Przejdź do treści

Toczeń rumieniowaty – charakterystyka, przyczyny, objawy i leczenie chorób tkanki łącznej

fioletowa wstążka, symbolizująca chorobę toczenia rumieniowatego
Fot. sewcream / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
pływalnia basen
Kąpiel z dreszczykiem, czyli co na nas czeka na publicznych kąpieliskach?
grzyby
Przez kilka godzin trzymałaś grzyby w foliowej reklamówce? Dietetyczka odpowiada, czy nadają się do spożycia
gettyimages.com
Czujesz się zmęczona, masz ciągle ochotę na słodycze, jesteś rozdrażniona… To mogą być objawy insulinooporności
Unikaj psychologicznej pułapki 90:10 a twój dzień będzie lepszy
Instagram.com
„Nie w porządku jest to, że zdjęcia takie jak powyższe oburzają, a to tylko czysta podpaska i ketchup”- młoda feministka podjęła ważny temat

Toczeń rumieniowaty jest jedną z chorób tkanki łącznej, która ma podłoże autoimmunologiczne. Etiologia tego schorzenia nie została dokładnie wyjaśniona, a leczenie jest uzależnione od postaci choroby. Wyróżnia się tocznia rumieniowatego skórnego i jego cięższą postać – tocznia rumieniowatego układowego.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Charakterystycznym dla tocznia rumieniowatego objawem jest wysypka skórna, głównie w okolicach twarzy. Postać łagodna tocznia ogranicza jedynie do skóry, układowa zaś zajmuje narządy wewnętrzne. Toczeń rumieniowaty jest chorobą nieuleczalną. Stosowane leczenie może zahamować rozwój choroby i wydłużyć czas remisji.

Co to jest toczeń rumieniowaty?

Toczeń rumieniowaty (łac. Lupus erythematosus) jest chorobą autoimmunologiczną powstałą na skutek upośledzenia funkcji układu odpornościowego. Etiologia choroby nie została wyjaśniona, dlatego stale jest ona obiektem zainteresowań lekarzy i naukowców. Z toczniem rumieniowatym borykają się głównie kobiety. Przebieg kliniczny choroby jest uwarunkowany postacią.

Wyróżnia się następujące rodzaje tocznia:

  • toczeń rumieniowaty skórny (ang. Subacute cutaneous lupus erythematosus) – choroba obejmuje tylko powłoki skórne;
  • toczeń rumieniowaty krążkowy  (ang. Discoid lupus erythematosus) – charakterystyczna dla tej postaci wysypka lokalizuje się głównie w obrębie twarzy;
  • toczeń rumieniowaty układowy (ang. Systemic lupus erythematosus) – inaczej toczeń rumieniowaty trzewny. Jest to najcięższa postać choroby, ponieważ obejmuje nie tylko skórę, ale też narządy wewnętrzne.

Toczeń jest schorzeniem nieuleczalnym. Choroba przebiega w dwóch fazach: zaostrzenia i remisji, co utrudnia choremu normalne funkcjonowanie.

Toczeń rumieniowaty – przyczyny

Przyczyna powstawania tocznia rumieniowatego jest nieznana. Spekuluje się jedynie, że czynnikami predysponującymi do zachorowania są: zaburzenia hormonalne, predyspozycje genetyczne, czynniki środowiskowe oraz zaburzenia ze strony układu immunologicznego. Niestety nie wiadomo, dlaczego komórki atakują i uszkadzają swoje własne tkanki.

Zobacz także

Toczeń rumieniowaty – objawy

Występujące przy toczniu rumieniowatym objawy są zmienne i uzależnione od postaci choroby. Wysypka w kształcie motyla jest charakterystyczna jedynie dla postaci skórnej i krążkowej. W przebiegu tocznia rumieniowatego układowego objawy są dużo poważniejsze. Występują pod postacią:

  • zapalenia i bólu stawów;
  • zmian w nerkach powodujących obecność białka i krwi w moczu;
  • zapalenia opłucnej lub osierdzia;
  • napadów drgawkowych;
  • zasinienia i drętwienia rąk;
  • zaburzeń hematologicznych, takich jak niedokrwistość;
  • owrzodzeń i nadżerek w jamie ustnej;
  • zaburzeń układu odpornościowego;
  • miana przeciwciał przeciwjądrowych.

W obu postaciach tocznia rumieniowatego stwierdza się nadwrażliwość na światło słoneczne. Warunkiem do rozpoznania choroby jest obecność czterech lub więcej spośród wymienionych objawów. Diagnostyka choroby opiera się na badaniach laboratoryjnych, mikrobiologicznych (pobranie fragmentu skóry do badania immunopatologicznego) oraz obrazowych. Toczeń rumieniowaty u dzieci przebiega podobnie jak u dorosłych.

Toczeń rumieniowaty – leczenie i rokowanie

Zarówno w postaci skórnej tocznia, jak i w toczniu rumieniowatym układowym leczenie polega na farmakoterapii. Zadaniem leków jest złagodzenie uporczywych dolegliwości i uzyskanie jak najdłuższego czasu remisji choroby. Podstawą leczenia są kortykosteroidy, takie jak prednizon podawany doustnie lub metyloprednizolon podawany dożylnie w fazie zaostrzenia choroby. Dawkowanie tych leków zależy od stanu ogólnego chorego.

Chorym z toczniem rumieniowatym podaje się też preparaty o działaniu immunosupresyjnym wzmacniające układ odpornościowy. Osoby chore muszą je stosować do momentu ustąpienia objawów klinicznych. W wielu przypadkach leki immunosupresyjne łączy się ze sterydami. Ich działanie jest wtedy bardziej skuteczne i pozwala na zmniejszenie dawek kortykosteroidów, które mają dużo skutków ubocznych.

Żeby złagodzić objawy i uniknąć terapii lekami sterydowymi, jako leczenie wspomagające podaje się leki przeciwmalaryczne. Niestety nie są tak skuteczne jak pozostałe preparaty, dlatego kuracja może być stosowana dopiero po efektywnym leczeniu podstawowym. Inne leki, np.przeciwreumatyczne czy łagodzące dolegliwości bólowe, włącza się do terapii w zależności od potrzeby i zajętych narządów.

Przy toczniu rumieniowatym układowym rokowanie jest uwarunkowane stanem zdrowia chorego i postępem leczenia. Obecnie około 60% przeżywa z tą chorobą nawet około 20 lat.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Jabłońska S., Chorzelski T., Choroby skóry – dla studentów medycyny i lekarzy, rozdział 14 (259-273), Wydawnictwo Lekarskie PZWL, wyd V, Warszawa 1994, 1997, 2001, 2002

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

„W Chinach medycyna chińska przygotowuje przyszłych rodziców już rok przed planowaną ciążą. Dzięki temu depresja poporodowa nie zdarza się tam często” – mówi Aneta Rosłon, terapeutka medycyny chińskiej

Milena Nosek

„Znam organizmy, które nie szczędzą sobie cukru, smażenia, jedzą na co i kiedy mają ochotę, osiągają przy tym sukcesy i czują się wspaniale. Pytanie tylko – do kiedy?” – mówi Milena Nosek, dietetyk tancerzy

Hello my Hero. Dominika Jeżewska, Pani Łuska: zaczęłam widzieć więcej szczęścia w łuszczycy, bawić się nią i doceniać, że dzięki niej dbam o wiele bardziej o swój organizm

lady pasztet

„Jestem w ciąży, więc dla mnie najbardziej palące jest to, żeby kobiety wyszły z domów, a żeby do tych domów przyszli faceci” – mówi Katarzyna Barczyk, autorka bloga Lady Pasztet

Zainteresują cię również:

lewandowska

„Jeżeli ktoś twierdzi, że się wyleczył z Hashimoto, bo zmienił coś w diecie, to jest to tylko dowód anegdotyczny” – mówi Agata Lewandowska, dietetyk i autorka książki „Hashimoto. Dieta i styl życia w chorobie”

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

„W dniu swoich urodzin dowiedziałam się, że mam cukrzycę. Dostałam przepiękny prezent w postaci skierowania do natychmiastowego stawienia się w szpitalu” – mówi Sandra Kaczmarska, młoda diabetyczka typu 1

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty

Badanie psychologiczne u psychologa

Jak wyglądają badania psychologiczne kierowców oraz w wojsku?

kobieta cierpiąca na abulię spogląda z balkonu na ulicę

Abulia jako przykład zaburzeń woli i aktywności złożonej