Przejdź do treści

7 pytań o infekcje górnych dróg oddechowych

Freepik.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Sałatka to nie posiłek? Sprawdź, co zrobić, aby nie była jedynie dodatkiem do dania
Czego nie robić w ciąży? Rozmowa z osteopatką Eweliną Tyszko-Bury
Czego nie powinnyśmy robić w ciąży? Rozmowa z osteopatką Eweliną Tyszko-Bury
Kolejna ważna akcja trenerki Marty Stoberskiej
„Z niedoskonałościami możesz być zdrowa i sprawna”. Kolejna ważna akcja trenerki Marty Stoberskiej
Edukacja seksualna / rawpixel
Matka Lekarka o (braku) edukacji seksualnej: „W pracy przekonałam się, że wciąż wszystko jest jednym wielkim tematem tabu”
Extreme hunger - co to jest i czym różni się od kompulsywnego jedzenia? Wyjaśnia psychodietetyczka
Extreme hunger – co to jest i czym różni się od kompulsywnego jedzenia? Wyjaśnia psychodietetyczka

Kapie z nosa, drapie w gardle, temperatura rośnie – to nic, to tylko przeziębienie. A jeśli to grypa? Jak je odróżnić? Czy przemarznięcie wywołuje infekcje wirusowe? A czy „uderzeniowa” dawka witaminy C jest w stanie je powstrzymać lub skrócić czas ich trwania? Oto odpowiedzi na najczęstsze pytania.

1. Dlaczego niektórzy nigdy się nie przeziębiają?

Najprostsza odpowiedź: bo dbają o siebie i mają sprawny układ odpornościowy, który na czas jest w stanie wyłapać i zneutralizować wnikające przez błony śluzowe patogeny.

Samo zetkniecie z jednym z około 200 wirusów odpowiedzialnych za objawy przeziębienia i jego wniknięcie do organizmu nigdy nie jest bowiem jednoznaczne z zachorowaniem. By doszło do rozwoju objawów, muszą zaistnieć sprzyjające okoliczności, które osłabią układ obronny na tyle, że nie będzie w stanie poradzić sobie z infekcją.

Skłonność do przeziębień mają osoby stosujące restrykcyjne diety odchudzające bądź takie, które odżywiają się na tyle źle, że mają niedobory witaminowo-mineralne. Częściej chorują ludzie przemęczeni (nie tylko intensywną pracą zawodową, ale też np. morderczymi treningami), zestresowani, niedosypiający lub pracujący w systemie zmianowym, a także palący papierosy (nikotyna wysusza błony śluzowe) oraz nadużywający alkoholu (wypłukuje składniki odżywcze).

Pamiętajmy jednak, że kiedy prowadzimy higieniczny styl życia i nagle zaczynamy chorować częściej niż kiedyś, warto sprawdzić hipotezę wtórnego spadku odporności. Mogą o niej świadczyć nawracające infekcje bez uchwytnej przyczyny, zakażenia grzybicze i opryszczka.

2. Czy gdy przemarzniemy, łatwiej o przeziębienie?

Samo słowo przeziębienie wskazywałoby, że ma ono związek z przemarznięciem. Nie jest to do końca prawdą, bo bezpośrednią przyczyną kataru i kaszlu jest nie zimno, ale atak wirusów.

Istnieje jednak pewien związek między niską temperaturą a zwiększonym ryzykiem zachorowania. Wirusy przypuszczają szturm, kiedy zimne powietrze wciągane przez nos ochładza wyściełający go nabłonek. Błony śluzowe są wtedy niedokrwione, ruchy rzęsek słabsze, śluz gęstnieje i trudniej go usunąć z dróg oddechowych. Z tego też powodu ogrzewanie górnych dróg oddechowych podczas leczenia przeziębienia (poprzez inhalacje, picie gorących napojów) ułatwia walkę z chorobą. Uwaga: równie niekorzystne dla działania układu odpornościowego są upały. Organizm skupia się wtedy na chłodzeniu skóry, podczas gdy śluzówki są wysuszone – w takim stanie są słabszą barierą dla drobnoustrojów.

3. Jak odróżnić grypę od przeziębienia?

Zarówno grypa, jak i przeziębienie to infekcje wirusowe. Grypę wywołują zwykle wirusy typu A (wraz z podtypami) i B, typ C jest bezobjawowy. Z kolei za objawy przeziębienia odpowiedzialne są setki rinowirusów, koronawirusów, adenowirusów, enterowirusów i wirusów paragrypy.

Obydwu chorobom towarzyszą wspólne objawy – zmęczenie, suchy kaszel, gorączka. Tym, co powoduje, że jednak nie sposób pomylić tych chorób, jest czas i nasilenie objawów (choć stuprocentowe potwierdzenie mogą dać tyko badania laboratoryjne).

Grypa atakuje znienacka i trwa długo. Nie zapowiada jej zwykle ani katar, ani pokasływanie, ani ból głowy. Rano czujemy się wyśmienicie, a po południu leżymy bez sił do jakiejkolwiek aktywności. Pojawia się wysoka gorączka (powyżej 39˚C), dreszcze, silny ból głowy i stawów, pieczenie skóry, ból gałek ocznych i światłowstręt, suchy, uporczywy kaszel. Katar nie występuje, a jeśli już, to jest bardzo niewielki.

Z przeziębieniem jest inaczej. Jego objawy bywają na tyle łagodne, że często mimo choroby podejmujemy aktywność zawodową. Temperatura często nie jest podwyższona bądź wzrasta nieznacznie, ból mięśni i głowy jest niewielki. Drapanie w gardle i suchy kaszel (w który się ono przeradza) są jednymi z najwcześniejszych, najczęstszych i najdłużej utrzymujących się objawów przeziębienia. W leczeniu tego typu kaszlu stosuje się dekstrometorfan. Bardziej dokuczliwy jest również katar, który najpierw przybiera postać wodnistej wydzieliny, a potem może gęstnieć i przypominać ropę (co wcale nie świadczy o nadkażeniu bakteryjnym i nie jest sygnałem do zastosowania antybiotyku).

probiotyki

4. Jak leczyć przeziębienie?

Przy nieznacznie nasilonych objawach (katar, drapanie w gardle) pomogą sposoby „domowe”. Wodne inhalacje z dodatkiem olejków eterycznych (udrożnią zatkane przez wydzielinę śluzową zatoki), płukanie gardła (złagodzi podrażnienie), herbatki napotne (obniżą podwyższoną temperaturę), nacieranie pleców preparatami o działaniu rozgrzewającym. Jeśli jednak objawy są bardziej dokuczliwe, a temperatura podwyższona, trzeba – po zasięgnięciu porady farmaceuty – zastosować któryś z dostępnych bez recepty środków przeciwgorączkowych, przeciwbólowych, przeciwzapalnych, a także obkurczających naczynia krwionośne śluzówki nosa. Odciążą one układ odpornościowy, przez co będzie on mógł skierować swoje działania na zwalczanie innych objawów.

W aptece znajdziemy zarówno preparaty proste (z jedną substancją czynną, np. paracetamolem, ibuprofenem, naproksenem), jak i złożone (będące połączeniem kilku aktywnych substancji leczniczych, np. paracetamolu z fenylefryną, z dekstrometorfanem lub pseudoefedryną, ibuprofenu z fenylefryną, kwasu acetylosalicylowego z witaminą C). Te, które zawierają w swoim składzie paracetamol, przyjmujemy w dawce 500-1000 mg jednorazowo oraz 500 mg co 4-6 godzin. Leki z ibuprofenem stosujemy w dawce 200–400 mg jednorazowo oraz 200 mg co 6 godzin, z naproksenem – 250–500 mg jednorazowo oraz 250 mg co 6 godzin. Dla kwasu acetylosalicylowego dawka jednorazowa to 500-1000 mg oraz 500 mg co 6 godzin. Uwaga: kwasu acetylosalicylowego nie można stosować u dzieci do 12. roku życia.

5. Czy witamina C łagodzi objawy i skraca czas trwania przeziębienia?

Witamina C uszczelnia naczynia krwionośne i zmniejsza ich przepuszczalność, przez co sądzono, że jest w stanie minimalizować objawy wysięku z nosa. Podnoszone były też argumenty jej (niewątpliwego skądinąd) działania przeciwzapalnego i antyoksydacyjnego. Niestety, właściwości te nie dały przełożenia na potwierdzoną w badaniach zmniejszoną liczbę przeziębień czy intensywność objawów przy przyjmowaniu zwiększonej jej dawki, choć słabą stroną większości z tych doświadczeń był sposób interpretacji uzyskiwanych ocen (takich jak kaszel czy uciążliwość kataru), bo oparty tylko na subiektywnym odczuciu uczestników. Jednocześnie: próby zobiektywizowania pomiarów, np. poprzez wprowadzenie do badań metod rinomanometrycznych, podejmowane są rzadko.

Generalnie jednak dotychczasowe prace i ich metaanalizy wskazują, że witamina C nie ma wpływu na ryzyko pojawienia się przeziębienia oraz na ciężkość jego przebiegu, a bardzo niewielki na czas jego trwania. Wyjątkiem okazały się osoby, które doświadczają krótkotrwałego, ale ekstremalnego wysiłku fizycznego – maratończycy i wyczynowi narciarze oraz żołnierze przebywający w niskich temperaturach. U nich zanotowano mniejszą ilość zachorowań przy przyjmowaniu witaminy C. Czy jednak ci badani mają po prostu większe zapotrzebowanie na witaminę C i korzyści z jej podania są wynikiem zaspokojenia tych potrzeb – to z tych badań nie wynika.

Antybiotyk a wirus

6. Czy antybiotyki pomagają na przeziębienie?

Absolutnie nie – w leczeniu przeziębienia i grypy antybiotyki nie znajdują zastosowania. Po pierwsze – działają tylko na komórki bakteryjne, a nie wirusy, po drugie – ich bezpodstawne zażywanie osłabia organizm walczący z chorobą. Ponieważ leki te zabijają wszystkie bakterie, niszczą równocześnie naturalną florę bakteryjną jelit, co zaburza pracę układu odpornościowego. Grypę i przeziębienie leczymy wyłącznie objawowo.

7. Czy istnieje szczepionka na przeziębienie?

Nie ma takiej i prawdopodobnie nigdy nie uda się jej stworzyć, ponieważ wirusów wywołujących przeziębienie jest około 200 rodzajów. Trudno opracować więc taki preparat, który jednocześnie dawałby ochronę przeciw wszystkim szczepom. Jeśli więc chcielibyśmy całkowicie uodpornić się na infekcje przeziębieniowe, musielibyśmy przyjąć około 100 szczepionek, a – biorąc pod uwagę rachunek zysków i strat – jest to najzwyczajniej nieopłacalne (bowiem przeziębienie – w przeciwieństwie do grypy – u zdrowego człowieka raczej nie jest chorobą śmiertelną).

Zasadność ma szczepienie przeciwko grypie. Skład tej szczepionki – w oparciu o aktualną sytuację epidemiologiczną i badanie najbardziej aktywnych w danym roku szczepów – jest opracowywany co roku mniej więcej wiosną, by wczesną jesienią gotowe preparaty trafiły do aptek.

Zobacz także

Pierwsze suplementy od kobiet dla kobiet

Poznaj WIMIN

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Dżuma w Chinach. W Mongolii Wewnętrznej obowiązuje alert trzeciego stopnia

Dżuma w Chinach. W Mongolii Wewnętrznej obowiązuje alert trzeciego stopnia

Gdy mamy zadania do wykonania, organizm nie ma czasu na chorowanie. Poddaje się, gdy mamy wolne

Produkty, których powinno się unikać podczas przeziębienia

6 błędów, które popełniamy, przyjmując lekarstwa. Zobacz, które nawyki lepiej zmienić

Szczepienie na grypę

Grypa – jak są jej objawy? Jak wygląda leczenie i jakie są powikłania?

przeziębiona kobieta

Przeziębienie – objawy, jakie leki na przeziębienie stosować?

Gorączka a antybiotyk / iStock

Gorączka a antybiotyk. Kiedy warto po niego sięgać?

Termometr

„Gorączka jest korzystna, pomaga zwalczać infekcje” – pisze lek. Dawid Ciemięga. Co dzieje się w organizmie przy podwyższonej temperaturze?

Antybiogram - co to jest i ile kosztuje jego wykonanie?

Antybiogram – co to jest i ile kosztuje jego wykonanie?

Rzekomobłoniaste zapalenie jelit występuje podczas antybiotykoterapii lub po jej zakończeniu.

Rzekomobłoniaste zapalenie jelit – objawy, leczenie i zapobieganie chorobie

Krople do nosa / istock

Krople do nosa, stosowane przez wielu z nas, wycofane z obrotu. Powodem potencjalne wystąpienie wady jakościowej

buteleczki leków na taśmie produkcyjnej

GIF wycofał z obrotu trzy serie popularnego leku na infekcje wirusowe. Powodem jest… brak skuteczności działania

Grypa typu B - objawy, charakterystyka

Grypa typu B – przyczyny, objawy i leczenie

Infekcje dróg oddechowych - jak leczyć i rozpoznać ich rodzaje?

Infekcje dróg oddechowych – jak leczyć i rozpoznać ich rodzaje?

Zapalenie gardła u dziecka – objawy, domowe sposoby i leczenie

Zapalenie gardła u dziecka – objawy, domowe sposoby i leczenie

szczepionka

Czy szczepionka przeciw grypie sprawi, że uzyskasz pozytywny wynik testu na koronawirusa? Specjaliści weryfikują bzdury

Koronawirus to nie grypa / istock

COVID-19 to nie grypa! Jakie są różnice pomiędzy tymi chorobami?

Nietolerancja histaminy - jakie są objawy i czym jest histamina?

Nietolerancja histaminy – jakie są objawy i czym jest histamina?

4 powody, dla których należy zrezygnować z treningu

4 powody, dla których należy zrezygnować z treningu

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Napoje i leki, których nie powinno się łączyć oraz takie, które warto

Napoje i leki, których nie powinno się łączyć oraz takie, które warto. Sprawdź, czy nie popełniasz błędu!

Złote mleko (z kurkumą)

Złote mleko – sprawdź przepisy na mleko z kurkumą i ich właściwości

kobieta wycierająca nos

Masz te objawy? To może być coś więcej niż zwykłe przeziębienie

Koronawirus a grypa - różnice i podobieństwa

Koronawirus czy grypa?  Różnice i podobieństwa wyjaśnia lekarka

Najpopularniejsze

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?