Przejdź do treści

Szczepionka na gruźlicę wciąż potrzebna i obowiązkowa

szczepionka
Szczepionka na gruźlicę wciąż potrzebna i obowiązkowa Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
szczupła dziewczyna
Chudnięcie – ile można zdrowo chudnąć? Jem i chudnę – przyczyny
cienie pod oczami
Worki i cienie pod oczami ‒ jak się ich pozbyć? Pomóc mogą domowe sposoby
Bóle menstruacyjne - jak sobie z nimi poradzić? Podpowiada fizjoterapeutka Magdalena Mikołajczyk
Bóle menstruacyjne – jak sobie z nimi poradzić? Podpowiada fizjoterapeutka Magdalena Mikołajczyk
Dlaczego wypadają ci włosy i jak temu zaradzić? Wyjaśnia trycholożka Marta Klowan
Dlaczego wypadają ci włosy i jak temu zaradzić? Wyjaśnia trycholożka Marta Klowan
Kolacja - jeść, czy nie?/iStock
Co z tą kolacją? Jeść, czy nie jeść? A jeśli jeść, to o której?

Gruźlica to choroba zakaźna przenoszona drogą oddechową (wraz z wydychanym przez osobę zakażoną powietrzem) wywołana przez bakterie – prątki gruźlicy. Choć gruźlica kojarzy się przede wszystkim z chorobą płuc, to tak naprawdę zakażenie może objąć cały organizm. Wtedy mówimy o postaci tzw. rozsianej. Skutkami choroby mogą być poważne uszkodzeniami miąższu płuc i niewydolność oddechowa, ale także zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych.

Jak chronić się przed gruźlicą? Kiedy i po co podawać szczepionkę przeciw gruźlicy? Wyjaśnia lekarz pediatra Edyta Giżyńska-Roman

Jak często występuje gruźlica?

Gruźlica, ze względu na powszechnie stosowane szczepienia, jest w Polsce chorobą rzadką. Jej występowanie wciąż plasuje się jednak na średnim poziomie, w porównaniu do innych krajów rozwiniętych. W Polsce, w 2018 roku zapadalność wynosiła 14,3 przypadków na 100 tysięcy ludności (łącznie 5487 przypadków), podczas, gdy w Niemczech zapadalność to 5,3 na 100 tysięcy.

– W krajach, gdzie nie obserwuje się zachorowań odstąpiono od szczepień. Są to głownie kraje zachodnie. Większość krajów „bloku wschodniego” nadal obowiązują szczepienia – stwierdza lekarz pediatra Edyta Giżyńska-Roman.

Lekarz bada chorą na gruźlicę kobietę

Nie wszystkie osoby zakażone muszą zachorować na ostrą postać gruźlicy. U części osób zakażenie przechodzi w formę „drzemiącą” i nie daje żadnych objawów. Niestety takie osoby także zakażają, a choroba może obudzić się w niesprzyjających okolicznościach (np. choroby przewlekłe, leczenie hamujące aktywność układu odpornościowego tzw. immunosupresyjne).

Co zawiera szczepionka na gruźlicę?

Szczepionka na gruźlicę (inaczej szczepionka BCG) zawiera żywe, ale pozbawione zjadliwości prątki gruźlicy bydlęcej. BCG to skrót od Bacillus Calmette-Guérin, bacillus to prątki, a Calmette-Guérin to nazwiska twórców szczepionki.

Szczepienie wywołuje aktywność układu odpornościowego i wytworzenie odporności, tak, jak to się dzieje w przypadku zakażenia. Jednak po podaniu szczepionki na gruźlicę nie obserwuje się groźnych powikłań chorobowych. Osoby zaszczepione nie zarażają prątkami gruźlicy.

Mężczyzna trzyma się za klatkę piersiową, przstawia chusteczkę do ust i mocno kaszle

Kiedy podawać szczepienie na gruźlicę?

W Polsce szczepienie na gruźlicę jest obowiązkowe i w całości refundowane (bezpłatne). Podaje się je noworodkom przed wyjściem ze szpitala po porodzie. W praktyce szczepienie ma miejsce w pierwszych 3 dobach życia.

– Tak wczesne szczepienia przede mają uchronić dziecko przed zachorowaniem (w 2015 roku w Polsce z powodu gruźlicy układu oddechowej zmarło 520 osób), a także przed koniecznością wykonania próby tuberkulinowej w przypadku opóźnionego szczepienia. Taka próba ma nam pokazać czy dziecko nie miało przed szczepieniem kontaktu z chorym i nie uległo zakażeniu – tłumaczy lekarz pediatra Edyta Giżyńska-Roman.

Szczepionkę podaję się śródskórnie, w ramię, wystarczy jedna dawka. Nie podaje się dawek przypominających.

Szczepionka na gruźlicę dla dorosłych

W Polsce nie podaje się szczepienia przeciw gruźlicy dorosłym. Jeśli dziecko nie zostało zaszczepione w szpitalu to szczepienie powinno odbyć się w 1. roku życia, nie później jednak niż do 15. roku życia.

Kasia Woźniak z ulotkami o szczepionkach

Jak długo działa szczepionka na gruźlicę?

Nie ma jednoznacznych danych mówiących o czasie trwania okresu ochronnego. Dane sugerują, że może on wynosić od 10 do 15 lat.  Szczepionka przeciw gruźlicy dobrze chroni przed najcięższymi, rozsianymi postaciami gruźlicy czy przed gruźliczym zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych.

– Ze względu na brak trwałej skuteczności szczepienia po kontakcie z osobą „prątkującą” (zarażającą) konieczna jest diagnostyka zakażenia. Wykonujemy między innymi próbę tuberkulinową, RTG klatki piersiowej czy posiew z popłuczyn żołądkowych – tłumaczy Edyta Giżyńska-Roman.

Skuteczność szczepienia przeciw postaci płucnej jest niska, ale obecnie możliwe jest całkowite wyleczenie. Szczepienie znacząco zmniejsza jednak ryzyko zachorowania na postać płucną.

Gojenie miejsca szczepienia

Kilka dni po szczepieniu, w miejscu ukłucia pojawia się zaczerwienienie i grudka. Po około 2-5 tygodniach na szczycie grudki powstaje pęcherz z ropą w środku. To prawidłowy odczyn po szczepieniu. Następnie pęcherz pęka, powstaje strup, który schnie i odpada (po 8-10 tygodniach). W jego miejscu najczęściej powstaje niewielka blizna.

zastrzyk

Kto nie powinien się szczepić?

Szczepienia przeciwko gruźlicy nie podaje się:

  • noworodkom matek chorych na gruźlicę,
  • noworodkom zakażonym wirusem HIV,
  • dzieciom z zaburzeniami odporności,
  • dzieciom, które chorowały na gruźlicę.

– Dzieci z porodu wcześniaczego możemy szczepić przeciw gruźlicy szczepionką BCG w momencie uzyskania przez dziecko masy ciała równej lub wyższej niż 2000 g, przy stabilnym stanie klinicznym. Szczepienie wykonuje się trakcie pobytu w szpitalu lub w dniu wypisania z oddziału noworodkowego. Jeżeli w czasie pobytu szpitalnego nie wykonano szczepienia BCG, należy je przeprowadzić w ciągu 1. roku życia – wyjaśnia lekarz pediatra Edyta Giżyńska-Roman.

Przeciwwskazaniem do szczepienia jest także aktywna infekcja bakteryjna/wirusowa oraz alergia na którykolwiek składnik szczepionki BCG.

szczepienie

Powikłania

Opisany wcześniej odczyn ropny na skórze jest zjawiskiem prawidłowym. Czasem zdarza się także, że u niektórych dzieci przez okres kilku miesięcy po szczepieniu obserwuje się powiększenie węzłów chłonnych pod pachą po stronie szczepienia. Co powinno wzbudzić niepokój? Skonsultuj się z lekarzem, jeśli obserwujesz:

  • silne powiększenie węzłów chłonnych po pachą po stronie szczepienia,
  • intensywny wyciek ropny,
  • wysoką gorączkę.

Najcięższe odczyny poszczepienne obserwuje się u dzieci z zaburzenia odporności, które ciężko jest potwierdzić w pierwszych dniach życia. To właśnie z tego powodu istotna jest uważna klasyfikacja dziecka przed szczepieniem.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

szczepionka na grypę

Ograniczenia w zapisywaniu i wydawaniu szczepionek przeciw grypie na jednego pacjenta

Szczepionka przeciw grypie

Interwencja Hello Zdrowie: szczepienia na grypę dla seniorów 75+ są bezpłatne!

Szczepionka na COVID-19

Prawie połowa Polaków nie chce się szczepić przeciwko COVID-19. Podobnie sceptyczni jedynie Węgrzy i Rosjanie

Szczepionki

W których krajach jest najwięcej antyszczepionkowców? Jak na ich tle wypada Polska?

Obowiązkowe szczepienie dzieci przeciwko rotawirusom? Tego chce Ministerstwo Zdrowia

Dziecko płaczące z powodu gorączki przy ząbkowaniu

Gorączka u dziecka – przyczyny. Jak zbić gorączkę?

Dwie nowe szczepionki na grypę na liście leków refundowanych

Dwie nowe szczepionki na grypę na liście leków refundowanych

„Pandemia nie zamierza zniknąć. Trzeba się zaszczepić przeciw grypie. To bardzo poważna, ciężka choroba, która może nam zabrać zdrowie na zawsze, albo i życie” – mówi prof. Adam Antczak

Szczepienia

„Szczepienia chronią nas i nasze rodziny”. Rekomendacje GIS dotyczące szczepień przeciw grypie

Chcesz zaszczepić się na grypę? Mamy listę szczepionek 2020/2021 i wiemy, kiedy będą dostępne na rynku

Zaszczep psa z myślą o bezpieczeństwie ludzi! Mama i stetoskop apeluje o rozsądek

Zaszczep psa z myślą o bezpieczeństwie ludzi! Lekarka apeluje o rozsądek

Komórki pamięci immunologicznej a szczepienia. Czy komórki pamięci mogą się „zresetować”?

Szczepionka

Szczepionka na koronawirusa. Jest sukces! Wszyscy pacjenci wytworzyli przeciwciała

Kobieta w lesie

Kleszczowe zapalenie mózgu – jak się objawia, czym jest spowodowane, jak wygląda leczenie?

Szczepionka

Szczepionka na gruźlicę może uchronić nas przed koronawirusem?

Janina Ochojska / PIOTR ANDRZEJCZAK/MWMEDIA

Janina Ochojska w liście do Andrzeja Dudy: „Jeśli ma pan wątpliwości co do skuteczności szczepionek, to możemy porozmawiać”

Andrzej Duda / prezydent.pl

Prezydent Andrzej Duda nominowany do Biologicznej Bzdury Roku 2020. Podczas debaty mówił o szczepionce, która nie istnieje

Czy rtęć w szczepionkach jest szkodliwa?

Rtęć w szczepionkach – po co? Szkodliwość szczepionek z rtęcią

Koronawirus w Polsce. WUM: tylko co trzeci Polak skorzystałby ze szczepionki przeciw COVID-19

WUM: tylko co trzeci Polak skorzystałby ze szczepionki przeciw COVID-19

Szczepienia noworodka - kiedy są wykonywane?

Szczepienia noworodka. Pierwsze szczepienie dziecka – kiedy?

Szczepienie na grypę

Grypa – jak są jej objawy? Jak wygląda leczenie i jakie są powikłania?

kobieta w ciąży

Czy warto szczepić się przeciw krztuścowi w ciąży? Dr Michał Strus odpowiada

Szczepionka DTP (błonica, krztusiec, tężec) - informacje, przeciwwskazania i efekty uboczne

Szczepionka DTP (błonica, krztusiec, tężec) – informacje, przeciwwskazania i efekty uboczne

szczepionka

Czy szczepionka przeciw grypie sprawi, że uzyskasz pozytywny wynik testu na koronawirusa? Specjaliści weryfikują bzdury

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?