Cytologia

Badanie cytologiczne ma na celu wczesne wykrycie zmian przedrakowych, które mogą prowadzić do rozwoju nowotworu szyjki macicy. Nie wymaga specjalnego przygotowania, choć należy wstrzymać się od współżycia na 24 godziny przed wizytą u lekarza.

Cytologia to badanie mające na celu wczesne wykrycie i diagnozę zmian w szyjce macicy, w tym przede wszystkim zmian przedrakowych i rakowych. Badanie cytologiczne jest wykonywane podczas badania ginekologicznego raz na 3 lata, chyba że istnieją indywidualne wskazania do częstszego wykonania tego badania.

Po co wykonywać cytologię?

Cytologia jest powszechnie wykonywanym badaniem u kobiet, które powinny regularnie odbywać wizyty u ginekologa, szczególnie po rozpoczęciu współżycia. Wiele zmian, które w efekcie mogą przekształcać się w nowotworowy, nie dają objawów klinicznych. Ponadto nawet zmiany nowotworowe dają objawy dopiero w stadium znacznego zaawansowania. Badanie cytologiczne ma na celu wykrycie wszelkich zmian w szyjce macicy, które są potencjalnie niebezpieczne. Cytologia jest testem przesiewowym, mającym na celu wychwycić zmiany przedrakowe, które w efekcie mogą przekształcić się w raka szyjki macicy. Ponadto cytologia jest wykonywana jest kontrolnie i pozwala na obserwację danych zmian. Niektóre z nich bowiem mogą ulec samoistnemu cofnięciu bez jakichkolwiek interwencji.

Jako bezpośrednią przyczynę raka szyjki macicy uznaje się zakażenie onkogennym typem wirusa HPV (wirusa brodawczaka ludzkiego), który jest przenoszony drogą płciową. Zakażenie HPV może ulec samoistnemu ustąpieniu, jak również może dojść do powstawania zmian w szyjce macicy i transformacji nowotworowej. Wczesne wykrycie zakażenia HPV i zmian w szyjce macicy pozwala na szybką interwencję i uniknięcie przejścia stanu przedrakowego w nowotwór szyjki macicy. Nie ma reguły co do czasu w jakim może dojść do powstania zmian, dlatego też badanie cytologiczne musi być wykonywane regularnie. Mimo że nie pozwala na wykrycie wirusa, to jednak wynik świadczący o obecności stanu zapalnego czy komórek atypowych, pozwala na podjęcie dalszych decyzji diagnostycznych i terapeutycznych.

Cytologia – kiedy wykonywać badanie i ile kosztuje?

Program badań przesiewowych określa kiedy najlepiej zrobić cytologię wykonywanie badań cytologicznych powinno odbywać się co 3 lata u kobiet pomiędzy 25 a 59 rokiem życia. Mimo braku podjęcia aktywności seksualnej, należy pierwsze badanie wykonać najpóźniej w 25. roku życia. Średnia wieku rozpoczęcia współżycia w społeczeństwie uległa znacznemu obniżeniu, dlatego też młode kobiety powinny pamiętać, by najpóźniej po 3 latach od pierwszego stosunku zgłosić się na badanie ginekologiczne i cytologiczne. W powyższym przedziale wiekowym, raz na 3 lata, przysługuje darmowe badanie cytologiczne. Zaleca się jednak częstsze kontrole (raz na rok) ze względu na to, że czas rozwoju zmian przedrakowych jest różny i  3-letni odstęp pomiędzy badaniami może okazać się zbyt długi. Jeśli kolejne badania cytologiczne wykonywane raz w roku nie wykażą żadnych istotnych odchyleń, tym samym można powrócić do wykonywania badań raz na 3 lata. Częstsze kontrole, wykonywane prywatnie są jednak płatne. Koszt waha się w zależności od kliniki od 30 – 60 zł, choć należy doliczyć dodatkowo koszty wizyty lekarskiej, czy badania ginekologicznego w zależności od indywidualnego cennika gabinetu.

Cytologia – jak przygotować się do badania?

Cytologia jest badaniem wykonywanym podczas badania ginekologicznego. Lekarz umieszcza specjalny wziernik w pochwie, następnie przy użyciu niewielkiej łopatki czy szczoteczki pobiera z powierzchni szyjki macicy próbkę komórek. Umieszcza je na szkiełku laboratoryjnym i przesyła do laboratorium celem wykonania badania mikroskopowego. Dlatego też badanie nie wymaga szczególnego przygotowania. Przed badaniem należy się podmyć, natomiast na 24 godziny przed badaniem warto powstrzymać się od współżycia.

Wynik badania cytologicznego

Jeśli wynik badania jest prawidłowy, kolejne badanie wykonuje się najpóźniej po 3 latach. Umiarkowany lub zły wynik cytologii obliguje do powtórzenia testu po 6-12 miesiącach. Jeśli budzi poważne wątpliwości, konieczne jest wykonanie kolposkopii, czyli wziernikowania pochwy, podczas którego za pomocą specjalnego kolposkopu lekarz bada powierzchnię szyjki macicy.

Wynik badania cytologicznego, określany jako nieprawidłowy, pozwala na wykrycie następujących zmian:

  • ASCUS (atypical squamosus cells of undetermined significance) – atypowe komórki nabłonka płaskiego o nieokreślonym znaczeniu;
  • AGUS (atypical glandular cells of undetermined significance) – atypowe komórki nabłonka gruczołowego o nieokreślonym znaczeniu;
  • LSIL (low grade squamosus intraepithelial lesion) – zmiany o charakterze śródnabłonkowej neoplazji małego stopnia,
  • HSIL (high grade squamosus intraepithelial lesion) – zmiany o charakterze śródnabłonkowej neoplazji dużego stopnia.

Najnowsze