Przejdź do treści

Rzekomobłoniaste zapalenie jelit – objawy, leczenie i zapobieganie chorobie

Rzekomobłoniaste zapalenie jelit występuje podczas antybiotykoterapii lub po jej zakończeniu.
Rzekomobłoniaste zapalenie jelit - jakie są jego przyczyny i jak je leczyć? fot. Unsplash.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Ciągłe uczucie głodu – przyczyny. Jak się go pozbyć?
Małgorzata Rozenek-Majdan po porodzie, z synem Henrykiem
„Jestem grubaską”. Małgorzata Rozenek-Majdan pokazała, jak naprawdę wygląda jej ciało po urodzeniu syna
kobieta i mężczyzna, aseksualność
Aseksualność to nowa orientacja seksualna? Tłumaczy Alicja Długołęcka
Ćwiczenia na mięśnie nóg z obciążeniem – skuteczny trening w domu
cukier
Cukier – jak wpływa na organizm człowieka?

Rzekomobłoniaste zapalenie jelit to najczęstsza postać biegunki poantybiotykowej. W następstwie zaburzeń flory bakteryjnej jelita grubego dochodzi do namnażania się bakterii Clostridium difficile. Toksyny wytwarzane przez tę bakterię uszkadzają ściany jelit, co generuje wystąpienie stanu zapalnego i biegunki. Leczenie rzekomobłoniastego zapalenia jelit sprowadza się przede wszystkim do odstawienia dotychczas stosowanego antybiotyku, a także leczenia objawowego biegunek. W ciężkich przypadkach konieczna może być hospitalizacja oraz zastosowanie antybiotyków hamujących namnażanie bakterii Clostridium difficile

Rzekomobłoniaste zapalenie jelit – przyczyny

Clostridium difficile to beztlenowe bakterie gram dodatnie, które mają zdolność wytwarzania przetrwalników. Bakterie te bytują w środowisku naturalnym, powszechnie spotykane są także w środowisku szpitalnym. U chorych hospitalizowanych przez dwa tygodnie ryzyko zakażenia C. difficile wynosi 13 proc.,  a hospitalizacja trwająca dłużej niż cztery tygodnie zwiększa ryzyko zakażenia do 50 proc. Ponadto niektóre osoby, zwłaszcza małe dzieci i osoby w podeszłym wieku są bezobjawowymi nosicielami tej bakterii. Do zakażenia bakterią Clostridium difficile oraz rozwoju rzekomobłoniastego zapalenia jelit może dojść przede wszystkim na skutek antybiotykoterapii. Stosowanie antybiotyków prowadzi do zubożenia flory bakteryjnej i namnażania bakterii Clostridium, która wykazuje odporność na wiele powszechnie stosowanych antybiotyków. Inne czynniki ryzyka rozwoju rzekomobłoniastego zapalenia jelit to podeszły wiek, zły ogólny stan zdrowia, pobyt w szpitalu, stosowanie leków zobojętniających sok żołądkowy oraz żywienie dojelitowe. Do zakażenia Clostridium difficile może dojść na drodze fekalno-oralnej.

Namnażaniu się bakterii Clostridium difficile towarzyszy wzmożona synteza toksyn A i B, które prowadzą do wystąpienia biegunki. Ponadto w przebiegu rzekomobłoniastego zapalenia jelit dochodzi do powstania tzw. błon rzekomych w postaci szaro-żółtych tarczek, które zlokalizowane są na błonie śluzowej jelita grubego.

Tabletki na stole spadają z góry

Rzekomobłoniaste zapalenie jelit – objawy

Gdy dojdzie do namnażania bakterii C. difficile i rozwinie się rzekomobłoniaste zapalenie jelita, objawy obejmują przede wszystkim biegunkę. Biegunka ma charakter wodnisty, może zawierać śluz, a częstotliwość jej występowania sięga nawet 20 razy na dobę. Biegunce towarzyszą bóle brzucha oraz gorączka. Silnym biegunkom mogą towarzyszyć objawy odwodnienia organizmu – suchość błon śluzowych, wzmożone pragnienie, senność i rzadsze oddawanie moczu. Objawy zakażenia pojawiają się nawet po dwóch miesiącach od kontaktu z bakterią, a przez cały okres takiego bezobjawowego nosicielstwa chory może zakażać inne osoby.

Powikłaniami rzekomobłoniastego zapalenia jelit o ciężkim przebiegu mogą być: piorunujące zapalenie jelita, niedrożność porażenna, perforacja jelita i zapalenie otrzewnej.

Rzekomobłoniaste zapalenie jelit – diagnostyka

Rzekomobłoniaste zapalenie jelit można podejrzewać u każdej osoby z biegunką, która w okresie poprzedzającym chorobę o kilka tygodni – kilka miesięcy stosowała antybiotyki. Rozpoznanie rzekomobłoniastego zapalenia jelit wymaga wykonania następujących badań:

  • posiewu kału w kierunku obecności bakterii Clostridium difficile,
  • oznaczanie toksyn bakteryjnych w kale,
  • badanie endoskopowe jelita grubego (kolonoskopia), w którym uzyskać można obraz błon rzekomych,
  • wycinki jelita grubego do badania histopatologicznego.

Rzekomobłoniaste zapalenie jelit powinno być różnicowane z takimi schorzeniami jak choroba Crohna, zespół jelita drażliwego, infekcji bakteryjnych i wirusowych jelit.

Rzekomobłoniaste zapalenie jelit – leczenie

W przypadku łagodnego przebiegu rzekomobłoniastego zapalenia jelit wystarczy odstawić stosowany aktualnie antybiotyk – to powinno umożliwić przywrócenie fizjologicznej flory bakteryjnej jelit. W sytuacji, gdy odstawienie antybiotyku nie jest możliwe, zaleca się zamienić go na antybiotyk, którego stosowanie rzadko prowadzi do wystąpienia rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego. Leczenie cięższych przypadków może wymagać zastosowania farmakoterapii – mowa o takich antybiotykach jak metronidazol, wankomycyna; pomocniczo stosuje się probiotyki. Może ponadto zajść potrzeba wyrównania zaburzeń wodno-elektrolitowych.

Rzekomobłoniaste zapalenie jelit – dieta

Odpowiedni model odżywiania ma duże znaczenie dla chorych na rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego. Dieta powinna być lekkostrawna, o ograniczonej podaży tłuszczu, cukrów prostych, błonnika oraz laktozy. Należy zrezygnować ze spożycia kofeiny, napojów gazowanych, owoców, produktów mlecznych, tłustych i smażonych dań, surowych warzyw. Posiłki powinny być mało obfite, spożywane regularnie. Można spożywać zupy z chudym mięsem, puree warzywne, czerstwe białe pieczywo, biszkopty, kaszę mannę lub jaglaną, białka jaja, chudą wędlinę. Należy pamiętać także o nawodnieniu organizmu – idealnie sprawdzi się woda, chudy rosół, napar z rumianku czy mięty, a także rzadki kleik z siemienia lnianego.

Rzekomobłoniaste zapalenie jelit – zapobieganie

Profilaktyka rzekomobłoniastego zapalenia jelit sprowadza się do rozważnego stosowania antybiotyków oraz jednoczesnego stosowania probiotyków. Ponadto należy dbać o higienę, często myjąc ręce. Istotne znaczenie ma ponadto przestrzeganie zasad higieny w placówkach opieki medycznej – stosowanie jednorazowych rękawiczek przez pracowników służby zdrowia oraz dezynfekowanie powierzchni i sprzętów.

 

Bibliografia:

  1. Olczak A., Grąbczewska E., Rzekomobłoniaste zapalenie jelit o etiologii Clostridium difficile; Przegl. Epidem., 2012
  2. Salen P., Stankiewicz H., Pseudomembranous colitis, 2019
  3. Czerwionka – Szaflarska M. i in., Stanowisko Grupy Ekspertów w sprawie profilaktyki biegunki związanej ze stosowaniem antybiotyków u dzieci; Pediatria Polska, vol. 85, 6

Zobacz także

Pierwsze suplementy od kobiet dla kobiet

Poznaj WIMIN

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kawa pomaga w trawieniu i w walce z jego zaburzeniami?

Kobieta na plaży

Mięsożerne bakterie – przecinkowce w Bałtyku. Pływanie w morzu jest niebezpieczne

Boczek

GIS wycofuje z Biedronki boczek wędzony. Powodem jest obecność bakterii wywołującej listeriozę

6 błędów, które popełniamy, przyjmując lekarstwa. Zobacz, które nawyki lepiej zmienić

Kobieta siedzi na toalecie z papierem toaletowym w ręku

Biegunka – przyczyny, rodzaje i leczenie. Jakie są zagrożenia?

Kobieta trzyma w dłoni ser w sklepie

GIS wycofał popularny ser. Powodem decyzji jest wykrycie obecności groźnej bakterii

Te przedmioty musisz regularnie wymieniać. A niektórych używasz przez lata

Arbuz, pomarańcze i spółka. Jedzenie, które koniecznie musisz umyć

Miejsca w domu, które musisz regularnie dezynfekować. Pamiętasz o tym?

Czy możemy pić kawę w czasie choroby? Odpowiedź wcale nie jest taka oczywista

Kawa to remedium na problemy trawienne? Badania nie są jednoznaczne, ale coś w tym jest

Sok winogronowy pomoże w walce z grypą żołądkową?

Dieta lekkostrawna / unsplash

Dieta lekkostrawna – efekty, zasady, przeciwwskazania

Wiesz, które pomieszczenie w twoim mieszkaniu jest najbrudniejsze? Możesz być zaskoczona

Produkty, które mogą wywołać alergie pokarmowe u dorosłych

Alergia pokarmowa – przyczyny, objawy, badania i leczenie

Wszystkie produkty w twoim domu mają dobrą datę ważności? Sprawdź, które warto wymienić

Wiesz, że twój nos ma własny mikrobiom? Naukowcy wiedzą o nim coraz więcej

Wiesz, że twój nos ma własny mikrobiom? Naukowcy wiedzą o nim coraz więcej

dezynfekcja rany

„Masz w apteczce jakieś maści i spreje z antybiotykami na rany? Super! Wywalaj” – radzi Pan Pielęgniarka

kobieta, którą boli brzuch, przepuklina pępkowa

Przepuklina pępkowa u dzieci i dorosłych – objawy i leczenie

Płyn do płukania ust a ciśnienie krwi.

Co się stanie, gdy użyjesz płynu do płukania ust po ćwiczeniach?

Kobieta z kolorowym językiem

Jak czyścić język i jak często trzeba to robić? Podpowiada stomatolożka Anna Jaśkowska

Na szkiełku laboratoryjnym położone są próbki gronkowca złocistego. Szkiełko trzyma w ręku lekarz.

Gronkowiec złocisty – przyczyny i objawy zakażenia. Jak wygląda leczenie?

Gorączka a antybiotyk / iStock

Gorączka a antybiotyk. Kiedy warto po niego sięgać?

Antybiogram - co to jest i ile kosztuje jego wykonanie?

Antybiogram – co to jest i ile kosztuje jego wykonanie?

Najpopularniejsze

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Rak kości – objawy i przyczyny

Rak kości – przyczyny i objawy. Jak je szybko rozpoznać?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę