Przejdź do treści

Szczepienie na odrę – czy wciąż warto wykonywać?

zastrzyk
Szczepienie na odrę – czy wciąż warto wykonywać? Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Choroby mają zapach – wiedziałaś o tym?
7 rzeczy, których nie powinniśmy jeść na śniadanie
Dlaczego ściskające brzuch spodnie i legginsy to zły pomysł? Basia Tworek wyjaśnia
Masz problemy z odpornością? Estabiom pomoże ci wzmocnić układ immunologiczny. Sprawdziłam razem z moją rodziną!
„Gruba jak świnia, to masz problem, by się przekręcić”, „Nie masz pojęcia, jak się rodzi”. Ginekolożka o przemocy na porodówkach

Wirus odry to jeden z najbardziej zaraźliwych wirusów. Wśród osób nieszczepionych bardzo łatwo o epidemię, która dla części chorych skończy się ciężkimi powikłaniami np. zapaleniem płuc, zapaleniem mózgu, czy ujawniającą się po latach chorobą nazywaną podostrym stwardniającym zapaleniem mózgu (SSPE). Odra najgroźniejsza jest dla małych dzieci (poniżej 5 roku życia), dorosłych powyżej 20 roku życia, osób starszych i tych z obniżoną odpornością.  Co 4 osoba chora wymaga opieki w szpitalu, a 1 na 1000 umiera w wyniku powikłań zarażenia wirusem odry.

Dlaczego warto szczepić się na odrę? Kiedy to zrobić? Jak długo działa szczepionka? Nasze wątpliwości wyjaśnia Monika Działowska lekarz Dziecięcego Szpitala Klinicznego w Warszawie, autorka bloga pediatranazdrowie.pl.

Dlaczego warto wykonać szczepienie na odrę?

Od czasu wprowadzenia obowiązkowych szczepień (w 1975 roku) do początku XXI wieku udało się w znacznym stopniu chorobę opanować, wręcz wyeliminować. Niestety w ostatnich latach obserwuje się wzrost liczby zachorowań na odrę w Polsce. W 2019 roku odnotowano (do końca września) 1368 przypadków, w całym roku 2018 – 355 przypadków, zaś w 2017 tylko 63 przypadki.

Wzrost liczby zachorowań związany jest z rezygnacją ze szczepień oraz z migracją. Wirus odry przenosi się drogą kropelkową i po jednokrotnym kontakcie z osobą chorą jest w stanie zarazić 9 z 10 osób nieszczepionych!

– Jeszcze rok temu, gdy w szpitalu pojawiało się dziecko z odrą, wszyscy młodzi lekarze chcieli je obejrzeć na żywo. Dotychczas znaliśmy tę chorobę jedynie z książek. W tym roku przypadki odry są już na porządku dziennym, jest ich coraz więcej – stwierdza lekarz Monika Działowska.

niedobory w organizmie

Powikłania zachorowania na odrę mogę mieć charakter ciężki. Najczęstsze z nich to:

– Na powikłania odry najbardziej narażone są niemowlęta i noworodki, a zwłaszcza wcześniaki, ponieważ ich układ odpornościowy nie jest jeszcze w pełni wykształcony. Bardzo ciężko przechodzą tę chorobę, często pojawiają się powikłania. Na szczęście, jeśli mama jest odpowiednio uodporniona (przechorowała odrę lub była zaszczepiona 2 dawkami), to prawdopodobnie przekazała dziecku ochronne przeciwciała IgG w trakcie ciąży przez łożysko. Niestety ich stężenie będzie się obniżać z czasem do ok. 3-4 miesiąca życia dziecka, a niemowlę można zaszczepić najwcześniej od 9 miesiąca. Mleko z piersi nie zabezpiecza przed zakażeniem – komentuje lekarz Monika Działowska.

Najgroźniejszym skutkiem zachorowania jest podostre stwardniające zapalenie mózgu – choroba ta ujawnia się dopiero wiele lat po przebytym zakażeniu wirusem odry. Chory stopniowo traci sprawność mózgu, dochodzi do postępującego sztywnienia mięśni, drgawek i śmierci.

Na odrę nie ma leków zwalczających wirusa, leczy się tylko objawy choroby. Najlepszą metodą, by się jej ustrzec jest szczepienie.

Kiedy podawać szczepienie na odrę?

Szczepienie na odrę podawane jest w szczepionce skojarzonej tzw. MMR, która chroni także przed zachorowaniem na świnkę i różyczkę. Do osiągnięcia pełnej skuteczności szczepionki podać dwie dawki szczepionki:

  • pierwszą między 13. a 14. miesiącem życia,
  • drugą w 6. roku życia.
Szczepionka na Hib – chroni przed groźną pałeczką hemofilną typu b

Jak działa szczepienie?

– Skuteczność 2 dawek szczepionki to ok. 98 proc., po 1 dawce 90-95 proc. 10 proc. osób 1 dawka może więc nie wystarczyć, takie osoby mogą zachorować – wyjaśnia lekarz Monika Działowska.

Szczepienie MMR dla dzieci jest w Polsce obowiązkowe i refundowane, podaje się je podskórnie lub domięśniowo. Rodzic nie ponosi żadnych kosztów. Warto pamiętać, że mimo zaszczepienia istnieje niewielka szansa zachorowania. Najważniejsze jednak, że szczepionka chroni przed najgroźniejszymi typami wirusa, a co za tym idzie przed poważnymi powikłaniami.

Szczepionka na odrę dla dorosłych

Co zrobić, jeśli jesteś dorosła i nie byłaś szczepiona na odrę lub nie jesteś pewna czy je otrzymałaś? Jak to sprawdzić?

– Najlepiej odnaleźć swoją Książeczkę Zdrowia Dziecka, tam powinny być wpisane wszystkie szczepienia lub przebyte zachorowania. Jeśli są w niej 2 dawki szczepienia można uznać, że jest się odpornym – podpowiada lekarz Monika Działowska.

Nie znalazłaś książeczki? Zgłoś się do lekarza rodzinnego i powiedz mu o swoich wątpliwościach. Może on zlecić badanie poziomu przeciwciał na odrę. Jeśli okaże się, że wynik wskazuje na to, że nie byłaś szczepionka lub odporność jest niepełna (mogłaś otrzymać tylko jedną dawkę) to wtedy powinnaś zdecydować się na szczepienie.

– Warto szczepić nieszczepionych dorosłych! Nie warto ryzykować zachorowania i powikłań, a także ewentualnego zarażenia osób w swoim otoczeniu z grup ryzyka: niemowląt, kobiet w ciąży czy osób z obniżoną odpornością – komentuje lekarz Monika Działowska z bloga pediatranazdrowie.pl.

Szczepionka na odrę dla dorosłych nie jest refundowana, a cena za pojedynczą dawkę wynosi od 90 do 200 zł.

Co zawiera szczepionka na odrę?

W Polsce nie są dostępne pojedyncze (tzw. monowalentne) szczepionki wyłącznie przeciwko odrze. Zawsze podaje się je w preparatach skojarzonych chroniących przed odrą, świnką i różyczką. Szczepionki występują pod nazwami Priorix lub M-M-RvaxPro.

Szczepionka zawiera żywe cząstki wirusów tzw. atenuowane. Osoba tuż po podaniu szczepionki nie zaraża innych.

szczepienie

 – Szczepionki żywe zawierają drobnoustroje, ale są one pozbawione zjadliwości. Mają znikome właściwości chorobotwórcze lub są ich całkowicie pozbawione, zachowując jednocześnie zdolność do wzbudzania odpowiedzi odpornościowej – tłumaczy lekarz Monika Działowska.

Kto nie powinien się szczepić?

Dwa najważniejsze przeciwwskazania to trwająca infekcja bakteryjna lub wirusowa oraz alergia na którykolwiek ze składników szczepionki. Szczepienia na odrę nie wykonuje się także w ciąży. Kobieta planująca ciążę powinna odczekać miesiąc od szczepienia. Inne przeciwwskazania to:

przegrzewanie organizmu

Możliwe powikłania

W miejscu podania szczepionki może wystąpić zaczerwienienie, obrzęk i bolesność utrzymująca się około 2 dni. Po szczepieniu może pojawić się także stan podgorączkowy, wysypka i lekkie bóle stawów.  W przypadku szczepienia na odrę odczyny poszczepienne pojawiają się najczęściej po ok. 10 dniach, a nie w ciągu 1-2 dni po szczepieniu jak w przypadku innych szczepionek. Do ostrzejszych powikłań dochodzi niezwykle rzadko, a ich charakter i tak jest zwykle łagodniejszy niż objawy zakażenia aktywnym wirusem odry.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Od wtorku wszystkie osoby pełnoletnie będą mogły bezpłatnie zaszczepić się przeciwko grypie

Już w przyszłym tygodniu mogą ruszyć szczepienia przeciwko COVID-19 dzieci powyżej 5. roku życia

Czy przeciwko COVID-19 będziemy musieli szczepić się co pół roku? Naukowcy wyjaśniają

Szczepionka

Na grypę zaszczepimy się w aptekach. Sejm przegłosował ustawę

Kobieta na szczepieniu

Trzecia dawka szczepionki na COVID-19 chroni przed nowymi wariantami koronawirusa? Naukowcy nie mają złudzeń

Szczepionki

„Szkoda, gdy słyszysz, że człowiek się nie zaszczepił, bo brat-dekarz mu odradzał” – pisze Pan Pielęgniarka

Pacjentka leży na łóżku w szpitalu

Z fałszywym certyfikatem covidowym trafiła do szpitala. „Resztką sił” przyznała się do oszustwa

Kobieta w maseczce ochronnej odsłania ramię i pokazuje miejsce po szczepieniu

Ukraina. Każda osoba zaszczepiona na COVID-19 dostanie w nagrodę tysiąc hrywien

Kobieta stoi na schodach ruchomych w galerii handlowej

Galerie handlowe tylko dla zaszczepionych na COVID-19? Jest rekomendacja ZPPHiU

Lekarze w uniformach

WHO: Europa ponownie staje się epicentrum pandemii COVID-19

Kobieta

Zmiana w ważności certyfikatów covidowych. Ministerstwo Zdrowia: „Nie czekaliśmy na decyzję UE”

Nastolatka po szczepieniu

Włochy. Nastolatka wygrała w sądzie ze swoim ojcem, który sprzeciwiał się szczepieniom na COVID-19

Włochy: Prawie cztery tysiące lekarzy i pielęgniarek zawieszonych z powodu niezaszczepienia się przeciw COVID-19

Niemal cała dorosła populacja Polski nie ma odporności na krztusiec – ostrzegają specjaliści

Ryzyko zarażenia koronawirusem osoby niezaszczepionej spada  o 44 proc., jeśli jej partner się zaszczepił

Ryzyko zarażenia koronawirusem osoby niezaszczepionej spada o 44 proc., jeśli jej partner bądź partnerka się zaszczepili – wynika z badania

Kobieta

Kto powinien wstrzymać się z trzecią dawką szczepionki na COVID-19? Eksperci nie mają złudzeń

Matka z dzieckiem u lekarza

Wybuch zakażeń polio na Ukrainie. „Może zagrozić także Polsce” – alarmuje wirusolog

USA: jest zgoda CDC na szczepienie przeciw COVID-19 dzieci od 5 do 11 lat

USA: CDC wydało zgodę na szczepienie przeciw COVID-19 dzieci od 5 do 11 lat

Szczepienia przeciw grypie refundowane dla dzieci i młodzieży

Szczepienia przeciw grypie refundowane dla dzieci i młodzieży. Jak skorzystać?

Trzecia dawka szczepionki - ruszyła rejestracja dla osób pełnoletnich

Trzecia dawka szczepionki przeciw COVID-19 – ruszyła rejestracja dla osób pełnoletnich. Jakie warunki trzeba spełnić?

Austriacki burmistrz o prawie do leczenia szpitalnego: „Niezaszczepieni wynocha z intensywnej terapii!”

„Liczba przypadków krztuśca spadła ponad pięć razy w stosunku do ubiegłego roku” – podaje Państwowy Instytut Higieny

Szczepienia dziecka jako kryterium rekrutacji do przedszkola. Zmiana od przyszłego roku szkolnego

Dziecko na szczepieniu

Komisja ekspercka FDA poparła szczepienia na COVID-19 dla dzieci w wieku 5-11 lat

Najpopularniejsze

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

kobieta pijąca zioła

Naturalne odrobaczanie. Czy naprawdę wszyscy mamy pasożyty?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?