Przejdź do treści

Szczepienie na odrę – czy wciąż warto wykonywać?

zastrzyk
Szczepienie na odrę – czy wciąż warto wykonywać? Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Wirus odry to jeden z najbardziej zaraźliwych wirusów. Wśród osób nieszczepionych bardzo łatwo o epidemię, która dla części chorych skończy się ciężkimi powikłaniami np. zapaleniem płuc, zapaleniem mózgu, czy ujawniającą się po latach chorobą nazywaną podostrym stwardniającym zapaleniem mózgu (SSPE). Odra najgroźniejsza jest dla małych dzieci (poniżej 5 roku życia), dorosłych powyżej 20 roku życia, osób starszych i tych z obniżoną odpornością.  Co 4 osoba chora wymaga opieki w szpitalu, a 1 na 1000 umiera w wyniku powikłań zarażenia wirusem odry.

Dlaczego warto szczepić się na odrę? Kiedy to zrobić? Jak długo działa szczepionka? Nasze wątpliwości wyjaśnia Monika Działowska lekarz Dziecięcego Szpitala Klinicznego w Warszawie, autorka bloga pediatranazdrowie.pl.

Dlaczego warto wykonać szczepienie na odrę?

Od czasu wprowadzenia obowiązkowych szczepień (w 1975 roku) do początku XXI wieku udało się w znacznym stopniu chorobę opanować, wręcz wyeliminować. Niestety w ostatnich latach obserwuje się wzrost liczby zachorowań na odrę w Polsce. W 2019 roku odnotowano (do końca września) 1368 przypadków, w całym roku 2018 – 355 przypadków, zaś w 2017 tylko 63 przypadki.

Wzrost liczby zachorowań związany jest z rezygnacją ze szczepień oraz z migracją. Wirus odry przenosi się drogą kropelkową i po jednokrotnym kontakcie z osobą chorą jest w stanie zarazić 9 z 10 osób nieszczepionych!

– Jeszcze rok temu, gdy w szpitalu pojawiało się dziecko z odrą, wszyscy młodzi lekarze chcieli je obejrzeć na żywo. Dotychczas znaliśmy tę chorobę jedynie z książek. W tym roku przypadki odry są już na porządku dziennym, jest ich coraz więcej – stwierdza lekarz Monika Działowska.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Odporność
Naturell Czosnek Max Bezzapachowy, 90 kapsułek
17,39 zł
Zdrowie intymne i seks, Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw z dobrym seksem, 30 saszetek
139,00 zł
Odporność
Naturell Uromaxin + C, 60 tabletek
15,99 zł
Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw z Twoim mikrobiomem, 30 saszetek
139,00 zł
Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw suplementów, 30 saszetek
99,00 zł
niedobory w organizmie

Powikłania zachorowania na odrę mogę mieć charakter ciężki. Najczęstsze z nich to:

– Na powikłania odry najbardziej narażone są niemowlęta i noworodki, a zwłaszcza wcześniaki, ponieważ ich układ odpornościowy nie jest jeszcze w pełni wykształcony. Bardzo ciężko przechodzą tę chorobę, często pojawiają się powikłania. Na szczęście, jeśli mama jest odpowiednio uodporniona (przechorowała odrę lub była zaszczepiona 2 dawkami), to prawdopodobnie przekazała dziecku ochronne przeciwciała IgG w trakcie ciąży przez łożysko. Niestety ich stężenie będzie się obniżać z czasem do ok. 3-4 miesiąca życia dziecka, a niemowlę można zaszczepić najwcześniej od 9 miesiąca. Mleko z piersi nie zabezpiecza przed zakażeniem – komentuje lekarz Monika Działowska.

Najgroźniejszym skutkiem zachorowania jest podostre stwardniające zapalenie mózgu – choroba ta ujawnia się dopiero wiele lat po przebytym zakażeniu wirusem odry. Chory stopniowo traci sprawność mózgu, dochodzi do postępującego sztywnienia mięśni, drgawek i śmierci.

Na odrę nie ma leków zwalczających wirusa, leczy się tylko objawy choroby. Najlepszą metodą, by się jej ustrzec jest szczepienie.

Kiedy podawać szczepienie na odrę?

Szczepienie na odrę podawane jest w szczepionce skojarzonej tzw. MMR, która chroni także przed zachorowaniem na świnkę i różyczkę. Do osiągnięcia pełnej skuteczności szczepionki podać dwie dawki szczepionki:

  • pierwszą między 13. a 14. miesiącem życia,
  • drugą w 6. roku życia.
Szczepionka na Hib – chroni przed groźną pałeczką hemofilną typu b

Jak działa szczepienie?

– Skuteczność 2 dawek szczepionki to ok. 98 proc., po 1 dawce 90-95 proc. 10 proc. osób 1 dawka może więc nie wystarczyć, takie osoby mogą zachorować – wyjaśnia lekarz Monika Działowska.

Szczepienie MMR dla dzieci jest w Polsce obowiązkowe i refundowane, podaje się je podskórnie lub domięśniowo. Rodzic nie ponosi żadnych kosztów. Warto pamiętać, że mimo zaszczepienia istnieje niewielka szansa zachorowania. Najważniejsze jednak, że szczepionka chroni przed najgroźniejszymi typami wirusa, a co za tym idzie przed poważnymi powikłaniami.

Szczepionka na odrę dla dorosłych

Co zrobić, jeśli jesteś dorosła i nie byłaś szczepiona na odrę lub nie jesteś pewna czy je otrzymałaś? Jak to sprawdzić?

– Najlepiej odnaleźć swoją Książeczkę Zdrowia Dziecka, tam powinny być wpisane wszystkie szczepienia lub przebyte zachorowania. Jeśli są w niej 2 dawki szczepienia można uznać, że jest się odpornym – podpowiada lekarz Monika Działowska.

Nie znalazłaś książeczki? Zgłoś się do lekarza rodzinnego i powiedz mu o swoich wątpliwościach. Może on zlecić badanie poziomu przeciwciał na odrę. Jeśli okaże się, że wynik wskazuje na to, że nie byłaś szczepionka lub odporność jest niepełna (mogłaś otrzymać tylko jedną dawkę) to wtedy powinnaś zdecydować się na szczepienie.

– Warto szczepić nieszczepionych dorosłych! Nie warto ryzykować zachorowania i powikłań, a także ewentualnego zarażenia osób w swoim otoczeniu z grup ryzyka: niemowląt, kobiet w ciąży czy osób z obniżoną odpornością – komentuje lekarz Monika Działowska z bloga pediatranazdrowie.pl.

Szczepionka na odrę dla dorosłych nie jest refundowana, a cena za pojedynczą dawkę wynosi od 90 do 200 zł.

Co zawiera szczepionka na odrę?

W Polsce nie są dostępne pojedyncze (tzw. monowalentne) szczepionki wyłącznie przeciwko odrze. Zawsze podaje się je w preparatach skojarzonych chroniących przed odrą, świnką i różyczką. Szczepionki występują pod nazwami Priorix lub M-M-RvaxPro.

Szczepionka zawiera żywe cząstki wirusów tzw. atenuowane. Osoba tuż po podaniu szczepionki nie zaraża innych.

szczepienie

 – Szczepionki żywe zawierają drobnoustroje, ale są one pozbawione zjadliwości. Mają znikome właściwości chorobotwórcze lub są ich całkowicie pozbawione, zachowując jednocześnie zdolność do wzbudzania odpowiedzi odpornościowej – tłumaczy lekarz Monika Działowska.

Kto nie powinien się szczepić?

Dwa najważniejsze przeciwwskazania to trwająca infekcja bakteryjna lub wirusowa oraz alergia na którykolwiek ze składników szczepionki. Szczepienia na odrę nie wykonuje się także w ciąży. Kobieta planująca ciążę powinna odczekać miesiąc od szczepienia. Inne przeciwwskazania to:

przegrzewanie organizmu

Możliwe powikłania

W miejscu podania szczepionki może wystąpić zaczerwienienie, obrzęk i bolesność utrzymująca się około 2 dni. Po szczepieniu może pojawić się także stan podgorączkowy, wysypka i lekkie bóle stawów.  W przypadku szczepienia na odrę odczyny poszczepienne pojawiają się najczęściej po ok. 10 dniach, a nie w ciągu 1-2 dni po szczepieniu jak w przypadku innych szczepionek. Do ostrzejszych powikłań dochodzi niezwykle rzadko, a ich charakter i tak jest zwykle łagodniejszy niż objawy zakażenia aktywnym wirusem odry.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta z termometrem w ręce

Każda kolejna infekcja koronawirusem SARS-CoV-2 zwiększa ryzyko śmierci. Eksperci alarmują

Szczepionka

Trwają przygotowania do kolejnej pandemii. Nowe szczepionki mają powstawać w 100 dni

Nie ma leku i szczepionek na małpią ospę

W szpitalach nie ma leku dla chorych na małpią ospę, brakuje też szczepionek dla lekarzy. Rzecznik Praw Lekarza apeluje do ministra

Szczepienie

Adam Niedzielski: „Wprowadzamy szczepienie przeciw COVID-19 drugą dawką przypominającą”

Dziecko dostaje szczepionkę

Kto może zaszczepić się czwartą dawką szczepionki na COVID-19? Jest decyzja EMA

Szczepienie

Warto czekać na szczepionkę przeciw Omikronowi, czy lepiej szczepić się wcześniej?

Będzie dostępna szczepionka na boreliozę? Niedługo kluczowy etap badań / istock

Będzie dostępna szczepionka na boreliozę? Niedługo kluczowy etap badań

Małpia ospa jest już globalnym zagrożeniem / istock

Małpia ospa jest globalnym zagrożeniem. WHO wprowadziła najwyższy stopień zagrożenia epidemicznego

Jest decyzja Ministerstwa Zdrowia w sprawie czwartej dawki szczepionki przeciw COVID-19. Wyjaśniamy, kto będzie mógł ją przyjąć

Jest decyzja MZ w sprawie czwartej dawki szczepionki przeciw COVID-19. Wyjaśniamy, kto będzie mógł ją przyjąć

Szczepienie

W tym kraju ruszyły szczepienia na małpią ospę. Zainteresowani mogą umawiać się na wizytę anonimowo

Choroba zabrała jej cztery narządy / istock

Choroba zabrała jej cztery narządy. „Każdy może złapać meningokoki. Jesteśmy narażeni na nie w każdym wieku”

Liczba zachorowań na odrę wzrosła o 80 proc. - alarmuje Światowa Organizacja Zdrowia

Liczba zachorowań na odrę wzrosła o 80 proc. – alarmują WHO i agencja ONZ

Kleszcz

Depresja, problemy ze snem, przewlekłe zmęczenie – to mogą być powikłania KZM. Czym różni się od boreliozy i jak się przed nim chronić?

Zmiana w systemie szczepień przeciwko HPV / istock

Zmiana w systemie szczepień przeciwko HPV. Co zaleca Światowa Organizacja Zdrowia?

Krztuścem bardzo łatwo się zakazić / istock

Dr n. med. Dagmara Pokorna-Kałwak: Łatwiej jest się zakazić krztuścem niż grypą, świnką czy ospą wietrzną

Polska odmówiła przyjmowania szczepionek Pfizera? "To są poważne obciążenia finansowe"

Polska odmówiła przyjmowania szczepionek Pfizera? „To są poważne obciążenia finansowe”

Szczepionka covid-19

Co nas czeka w trzecim roku pandemii COVID-19? Naukowcy nie mają wątpliwości

Ochronę przed WZW A dają szczepienia

Żółtaczka pokarmowa, odra czy świnka. Choroby zakaźne nadal groźne. Kraska apeluje

W Izraelu wykryto przypadek zakażenia polio. Niebezpiecznym wirusem zaraził się czteroletni chłopiec /fot. iStock

W Izraelu wykryto przypadek zakażenia polio. Niebezpiecznym wirusem zaraził się czteroletni chłopiec

Co z obowiązkiem szczepienia medyków na COVID-19? Fot. Pixels

Co z obowiązkiem szczepienia medyków na COVID-19? Sprawdziłyśmy

Walka z polio w Ukrainie utknęła w miejscu. To kolejny przerażający skutek wojny

Walka z polio w Ukrainie utknęła w miejscu. To kolejny przerażający skutek wojny

.Nuvaxovid, piąta szczepionka przeciw COVID-19, będzie dostępny w Polsce od marca. Już wkrótce ruszą zapisy

Nuvaxovid, piąta szczepionka przeciw COVID-19, będzie dostępna w Polsce od marca. Wielu na nią czekało

Ile utrzymuje się ochrona po tzw. boosterze? / gettyimages

Ile działa booster? Naukowcy zbadali, po jakim czasie spada skuteczność ochrony po trzeciej dawce szczepionki przeciwko COVID-19

Kobieta ćwiczy

Ćwiczenia fizyczne mogą wzmocnić efektywność szczepienia. Najnowsze badania naukowców

×