Przejdź do treści

Jak rozpoznać zawał i pomóc osobie, która go przechodzi? Poznaj porady ratownika medycznego!

Źródło: Gettyimages
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Owulacja - jakie objawy jej towarzyszą?
Owulacja – jakie objawy jej towarzyszą?
Anna Mucha
Anna Mucha: dziękujemy bohaterom, którzy narażają swoje zdrowie i życie, żeby to wszystko jeszcze mogło jakoś funkcjonować
Kosmetyki
Czytamy Etykiety apeluje: nie tylko w prima aprilis nie daj się nabrać! Portal zebrał najgorsze chwyty marketingowe na jednym opakowaniu
Jak wygląda przebieg i leczenie po operacji plastycznej?
Operacje plastyczne. Jak wygląda przebieg i leczenie po operacji plastycznej?
MCHC w morfologii - co oznacza obniżone lub podwyższone?
MCHC w morfologii – co oznacza obniżone lub podwyższone?

Ktoś obok ciebie nagle łapie się za klatkę piersiową, z trudem oddycha, skręca się z bólu, panikuje. To może się zdarzyć wszędzie ‒ w autobusie, w sklepie, na ulicy. Od twoich reakcji może zależeć jego życie!

Jakie są objawy ataku serca i co robić, a czego zdecydowanie nie, żeby pomóc drugiej osobie? Z pomocą ratownika radzimy, krok po kroku, jak się zachować. To ważne, bo liczy się każda minuta. Koniecznie przeczytajcie do końca!

 

Czym jest zawał serca?

Zawał serca (czy atak serca) to choroba niedokrwienna mięśnia sercowego. Tętnica wieńcowa doprowadza krew do serca. W wyniku jej zamknięcia następuje niedokrwienie, które powoduje martwicę mięśnia sercowego. Do zawału serca często dochodzi rano. Wtedy mamy pobudzony układ nerwowy i wzmożoną aktywność płytek krwi. Atak często może wystąpić również w trakcie wysiłku fizycznego.

Jak rozpoznać zawał?

Zwykle objawia się silnym, trwającym ponad 20 minut bólem zamostkowym lub po lewej stronie klatki piersiowej. – Ból jest silnie odczuwalny, ale trudno jest wskazać jego dokładne miejsce i opisać rodzaj. Po 5‒10 minutach czuć już wyraźnie, że boli za mostkiem, centralnie na środku klatki piersiowej – mówi Szymon Kwiatkowski, ratownik Grupy Ratownictwa PCK Warszawa. Później ból może zacząć promieniować do lewego barku, ramienia, łokcia, dłoni, do szyi, gardła lub pleców. Może być stały albo ustępować i wracać. Co jeszcze? – Osoba przechodząca zawał serca często odczuwa duszności i skarży się na ucisk w klatce piersiowej. To są dodatkowe objawy – tłumaczy ratownik. Chory często będzie też zlany zimnym potem, może mieć nieregularny puls, zimne dłonie i stopy. Może zasłabnąć i stracić przytomność. Co bardzo ważne, zawał serca może się objawić bólem brzucha z towarzyszącymi mu nudnościami.

istockphoto.com

Jak pomóc osobie z zawałem?

Pierwszą rzeczą, jaką należy zrobić, jest nawiązanie kontaktu z tą osobą. – Warto zapytać, jak się czuje, czy możemy pomóc. Poprośmy o opisanie, co się dzieje. Jeśli podejrzewamy atak serca, kluczowe jest natychmiastowe wezwanie pogotowia ratunkowego. Ważne jest, aby słuchać poleceń dyspozytora i odpowiadać na jego pytania. Nie bójmy się poprosić o poinstruowanie nas, co mamy robić, bo w stresie, działając nawet tak prostym schematem, możemy się pogubić – tłumaczy nasz rozmówca. Dodaje również, że nie wiemy, jak sytuacja się rozwinie ‒ być może przed przyjazdem pogotowia osoba poszkodowana straci przytomność, dlatego warto ją wypytać, czy się leczy przewlekle na serce i czy przyjmuje jakieś leki. To będzie bardzo przydatne ratownikom medycznym, gdy przyjadą na miejsce zdarzenia.

Pogotowie w drodze, co teraz? Ułóż chorego w pozycji odciążającej serce – z lekko uniesionym tułowiem w pozycji półsiedzącej. Zadbaj, by miał stabilne oparcie pod plecami. Ważne jest też ułatwienie poszkodowanemu oddychania – rozwiąż krawat, rozepnij koszulę, poluzuj pasek w spodniach. Jeśli chory jest w pomieszczeniu, możesz otworzyć okno, żeby łatwiej mu się oddychało (ale nie dopuść do wychłodzenia organizmu).

Osoba z zawałem przeżywa ogromny lęk, któremu towarzyszy strach przed śmiercią, dlatego ważne, aby postarać się uspokoić tę osobę, być przy niej.

Kobieta wykonuje pierwszą pomoc przedmedyczną

Jeśli ktoś już miał raz zawał serca, jest szansa, że ma przy sobie środki z nitrogliceryną do użycia w przypadku powtórzenia się ataku. Jeśli pacjent ma takie leki przy sobie, pomóż mu je przyjąć. Tabletki z nitrogliceryną wkłada się pod język, a nie połyka. Nitrogliceryna występuje też w sprayu.

Jeśli poszkodowany jest przytomny, można podać mu kwas acetylosalicylowy. – Środki na jego bazie to leki pierwszego rzutu. Przy wszelkich atakach serca nie mają prawa zaszkodzić. Mają działanie antyagregacyjne i antykoagulacyjne, czyli powodują, że krew jest bardziej rozrzedzona, łatwiej jej przecisnąć się przez zator i dotrzeć do obumierającego fragmentu serca z zawałem – tłumaczy ratownik PCK.

U chorego z zawałem może wystąpić nagłe zatrzymanie krążenia. Należy wtedy skontrolować oddech. Robimy to po udrożnieniu dróg oddechowych – trzeba odchylić głowę do tyłu (tak żeby, leżąc, patrzył za siebie) i przez 10 sekund trzema zmysłami (słuch, wzrok, dotyk) kontrolować oddech. Jeżeli nie ma dwóch oddechów przez 10 sekund, należy jak najszybciej przejść do ucisków klatki piersiowej. Kładąc splecione dłonie na środku klatki piersiowej, uciskamy mocno, szybko i głęboko, w tempie od 100 do 120 ucisków na minutę na głębokość 5‒6 centymetrów, czyli 1/3 wysokości klatki piersiowej. Siła potrzebna do ucisku jest na tyle duża, że należy wykorzystać ciężar naszego ciała. – Jeżeli nie podejmiemy żadnej czynności, to u osoby nieoddychającej mózg obumiera już po 3‒4 minutach. Walczymy o życie tej osoby, nie bójmy się podjąć działania – zachęca Szymon Kwiatkowski.

Warto dodać, że statystycznie 91 procent osób, które robią uciski klatki piersiowej, robią to zbyt lekko. Po 30 uciskach możemy dołączyć dwa wdechy ratownicze. Ale jeśli nie masz przy sobie specjalnej maseczki do sztucznej wentylacji i masz opory, bo u poszkodowanego pojawiły się ślina, wymiociny, krew, to możesz zrezygnować z wdechów ratowniczych. To uciski klatki piersiowej są czynnością bezpośrednio ratującą życie.

Kobieta wykonująca resuscytację na manekinie

Czego nie robić?

W internecie krążą różne niesprawdzone porady związane z zawałem serca. Jedna z nich mówi o tym, żeby chory zaczął kaszleć. – To nie jest udowodniona metoda pomocy przy ataku serca, nie powinna być stosowana, ponieważ w niektórych stanach może nawet zaszkodzić – odradza nasz ekspert. Pod żadnym pozorem nie wolno podawać poszkodowanemu innych leków niż aspiryna czy leki zlecone tej osobie przez lekarza (w przypadku przewlekłych chorób serca). Poza tym nie pozwól choremu chodzić czy stać. Powinien unikać jakichkolwiek czynności związanych z wysiłkiem.

A co, jeśli to ty masz atak serca?

Nie próbuj przeczekać ani bagatelizować bólu w klatce. Poproś kogoś o pomoc albo sam wezwij karetkę pogotowia. Usiądź i skup się na oddychaniu. Nawet gdy ból na chwilę ustąpi, nie wstawaj. Specjaliści zdecydowanie odradzają też jechanie do szpitala na własną rękę.

Rocznie w Polsce z powodu zawału serca umiera prawie 90 tysięcy osób. Dlatego każdy z nas powinien wiedzieć, jak go rozpoznać i jak pomóc potrzebującej osobie.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Adrian Zadorecki, ratownik medyczny w karetce pogotowia

„Apeluję do wszystkich: mówcie dyspozytorowi prawdę o swoich objawach” – Adrian Zadorecki o tym, jak wygląda praca w ratownictwie medycznym

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Co dziesiąty zawał serca w Polsce dotyczy osoby przed 45 rokiem życia

Coraz młodsi Polacy mają zawał. Co robimy źle?

ból w klatce

Ból w klatce piersiowej. Lekarz wyjaśnia, co to może oznaczać

kobieta wiatr

„Stabilne warunki pogodowe sprzyjają zdrowiu. A przechodzący chłodny front może powodować migotanie przedsionków”. Jak pogoda wpływa na nasze serce?

serce

Nie lekceważ tych objawów. To może być serce

Ratownik medyczny z manekinem dziecka pokazuje jak udzielić pierwszej pomocy, kiedy dziecko się zadławi

Zadławienie u dziecka. Jak udzielić pierwszej pomocy? Wyjaśnia ratownik medyczny Adrian Zadorecki

Mężczyźni przeprowadzają pierwszą pomoc manekinowi, jako osobie powieszonej

Pierwsza pomoc u osoby powieszonej. Co należy zrobić? Tłumaczy ratownik medyczny

rozciągająca się kobieta

O czym może świadczyć ból żeber? Jak wyglądają objawy? Jak złagodzić ból?

wnuczka z babcią

Zadbaj o serce dziadków!

Seks jest zdrowy. Ale właściwie dlaczego?

Jak wygląda pierwsza pomoc przy wypadku z fajerwerkami?

Fajerwerki. Pierwsza pomoc przy obrażeniach od fajerwerków

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

omdlenie

Czym jest utrata przytomności? Udzielanie pierwszej pomocy przy omdleniu

Ambulans / istock

W okresie świąteczno-noworocznym umiera najwięcej osób. Kardiolog wyjaśnia, dlaczego tak się dzieje

zgaga

Przyczyny zgagi – co może powodować dyskomfort i palenie za mostkiem?

naukowiec

Objawy salmonelli – jak je szybko rozpoznać?

kobieta w ciąży

Wzdęcia w ciąży – jak sobie z nimi radzić?

Serce Polki / getty

Dr n. med. Marta Kałużna-Oleksy, kardiolożka: Polki najczęściej zabija choroba niedokrwienna serca i z tym związany zawał mięśnia sercowego

Zawał serca a menopauza, zdrowa dieta i aktywność fizyczna.

Kobiecy zawał serca. HZ kontra mity #9

ból

Co stres robi z naszymi stawami? Będziesz zaskoczona

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

cynk w migdałach

Cynk – gdzie go szukać? Poznaj 5 naturalnych źródeł cynku

kobieta wycierająca nos

Grypa hiszpanka – przyczyny i objawy. Historia największej pandemii na świecie

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta trzymająca się obiema rękami z okolice mostka

Co oznacza ból w mostku? Charakter i różne przyczyny dolegliwości

Produkty zawierające witaminę A

Witamina A – właściwości, występowanie i suplementacja. Za co odpowiada w organizmie?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.