Przejdź do treści

Szczepienie na odrę – czy wciąż warto wykonywać?

zastrzyk
Szczepienie na odrę – czy wciąż warto wykonywać? Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
zima
Dygoczemy z zimna, bo wychłodzony organizm próbuje się ratować. Jak mu pomóc?
ser
Migreniku, uważaj na ser!
„Troska o siebie to nie ucieczka do SPA od czasu do czasu. To trudne budowanie rzeczywistości, od której nie chcesz uciekać”. Poruszający wpis Nepenthe
kobieta na dworze zimą
Jak zadbać o siebie zimą? Poznaj kilka sprawdzonych sposobów
W święta wolisz jeść ciasteczka niż ciasta? Wypróbuj przepis Anny Lewandowskiej!

Wirus odry to jeden z najbardziej zaraźliwych wirusów. Wśród osób nieszczepionych bardzo łatwo o epidemię, która dla części chorych skończy się ciężkimi powikłaniami np. zapaleniem płuc, zapaleniem mózgu, czy ujawniającą się po latach chorobą nazywaną podostrym stwardniającym zapaleniem mózgu (SSPE). Odra najgroźniejsza jest dla małych dzieci (poniżej 5 roku życia), dorosłych powyżej 20 roku życia, osób starszych i tych z obniżoną odpornością.  Co 4 osoba chora wymaga opieki w szpitalu, a 1 na 1000 umiera w wyniku powikłań zarażenia wirusem odry.

Dlaczego warto szczepić się na odrę? Kiedy to zrobić? Jak długo działa szczepionka? Nasze wątpliwości wyjaśnia Monika Działowska lekarz Dziecięcego Szpitala Klinicznego w Warszawie, autorka bloga pediatranazdrowie.pl.

Dlaczego warto wykonać szczepienie na odrę?

Od czasu wprowadzenia obowiązkowych szczepień (w 1975 roku) do początku XXI wieku udało się w znacznym stopniu chorobę opanować, wręcz wyeliminować. Niestety w ostatnich latach obserwuje się wzrost liczby zachorowań na odrę w Polsce. W 2019 roku odnotowano (do końca września) 1368 przypadków, w całym roku 2018 – 355 przypadków, zaś w 2017 tylko 63 przypadki.

Wzrost liczby zachorowań związany jest z rezygnacją ze szczepień oraz z migracją. Wirus odry przenosi się drogą kropelkową i po jednokrotnym kontakcie z osobą chorą jest w stanie zarazić 9 z 10 osób nieszczepionych!

– Jeszcze rok temu, gdy w szpitalu pojawiało się dziecko z odrą, wszyscy młodzi lekarze chcieli je obejrzeć na żywo. Dotychczas znaliśmy tę chorobę jedynie z książek. W tym roku przypadki odry są już na porządku dziennym, jest ich coraz więcej – stwierdza lekarz Monika Działowska.

niedobory w organizmie

Powikłania zachorowania na odrę mogę mieć charakter ciężki. Najczęstsze z nich to:

– Na powikłania odry najbardziej narażone są niemowlęta i noworodki, a zwłaszcza wcześniaki, ponieważ ich układ odpornościowy nie jest jeszcze w pełni wykształcony. Bardzo ciężko przechodzą tę chorobę, często pojawiają się powikłania. Na szczęście, jeśli mama jest odpowiednio uodporniona (przechorowała odrę lub była zaszczepiona 2 dawkami), to prawdopodobnie przekazała dziecku ochronne przeciwciała IgG w trakcie ciąży przez łożysko. Niestety ich stężenie będzie się obniżać z czasem do ok. 3-4 miesiąca życia dziecka, a niemowlę można zaszczepić najwcześniej od 9 miesiąca. Mleko z piersi nie zabezpiecza przed zakażeniem – komentuje lekarz Monika Działowska.

Najgroźniejszym skutkiem zachorowania jest podostre stwardniające zapalenie mózgu – choroba ta ujawnia się dopiero wiele lat po przebytym zakażeniu wirusem odry. Chory stopniowo traci sprawność mózgu, dochodzi do postępującego sztywnienia mięśni, drgawek i śmierci.

Na odrę nie ma leków zwalczających wirusa, leczy się tylko objawy choroby. Najlepszą metodą, by się jej ustrzec jest szczepienie.

Kiedy podawać szczepienie na odrę?

Szczepienie na odrę podawane jest w szczepionce skojarzonej tzw. MMR, która chroni także przed zachorowaniem na świnkę i różyczkę. Do osiągnięcia pełnej skuteczności szczepionki podać dwie dawki szczepionki:

  • pierwszą między 13. a 14. miesiącem życia,
  • drugą w 6. roku życia.
Szczepionka na Hib – chroni przed groźną pałeczką hemofilną typu b

Jak działa szczepienie?

– Skuteczność 2 dawek szczepionki to ok. 98 proc., po 1 dawce 90-95 proc. 10 proc. osób 1 dawka może więc nie wystarczyć, takie osoby mogą zachorować – wyjaśnia lekarz Monika Działowska.

Szczepienie MMR dla dzieci jest w Polsce obowiązkowe i refundowane, podaje się je podskórnie lub domięśniowo. Rodzic nie ponosi żadnych kosztów. Warto pamiętać, że mimo zaszczepienia istnieje niewielka szansa zachorowania. Najważniejsze jednak, że szczepionka chroni przed najgroźniejszymi typami wirusa, a co za tym idzie przed poważnymi powikłaniami.

Szczepionka na odrę dla dorosłych

Co zrobić, jeśli jesteś dorosła i nie byłaś szczepiona na odrę lub nie jesteś pewna czy je otrzymałaś? Jak to sprawdzić?

– Najlepiej odnaleźć swoją Książeczkę Zdrowia Dziecka, tam powinny być wpisane wszystkie szczepienia lub przebyte zachorowania. Jeśli są w niej 2 dawki szczepienia można uznać, że jest się odpornym – podpowiada lekarz Monika Działowska.

Kubek z naparem z owoców z dzikiej róży z dodatkiem cytryny

Nie znalazłaś książeczki? Zgłoś się do lekarza rodzinnego i powiedz mu o swoich wątpliwościach. Może on zlecić badanie poziomu przeciwciał na odrę. Jeśli okaże się, że wynik wskazuje na to, że nie byłaś szczepionka lub odporność jest niepełna (mogłaś otrzymać tylko jedną dawkę) to wtedy powinnaś zdecydować się na szczepienie.

– Warto szczepić nieszczepionych dorosłych! Nie warto ryzykować zachorowania i powikłań, a także ewentualnego zarażenia osób w swoim otoczeniu z grup ryzyka: niemowląt, kobiet w ciąży czy osób z obniżoną odpornością – komentuje lekarz Monika Działowska z bloga pediatranazdrowie.pl.

Szczepionka na odrę dla dorosłych nie jest refundowana, a cena za pojedynczą dawkę wynosi od 90 do 200 zł.

Co zawiera szczepionka na odrę?

W Polsce nie są dostępne pojedyncze (tzw. monowalentne) szczepionki wyłącznie przeciwko odrze. Zawsze podaje się je w preparatach skojarzonych chroniących przed odrą, świnką i różyczką. Szczepionki występują pod nazwami Priorix lub M-M-RvaxPro.

Szczepionka zawiera żywe cząstki wirusów tzw. atenuowane. Osoba tuż po podaniu szczepionki nie zaraża innych.

szczepienie

 – Szczepionki żywe zawierają drobnoustroje, ale są one pozbawione zjadliwości. Mają znikome właściwości chorobotwórcze lub są ich całkowicie pozbawione, zachowując jednocześnie zdolność do wzbudzania odpowiedzi odpornościowej – tłumaczy lekarz Monika Działowska.

Kto nie powinien się szczepić?

Dwa najważniejsze przeciwwskazania to trwająca infekcja bakteryjna lub wirusowa oraz alergia na którykolwiek ze składników szczepionki. Szczepienia na odrę nie wykonuje się także w ciąży. Kobieta planująca ciążę powinna odczekać miesiąc od szczepienia. Inne przeciwwskazania to:

  • przyjmowanie leków immunosupresyjnych (hamujących aktywność układu odpornościowego),
  • zaburzenia odporności,
  • nowotwory krwi (białaczka, chłoniak).
przegrzewanie organizmu

Możliwe powikłania

W miejscu podania szczepionki może wystąpić zaczerwienienie, obrzęk i bolesność utrzymująca się około 2 dni. Po szczepieniu może pojawić się także stan podgorączkowy, wysypka i lekkie bóle stawów.  W przypadku szczepienia na odrę odczyny poszczepienne pojawiają się najczęściej po ok. 10 dniach, a nie w ciągu 1-2 dni po szczepieniu jak w przypadku innych szczepionek. Do ostrzejszych powikłań dochodzi niezwykle rzadko, a ich charakter i tak jest zwykle łagodniejszy niż objawy zakażenia aktywnym wirusem odry.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

szczepionka

Szczepionka na gruźlicę wciąż potrzebna i obowiązkowa

Dziecko podczas szczepienia w gabinecie lekarskim.

Twoje dziecko ma gorączkę po szczepieniu? Czy to powinno niepokoić? Wyjaśnia pediatra

hpv

Szczepionka na raka szyjki macicy (przeciwko HPV) – co warto wiedzieć?

Szczepionka na Hib – chroni przed groźną pałeczką hemofilną typu b

Szczepionka na Hib – chroni przed groźną pałeczką hemofilną typu b

szczepienie

Szczepionka na WZW B – sprawdź, jak chronić się przed wirusem

Szczepienia obowiązkowe / istockphoto.com

Kiedy ostatnio się szczepiłaś? Pewnie jeszcze w liceum? Najwyższy czas to zmienić. Lekarka stworzyła listę szczepień dla dorosłych

kobieta w trakcie szczepienia

Powinniśmy znać kalendarz szczepień dla dorosłych!

szczepionka

Szczepienie przeciw grypie – dlaczego warto się szczepić?

Kalendarz szczepień ochronnych na 2020 r.

Kalendarz szczepień ochronnych na 2020 rok. Jakie czekają nas zmiany?

Szczepienie na grypę / istockphoto.com

„Szczepienie nie jest osobistym wyborem” – pisze lekarka na Instagramie. Musimy zdawać sobie sprawę z tego, że grypa stanowi poważne zagrożenie

Szczepienia w ciąży na grypę i krztusiec – szczepić się czy nie? Tłumaczy lek. med. Dagmara Chmurzyńska-Rutkowska, Mama Pediatra

Szczepienia noworodka w szpitalu – dlaczego tak wcześnie? Odpowiada immunolożka

„Jak słyszę, że lekarz odmawia szczepienia pomimo braku przeciwwskazań, to mam ochotę zapaść się pod ziemię” – pisze lekarka Dagmara Chmurzyńska-Rutkowska, Mama Pediatra

dzieci przedszkole

Pracujesz z dziećmi? Sprawdź, jakie badania zrobić i na co się szczepić, by nie chorować

szczepionka

Polacy chcą się szczepić przed wirusem HPV. W aptekach brakuje preparatów

„Mam szczepić dziecko? W ten upał?” Pediatra Łukasz Durajski wyjaśnia, czy to zdrowe

YouTube, Facebook i Amazon uderzają w antyszczepionkowców. „Nie tędy droga” – mówi liderka ruchu STOP NOP

Jak działają szczepionki? Wyjaśnia Główny Inspektorat Sanitarny

Szczepienie

W Szkocji dzięki szczepieniom o 90 proc. spadła zachorowalność na raka szyjki macicy

Szczepienie

„Chcemy, aby szczepienia dotyczyły nie tylko dzieci”. Będą obowiązkowe szczepienia także dla dorosłych

Szczepienia nie powodują autyzmu. Potwierdzają to najnowsze badania przeprowadzone na 650 tys. dzieci

dziecku podawana jest szczepionka

Facebook kontra antyszczepionkowcy. Ich treści nie będą rekomendowane użytkownikom

Warszawa: Od września bezpłatne żłobki. Dodatkowe punkty za szczepienia

Wstrząsający film „Choroby zakaźne – oni pamiętają!”. Śląscy lekarze o czasach, kiedy nie było szczepionek

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Choroby mają zapach – wiedziałaś o tym?

Zbliżenie oka z wadą wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku