Przejdź do treści

Szczepionka na gruźlicę wciąż potrzebna i obowiązkowa

szczepionka
Szczepionka na gruźlicę wciąż potrzebna i obowiązkowa Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Joanna Jaworska
3 najważniejsze zasady treningu dla osób z insulinoopornością. Wyjaśnia Joanna Jaworska [WIDEO]
Kobieta i mężczyzna przytulają się
Usłyszałaś od ginekologa, żeby przed seksem napić się lampki wina, żeby nie bolało? Pani Fizjotrener: to nie jest ból, na który możesz się godzić
San Marino
San Marino oferuje turystom szczepionkę wliczoną w koszty pobytu. Jest jeden haczyk
Szczepionki
Kolejny kraj wycofuje dwie szczepionki na COVID-19. Powodem są przypadki zakrzepów u zaszczepionych
Polekowe uszkodzenie wątroby – przyczyny i leczenie

Gruźlica to choroba zakaźna przenoszona drogą oddechową (wraz z wydychanym przez osobę zakażoną powietrzem) wywołana przez bakterie – prątki gruźlicy. Choć gruźlica kojarzy się przede wszystkim z chorobą płuc, to tak naprawdę zakażenie może objąć cały organizm. Wtedy mówimy o postaci tzw. rozsianej. Skutkami choroby mogą być poważne uszkodzeniami miąższu płuc i niewydolność oddechowa, ale także zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych.

Jak chronić się przed gruźlicą? Kiedy i po co podawać szczepionkę przeciw gruźlicy? Wyjaśnia lekarz pediatra Edyta Giżyńska-Roman

Jak często występuje gruźlica?

Gruźlica, ze względu na powszechnie stosowane szczepienia, jest w Polsce chorobą rzadką. Jej występowanie wciąż plasuje się jednak na średnim poziomie, w porównaniu do innych krajów rozwiniętych. W Polsce, w 2018 roku zapadalność wynosiła 14,3 przypadków na 100 tysięcy ludności (łącznie 5487 przypadków), podczas, gdy w Niemczech zapadalność to 5,3 na 100 tysięcy.

– W krajach, gdzie nie obserwuje się zachorowań odstąpiono od szczepień. Są to głownie kraje zachodnie. Większość krajów „bloku wschodniego” nadal obowiązują szczepienia – stwierdza lekarz pediatra Edyta Giżyńska-Roman.

Lekarz bada chorą na gruźlicę kobietę

Nie wszystkie osoby zakażone muszą zachorować na ostrą postać gruźlicy. U części osób zakażenie przechodzi w formę „drzemiącą” i nie daje żadnych objawów. Niestety takie osoby także zakażają, a choroba może obudzić się w niesprzyjających okolicznościach (np. choroby przewlekłe, leczenie hamujące aktywność układu odpornościowego tzw. immunosupresyjne).

Co zawiera szczepionka na gruźlicę?

Szczepionka na gruźlicę (inaczej szczepionka BCG) zawiera żywe, ale pozbawione zjadliwości prątki gruźlicy bydlęcej. BCG to skrót od Bacillus Calmette-Guérin, bacillus to prątki, a Calmette-Guérin to nazwiska twórców szczepionki.

Szczepienie wywołuje aktywność układu odpornościowego i wytworzenie odporności, tak, jak to się dzieje w przypadku zakażenia. Jednak po podaniu szczepionki na gruźlicę nie obserwuje się groźnych powikłań chorobowych. Osoby zaszczepione nie zarażają prątkami gruźlicy.

Mężczyzna trzyma się za klatkę piersiową, przstawia chusteczkę do ust i mocno kaszle

Kiedy podawać szczepienie na gruźlicę?

W Polsce szczepienie na gruźlicę jest obowiązkowe i w całości refundowane (bezpłatne). Podaje się je noworodkom przed wyjściem ze szpitala po porodzie. W praktyce szczepienie ma miejsce w pierwszych 3 dobach życia.

– Tak wczesne szczepienia przede mają uchronić dziecko przed zachorowaniem (w 2015 roku w Polsce z powodu gruźlicy układu oddechowej zmarło 520 osób), a także przed koniecznością wykonania próby tuberkulinowej w przypadku opóźnionego szczepienia. Taka próba ma nam pokazać czy dziecko nie miało przed szczepieniem kontaktu z chorym i nie uległo zakażeniu – tłumaczy lekarz pediatra Edyta Giżyńska-Roman.

Szczepionkę podaję się śródskórnie, w ramię, wystarczy jedna dawka. Nie podaje się dawek przypominających.

Szczepionka na gruźlicę dla dorosłych

W Polsce nie podaje się szczepienia przeciw gruźlicy dorosłym. Jeśli dziecko nie zostało zaszczepione w szpitalu to szczepienie powinno odbyć się w 1. roku życia, nie później jednak niż do 15. roku życia.

Kasia Woźniak z ulotkami o szczepionkach

Jak długo działa szczepionka na gruźlicę?

Nie ma jednoznacznych danych mówiących o czasie trwania okresu ochronnego. Dane sugerują, że może on wynosić od 10 do 15 lat.  Szczepionka przeciw gruźlicy dobrze chroni przed najcięższymi, rozsianymi postaciami gruźlicy czy przed gruźliczym zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych.

– Ze względu na brak trwałej skuteczności szczepienia po kontakcie z osobą „prątkującą” (zarażającą) konieczna jest diagnostyka zakażenia. Wykonujemy między innymi próbę tuberkulinową, RTG klatki piersiowej czy posiew z popłuczyn żołądkowych – tłumaczy Edyta Giżyńska-Roman.

Skuteczność szczepienia przeciw postaci płucnej jest niska, ale obecnie możliwe jest całkowite wyleczenie. Szczepienie znacząco zmniejsza jednak ryzyko zachorowania na postać płucną.

Gojenie miejsca szczepienia

Kilka dni po szczepieniu, w miejscu ukłucia pojawia się zaczerwienienie i grudka. Po około 2-5 tygodniach na szczycie grudki powstaje pęcherz z ropą w środku. To prawidłowy odczyn po szczepieniu. Następnie pęcherz pęka, powstaje strup, który schnie i odpada (po 8-10 tygodniach). W jego miejscu najczęściej powstaje niewielka blizna.

zastrzyk

Kto nie powinien się szczepić?

Szczepienia przeciwko gruźlicy nie podaje się:

  • noworodkom matek chorych na gruźlicę,
  • noworodkom zakażonym wirusem HIV,
  • dzieciom z zaburzeniami odporności,
  • dzieciom, które chorowały na gruźlicę.

– Dzieci z porodu wcześniaczego możemy szczepić przeciw gruźlicy szczepionką BCG w momencie uzyskania przez dziecko masy ciała równej lub wyższej niż 2000 g, przy stabilnym stanie klinicznym. Szczepienie wykonuje się trakcie pobytu w szpitalu lub w dniu wypisania z oddziału noworodkowego. Jeżeli w czasie pobytu szpitalnego nie wykonano szczepienia BCG, należy je przeprowadzić w ciągu 1. roku życia – wyjaśnia lekarz pediatra Edyta Giżyńska-Roman.

Przeciwwskazaniem do szczepienia jest także aktywna infekcja bakteryjna/wirusowa oraz alergia na którykolwiek składnik szczepionki BCG.

szczepienie

Powikłania

Opisany wcześniej odczyn ropny na skórze jest zjawiskiem prawidłowym. Czasem zdarza się także, że u niektórych dzieci przez okres kilku miesięcy po szczepieniu obserwuje się powiększenie węzłów chłonnych pod pachą po stronie szczepienia. Co powinno wzbudzić niepokój? Skonsultuj się z lekarzem, jeśli obserwujesz:

  • silne powiększenie węzłów chłonnych po pachą po stronie szczepienia,
  • intensywny wyciek ropny,
  • wysoką gorączkę.

Najcięższe odczyny poszczepienne obserwuje się u dzieci z zaburzenia odporności, które ciężko jest potwierdzić w pierwszych dniach życia. To właśnie z tego powodu istotna jest uważna klasyfikacja dziecka przed szczepieniem.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

kobieta po szczepieniu na covid

Skutki uboczne szczepionek na COVID-19 – które występują najczęściej? Porównanie

Kobieta

Gdzie są wolne terminy na szczepienie? Rząd udostępnił mapę z danymi

Szczepienia przeciw COVID-19 dostępne dla dzieci w kolejnym kraju. FDA dopuściła tam podawanie jednej ze szczepionek już 12-latkom

Kolejny kraj wprowadza szczepienia przeciw COVID-19 dla dzieci. Szczepionkę mogą przyjąć już 12-latkowie

Będą krótsze przerwy pomiędzy dawkami przeciw COVID-19

Szybciej przyjmiemy drugą dawkę szczepionki przeciw COVID-19. Duża zmiana czeka też ozdrowieńców

Unia Europejska nie przedłużyła kontraktu z AstraZeneką. Za to jest nowe, duże zamówienie od innego dostawcy

Unia Europejska nie przedłużyła kontraktu z AstraZeneką. „Obserwujemy sytuację”

EMA wydała oświadczenie ws. szczepionki Johnson & Johnson. Mają zmienić się zalecenia na ulotce preparatu

EMA wydała oświadczenie ws. szczepionki Johnson & Johnson. Mają zmienić się zalecenia na ulotce preparatu

Chińska szczepionka przeciw COVID-19 została zatwierdzona przez WHO

Chińska szczepionka przeciw COVID-19 została zatwierdzona przez WHO

Kobieta

Jak wygląda kwestia szczepień na COVID-19 u ozdrowieńców? Wyjaśnia prawniczka

Szczepionka przeciw COVID-19 dopuszczona dla dzieci. Jednak na razie zgoda dotyczy tylko jednego kraju i jednego preparatu

Szczepionka przeciw COVID-19 dopuszczona dla dzieci. Zgoda dotyczy tylko jednego kraju i jednego preparatu

Zaszczepiłaś się przeciw COVID-19? Eksperci ostrzegają: nie publikuj zdjęcia zaświadczenia w mediach społecznościowych

Zaszczepiłaś się przeciw COVID-19? Eksperci ostrzegają: nie publikuj zdjęcia zaświadczenia w mediach społecznościowych

Czy po szczepionce przeciw COVID-19 można pić alkohol? Brytyjscy eksperci nie mają wątpliwości

Czy po szczepionce przeciw COVID-19 można pić alkohol? Brytyjscy eksperci nie mają wątpliwości

Szczepionka

Dania wycofuje preparat Johnson & Johnson z programu szczepień

Mężczyzna otrzymuje szczepionkę

Szczepienia na COVID-19 w zakładach pracy. Ruszyła rejestracja

Jak zaszczepić się na COVID-19? Poradnik

"Wrzucamy wyższy bieg w programie szczepień" - zadeklarował premier. W majówkę zaszczepimy się bez umawiania wizyty w mobilnym kontenerze

„Wrzucamy wyższy bieg w programie szczepień” – zadeklarował premier. W majówkę zaszczepimy się bez umawiania wizyty w mobilnym kontenerze

Jedna, dwie czy trzy dawki? A może bezobjawowe przejście COVID-19? Co nas chroni przed koronawirusem?

Jedna, dwie czy trzy dawki? A może bezobjawowe przejście COVID-19? Co nas chroni przed koronawirusem?

Szczepienie

Politico: szczepionka Novavax na COVID-19 może wkrótce stać się „znaczącym graczem”

Kobieta w ciąży

Ciąża zwiększa ryzyko powikłań COVID-19 u kobiet i ich dzieci

Zapalenie mięśnia sercowego po szczepionce Pfizera? Zbada to Izrael

Zapalenie mięśnia sercowego po szczepionce Pfizera? Zbada to Izrael

Nie ma dowodów na to, że szczepionki Moderny i Pfizera są niebezpieczne dla kobiet w ciąży – tak mówią wyniki nowego badania

Szczepionki mRNA na COVID-19 bezpieczne dla kobiet w ciąży? Opublikowano pierwsze tak duże badanie na ten temat

Ile osób w Polsce zmarło po szczepionce na COVID-19? U ilu wystąpiła zakrzepica? Znamy najnowsze dane

W Polsce i Meksyku znaleziono fałszywe szczepionki Pfizera. Rzecznik koncernu: zdajemy sobie sprawę, że w obecnej sytuacji może dojść do zwiększonej liczby oszustw

W Polsce i Meksyku znaleziono fałszywe szczepionki Pfizera. Rzecznik koncernu: zdajemy sobie sprawę, że w obecnej sytuacji może dojść do zwiększonej liczby oszustw

Lekarka ze szczepionką

Niewykorzystane szczepionki przeciw COVID-19 mogą być podane chętnym! Zmiany w rozporządzeniu

„Do 9 maja już wszyscy chętni dorośli Polacy będą mieli wystawione e-skierowania” – przekonuje Michał Dworczyk. Sprawdź, kiedy przyjdzie pora na twój rocznik

Nowy harmonogram szczepień. „Do 9 maja wszyscy chętni dorośli Polacy będą mieli wystawione e-skierowania” – przekonuje Michał Dworczyk

Najpopularniejsze

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?