Rzekomobłoniaste zapalenie jelit to najczęstsza postać biegunki poantybiotykowej. W następstwie zaburzeń flory bakteryjnej jelita grubego dochodzi do namnażania się bakterii Clostridium difficile. Toksyny wytwarzane przez tę bakterię uszkadzają ściany jelit, co generuje wystąpienie stanu zapalnego i biegunki. Leczenie rzekomobłoniastego zapalenia jelit sprowadza się przede wszystkim do odstawienia dotychczas stosowanego antybiotyku, a także leczenia objawowego biegunek. W ciężkich przypadkach konieczna może być hospitalizacja oraz zastosowanie antybiotyków hamujących namnażanie bakterii Clostridium difficile

Rzekomobłoniaste zapalenie jelit – przyczyny

Clostridium difficile to beztlenowe bakterie gram dodatnie, które mają zdolność wytwarzania przetrwalników. Bakterie te bytują w środowisku naturalnym, powszechnie spotykane są także w środowisku szpitalnym. U chorych hospitalizowanych przez dwa tygodnie ryzyko zakażenia C. difficile wynosi 13 proc.,  a hospitalizacja trwająca dłużej niż cztery tygodnie zwiększa ryzyko zakażenia do 50 proc. Ponadto niektóre osoby, zwłaszcza małe dzieci i osoby w podeszłym wieku są bezobjawowymi nosicielami tej bakterii. Do zakażenia bakterią Clostridium difficile oraz rozwoju rzekomobłoniastego zapalenia jelit może dojść przede wszystkim na skutek antybiotykoterapii. Stosowanie antybiotyków prowadzi do zubożenia flory bakteryjnej i namnażania bakterii Clostridium, która wykazuje odporność na wiele powszechnie stosowanych antybiotyków. Inne czynniki ryzyka rozwoju rzekomobłoniastego zapalenia jelit to podeszły wiek, zły ogólny stan zdrowia, pobyt w szpitalu, stosowanie leków zobojętniających sok żołądkowy oraz żywienie dojelitowe. Do zakażenia Clostridium difficile może dojść na drodze fekalno-oralnej.

Namnażaniu się bakterii Clostridium difficile towarzyszy wzmożona synteza toksyn A i B, które prowadzą do wystąpienia biegunki. Ponadto w przebiegu rzekomobłoniastego zapalenia jelit dochodzi do powstania tzw. błon rzekomych w postaci szaro-żółtych tarczek, które zlokalizowane są na błonie śluzowej jelita grubego.

Tabletki na stole spadają z góry

Rzekomobłoniaste zapalenie jelit – objawy

Gdy dojdzie do namnażania bakterii C. difficile i rozwinie się rzekomobłoniaste zapalenie jelita, objawy obejmują przede wszystkim biegunkę. Biegunka ma charakter wodnisty, może zawierać śluz, a częstotliwość jej występowania sięga nawet 20 razy na dobę. Biegunce towarzyszą bóle brzucha oraz gorączka. Silnym biegunkom mogą towarzyszyć objawy odwodnienia organizmu – suchość błon śluzowych, wzmożone pragnienie, senność i rzadsze oddawanie moczu. Objawy zakażenia pojawiają się nawet po dwóch miesiącach od kontaktu z bakterią, a przez cały okres takiego bezobjawowego nosicielstwa chory może zakażać inne osoby.

Powikłaniami rzekomobłoniastego zapalenia jelit o ciężkim przebiegu mogą być: piorunujące zapalenie jelita, niedrożność porażenna, perforacja jelita i zapalenie otrzewnej.

Rzekomobłoniaste zapalenie jelit – diagnostyka

Rzekomobłoniaste zapalenie jelit można podejrzewać u każdej osoby z biegunką, która w okresie poprzedzającym chorobę o kilka tygodni – kilka miesięcy stosowała antybiotyki. Rozpoznanie rzekomobłoniastego zapalenia jelit wymaga wykonania następujących badań:

  • posiewu kału w kierunku obecności bakterii Clostridium difficile,
  • oznaczanie toksyn bakteryjnych w kale,
  • badanie endoskopowe jelita grubego (kolonoskopia), w którym uzyskać można obraz błon rzekomych,
  • wycinki jelita grubego do badania histopatologicznego.

Rzekomobłoniaste zapalenie jelit powinno być różnicowane z takimi schorzeniami jak choroba Crohna, zespół jelita drażliwego, infekcji bakteryjnych i wirusowych jelit.

Rzekomobłoniaste zapalenie jelit – leczenie

W przypadku łagodnego przebiegu rzekomobłoniastego zapalenia jelit wystarczy odstawić stosowany aktualnie antybiotyk – to powinno umożliwić przywrócenie fizjologicznej flory bakteryjnej jelit. W sytuacji, gdy odstawienie antybiotyku nie jest możliwe, zaleca się zamienić go na antybiotyk, którego stosowanie rzadko prowadzi do wystąpienia rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego. Leczenie cięższych przypadków może wymagać zastosowania farmakoterapii – mowa o takich antybiotykach jak metronidazol, wankomycyna; pomocniczo stosuje się probiotyki. Może ponadto zajść potrzeba wyrównania zaburzeń wodno-elektrolitowych.

Rzekomobłoniaste zapalenie jelit – dieta

Odpowiedni model odżywiania ma duże znaczenie dla chorych na rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego. Dieta powinna być lekkostrawna, o ograniczonej podaży tłuszczu, cukrów prostych, błonnika oraz laktozy. Należy zrezygnować ze spożycia kofeiny, napojów gazowanych, owoców, produktów mlecznych, tłustych i smażonych dań, surowych warzyw. Posiłki powinny być mało obfite, spożywane regularnie. Można spożywać zupy z chudym mięsem, puree warzywne, czerstwe białe pieczywo, biszkopty, kaszę mannę lub jaglaną, białka jaja, chudą wędlinę. Należy pamiętać także o nawodnieniu organizmu – idealnie sprawdzi się woda, chudy rosół, napar z rumianku czy mięty, a także rzadki kleik z siemienia lnianego.

Rzekomobłoniaste zapalenie jelit – zapobieganie

Profilaktyka rzekomobłoniastego zapalenia jelit sprowadza się do rozważnego stosowania antybiotyków oraz jednoczesnego stosowania probiotyków. Ponadto należy dbać o higienę, często myjąc ręce. Istotne znaczenie ma ponadto przestrzeganie zasad higieny w placówkach opieki medycznej – stosowanie jednorazowych rękawiczek przez pracowników służby zdrowia oraz dezynfekowanie powierzchni i sprzętów.

 

Bibliografia:

  1. Olczak A., Grąbczewska E., Rzekomobłoniaste zapalenie jelit o etiologii Clostridium difficile; Przegl. Epidem., 2012
  2. Salen P., Stankiewicz H., Pseudomembranous colitis, 2019
  3. Czerwionka – Szaflarska M. i in., Stanowisko Grupy Ekspertów w sprawie profilaktyki biegunki związanej ze stosowaniem antybiotyków u dzieci; Pediatria Polska, vol. 85, 6

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Pierwsze suplementy od kobiet dla kobiet

Poznaj WIMIN

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Choroby krtani – przyczyny, objawy i metody leczenia

Choroba Zollingera-Ellisona (ZZE) – objawy i leczenie

Rak brodawki Vatera – przyczyny, objawy, leczenie

Krwawienie z przewodu pokarmowego – przyczyny i leczenie

Gastropareza – objawy i leczenie. Gastropareza cukrzycowa

Szczęście rodzi się w… jelitach! Naukowcy wyjaśnili, dlaczego tak jest

„Superbakteria” w szpitalu tymczasowym. Przyjęcia pacjentów zostały wstrzymane

„Superbakteria” w szpitalu tymczasowym. Przyjęcia pacjentów zostały wstrzymane

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

Rogówka oka – budowa, funkcje, uszkodzenie i choroby

Żołądek – budowa, funkcje i najczęstsze choroby

Przełyk – budowa, funkcje i najczęstsze choroby

Przelewanie w brzuchu – czy jest normalne? Co może oznaczać uczucie przelewania wody w brzuchu?

Rzeczy, na których jest najwięcej brudu

6 najbrudniejszych rzeczy w twoim domu

Kobieta wyciera szklankę ścierką

Mama Chemik: bakterie, grzyby i wirusy kolonizują nasze gąbki w zastraszającym tempie, a my często nie jesteśmy tego nawet świadomi

Atropina – działanie, przeciwwskazania i skutki uboczne

Zatoka jamista – budowa, funkcje. Zakrzepica zatoki jamistej

Jelito cienkie – długość, budowa, funkcje. Jak o nie dbać?

naukowiec

Polscy badacze rozpracowali mechanizmy odpowiadające za lekooporność bakterii

Drogi żółciowe – budowa, rola w organizmie, choroby

Jelito grube – budowa, funkcje w organizmie, choroby

Gardło – budowa, funkcje, dolegliwości i choroby gardła

Bakteriofagi – nowy stary sposób na bakterie. Jak działają, kiedy mogą zastąpić antybiotyki? / Getty Images

Prof. Zuzanna Drulis-Kawa: Dlaczego rzeka Ganges w Indiach jest uważana za świętą rzekę, która leczy? Dlatego, że dostają się do niej wszystkie ścieki

Cholecystokinina – funkcje, badanie, norma i interpretacja

Mykobakterioza – przyczyny, objawy, rodzaje, leczenie

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?