Przejdź do treści

Rzekomobłoniaste zapalenie jelit – objawy, leczenie i zapobieganie chorobie

Rzekomobłoniaste zapalenie jelit występuje podczas antybiotykoterapii lub po jej zakończeniu.
Rzekomobłoniaste zapalenie jelit - jakie są jego przyczyny i jak je leczyć? fot. Unsplash.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
„Twierdzenia, że miałam seksomnię, zrujnowały moją sprawę o gwałt” – podkreśla Jade McCrossen-Nethercott
Bierzesz kilka opakowań antybiotyków rocznie? Internistka tłumaczy, co dzieje się z twoją wątrobą
Nowe rozporządzenie, więcej badań na tarczycę. „Jest jednak pewien warunek” zauważa Aleksandra Miszkiewicz
Dlaczego Polki nie śpią? Wyniki najnowszego badania zaskakują
Czekasz na okres, a on cały czas nie nadchodzi? Możliwych powodów jest znaczenie więcej niż ciąża

Rzekomobłoniaste zapalenie jelit to najczęstsza postać biegunki poantybiotykowej. W następstwie zaburzeń flory bakteryjnej jelita grubego dochodzi do namnażania się bakterii Clostridium difficile. Toksyny wytwarzane przez tę bakterię uszkadzają ściany jelit, co generuje wystąpienie stanu zapalnego i biegunki. Leczenie rzekomobłoniastego zapalenia jelit sprowadza się przede wszystkim do odstawienia dotychczas stosowanego antybiotyku, a także leczenia objawowego biegunek. W ciężkich przypadkach konieczna może być hospitalizacja oraz zastosowanie antybiotyków hamujących namnażanie bakterii Clostridium difficile

Rzekomobłoniaste zapalenie jelit – przyczyny

Clostridium difficile to beztlenowe bakterie gram dodatnie, które mają zdolność wytwarzania przetrwalników. Bakterie te bytują w środowisku naturalnym, powszechnie spotykane są także w środowisku szpitalnym. U chorych hospitalizowanych przez dwa tygodnie ryzyko zakażenia C. difficile wynosi 13 proc.,  a hospitalizacja trwająca dłużej niż cztery tygodnie zwiększa ryzyko zakażenia do 50 proc. Ponadto niektóre osoby, zwłaszcza małe dzieci i osoby w podeszłym wieku są bezobjawowymi nosicielami tej bakterii. Do zakażenia bakterią Clostridium difficile oraz rozwoju rzekomobłoniastego zapalenia jelit może dojść przede wszystkim na skutek antybiotykoterapii. Stosowanie antybiotyków prowadzi do zubożenia flory bakteryjnej i namnażania bakterii Clostridium, która wykazuje odporność na wiele powszechnie stosowanych antybiotyków. Inne czynniki ryzyka rozwoju rzekomobłoniastego zapalenia jelit to podeszły wiek, zły ogólny stan zdrowia, pobyt w szpitalu, stosowanie leków zobojętniających sok żołądkowy oraz żywienie dojelitowe. Do zakażenia Clostridium difficile może dojść na drodze fekalno-oralnej.

Namnażaniu się bakterii Clostridium difficile towarzyszy wzmożona synteza toksyn A i B, które prowadzą do wystąpienia biegunki. Ponadto w przebiegu rzekomobłoniastego zapalenia jelit dochodzi do powstania tzw. błon rzekomych w postaci szaro-żółtych tarczek, które zlokalizowane są na błonie śluzowej jelita grubego.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Tabletki na stole spadają z góry

Rzekomobłoniaste zapalenie jelit – objawy

Gdy dojdzie do namnażania bakterii C. difficile i rozwinie się rzekomobłoniaste zapalenie jelita, objawy obejmują przede wszystkim biegunkę. Biegunka ma charakter wodnisty, może zawierać śluz, a częstotliwość jej występowania sięga nawet 20 razy na dobę. Biegunce towarzyszą bóle brzucha oraz gorączka. Silnym biegunkom mogą towarzyszyć objawy odwodnienia organizmu – suchość błon śluzowych, wzmożone pragnienie, senność i rzadsze oddawanie moczu. Objawy zakażenia pojawiają się nawet po dwóch miesiącach od kontaktu z bakterią, a przez cały okres takiego bezobjawowego nosicielstwa chory może zakażać inne osoby.

Powikłaniami rzekomobłoniastego zapalenia jelit o ciężkim przebiegu mogą być: piorunujące zapalenie jelita, niedrożność porażenna, perforacja jelita i zapalenie otrzewnej.

Rzekomobłoniaste zapalenie jelit – diagnostyka

Rzekomobłoniaste zapalenie jelit można podejrzewać u każdej osoby z biegunką, która w okresie poprzedzającym chorobę o kilka tygodni – kilka miesięcy stosowała antybiotyki. Rozpoznanie rzekomobłoniastego zapalenia jelit wymaga wykonania następujących badań:

  • posiewu kału w kierunku obecności bakterii Clostridium difficile,
  • oznaczanie toksyn bakteryjnych w kale,
  • badanie endoskopowe jelita grubego (kolonoskopia), w którym uzyskać można obraz błon rzekomych,
  • wycinki jelita grubego do badania histopatologicznego.

Rzekomobłoniaste zapalenie jelit powinno być różnicowane z takimi schorzeniami jak choroba Crohna, zespół jelita drażliwego, infekcji bakteryjnych i wirusowych jelit.

Rzekomobłoniaste zapalenie jelit – leczenie

W przypadku łagodnego przebiegu rzekomobłoniastego zapalenia jelit wystarczy odstawić stosowany aktualnie antybiotyk – to powinno umożliwić przywrócenie fizjologicznej flory bakteryjnej jelit. W sytuacji, gdy odstawienie antybiotyku nie jest możliwe, zaleca się zamienić go na antybiotyk, którego stosowanie rzadko prowadzi do wystąpienia rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego. Leczenie cięższych przypadków może wymagać zastosowania farmakoterapii – mowa o takich antybiotykach jak metronidazol, wankomycyna; pomocniczo stosuje się probiotyki. Może ponadto zajść potrzeba wyrównania zaburzeń wodno-elektrolitowych.

Rzekomobłoniaste zapalenie jelit – dieta

Odpowiedni model odżywiania ma duże znaczenie dla chorych na rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego. Dieta powinna być lekkostrawna, o ograniczonej podaży tłuszczu, cukrów prostych, błonnika oraz laktozy. Należy zrezygnować ze spożycia kofeiny, napojów gazowanych, owoców, produktów mlecznych, tłustych i smażonych dań, surowych warzyw. Posiłki powinny być mało obfite, spożywane regularnie. Można spożywać zupy z chudym mięsem, puree warzywne, czerstwe białe pieczywo, biszkopty, kaszę mannę lub jaglaną, białka jaja, chudą wędlinę. Należy pamiętać także o nawodnieniu organizmu – idealnie sprawdzi się woda, chudy rosół, napar z rumianku czy mięty, a także rzadki kleik z siemienia lnianego.

Rzekomobłoniaste zapalenie jelit – zapobieganie

Profilaktyka rzekomobłoniastego zapalenia jelit sprowadza się do rozważnego stosowania antybiotyków oraz jednoczesnego stosowania probiotyków. Ponadto należy dbać o higienę, często myjąc ręce. Istotne znaczenie ma ponadto przestrzeganie zasad higieny w placówkach opieki medycznej – stosowanie jednorazowych rękawiczek przez pracowników służby zdrowia oraz dezynfekowanie powierzchni i sprzętów.

 

Bibliografia:

  1. Olczak A., Grąbczewska E., Rzekomobłoniaste zapalenie jelit o etiologii Clostridium difficile; Przegl. Epidem., 2012
  2. Salen P., Stankiewicz H., Pseudomembranous colitis, 2019
  3. Czerwionka – Szaflarska M. i in., Stanowisko Grupy Ekspertów w sprawie profilaktyki biegunki związanej ze stosowaniem antybiotyków u dzieci; Pediatria Polska, vol. 85, 6

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Antybiotyki / istockphoto.com

Infekcja bakteryjna za tobą? Sprawdź 5 rzeczy, które powinnaś zrobić po antybiotykoterapii

W aptekach brakuje antybiotyków - alarmują farmaceuci. Sprawdź, jakich leków nie kupisz

W aptekach brakuje antybiotyków – alarmują farmaceuci. Sprawdź, jakich leków nie kupisz

kobieta je jogurt

Stosujesz antykoncepcję? Uważaj na infekcje intymne

Książeczka sanepidowska – co to? Jak i gdzie wyrobić dokument potrzebny w wielu zawodach

"Mimo znacznego postępu tężec wciąż zbiera śmiertelne żniwo na świecie"- podkreśla lek. Małgorzata Ponikowska i apeluje, żeby nie ignorować nawet małych ran

„Mimo znacznego postępu, tężec wciąż zbiera śmiertelne żniwo na świecie”- podkreśla lek. Małgorzata Ponikowska i apeluje, żeby nie ignorować nawet małych ran

Kępki Peyera – grudki chłonne w jelitach. Jak jest ich rola w immunologii człowieka?

Nerwica przełyku – co to jest, objawy. Jak leczyć „gulę” w gardle?

Naukowcy odkryli sposób na szybsze wchłanianie leków. Wystarczy przyjąć odpowiednią pozycję

Naukowcy odkryli sposób na szybsze wchłanianie leków. Wystarczy przyjąć odpowiednią pozycję

Żabka wycofuje bagietki z obrotu / istock

Popularna sieć sklepów wycofuje z obrotu bagietki. Powodem groźne bakterie

ręce zarazki bakterie

7 miejsc (nie tylko publicznych!), w których jest najwięcej zarazków

Bakteryjne zapalenie skóry – jak rozpoznać i leczyć? Czy łupież to stan zapalny skóry?

Magdalena Rumińska: „Worek stomijny jest symbolem tego, że urodziłam się na nowo po 12 latach choroby”

Magdalena Rumińska: „Worek stomijny jest symbolem tego, że narodziłam się na nowo po 12 latach choroby”

Kobieta z kolorowym językiem

Jak czyścić język i jak często trzeba to robić? Podpowiada stomatolożka Anna Jaśkowska

Gumkowanie hemoroidów – co to jest, objawy. Profilaktyka i leczenie żylaków odbytu

Aminoglikozydy – spektrum działania i zastosowanie. Kiedy lekarz przepisze Ci antybiotyki?

Laparotomia – wskazania, przebieg i dieta po operacji jamy brzusznej

W Poznaniu wykryto dwa przypadki ostrego zapalenia wątroby u dzieci. Nie wiadomo, co wywołuje groźną chorobę

W Poznaniu wykryto przypadki ostrego zapalenia wątroby u dzieci. Nie wiadomo, co wywołuje groźną chorobę

Ileostomia – rodzaje, wskazania, pielęgnacja i dieta. Jak żyć ze stomią?

Chlamydioza – objawy i leczenie zakażenia chlamydią

Biały nalot na języku – co oznacza i jak go usunąć?

Mikrobiota jelitowa – badanie i wskazania, co ją niszczy?

Nadzwyczajny wzrost liczby przypadków ostrego zapalenia wątroby u dzieci. Część naukowców uważa, że może mieć to związek z COVID-19

Nadzwyczajny wzrost liczby przypadków ostrego zapalenia wątroby u dzieci. Część naukowców uważa, że może mieć to związek z COVID-19

Farmaceuci

Główny Inspektorat Farmaceutyczny wycofał ważny antybiotyk. Powodem wada jakościowa

Gorączka krwotoczna krymsko-kongijska znów stanowi zagrożenie. WHO ostrzega: to może być nowa pandemia

Gorączka krwotoczna krymsko-kongijska znów stanowi zagrożenie. WHO ostrzega: to może być nowa epidemia

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

para zakochanych, romantyczny wieczór

Nie masz ochoty na seks? Poznaj 8 sposobów na podniesienie libido

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Kobieta stoi przy oknie

Nerwobóle (neuralgia) w klatce piersiowej – przyczyny, objawy i leczenie

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta siedzi

Krwawienie po okresie – przyczyny, objawy, kolory wydzielin

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

×