Badania moczu

Badanie ogólne moczu to podstawowe badanie laboratoryjne stosowane w diagnostyce. Jego poszerzeniem jest badanie bakteriologiczne (posiew moczu) na obecność bakterii wywołujących zakażenie dróg moczowych. Badanie moczu znalazło zastosowanie w profilaktyce i diagnostyce wielu schorzeń. Regularnie wykonuje się badanie moczu w ciąży.

Jeśli wykonujemy badanie mikrobiologiczne moczu lub ogólne badanie moczu, wyniki zwykle dostępne są tego samego lub następnego dnia. Warto wiedzieć, co może wykryć badanie moczu, a także ile kosztuje badanie ogólne moczu, a ile posiew. Od rodzaju badania zależy to, ile moczu na badanie będziemy potrzebować.

Co wykrywa badanie moczu? Rodzaje badań

Badanie laboratoryjne moczu obejmuje trzy rodzaje badań:

  • ogólne badanie moczu (analiza fizykochemiczna i badanie mikroskopowe osadu);
    • posiew moczu (badanie bakteriologiczne z antybiogramem);
  • badanie z dobowej zbiórki moczu.

Niektóre parametry moczu można samodzielnie ocenić przy pomocy dostępnych w aptece pasków testowych do badania moczu. Należy jednak pamiętać, że nie jest to szczegółowe badanie moczu i może mieć charakter wyłącznie orientacyjny.

Ogólne badanie moczu ocenia materiał pod kątem cech fizykochemicznych oraz obecności wałeczków lipidowych, erytrocytów, leukocytów, nabłonków płaskich itp. Podstawowe badanie moczu zlecane jest w pierwszej kolejności jako badanie profilaktyczne i diagnostyczne, gdyż daje szybką informację o tym, czy organizm ludzki funkcjonuje prawidłowo. Badanie mikrobiologiczne moczu wykonuje się natomiast, gdy wynik ogólnego badania moczu odbiega od normy. Posiew moczu umożliwia identyfikację bakterii odpowiedzialnej za infekcję dróg moczowych i ocenia jej wrażliwość na antybiotyki i chemioterapeutyki.

Badanie krwi i moczu to ważne elementy diagnostyki, jednak nie są wystarczające do postawienia diagnozy w przypadku większości schorzeń.

Zobacz także: Wyniki badania moczu

Badanie moczu – jak się przygotować?

Dzień przed badaniem moczu należy zrezygnować ze współżycia seksualnego i powstrzymać się od intensywnego wysiłku fizycznego. Nie zaleca się zmieniać diety ani ilości przyjmowanych płynów przed badaniem. W momencie oddawania moczu należy zwrócić szczególną uwagę na higienę rąk oraz miejsc intymnych i nie dopuścić do zanieczyszczenia próbki moczu. Do pojemnika należy oddać mocz ze środkowego strumienia.

Jeśli nie zadbamy o właściwe przygotowanie do badania moczu, wyniki mogą nas wprowadzić w błąd. Pamiętajmy ponadto, że nie jest zalecane badanie moczu podczas okresu.

Zobacz także: Jak przygotować się do badania moczu?

Przechowywanie moczu przed badaniem

Mocz do badania ogólnego należy oddać do specjalnego pojemnika, dostępnego w każdej aptece. Pamiętajmy, że pojemnik na badanie moczu z posiewem musi być jałowy (sterylny), w  przypadku ogólnego badania nie musi być spełniać wymogów jałowości.

Ważne jest właściwe przechowywanie moczu przed badaniem. Zaleca się oddanie próbki moczu do punktu badań bezpośrednio po jej przygotowaniu. Jeśli lekarz zlecił badanie mikrobiologiczne moczu, próbkę można dostarczyć w czasie do 2-3 godzin od pobrania, pod warunkiem przechowywania jej w obniżonej temperaturze (w lodówce). Kolejną możliwością jest oddanie moczu na specjalne podłoże transportowo-wzrostowe, które należy dostarczyć do laboratorium w ciągu 24 godzin.

Badanie moczu – ile ml moczu potrzeba?

W przypadku gdy lekarz zlecił badanie mikrobiologiczne moczu, zaleca się przygotować próbkę o objętości 10-20 ml, choć w praktyce wystarczy kilka mililitrów. Większą próbkę, tj. 50-100 ml moczu należy przygotować, gdy wykonuje się badanie ogólne moczu lub dobowe badanie moczu.

Zobacz także: Ile ml moczu potrzeba do badania?

Badanie moczu u dziecka

Badanie moczu u dziecka wymaga przygotowania próbki moczu o objętości 10-20 ml. Warto jednak pamiętać, że niektóre punkty badań przyjmują nawet 5 ml moczu. Badanie moczu u niemowlaka sprawia największą trudność z uwagi na kłopotliwe oddawanie moczu do pojemnika. W tym przypadku mocz pobiera się do specjalnego plastikowego woreczka, który umieszcza się w pieluszce dziecka.

Badanie moczu – normy pH

Do najpopularniejszych domowych testów diagnostycznych należy badanie pH moczu, które umożliwia ocenę równowagi kwasowo-zasadowej organizmu, wskazuje na możliwość zakażenia dróg moczowych lub występowania schorzeń nerek i wątroby. W badaniu pH moczu wykorzystuje się zwykle paski lakmusowe, które po zanurzeniu w moczu przyjmują barwę wskazującą na odczyn moczu. Badanie jest szybkie i proste do wykonania. Mocz człowieka zdrowego ma pH lekko kwaśne, natomiast w przypadku dzieci odczyn bywa lekko zasadowy.

Ile kosztuje badanie moczu na posiew, a ile badanie ogólne?

Osoby ubezpieczone mają prawo do bezpłatnego wykonania badania moczu (zarówno badania ogólnego, jak i posiewu moczu z antybiogramem). Refundowane jest ilościowe badanie białka w moczu, a także ocena moczu pod kątem zawartości glukozy, wapnia i amylazy. Ubezpieczenie obejmuje także bezpłatne badanie moczu w ciąży, pod warunkiem że lekarz zlecający analizę ma podpisany kontrakt z NFZ.

W przypadku, gdy bez skierowania wykonujemy badanie moczu, cena może sięgać od kilku do kilkudziesięciu złotych. Badanie ogólne moczu jest znacznie tańsze niż szczegółowe badanie moczu z analizą bakteriologiczną. Za badanie pH moczu przy użyciu aptecznych pasków diagnostycznych trzeba zapłacić od kilku do kilkunastu złotych.

Zobacz także: Paski do badania moczu

Najnowsze