Przejdź do treści

Twardówka – budowa, funkcje, zapalenie twardówki oka

Twardówka - budowa, funkcje, zapalenie twardówki oka Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Andie MacDowell szczerze o swoim zdrowiu psychicznym
Andie MacDowell szczerze o swoim zdrowiu psychicznym: Wciąż zmagam się z zaburzeniami lękowymi
Znana marka odzieżowa w reklamie mówi, że mężczyzna nie musi prosić o pomoc. "Każdy czasami potrzebuje wsparcia i jest to najbardziej naturalna rzecz pod słońcem"
Znana marka odzieżowa w reklamie mówi, że mężczyzna nie musi prosić o pomoc. „Każdy czasami potrzebuje wsparcia i jest to najbardziej naturalna rzecz pod słońcem”
Czym jest unicorn hunting? Tłumaczy seksuolog Aleksandra Krupska
Za zakażenie koronawirusem nawet na 10 lat do więzienia? Takie zmiany proponuje Ministerstwo Sprawiedliwości
Za zakażenie koronawirusem nawet na 10 lat do więzienia? Takie zmiany proponuje Ministerstwo Sprawiedliwości
Uśmiechnięta kobieta z kubkiem herbaty
6 przepisów na rozgrzewającą herbatę. Taki napój wzmocni odporność i poprawi ci nastrój

Twardówka oka to najbardziej zewnętrzna warstwa gałki ocznej, otaczająca oko od strony oczodołu i przechodząca w przedniej części w rogówkę. Twardówka wyróżnia się wytrzymałą strukturą, którą zawdzięcza dużej zawartości włókien kolagenowych. Zapalenie twardówki to stan, który może wpływać na strukturę twardówki i utrzymanie jej odpowiedniego kształtu.

Budowa i funkcje twardówki

Twardówka to najbardziej zewnętrzna warstwa gałki ocznej, pokrywająca jej tylną część i przylegająca do oczodołu. Jedynym miejscem, w którym twardówka traci ciągłość i tworzy pochewkę nerwu wzrokowego jest miejsce, gdzie z gałki ocznej wychodzi nerw wzrokowy. Jest ona nieprzezroczysta, ma białawą barwę, a z przodu gałki ocznej przechodzi w przezroczystą rogówkę. Ta część twardówki przepuszcza promienie słoneczne. Twardówka przylega do kolejnej, bardziej wewnętrznej warstwy  – naczyniówki. Ta warstwa zlokalizowana między twardówką a siatkówką oka jest bogato unaczyniona i odpowiada za dotlenienie i odżywienie oka. Czarna twardówka może towarzyszyć alkaptonurii, czyli wrodzonego zaburzenia metabolizmu aminokwasów fenyloalaniny i tyrozyny. Inna przyczyna występowania czarnych plamek na twardówce to srebrzyca, czyli odkładanie się w organizmie soli srebra.

Twardówka ma grubość około 1,5 mm w tylnej części gałki ocznej i 0,3 mm w przedniej części oka. Na wysoką wytrzymałość twardówki na uszkodzenia mechaniczne ogromny wpływ ma specyficzna budowa tej warstwy ochronnej oka. Mowa o gęstej sieci włókien kolagenowych, które są położone wzdłuż, wszerz i w poprzek, tworząc niezwykle silną strukturę. W budowie twardówki wyróżnić można trzy następujące warstwy:

  • najbardziej zewnętrzna warstwa to nadtwardówka,
  • środkowa warstwa to tzw. zręb, czyli istota właściwa,
  • najbardziej wewnętrzna warstwa, przylegająca do naczyniówki – blaszka brunatna.

Twardówka nie jest bogato unerwiona ani unaczyniona. Jakie funkcje pełni twardówka oka? Funkcje tej zewnętrznej warstwy oka to utrzymanie odpowiedniego, kulistego kształtu gałki ocznej. Ponadto twardówka chroni gałkę oczną przed rozmaitymi urazami.

Przyczyny zapalenia twardówki

Zapalenie twardówki oka to rzadko występująca choroba oczu. U podłoża stanu zapalnego nadtwardówki leży przede wszystkim stres, a także migreny, choroby tkanki łącznej i naczyń oraz atopowe zapalenie skóry. Inne możliwe przyczyny zapalenia nadtwardówki to zakażenie kiłą, boreliozą, półpaścem. Z kolei za rozwój zapalenia zrębu twardówki odpowiada przede wszystkim proces autoimmunologiczny towarzyszący takim schorzeniom jak:

  • reumatoidalne zapalenie stawów,
  • toczeń rumieniowy układowy,
  • guzkowe zapalenie tętnic,
  • ziarniniak Wegenera,
  • łuszczycowe zapalenie stawów,
  • zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa.
kobieta z czerwonymi oczami

Zapalenie twardówki oka – objawy

Zapalenie nadtwardówki ma zazwyczaj łagodny przebieg. Może pojawić się dyskomfort odczuwalny w obrębie gałki ocznej, pieczenie i zaczerwienienie oka. Może pojawić się łzawienie, a także nadwrażliwość na światło. Mogą oczywiście pojawić się dolegliwości bólowe. Co najważniejsze – w przebiegu stanu zapalnego nadtwardówki nie dochodzi do zaburzeń ostrości wzroku.

Bardziej poważny przebieg ma zapalenie zrębu twardówki. Wówczas pojawia się silny ból oka promieniujący w kierunku czoła lub szczęki. Pojawia się ponadto mocne zaczerwienienie oka. W przebiegu stanu zapalnego zrębu twardówki może dojść do powstania zmian martwiczych, porażenia mięśnia okołoruchowych, a nawet utraty wzroku.

Diagnostyka zapalenia twardówki oka

Konsultacja lekarska konieczna jest zawsze wtedy, gdy pojawią się objawy mogące sugerować zapalenie twardówki oka. Choroby nie da się zdiagnozować wyłącznie na podstawie objawów klinicznych, gdyż są one mało charakterystyczne. Okulista wykonuje badanie fizykalne, w którym ocenia wygląd oka. Gdy zaczerwienienie oka ma odcień różowy lub czerwony, z dużym prawdopodobieństwem jest to zapalenie nadtwardówki. Jeśli natomiast zaczerwienienie wpada w niebieskawe lub fioletowe tony – prawdopodobnie jest to zapalenie zrębu twardówki.

Dalsze etapy diagnostyki mogą obejmować wykonanie takich badań jak:

  • badanie w lampie szczelinowej, oceniające rozległość stanu zapalnego, obrzęku i przekrwienia,
  • angiografia fluoresceinowa,
  • tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny.

Poza badaniami okulistycznymi konieczne może być wykonanie badań umożliwiających zdiagnozowanie ogólnoustrojowych przyczyn zapalenia twardówki, takich jak badanie ogólne moczu, morfologia krwi, badanie w kierunku kiły, boreliozy, badanie RTG lub USG stawów.

Leczenie zapalenia twardówki oka

W leczeniu stanu zapalnego twardówki stosowane są krople zawierające glikokortykosteroidy. Ich działanie sprowadza się do łagodzenia stanu zapalnego, obrzęku i przekrwienia oka. Leczenie wdrażane jest wówczas, gdy zapalenie twardówki przebiega z nasilonymi objawami. W przebiegu zapalenia zrębu twardówki konieczne jest także leczenie ogólne niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi; niekiedy konieczne może być dożylne podanie steroidów. Jeżeli przebieg stanu zapalnego twardówki jest łagodny, wówczas schorzenie ustępuje samoistnie i nie ma konieczności stosowania farmakoterapii.

 

Bibliografia:

  1. D. Dawson, Cornea and sclera, Adler’s Physiology of the eye.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta kąpie się w morzu

„Soczewki kontaktowe to nie szampon, żeby w razie czego kupić sobie inny w pierwszym lepszym sklepie” – pisze optometrystka Justyna Nater odnośnie używania soczewek na urlopie

Sokoli wzrok po borówkach - optometrystka wyjaśnia, ile w tym prawdy

Borówki panaceum na problemy ze wzrokiem? Wyjaśnia optometrystka Justyna Nater

Bierzesz udział w festiwalach kolorów? Uważaj na oczy - ostrzega optometrystka Justyna Nater

Bierzesz udział w festiwalach kolorów Holi? Uważaj na oczy – ostrzega optometrystka Justyna Nater

Kobiece odbicie w lusterku

Kładziesz na oczy ciepłe woreczki z herbatą? Optometrystka Justyna Nater wyjaśnia, czy to dobry pomysł

Dlaczego nie wolno patrzeć „gołym okiem” na Słońce? Wyjaśnia optometrystka

Niewidomy mężczyzna odzyskał częściowo wzrok dzięki eksperymentalnej terapii. To pierwszy taki przypadek

Niewidomy mężczyzna odzyskał częściowo wzrok dzięki eksperymentalnej terapii. To pierwszy taki przypadek

Rana oka, oparzenie, ciało obce w oku – pierwsza pomoc

Tęczówka – budowa, funkcje i zapalenie tęczówki oka

Zmęczone oczy po ciężkim dniu? Mamy na to sposób – joga oczu

Zmysły człowieka – rodzaje, funkcje i ich działanie

Ciało szkliste oka – funkcje, zmętnienie, leczenie

Rogówka oka – budowa, funkcje, uszkodzenie i choroby

Płat potyliczny mózgu – budowa, funkcje, uszkodzenia

Plamka ślepa – czym jest, wpływ na widzenie, test

Siatkówka oka – budowa, funkcje, zwyrodnienia

Soczewka oka – budowa, funkcje, schorzenia i leczenie

Plamka żółta – czym jest, choroby, przyczyny, leczenie

Kobieta leży na łóżku

Twój mózg co jakiś czas potrzebuje odpoczynku i relaksu. Podpowiadamy, jak to zrobić

Czy można spać w soczewkach kontaktowych? Optometrystka odpowiada

Neuron – budowa, funkcje i choroby komórki nerwowej

Oko – budowa, funkcje, astygmatyzm i inne wady wzroku

Płaczące suche oko – co to jest? Tłumaczy optometrystka Justyna Nater

Płaczące suche oko – co to jest i czym się objawia? Tłumaczy optometrystka Justyna Nater

Test Schirmera – wskazania, rodzaje, przebieg badania

syndrom MADE

Syndrom MADE, czyli dlaczego w pandemii cierpimy częściej na zespół suchego oka

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

Dobry seks – różnica wieku czyni cuda

Różnica wieku między partnerami? Może się okazać spełnieniem seksualnych marzeń

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?