Mononukleoza

Mononukleoza najczęściej dotyka dzieci i młodzież. Przechorowanie oznacza nabycie odporności na całe życie, jednak chory pozostaje nosicielem wirusa EBV. Pierwsze objawy przypominają zwykłe przeziębienie, a samo leczenie sprowadza się do prowadzenia oszczędnego trybu życia, stosowania lekkostrawnej diety i łagodzenia objawów, takich jak ból gardła czy gorączka.

Mononukleoza zakaźna przebiega dość łagodnie u dzieci i młodzieży, ale nieco ciężej u dorosłych. Wywołuje ją wirus Epsteina-Barr, a pierwszymi objawami jest ogólne rozbicie, złe samopoczucie, ból gardła i głowy. Ze względu na bardzo niecharakterystyczne objawy, często mylona jest z grypą lub anginą.

Mononukleoza ‒ objawy choroby

Złe samopoczucie i objawy podobne jak w przypadku sezonowej grypy to bardzo często typowe pierwsze objawy mononukleozy zakaźnej. Przenoszony przez ślinę chorego wirus najczęściej atakuje dzieci w wieku przedszkolnym oraz młodzież. Pierwsze objawy mononukleozy zakaźnej u dzieci i dorosłych pojawiają się długo po tym, jak wirus wnika do ślinianek, gdzie intensywnie się namnaża. Czasem choroba zaczyna się niepozornie i ma łagodny przebieg, czasem bardziej przypomina anginę, ponieważ na migdałkach pojawia się charakterystyczny nalot. W tym przypadku chory bardzo często leczony jest właśnie na anginę.

Objawy mononukleozy zakaźnej mogą być jednak bardziej specyficzne, a należą do nich:

  • gorączka, dochodząca do 40 stopni, czasem utrzymująca się nawet do dwóch tygodni,
  • powiększenie węzłów chłonnych (szyja, pachy, pachwiny, żuchwa),
  • ból gardła, powiększone i pokryte nalotem migdałki,
  • powiększona wątroba i śledziona,
  • ból brzucha,
  • katar,
  • bóle mięśniowo-stawowe.

Około 10% chorych na mononukleozę obserwuje u siebie wystąpienie drobnej, nieswędzącej wysypki.

Zobacz także: Mononukleoza wysypka

Wirus EBV ‒ diagnostyka

Jeśli na podstawie objawów nie można stwierdzić jednoznacznie, że mononukleoza zakaźna dzieci spowodowana jest przez wirus EBV, zaleca się wykonanie podstawowych badań krwi. Jednym z nich jest morfologia, w której obserwuje się zwiększenie liczby białych krwinek. W rozmazie manualnym widoczny jest zwiększony odsetek limfocytów, a zmniejszenie liczby płytek krwi. Charakterystyczne dla mononukleozy są limfocyty atypowe, tzw. mononuklearne. Za pomocą testu szkiełkowego wykrywa się przeciwciała heterofilne, które świadczą o zakażeniu, ale nie pełnią funkcji ochronnej przed wirusem. Czasem zaleca się wykonanie badań na przeciwciała przeciw EBV w klasie IgG i IgM.

Odpowiedni test na mononukleozę jest często zalecany przez lekarzy w celu potwierdzenia diagnozy. Dodatkowe badania na mononukleozę to transaminazy ALT, ASP, których aktywność wzrasta na skutek uszkodzenia wątroby, co zdarza się podczas zachorowania na mononukleozę zakaźną.

Wirus Epstein-Barr ‒ jak leczyć?

Mononukleoza zakaźna u dzieci i u dorosłych nie powinna być leczona antybiotykami, ponieważ wywołuje ją wirus. Zastosowanie nieprawidłowego leczenia (wdrożenie antybiotyków, w szczególności amoksycyliny) może doprowadzić do pojawienia się na ciele swędzącej czerwonej wysypki. Również leki przeciwwirusowe nie zawsze sprawdzają się w przypadku “choroby pocałunku”. Możemy jednak pomóc organizmowi w uporaniu się z wirusem poprzez oszczędny tryb życia i odpoczynek. Leczenie mononukleozy powinno ograniczyć się do leżenia w łóżku, obniżaniu gorączki i przyjmowaniu dużej ilości płynów. Ból gardła i mięśni trzeba łagodzić lekami przeciwbólowymi i preparatami na gardło. Warto też wprowadzić lekkostrawną dietę.

Mononukleoza ‒ powikłania

Powikłania mononukleozy nie zdarzają się często, warto jednak mieć świadomość, na co należy zwrócić szczególną uwagę. Niepokoić może powiększona śledziona u dziecka czy dorosłego. Jeśli pojawi się intensywny ból w lewej górnej części brzucha, osłabienie, mdłości lub poty, należy brać pod uwagę pęknięcie śledziony. Jest to najpoważniejsze z możliwych powikłań zachorowania na wirus EBV. Chora śledziona może wymagać interwencji chirurgicznej. Uznaje się, że EBV jest wirusem onkogennym, predysponującym do wystąpienia chłoniaka Burkitta. Po przebyciu mononukleozy konieczne jest wykonanie badań kontrolnych (morfologia, próby wątrobowe). Trzeba pamiętać, że organizm potrzebuje czasu na regenerację, dlatego zaleca się stopniowy powrót do pełnej aktywności.

Mononukleoza a ciąża

Mononukleoza a ciąża z pewnością budzi niepokój ciężarnych, jednak nie wykazano, by miała wpływ na zdrowie dziecka. Przyszłe matki powinny zastosować się do zaleceń lekarskich i dużo odpoczywać. Przed planowanym zajściem w ciążę można wykonać badania potwierdzające przebycie choroby w przeszłości.

Mononukleoza ‒ ile trwa?

To ile trwa leczenie mononukleozy zakaźnej, zależy od natężenia objawów. Terapia trwa długo. Gorączka może utrzymywać się przez 2-3 tygodnie, a osłabienie i zmęczenie nasilają się w trzecim tygodniu trwania choroby i mogą towarzyszyć choremu jeszcze przez wiele dni. Przechorowanie daje trwałą odporność, ale wirus pozostaje w organizmie w stanie uśpienia.

Najnowsze