Przejdź do treści

7 pytań o infekcje górnych dróg oddechowych

Freepik.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kindfulness – dlaczego warto być życzliwym?
Kindfulness – dlaczego warto być życzliwym?
mąka ryżowa
Akcja bez glutenu: mąka ryżowa. Zrobisz z niej pyszne naleśniki, pudding i pierogi
chrzan
Chrzan – co warto o nim wiedzieć? Jak kupować?
ćwiczenie za sztangą
Ćwiczenia na pośladki ze sztangą. Zdziałają cuda!
zamyślona kobieta
Jak powstaje nowy nawyk? Co zrobić, żeby zmiana się udała?

Kapie z nosa, drapie w gardle, temperatura rośnie – to nic, to tylko przeziębienie. A jeśli to grypa? Jak je odróżnić? Czy przemarznięcie wywołuje infekcje wirusowe? A czy „uderzeniowa” dawka witaminy C jest w stanie je powstrzymać lub skrócić czas ich trwania? Oto odpowiedzi na najczęstsze pytania.

1. Dlaczego niektórzy nigdy się nie przeziębiają?

Najprostsza odpowiedź: bo dbają o siebie i mają sprawny układ odpornościowy, który na czas jest w stanie wyłapać i zneutralizować wnikające przez błony śluzowe patogeny.

Samo zetkniecie z jednym z około 200 wirusów odpowiedzialnych za objawy przeziębienia i jego wniknięcie do organizmu nigdy nie jest bowiem jednoznaczne z zachorowaniem. By doszło do rozwoju objawów, muszą zaistnieć sprzyjające okoliczności, które osłabią układ obronny na tyle, że nie będzie w stanie poradzić sobie z infekcją.

Skłonność do przeziębień mają osoby stosujące restrykcyjne diety odchudzające bądź takie, które odżywiają się na tyle źle, że mają niedobory witaminowo-mineralne. Częściej chorują ludzie przemęczeni (nie tylko intensywną pracą zawodową, ale też np. morderczymi treningami), zestresowani, niedosypiający lub pracujący w systemie zmianowym, a także palący papierosy (nikotyna wysusza błony śluzowe) oraz nadużywający alkoholu (wypłukuje składniki odżywcze).

Pamiętajmy jednak, że kiedy prowadzimy higieniczny styl życia i nagle zaczynamy chorować częściej niż kiedyś, warto sprawdzić hipotezę wtórnego spadku odporności. Mogą o niej świadczyć nawracające infekcje bez uchwytnej przyczyny, zakażenia grzybicze i opryszczka.

2. Czy gdy przemarzniemy, łatwiej o przeziębienie?

Samo słowo przeziębienie wskazywałoby, że ma ono związek z przemarznięciem. Nie jest to do końca prawdą, bo bezpośrednią przyczyną kataru i kaszlu jest nie zimno, ale atak wirusów.

Istnieje jednak pewien związek między niską temperaturą a zwiększonym ryzykiem zachorowania. Wirusy przypuszczają szturm, kiedy zimne powietrze wciągane przez nos ochładza wyściełający go nabłonek. Błony śluzowe są wtedy niedokrwione, ruchy rzęsek słabsze, śluz gęstnieje i trudniej go usunąć z dróg oddechowych. Z tego też powodu ogrzewanie górnych dróg oddechowych podczas leczenia przeziębienia (poprzez inhalacje, picie gorących napojów) ułatwia walkę z chorobą. Uwaga: równie niekorzystne dla działania układu odpornościowego są upały. Organizm skupia się wtedy na chłodzeniu skóry, podczas gdy śluzówki są wysuszone – w takim stanie są słabszą barierą dla drobnoustrojów.

3. Jak odróżnić grypę od przeziębienia?

Zarówno grypa, jak i przeziębienie to infekcje wirusowe. Grypę wywołują zwykle wirusy typu A (wraz z podtypami) i B, typ C jest bezobjawowy. Z kolei za objawy przeziębienia odpowiedzialne są setki rinowirusów, koronawirusów, adenowirusów, enterowirusów i wirusów paragrypy.

Obydwu chorobom towarzyszą wspólne objawy – zmęczenie, suchy kaszel, gorączka. Tym, co powoduje, że jednak nie sposób pomylić tych chorób, jest czas i nasilenie objawów (choć stuprocentowe potwierdzenie mogą dać tyko badania laboratoryjne).

Grypa atakuje znienacka i trwa długo. Nie zapowiada jej zwykle ani katar, ani pokasływanie, ani ból głowy. Rano czujemy się wyśmienicie, a po południu leżymy bez sił do jakiejkolwiek aktywności. Pojawia się wysoka gorączka (powyżej 39˚C), dreszcze, silny ból głowy i stawów, pieczenie skóry, ból gałek ocznych i światłowstręt, suchy, uporczywy kaszel. Katar nie występuje, a jeśli już, to jest bardzo niewielki.

Z przeziębieniem jest inaczej. Jego objawy bywają na tyle łagodne, że często mimo choroby podejmujemy aktywność zawodową. Temperatura często nie jest podwyższona bądź wzrasta nieznacznie, ból mięśni i głowy jest niewielki. Drapanie w gardle i suchy kaszel (w który się ono przeradza) są jednymi z najwcześniejszych, najczęstszych i najdłużej utrzymujących się objawów przeziębienia. W leczeniu tego typu kaszlu stosuje się dekstrometorfan. Bardziej dokuczliwy jest również katar, który najpierw przybiera postać wodnistej wydzieliny, a potem może gęstnieć i przypominać ropę (co wcale nie świadczy o nadkażeniu bakteryjnym i nie jest sygnałem do zastosowania antybiotyku).

probiotyki

4. Jak leczyć przeziębienie?

Przy nieznacznie nasilonych objawach (katar, drapanie w gardle) pomogą sposoby „domowe”. Wodne inhalacje z dodatkiem olejków eterycznych (udrożnią zatkane przez wydzielinę śluzową zatoki), płukanie gardła (złagodzi podrażnienie), herbatki napotne (obniżą podwyższoną temperaturę), nacieranie pleców preparatami o działaniu rozgrzewającym. Jeśli jednak objawy są bardziej dokuczliwe, a temperatura podwyższona, trzeba – po zasięgnięciu porady farmaceuty – zastosować któryś z dostępnych bez recepty środków przeciwgorączkowych, przeciwbólowych, przeciwzapalnych, a także obkurczających naczynia krwionośne śluzówki nosa. Odciążą one układ odpornościowy, przez co będzie on mógł skierować swoje działania na zwalczanie innych objawów.

W aptece znajdziemy zarówno preparaty proste (z jedną substancją czynną, np. paracetamolem, ibuprofenem, naproksenem), jak i złożone (będące połączeniem kilku aktywnych substancji leczniczych, np. paracetamolu z fenylefryną, z dekstrometorfanem lub pseudoefedryną, ibuprofenu z fenylefryną, kwasu acetylosalicylowego z witaminą C). Te, które zawierają w swoim składzie paracetamol, przyjmujemy w dawce 500-1000 mg jednorazowo oraz 500 mg co 4-6 godzin. Leki z ibuprofenem stosujemy w dawce 200–400 mg jednorazowo oraz 200 mg co 6 godzin, z naproksenem – 250–500 mg jednorazowo oraz 250 mg co 6 godzin. Dla kwasu acetylosalicylowego dawka jednorazowa to 500-1000 mg oraz 500 mg co 6 godzin. Uwaga: kwasu acetylosalicylowego nie można stosować u dzieci do 12. roku życia.

5. Czy witamina C łagodzi objawy i skraca czas trwania przeziębienia?

Witamina C uszczelnia naczynia krwionośne i zmniejsza ich przepuszczalność, przez co sądzono, że jest w stanie minimalizować objawy wysięku z nosa. Podnoszone były też argumenty jej (niewątpliwego skądinąd) działania przeciwzapalnego i antyoksydacyjnego. Niestety, właściwości te nie dały przełożenia na potwierdzoną w badaniach zmniejszoną liczbę przeziębień czy intensywność objawów przy przyjmowaniu zwiększonej jej dawki, choć słabą stroną większości z tych doświadczeń był sposób interpretacji uzyskiwanych ocen (takich jak kaszel czy uciążliwość kataru), bo oparty tylko na subiektywnym odczuciu uczestników. Jednocześnie: próby zobiektywizowania pomiarów, np. poprzez wprowadzenie do badań metod rinomanometrycznych, podejmowane są rzadko.

Generalnie jednak dotychczasowe prace i ich metaanalizy wskazują, że witamina C nie ma wpływu na ryzyko pojawienia się przeziębienia oraz na ciężkość jego przebiegu, a bardzo niewielki na czas jego trwania. Wyjątkiem okazały się osoby, które doświadczają krótkotrwałego, ale ekstremalnego wysiłku fizycznego – maratończycy i wyczynowi narciarze oraz żołnierze przebywający w niskich temperaturach. U nich zanotowano mniejszą ilość zachorowań przy przyjmowaniu witaminy C. Czy jednak ci badani mają po prostu większe zapotrzebowanie na witaminę C i korzyści z jej podania są wynikiem zaspokojenia tych potrzeb – to z tych badań nie wynika.

Antybiotyk a wirus

6. Czy antybiotyki pomagają na przeziębienie?

Absolutnie nie – w leczeniu przeziębienia i grypy antybiotyki nie znajdują zastosowania. Po pierwsze – działają tylko na komórki bakteryjne, a nie wirusy, po drugie – ich bezpodstawne zażywanie osłabia organizm walczący z chorobą. Ponieważ leki te zabijają wszystkie bakterie, niszczą równocześnie naturalną florę bakteryjną jelit, co zaburza pracę układu odpornościowego. Grypę i przeziębienie leczymy wyłącznie objawowo.

7. Czy istnieje szczepionka na przeziębienie?

Nie ma takiej i prawdopodobnie nigdy nie uda się jej stworzyć, ponieważ wirusów wywołujących przeziębienie jest około 200 rodzajów. Trudno opracować więc taki preparat, który jednocześnie dawałby ochronę przeciw wszystkim szczepom. Jeśli więc chcielibyśmy całkowicie uodpornić się na infekcje przeziębieniowe, musielibyśmy przyjąć około 100 szczepionek, a – biorąc pod uwagę rachunek zysków i strat – jest to najzwyczajniej nieopłacalne (bowiem przeziębienie – w przeciwieństwie do grypy – u zdrowego człowieka raczej nie jest chorobą śmiertelną).

Zasadność ma szczepienie przeciwko grypie. Skład tej szczepionki – w oparciu o aktualną sytuację epidemiologiczną i badanie najbardziej aktywnych w danym roku szczepów – jest opracowywany co roku mniej więcej wiosną, by wczesną jesienią gotowe preparaty trafiły do aptek.

Zobacz także

Pierwsze suplementy od kobiet dla kobiet

Poznaj WIMIN

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

przeziębiona kobieta

Objawy przeziębienia ‒ czym różnią od objawów grypy? Jak reagować na pierwsze objawy?

Dłoń z kroplami do nosa

Popularne krople do nosa wycofane z obrotu. Sprawdź, czy masz je w domu

Laktacja a przeziębienie - czy można karmić piersią w trakcie przeziębienia?

Karmienie piersią a przeziębienie. Farmaceutka wyjaśnia wątpliwości

Antybiotyki a alkohol / istock

Czy antybiotyki można łączyć z alkoholem?

Profilaktyka / istock

Po co ci katar, gorączka, chrapanie? Wyjaśnia dr n. med. Łukasz Biały

Co jeść, żeby nie zachorować zimą? Jak wesprzeć swoją dietę, tłumaczy dietetyczka Katarzyna Stachurska

owsianka

5 produktów, których lepiej unikać zimą

Autorka książki "Nawracające infekcje"

„Układ odpornościowy to skomplikowany mechanizm. Nie «naprawimy» go jednym suplementem stosowanym przez kilka dni”. Dr Mirosława Gałęcka o tajemnicach ludzkiej odporności

Katar - co oznacza jego kolor? / istock

Katar – co oznacza jego kolor? Czy katar powinnyśmy leczyć antybiotykami? Wyjaśnia internistka

Sylwester / istockphoto

Przeziębienie w Sylwestra – jak do niego nie dopuścić? Mamy kilka zasad, dzięki którym z imprezy nie wrócisz z katarem

Alergia na choinkę / istockphoto.com

Katar, kichanie i kaszel podczas świątecznych przygotowań? To może być alergia na choinkę

Stosowanie antybiotyku przez dziecko / istock

Dziecko zwymiotowało antybiotyk? Lekarka wyjaśnia, co powinnaś zrobić w takiej sytuacji

Stosowanie probiotyków / istock

Kiedy przyjmować probiotyk – przed czy po jedzeniu? Internistka odpowiada

Po przebytej infekcji czujesz się osłabiona? Dowiedz się, jak zadbać o dietę po chorobie

talerz z rosołem

Rosół – czy naprawdę pomaga na przeziębienie? Odpowiada dietetyczka kliniczna

Boli cię gardło? Sprawdź, czy to wirus czy bakterie, a lepiej wybierzesz leczenie

ból brzucha

Czy grypa żołądkowa jest grypą? Jak ją leczyć?

chore dzieci

Czy antybiotyki mogą powodować otyłość u dzieci?

Gotowanie zupy

Co jeść w trakcie osłabienia i przeziębienia? Podpowiada lekarz rodzinny

Kobieta pijąca ciepły napój z kubka

Czego nie pić, kiedy jesteśmy przeziębieni? Wyjaśnia lekarz rodzinny

Syrop – nie tylko na kaszel. Co powinien zawierać?

7 mitów o grypie. Znasz je wszystkie?

Kilkanaście cebul na drewnianej desce do krojenia. Niektóre z nich przekrojone na pół.

Cebula – co ma w sobie cennego? W jakiej formie jest najlepsza? Pytamy dietetyczkę

Kubek z naparem z owoców z dzikiej róży z dodatkiem cytryny

Dzika róża – bogate w witaminę C remedium na infekcje. O jej właściwościach opowiada naturoterapeutka

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kleszcze

Borelioza: objawy po wielu latach. Jak można wykryć chorobę?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

8 sposobów na podniesienie libido

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.