Przejdź do treści

Toczeń rumieniowaty – charakterystyka, przyczyny, objawy i leczenie chorób tkanki łącznej

fioletowa wstążka, symbolizująca chorobę toczenia rumieniowatego
Fot. sewcream / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Pieczona dynia Hokkaido
Przepis na pieczoną dynię Hokkaido. Świetnie sprawdzi się na lunch, obiad albo kolację!
Keira Knightley na premierze "Official Secrets"
Keira Knightley o macierzyństwie: to trzeci raz od porodu, gdy mam uczesane włosy
5 konsekwencji chodzenia do pracy z grypą
5 konsekwencji chodzenia do pracy z grypą
Dieta w endometriozie. Na co zwrócić uwagę, a czego lepiej unikać? Wyjaśnia dietetyczka
Dieta w endometriozie. Na co zwrócić uwagę, a czego lepiej unikać? Wyjaśnia dietetyczka
7 rzeczy, których lepiej nie robić po kłótni z partnerem lub partnerką
7 rzeczy, których lepiej nie robić po kłótni z partnerem lub partnerką

Toczeń rumieniowaty jest jedną z chorób tkanki łącznej, która ma podłoże autoimmunologiczne. Etiologia tego schorzenia nie została dokładnie wyjaśniona, a leczenie jest uzależnione od postaci choroby. Wyróżnia się tocznia rumieniowatego skórnego i jego cięższą postać – tocznia rumieniowatego układowego.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Charakterystycznym dla tocznia rumieniowatego objawem jest wysypka skórna, głównie w okolicach twarzy. Postać łagodna tocznia ogranicza jedynie do skóry, układowa zaś zajmuje narządy wewnętrzne. Toczeń rumieniowaty jest chorobą nieuleczalną. Stosowane leczenie może zahamować rozwój choroby i wydłużyć czas remisji.

Co to jest toczeń rumieniowaty?

Toczeń rumieniowaty (łac. Lupus erythematosus) jest chorobą autoimmunologiczną powstałą na skutek upośledzenia funkcji układu odpornościowego. Etiologia choroby nie została wyjaśniona, dlatego stale jest ona obiektem zainteresowań lekarzy i naukowców. Z toczniem rumieniowatym borykają się głównie kobiety. Przebieg kliniczny choroby jest uwarunkowany postacią.

Wyróżnia się następujące rodzaje tocznia:

  • toczeń rumieniowaty skórny (ang. Subacute cutaneous lupus erythematosus) – choroba obejmuje tylko powłoki skórne;
  • toczeń rumieniowaty krążkowy  (ang. Discoid lupus erythematosus) – charakterystyczna dla tej postaci wysypka lokalizuje się głównie w obrębie twarzy;
  • toczeń rumieniowaty układowy (ang. Systemic lupus erythematosus) – inaczej toczeń rumieniowaty trzewny. Jest to najcięższa postać choroby, ponieważ obejmuje nie tylko skórę, ale też narządy wewnętrzne.

Toczeń jest schorzeniem nieuleczalnym. Choroba przebiega w dwóch fazach: zaostrzenia i remisji, co utrudnia choremu normalne funkcjonowanie.

Toczeń rumieniowaty – przyczyny

Przyczyna powstawania tocznia rumieniowatego jest nieznana. Spekuluje się jedynie, że czynnikami predysponującymi do zachorowania są: zaburzenia hormonalne, predyspozycje genetyczne, czynniki środowiskowe oraz zaburzenia ze strony układu immunologicznego. Niestety nie wiadomo, dlaczego komórki atakują i uszkadzają swoje własne tkanki.

Zobacz także

Toczeń rumieniowaty – objawy

Występujące przy toczniu rumieniowatym objawy są zmienne i uzależnione od postaci choroby. Wysypka w kształcie motyla jest charakterystyczna jedynie dla postaci skórnej i krążkowej. W przebiegu tocznia rumieniowatego układowego objawy są dużo poważniejsze. Występują pod postacią:

  • zapalenia i bólu stawów;
  • zmian w nerkach powodujących obecność białka i krwi w moczu;
  • zapalenia opłucnej lub osierdzia;
  • napadów drgawkowych;
  • zasinienia i drętwienia rąk;
  • zaburzeń hematologicznych, takich jak niedokrwistość;
  • owrzodzeń i nadżerek w jamie ustnej;
  • zaburzeń układu odpornościowego;
  • miana przeciwciał przeciwjądrowych.

W obu postaciach tocznia rumieniowatego stwierdza się nadwrażliwość na światło słoneczne. Warunkiem do rozpoznania choroby jest obecność czterech lub więcej spośród wymienionych objawów. Diagnostyka choroby opiera się na badaniach laboratoryjnych, mikrobiologicznych (pobranie fragmentu skóry do badania immunopatologicznego) oraz obrazowych. Toczeń rumieniowaty u dzieci przebiega podobnie jak u dorosłych.

Toczeń rumieniowaty – leczenie i rokowanie

Zarówno w postaci skórnej tocznia, jak i w toczniu rumieniowatym układowym leczenie polega na farmakoterapii. Zadaniem leków jest złagodzenie uporczywych dolegliwości i uzyskanie jak najdłuższego czasu remisji choroby. Podstawą leczenia są kortykosteroidy, takie jak prednizon podawany doustnie lub metyloprednizolon podawany dożylnie w fazie zaostrzenia choroby. Dawkowanie tych leków zależy od stanu ogólnego chorego.

Chorym z toczniem rumieniowatym podaje się też preparaty o działaniu immunosupresyjnym wzmacniające układ odpornościowy. Osoby chore muszą je stosować do momentu ustąpienia objawów klinicznych. W wielu przypadkach leki immunosupresyjne łączy się ze sterydami. Ich działanie jest wtedy bardziej skuteczne i pozwala na zmniejszenie dawek kortykosteroidów, które mają dużo skutków ubocznych.

Żeby złagodzić objawy i uniknąć terapii lekami sterydowymi, jako leczenie wspomagające podaje się leki przeciwmalaryczne. Niestety nie są tak skuteczne jak pozostałe preparaty, dlatego kuracja może być stosowana dopiero po efektywnym leczeniu podstawowym. Inne leki, np.przeciwreumatyczne czy łagodzące dolegliwości bólowe, włącza się do terapii w zależności od potrzeby i zajętych narządów.

Przy toczniu rumieniowatym układowym rokowanie jest uwarunkowane stanem zdrowia chorego i postępem leczenia. Obecnie około 60% przeżywa z tą chorobą nawet około 20 lat.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Jabłońska S., Chorzelski T., Choroby skóry – dla studentów medycyny i lekarzy, rozdział 14 (259-273), Wydawnictwo Lekarskie PZWL, wyd V, Warszawa 1994, 1997, 2001, 2002

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

Bergamotka jest skarbnicą witaminy A i C

„Bergamotka jest prawdziwą skarbnicą witaminy A i C, pomaga przy przeziębieniach, ma pozytywny wpływ na psychikę, pomaga w stresie, ułatwia zasypianie oraz pogłębia sen” – mówi dr Grażyna Pająk

Joga powięziowa

„Na zajęciach jogi powięziowej masz czas, żeby zastanowić się, co się dzieje w twoim ciele, a ciało jest nośnikiem tego, co w głowie i w sercu” – mówi Patrycja Adaszewska, trenerka jogi powięziowej.

„Udowodniono, że kawa wykazuje szereg prozdrowotnych działań na pracę organizmu, dlatego znalazła się piramidzie prawidłowego żywienia”- mówi dr Agnieszka Jarosz

Aneta Cybula

„Jak ktoś dobrze wygląda, ładnie pachnie i umie się wysłowić, to nie może mieć HIV – osoby, które myślą w ten sposób, trafiają do szpitala już na etapie AIDS” – mówi dr Aneta Cybula, specjalistka chorób zakaźnych

Zainteresują cię również:

dziecko z rotawirusem

Rotawirus u dzieci i niemowląt – jakie daje objawy?

Jan Szyszko zmarł prawdopodobnie na zatorowość płucną

Jan Szyszko nie żyje. Przyczyną śmierci była prawdopodobnie zatorowość płucna. Jak wyglądają objawy i leczenie zatorowości płucnej?

5 zdrowotnych „prawd”, które trzeba wysłać na emeryturę

kaszel

Przyczyny i sposoby radzenia sobie z kaszlem w czasie ciąży

przeziębienie

Skąd się bierze i jak bezpiecznie leczyć katar w ciąży? Leki i domowe sposoby

Kobieta w ciąży, z gorączką

Gorączka w ciąży – jak zbić temperaturę nie szkodząc dziecku?

Przeziębiona kobieta w ciąży

Przeziębienie w ciąży. Jak je leczyć bezpiecznie?

zator płucny - kobieta trzyma się za klatkę piersiową

Zator płucny. Jak wyglądają objawy i leczenie zatorowości płucnej?

hashimoto tarczyca

Problem z Hashimoto – wszystko, co musisz wiedzieć

Jak wzmocnić odporność przed sezonem infekcyjnym? Wyjaśnia farmaceutka, Zofia Winczewska

pexels.com

5 faktów o odczulaniu

kobieta przed komputerem

„Im bardziej napinasz szyję, tym mocniej „ciągniesz” również za nerwy, które przechodzą przez nadgarstek”. Fizjoterapeuta o syndromie biurowego nadgarstka

istockphoto.com

5 codziennych zagrożeń dla kręgosłupa

klimatyzacja

Klimatyzacja – poznaj jej plusy i minusy

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

lewandowska

„Jeżeli ktoś twierdzi, że się wyleczył z Hashimoto, bo zmienił coś w diecie, to jest to tylko dowód anegdotyczny” – mówi Agata Lewandowska, dietetyk i autorka książki „Hashimoto. Dieta i styl życia w chorobie”

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

„W dniu swoich urodzin dowiedziałam się, że mam cukrzycę. Dostałam przepiękny prezent w postaci skierowania do natychmiastowego stawienia się w szpitalu” – mówi Sandra Kaczmarska, młoda diabetyczka typu 1

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

https://www.istockphoto.com

To, co wydalamy, wiele mówi o stanie naszego zdrowia. Sprawdź, co trzeba wiedzieć o… kupie

dłonie

Drętwienie palców u rąk – skąd się bierze i co oznacza?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

ucho kobiety

Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą? Skuteczne domowe sposoby na zatkane ucho

ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Chora trzustka – gdzie boli? Przyczyny i objawy chorób trzustki