Przejdź do treści

Toczeń rumieniowaty – charakterystyka, przyczyny, objawy i leczenie chorób tkanki łącznej

fioletowa wstążka, symbolizująca chorobę toczenia rumieniowatego
Fot. sewcream / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
kawa
„Jeśli jest godzina 13, masz już za sobą dwie filiżanki kawy i czekasz aż twoja herbata wystygnie, to sygnał, że przesadzasz”. O tym, jaka jest bezpieczna dawka kawy, mówi internistka
Kobieta w ciąży podczas badania krzywej cukrowej.
Krzywa cukrowa i jej znaczenie podczas ciąży
Ćwiczenia na nogi i pośladki z kettlebells
Ćwiczenia na nogi i pośladki z kettlebells
Pierwsza pomoc po ukąszeniu kleszcza. Czy wiesz jak się uchronić przed boreliozą?
Skąd się bierze miód?
Skąd się bierze miód? Produkcja tego niezwykłego nektaru jest naprawdę fascynująca

Toczeń rumieniowaty jest jedną z chorób tkanki łącznej, która ma podłoże autoimmunologiczne. Etiologia tego schorzenia nie została dokładnie wyjaśniona, a leczenie jest uzależnione od postaci choroby. Wyróżnia się tocznia rumieniowatego skórnego i jego cięższą postać – tocznia rumieniowatego układowego.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Charakterystycznym dla tocznia rumieniowatego objawem jest wysypka skórna, głównie w okolicach twarzy. Postać łagodna tocznia ogranicza jedynie do skóry, układowa zaś zajmuje narządy wewnętrzne. Toczeń rumieniowaty jest chorobą nieuleczalną. Stosowane leczenie może zahamować rozwój choroby i wydłużyć czas remisji.

Co to jest toczeń rumieniowaty?

Toczeń rumieniowaty (łac. Lupus erythematosus) jest chorobą autoimmunologiczną powstałą na skutek upośledzenia funkcji układu odpornościowego. Etiologia choroby nie została wyjaśniona, dlatego stale jest ona obiektem zainteresowań lekarzy i naukowców. Z toczniem rumieniowatym borykają się głównie kobiety. Przebieg kliniczny choroby jest uwarunkowany postacią.

Wyróżnia się następujące rodzaje tocznia:

  • toczeń rumieniowaty skórny (ang. Subacute cutaneous lupus erythematosus) – choroba obejmuje tylko powłoki skórne;
  • toczeń rumieniowaty krążkowy  (ang. Discoid lupus erythematosus) – charakterystyczna dla tej postaci wysypka lokalizuje się głównie w obrębie twarzy;
  • toczeń rumieniowaty układowy (ang. Systemic lupus erythematosus) – inaczej toczeń rumieniowaty trzewny. Jest to najcięższa postać choroby, ponieważ obejmuje nie tylko skórę, ale też narządy wewnętrzne.

Toczeń jest schorzeniem nieuleczalnym. Choroba przebiega w dwóch fazach: zaostrzenia i remisji, co utrudnia choremu normalne funkcjonowanie.

Toczeń rumieniowaty – przyczyny

Przyczyna powstawania tocznia rumieniowatego jest nieznana. Spekuluje się jedynie, że czynnikami predysponującymi do zachorowania są: zaburzenia hormonalne, predyspozycje genetyczne, czynniki środowiskowe oraz zaburzenia ze strony układu immunologicznego. Niestety nie wiadomo, dlaczego komórki atakują i uszkadzają swoje własne tkanki.

Zobacz także

Toczeń rumieniowaty – objawy

Występujące przy toczniu rumieniowatym objawy są zmienne i uzależnione od postaci choroby. Wysypka w kształcie motyla jest charakterystyczna jedynie dla postaci skórnej i krążkowej. W przebiegu tocznia rumieniowatego układowego objawy są dużo poważniejsze. Występują pod postacią:

  • zapalenia i bólu stawów;
  • zmian w nerkach powodujących obecność białka i krwi w moczu;
  • zapalenia opłucnej lub osierdzia;
  • napadów drgawkowych;
  • zasinienia i drętwienia rąk;
  • zaburzeń hematologicznych, takich jak niedokrwistość;
  • owrzodzeń i nadżerek w jamie ustnej;
  • zaburzeń układu odpornościowego;
  • miana przeciwciał przeciwjądrowych.

W obu postaciach tocznia rumieniowatego stwierdza się nadwrażliwość na światło słoneczne. Warunkiem do rozpoznania choroby jest obecność czterech lub więcej spośród wymienionych objawów. Diagnostyka choroby opiera się na badaniach laboratoryjnych, mikrobiologicznych (pobranie fragmentu skóry do badania immunopatologicznego) oraz obrazowych. Toczeń rumieniowaty u dzieci przebiega podobnie jak u dorosłych.

Toczeń rumieniowaty – leczenie i rokowanie

Zarówno w postaci skórnej tocznia, jak i w toczniu rumieniowatym układowym leczenie polega na farmakoterapii. Zadaniem leków jest złagodzenie uporczywych dolegliwości i uzyskanie jak najdłuższego czasu remisji choroby. Podstawą leczenia są kortykosteroidy, takie jak prednizon podawany doustnie lub metyloprednizolon podawany dożylnie w fazie zaostrzenia choroby. Dawkowanie tych leków zależy od stanu ogólnego chorego.

Chorym z toczniem rumieniowatym podaje się też preparaty o działaniu immunosupresyjnym wzmacniające układ odpornościowy. Osoby chore muszą je stosować do momentu ustąpienia objawów klinicznych. W wielu przypadkach leki immunosupresyjne łączy się ze sterydami. Ich działanie jest wtedy bardziej skuteczne i pozwala na zmniejszenie dawek kortykosteroidów, które mają dużo skutków ubocznych.

Żeby złagodzić objawy i uniknąć terapii lekami sterydowymi, jako leczenie wspomagające podaje się leki przeciwmalaryczne. Niestety nie są tak skuteczne jak pozostałe preparaty, dlatego kuracja może być stosowana dopiero po efektywnym leczeniu podstawowym. Inne leki, np.przeciwreumatyczne czy łagodzące dolegliwości bólowe, włącza się do terapii w zależności od potrzeby i zajętych narządów.

Przy toczniu rumieniowatym układowym rokowanie jest uwarunkowane stanem zdrowia chorego i postępem leczenia. Obecnie około 60% przeżywa z tą chorobą nawet około 20 lat.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Jabłońska S., Chorzelski T., Choroby skóry – dla studentów medycyny i lekarzy, rozdział 14 (259-273), Wydawnictwo Lekarskie PZWL, wyd V, Warszawa 1994, 1997, 2001, 2002

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Jędrne piersi to zdrowe piersi! Zobacz, jak je zbadać, by uniknąć błędów

Jestem ciągle zmęczona. Dlaczego? Jakie mogą być przyczyny?

kobieta w ciasnym pomieszczeniu

Klaustrofobia – na czym polega schorzenie i jak sobie z nim radzić?

Chorzy od pracy

5 negatywnych syndromów chorób, które mogą pojawić się podczas pracy

znudzone dziecko

ADHD – czym się objawia i kogo dotyka najczęściej?

kobieta trzymająca się za bolący prawy bark

Ból stawów barkowych, czyli objaw o charakterze miejscowym i rzutowanym – domowe sposoby walki z dolegliwością

Kobieta siedzi po turecku na biurku i medytuje. Przed nią stoi na biurku laptop, za nią regał z książkami, fotel i okno

5 biurowych trików, które ratują kręgosłup

Kobieta pod zabiegu mikrodermabrazji

Mikrodermabrazja – na czym polega ten zabieg i czy jest skuteczny?

Kobieta cierpiąca na obsesję korzysta z telefonu komórkowego

Obsesja – jak może się objawiać? Czy leczenie może pomóc pozbyć się obsesji?

kobieta siedząca na łóżku trzymająca się za lędźwie

Co może oznaczać ból w kościach? Przyczyny, charakter, sposoby łagodzenia dolegliwości

alergolog

Lekarz alergolog – kim jest, czym się zajmuje i jak wygląda wizyta?

Osoba cierpiąca na osteomalację

Czym jest osteomalacja? Poznaj objawy choroby i dowiedz się, jakie leczenie można zastosować

Kobieta na wizycie u lekarza na badaniu profilaktycznym

Badania profilaktyczne – jak często je wykonywać? Najlepszy sposób na kontrolę stanu zdrowia

Zaburzony skład krwi czyli małopłytkowość

Małopłytkowość – jakie są przyczyny małopłytkowości i skuteczne sposoby leczenia?

Kobieta po zabiegu wymazu z pochwy

Rodzaje, wskazania i interpretacja wyników wymazów z pochwy

Kobieta cierpiąca na kifozę piersiową na masażu

Kifoza piersiowa – kiedy fizjologiczny łuk kręgosłupa ewoluuje do patologicznej postaci?

Lekarz diagnozujący objaw Goldflama

Jak zbadać objaw Goldflama i o czym on świadczy? Jak interpretować wynik badania?

Kobieta cierpiąca z powodu protruzji

Protruzja – przyczyny, objawy i leczenie schorzenia krążków kręgosłupa

Pacjent na wizycie u torakochirurga

Torakochirurgia – co to jest i czym zajmuje się ta dziedzina medycyny? Jakie choroby leczy?

Dziewczynka z mózgowym porażeniem dziecięcym na terapii

Jak wygląda mózgowe porażenie dziecięce i na czym polega rehabilitacja schorzenia?

Lekarze chirurdzy podczas wykonywania przeszczepu serca

Czym jest przeszczep serca? Jakie są wskazania i przeciwwskazania do operacji? Jak wygląda życie po transplantacji?

Lekarz przeprowadzający zabieg angiografii

Angiografia – badanie naczyń krwionośnych. Jak się do niego przygotować?

Kobieta trzymająca się za brzuch z powodu zapalenia cewki moczowej

Zapalenie cewki moczowej – sposoby na złagodzenie nieprzyjemnych dolegliwości

Kapsułka probiotyku trzymana w palcach

Po co stosuje się probiotyki? Jak działają bakterie probiotyczne?