Przejdź do treści

Szczepienie na odrę – czy wciąż warto wykonywać?

zastrzyk
Szczepienie na odrę – czy wciąż warto wykonywać? Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Niskie ciśnienie rozkurczowe - przyczyny, objawy, możliwe sposoby zapobiegania
Niskie ciśnienie rozkurczowe – przyczyny, objawy, możliwe sposoby zapobiegania
Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?
Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?
Kobalt - występowanie, właściwości i działanie niezbędnego składnika witaminy B12
Kobalt – występowanie, właściwości i działanie niezbędnego składnika witaminy B12
Kobieta na plaży w swetrze i kapeluszu
„Kryzys psychiczny może spotkać mnie, ciebie, twoją matkę, brata, przyjaciółkę… każdego” – pisze lekarka z okazji Marszu Żółtej Wstążki
Czego nie powinien zawierać szampon? Sprawdź, zanim pójdziesz do sklepu
Czego nie powinien zawierać szampon? Sprawdź, zanim pójdziesz do sklepu

Wirus odry to jeden z najbardziej zaraźliwych wirusów. Wśród osób nieszczepionych bardzo łatwo o epidemię, która dla części chorych skończy się ciężkimi powikłaniami np. zapaleniem płuc, zapaleniem mózgu, czy ujawniającą się po latach chorobą nazywaną podostrym stwardniającym zapaleniem mózgu (SSPE). Odra najgroźniejsza jest dla małych dzieci (poniżej 5 roku życia), dorosłych powyżej 20 roku życia, osób starszych i tych z obniżoną odpornością.  Co 4 osoba chora wymaga opieki w szpitalu, a 1 na 1000 umiera w wyniku powikłań zarażenia wirusem odry.

Dlaczego warto szczepić się na odrę? Kiedy to zrobić? Jak długo działa szczepionka? Nasze wątpliwości wyjaśnia Monika Działowska lekarz Dziecięcego Szpitala Klinicznego w Warszawie, autorka bloga pediatranazdrowie.pl.

Dlaczego warto wykonać szczepienie na odrę?

Od czasu wprowadzenia obowiązkowych szczepień (w 1975 roku) do początku XXI wieku udało się w znacznym stopniu chorobę opanować, wręcz wyeliminować. Niestety w ostatnich latach obserwuje się wzrost liczby zachorowań na odrę w Polsce. W 2019 roku odnotowano (do końca września) 1368 przypadków, w całym roku 2018 – 355 przypadków, zaś w 2017 tylko 63 przypadki.

Wzrost liczby zachorowań związany jest z rezygnacją ze szczepień oraz z migracją. Wirus odry przenosi się drogą kropelkową i po jednokrotnym kontakcie z osobą chorą jest w stanie zarazić 9 z 10 osób nieszczepionych!

– Jeszcze rok temu, gdy w szpitalu pojawiało się dziecko z odrą, wszyscy młodzi lekarze chcieli je obejrzeć na żywo. Dotychczas znaliśmy tę chorobę jedynie z książek. W tym roku przypadki odry są już na porządku dziennym, jest ich coraz więcej – stwierdza lekarz Monika Działowska.

niedobory w organizmie

Powikłania zachorowania na odrę mogę mieć charakter ciężki. Najczęstsze z nich to:

– Na powikłania odry najbardziej narażone są niemowlęta i noworodki, a zwłaszcza wcześniaki, ponieważ ich układ odpornościowy nie jest jeszcze w pełni wykształcony. Bardzo ciężko przechodzą tę chorobę, często pojawiają się powikłania. Na szczęście, jeśli mama jest odpowiednio uodporniona (przechorowała odrę lub była zaszczepiona 2 dawkami), to prawdopodobnie przekazała dziecku ochronne przeciwciała IgG w trakcie ciąży przez łożysko. Niestety ich stężenie będzie się obniżać z czasem do ok. 3-4 miesiąca życia dziecka, a niemowlę można zaszczepić najwcześniej od 9 miesiąca. Mleko z piersi nie zabezpiecza przed zakażeniem – komentuje lekarz Monika Działowska.

Najgroźniejszym skutkiem zachorowania jest podostre stwardniające zapalenie mózgu – choroba ta ujawnia się dopiero wiele lat po przebytym zakażeniu wirusem odry. Chory stopniowo traci sprawność mózgu, dochodzi do postępującego sztywnienia mięśni, drgawek i śmierci.

Na odrę nie ma leków zwalczających wirusa, leczy się tylko objawy choroby. Najlepszą metodą, by się jej ustrzec jest szczepienie.

Kiedy podawać szczepienie na odrę?

Szczepienie na odrę podawane jest w szczepionce skojarzonej tzw. MMR, która chroni także przed zachorowaniem na świnkę i różyczkę. Do osiągnięcia pełnej skuteczności szczepionki podać dwie dawki szczepionki:

  • pierwszą między 13. a 14. miesiącem życia,
  • drugą w 6. roku życia.
Szczepionka na Hib – chroni przed groźną pałeczką hemofilną typu b

Jak działa szczepienie?

– Skuteczność 2 dawek szczepionki to ok. 98 proc., po 1 dawce 90-95 proc. 10 proc. osób 1 dawka może więc nie wystarczyć, takie osoby mogą zachorować – wyjaśnia lekarz Monika Działowska.

Szczepienie MMR dla dzieci jest w Polsce obowiązkowe i refundowane, podaje się je podskórnie lub domięśniowo. Rodzic nie ponosi żadnych kosztów. Warto pamiętać, że mimo zaszczepienia istnieje niewielka szansa zachorowania. Najważniejsze jednak, że szczepionka chroni przed najgroźniejszymi typami wirusa, a co za tym idzie przed poważnymi powikłaniami.

Szczepionka na odrę dla dorosłych

Co zrobić, jeśli jesteś dorosła i nie byłaś szczepiona na odrę lub nie jesteś pewna czy je otrzymałaś? Jak to sprawdzić?

– Najlepiej odnaleźć swoją Książeczkę Zdrowia Dziecka, tam powinny być wpisane wszystkie szczepienia lub przebyte zachorowania. Jeśli są w niej 2 dawki szczepienia można uznać, że jest się odpornym – podpowiada lekarz Monika Działowska.

Kubek z naparem z owoców z dzikiej róży z dodatkiem cytryny

Nie znalazłaś książeczki? Zgłoś się do lekarza rodzinnego i powiedz mu o swoich wątpliwościach. Może on zlecić badanie poziomu przeciwciał na odrę. Jeśli okaże się, że wynik wskazuje na to, że nie byłaś szczepionka lub odporność jest niepełna (mogłaś otrzymać tylko jedną dawkę) to wtedy powinnaś zdecydować się na szczepienie.

– Warto szczepić nieszczepionych dorosłych! Nie warto ryzykować zachorowania i powikłań, a także ewentualnego zarażenia osób w swoim otoczeniu z grup ryzyka: niemowląt, kobiet w ciąży czy osób z obniżoną odpornością – komentuje lekarz Monika Działowska z bloga pediatranazdrowie.pl.

Szczepionka na odrę dla dorosłych nie jest refundowana, a cena za pojedynczą dawkę wynosi od 90 do 200 zł.

Co zawiera szczepionka na odrę?

W Polsce nie są dostępne pojedyncze (tzw. monowalentne) szczepionki wyłącznie przeciwko odrze. Zawsze podaje się je w preparatach skojarzonych chroniących przed odrą, świnką i różyczką. Szczepionki występują pod nazwami Priorix lub M-M-RvaxPro.

Szczepionka zawiera żywe cząstki wirusów tzw. atenuowane. Osoba tuż po podaniu szczepionki nie zaraża innych.

szczepienie

 – Szczepionki żywe zawierają drobnoustroje, ale są one pozbawione zjadliwości. Mają znikome właściwości chorobotwórcze lub są ich całkowicie pozbawione, zachowując jednocześnie zdolność do wzbudzania odpowiedzi odpornościowej – tłumaczy lekarz Monika Działowska.

Kto nie powinien się szczepić?

Dwa najważniejsze przeciwwskazania to trwająca infekcja bakteryjna lub wirusowa oraz alergia na którykolwiek ze składników szczepionki. Szczepienia na odrę nie wykonuje się także w ciąży. Kobieta planująca ciążę powinna odczekać miesiąc od szczepienia. Inne przeciwwskazania to:

  • przyjmowanie leków immunosupresyjnych (hamujących aktywność układu odpornościowego),
  • zaburzenia odporności,
  • nowotwory krwi (białaczka, chłoniak).
przegrzewanie organizmu

Możliwe powikłania

W miejscu podania szczepionki może wystąpić zaczerwienienie, obrzęk i bolesność utrzymująca się około 2 dni. Po szczepieniu może pojawić się także stan podgorączkowy, wysypka i lekkie bóle stawów.  W przypadku szczepienia na odrę odczyny poszczepienne pojawiają się najczęściej po ok. 10 dniach, a nie w ciągu 1-2 dni po szczepieniu jak w przypadku innych szczepionek. Do ostrzejszych powikłań dochodzi niezwykle rzadko, a ich charakter i tak jest zwykle łagodniejszy niż objawy zakażenia aktywnym wirusem odry.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Jak chronić się przed odrą?

Odra – objawy, szczepionka, leczenie. Czy mamy epidemię odry?

Szczepionka DTP (błonica, krztusiec, tężec) - informacje, przeciwwskazania i efekty uboczne

Szczepionka DTP (błonica, krztusiec, tężec) – informacje, przeciwwskazania i efekty uboczne

szczepionka

Czy szczepionka przeciw grypie sprawi, że uzyskasz pozytywny wynik testu na koronawirusa? Specjaliści weryfikują bzdury

Światowy Tydzień Szczepień - szczepienie

Rozpoczął się Światowy Tydzień Szczepień. WHO za pomocą animacji tłumaczy, dlaczego ważne jest, aby je wykonywać

Dłonie dziecka i rodziców nałożone na siebie

Koronawirus w Polsce. Rodzice mogą odetchnąć, szczepienia ochronne dzieci zostają wznowione

Szczepienia obowiązkowe odroczone na miesiąc. Rekomendacja ministra zdrowia i Głównego Inspektoratu Sanitarnego

Dziewczynka niemowlę leży i się śmieje

Szczepienia ochronne dzieci w trakcie pandemii koronawirusa. Co się zmienia? Wyjaśnia lekarka

Szczepienie dziecka

Szczepienia a choroby skóry. Kiedy wstrzymać się ze szczepieniem tłumaczy dermatolożka Agnieszka Kobyłka-Dziki

Szczepienie w ciąży - czy to bezpieczne?

Szczepienia przeciwko grypie w ciąży – czy to dobry pomysł? Komentarz eksperta

Kalendarz szczepień – o czym trzeba pamiętać?

Kalendarz szczepień w pigułce – o czym trzeba pamiętać?

szczepionka

Szczepionka na gruźlicę wciąż potrzebna i obowiązkowa

Dziecko podczas szczepienia w gabinecie lekarskim.

Twoje dziecko ma gorączkę po szczepieniu? Czy to powinno niepokoić? Wyjaśnia pediatra

hpv

Szczepionka na raka szyjki macicy (przeciwko HPV) – co warto wiedzieć?

Szczepionka na Hib – chroni przed groźną pałeczką hemofilną typu b

Szczepionka na Hib – chroni przed groźną pałeczką hemofilną typu b

szczepienie

Szczepionka na WZW B – sprawdź, jak chronić się przed wirusem

szczepionka na tężec

Szczepionka na tężec. Przed czym chroni i jak długo jest ważna?

Szczepienia obowiązkowe / istockphoto.com

Kiedy ostatnio się szczepiłaś? Pewnie jeszcze w liceum? Najwyższy czas to zmienić. Lekarka stworzyła listę szczepień dla dorosłych

kobieta w trakcie szczepienia

Powinniśmy znać kalendarz szczepień dla dorosłych!

szczepionka

Szczepienie przeciw grypie – dlaczego warto się szczepić?

Kalendarz szczepień ochronnych na 2020 r.

Kalendarz szczepień ochronnych na 2020 rok. Jakie czekają nas zmiany?

Szczepienie na grypę / istockphoto.com

„Szczepienie nie jest osobistym wyborem” – pisze lekarka na Instagramie. Musimy zdawać sobie sprawę z tego, że grypa stanowi poważne zagrożenie

Odra - odnotowano ponad trzykrotny wzrost zachorowań w Polsce

Odra – coraz więcej Polaków choruje na tę chorobę

Szczepienia w ciąży na grypę i krztusiec – szczepić się czy nie? Tłumaczy lek. med. Dagmara Chmurzyńska-Rutkowska, Mama Pediatra

Szczepienia noworodka w szpitalu – dlaczego tak wcześnie? Odpowiada immunolożka

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?