Rak kości

Rak kości to nowotwór złośliwy, który może lokalizować się w różnych miejscach szkieletu ludzkiego. Objawy wynikają zwykle z ucisku miejscowego spowodowanego przez masę guza. Rak kości może być przerzutem z innego obszaru ludzkiego ciała lub rozwijać się w kości pierwotnie.

Rokowanie raka kości oraz leczenie zależy od typu histologicznego guza określanego na podstawie biopsji oraz zaawansowania miejscowego widocznego w badaniach obrazowych. Leczenie raka kości opiera się na leczeniu chirurgicznym, radioterapii oraz chemioterapii.

Rak kości – objawy

Nowotwory złośliwe tkanki kostnej to bardzo różnorodna grupa. Najczęsciej występują w nich przerzuty z raków piersi, gruczołu krokowego, nerki oraz płuc. Raki lokalizujące się w kościach pierwotnie u dorosłych to bardzo mały odsetek, pierwotny rak kości u dzieci występuje częściej.

Najczęstszym pierwotnym rakiem kości jest mięsak kościopochodny, następnie mięsak Ewinga u młodzieży oraz mięsak wywodzący się z chrząstki u dorosłych. Zmiany najczęściej lokalizują się w obrębie kości długich, możliwe jest zajęcie kości kręgosłupa, miednicy.

Objawy raka kości związane są zazwyczaj ze wzrostem miejscowym patologicznej zmiany, która uciska okoliczne struktury.

Rak kości – objawy:

  • ból zlokalizowany w okolicy guza nasilający się głównie w nocy, często niereagujący na leczenie przeciwbólowe,
  • deformacja kości,
  • zaburzenia w poruszaniu się,
  • złamania patologiczne,
  • “maska zapalna” – obecność stanu zapalnego z podwyższoną temperaturą ciała,

W badaniach laboratoryjnych nie zawsze są obecne odchylenia. Rak kości a morfologia – badanie to nie jest specyficzne dla raka kości, na jego podstawie nie da się określić, czy dana osoba choruje na nowotwór. W niektórych przypadkach zachorowań na raka ocenia się poziom enzymów we krwi, które mogą odgrywać rolę w rokowaniu.

Rak kości udowej to najczęściej osteosarcoma – mięsak kościopochodny. Najczęstszą lokalizacją przerzutów nowotworowych jest kręgosłup. Rak kości kręgosłupa może być spowodowany także mięsakiem Ewinga. Objawy raka kości kręgosłupa mogą przebiegać w postaci zaburzeń czucia, ruchomości, dolegliwości bólowych spowodowanych uciskaniem nerwów rdzeniowych.

W przypadku raka kości piszczelowej objawy obejmują zaburzenia ruchomości, trudności w poruszaniu się, kuśtykanie spowodowane bólem. Jeśli chodzi o kości płaskie, a dokładniej o raka kości miednicy – objawy, które prezentuje najczęściej, to ból oraz wyczuwalna palpacyjnie zmiana.

Rak kości – rokowania, przyczyny

Prognoza wyleczenia raka kości zależy od wielu czynników. Rokowanie można w przybliżeniu określić na podstawie czynników ryzyka zachorowania oraz badań dodatkowych.

Rak kości – przyczyny:

  • szybki wzrost tkanki kostnej podczas wzrastania,
  • choroby kości,
  • predyspozycje genetyczne – zespół Li Fraumeni (wzrasta ryzyko zachorowania na różne nowotwory), zespół Wernera (zespół przedwczesnego starzenia się), choroba Pageta,
  • wcześniejsze istnienie zmian łagodnych,
  • choroby nowotworowe innych narządów przerzutujące do kości.

Rokowanie raka kości zależy w głównej mierze od rodzaju histologicznego guza. Najgorsze rokowanie mają raki najmniej zróżnicowane histologicznie.

Zdarza się, że po leczeniu następują wznowy, które można wykryć podczas rutynowych kontroli. Nawrót choroby dotyczy około 50% chorych. U wielu chorych udaje się jednak uzyskać całkowitą remisję.

Rak kości – leczenie

Leczenie raka kości ustala się na podstawie zaawansowania zmian, które można określić poprzez badania histopatologiczne i obrazowe. Zależnie od typu histologicznego guza, obecności przerzutów oraz wielkości guza dobiera się odpowiednie leczenie.

Rak kości – badania

  • badania obrazowe – rentgen zmienionej kości, a następnie tomografia komputerowa lub rezonans ogniska, rentgen klatki piersiowej w celu wykluczenia zmian w płucach, pozytonowa tomografia emisyjna (PET) w przypadku guza Ewinga,
  • biopsja z podejrzanej zmiany, na której podstawie lekarze patomorfolodzy określają zróżnicowanie tkankowe i typ nowotworu. Wskazaniem są zmiany podejrzane radiologicznie zaobserwowane w badaniach obrazowych. Biopsja decyduje o ostatecznym rozpoznaniu.

Leczenie w przypadku guzów pierwotnych opiera się na leczeniu radykalnym – chirurgicznym wycięciu zmiany. Wyjątkiem jest guz Ewinga, w którym podstawowe znaczenie ma chemioterapia oraz radioterapia, chirurgiczne leczenie ma znaczenie dodatkowe. W przypadku przerzutów raka do kręgosłupa wykorzystuje się bisfosfoniany hamujące resorpcję kości oraz napromienianie zmian.

Bardzo ważne jest leczenie objawowe raka kości. Wykorzystuje się w nim silne leki przeciwbólowe, które mają ograniczyć odczuwanie dolegliwości.