Przejdź do treści

Twardówka – budowa, funkcje, zapalenie twardówki oka

Twardówka - budowa, funkcje, zapalenie twardówki oka Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Ginekologowi warto mówić o tym, że podczas seksu cię boli, że nie masz ochoty na czułości albo, że w ostatnim czasie spałaś z kilkoma facetami
Dziewczyna stojąca na ulicy
„Zejście po schodach też może stać się dla ciebie ścieżką kontemplacji”. Kasia Bem o spacerze medytacyjnym
Czwarta fala pandemii pojawi się już jesienią? Wiemy, kogo będzie dotyczyć
„Polski ład” ogłoszony. Co nowego w ramach działań w zakresie ochrony zdrowia?
Dlaczego udajemy orgazm? 5 powodów, dla których warto
Dlaczego udajemy orgazm? 5 powodów, dla których warto przestać to robić

Twardówka oka to najbardziej zewnętrzna warstwa gałki ocznej, otaczająca oko od strony oczodołu i przechodząca w przedniej części w rogówkę. Twardówka wyróżnia się wytrzymałą strukturą, którą zawdzięcza dużej zawartości włókien kolagenowych. Zapalenie twardówki to stan, który może wpływać na strukturę twardówki i utrzymanie jej odpowiedniego kształtu.

Budowa i funkcje twardówki

Twardówka to najbardziej zewnętrzna warstwa gałki ocznej, pokrywająca jej tylną część i przylegająca do oczodołu. Jedynym miejscem, w którym twardówka traci ciągłość i tworzy pochewkę nerwu wzrokowego jest miejsce, gdzie z gałki ocznej wychodzi nerw wzrokowy. Jest ona nieprzezroczysta, ma białawą barwę, a z przodu gałki ocznej przechodzi w przezroczystą rogówkę. Ta część twardówki przepuszcza promienie słoneczne. Twardówka przylega do kolejnej, bardziej wewnętrznej warstwy  – naczyniówki. Ta warstwa zlokalizowana między twardówką a siatkówką oka jest bogato unaczyniona i odpowiada za dotlenienie i odżywienie oka. Czarna twardówka może towarzyszyć alkaptonurii, czyli wrodzonego zaburzenia metabolizmu aminokwasów fenyloalaniny i tyrozyny. Inna przyczyna występowania czarnych plamek na twardówce to srebrzyca, czyli odkładanie się w organizmie soli srebra.

Twardówka ma grubość około 1,5 mm w tylnej części gałki ocznej i 0,3 mm w przedniej części oka. Na wysoką wytrzymałość twardówki na uszkodzenia mechaniczne ogromny wpływ ma specyficzna budowa tej warstwy ochronnej oka. Mowa o gęstej sieci włókien kolagenowych, które są położone wzdłuż, wszerz i w poprzek, tworząc niezwykle silną strukturę. W budowie twardówki wyróżnić można trzy następujące warstwy:

  • najbardziej zewnętrzna warstwa to nadtwardówka,
  • środkowa warstwa to tzw. zręb, czyli istota właściwa,
  • najbardziej wewnętrzna warstwa, przylegająca do naczyniówki – blaszka brunatna.

Twardówka nie jest bogato unerwiona ani unaczyniona. Jakie funkcje pełni twardówka oka? Funkcje tej zewnętrznej warstwy oka to utrzymanie odpowiedniego, kulistego kształtu gałki ocznej. Ponadto twardówka chroni gałkę oczną przed rozmaitymi urazami.

Przyczyny zapalenia twardówki

Zapalenie twardówki oka to rzadko występująca choroba oczu. U podłoża stanu zapalnego nadtwardówki leży przede wszystkim stres, a także migreny, choroby tkanki łącznej i naczyń oraz atopowe zapalenie skóry. Inne możliwe przyczyny zapalenia nadtwardówki to zakażenie kiłą, boreliozą, półpaścem. Z kolei za rozwój zapalenia zrębu twardówki odpowiada przede wszystkim proces autoimmunologiczny towarzyszący takim schorzeniom jak:

  • reumatoidalne zapalenie stawów,
  • toczeń rumieniowy układowy,
  • guzkowe zapalenie tętnic,
  • ziarniniak Wegenera,
  • łuszczycowe zapalenie stawów,
  • zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa.
kobieta z czerwonymi oczami

Zapalenie twardówki oka – objawy

Zapalenie nadtwardówki ma zazwyczaj łagodny przebieg. Może pojawić się dyskomfort odczuwalny w obrębie gałki ocznej, pieczenie i zaczerwienienie oka. Może pojawić się łzawienie, a także nadwrażliwość na światło. Mogą oczywiście pojawić się dolegliwości bólowe. Co najważniejsze – w przebiegu stanu zapalnego nadtwardówki nie dochodzi do zaburzeń ostrości wzroku.

Bardziej poważny przebieg ma zapalenie zrębu twardówki. Wówczas pojawia się silny ból oka promieniujący w kierunku czoła lub szczęki. Pojawia się ponadto mocne zaczerwienienie oka. W przebiegu stanu zapalnego zrębu twardówki może dojść do powstania zmian martwiczych, porażenia mięśnia okołoruchowych, a nawet utraty wzroku.

Diagnostyka zapalenia twardówki oka

Konsultacja lekarska konieczna jest zawsze wtedy, gdy pojawią się objawy mogące sugerować zapalenie twardówki oka. Choroby nie da się zdiagnozować wyłącznie na podstawie objawów klinicznych, gdyż są one mało charakterystyczne. Okulista wykonuje badanie fizykalne, w którym ocenia wygląd oka. Gdy zaczerwienienie oka ma odcień różowy lub czerwony, z dużym prawdopodobieństwem jest to zapalenie nadtwardówki. Jeśli natomiast zaczerwienienie wpada w niebieskawe lub fioletowe tony – prawdopodobnie jest to zapalenie zrębu twardówki.

Dalsze etapy diagnostyki mogą obejmować wykonanie takich badań jak:

  • badanie w lampie szczelinowej, oceniające rozległość stanu zapalnego, obrzęku i przekrwienia,
  • angiografia fluoresceinowa,
  • tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny.

Poza badaniami okulistycznymi konieczne może być wykonanie badań umożliwiających zdiagnozowanie ogólnoustrojowych przyczyn zapalenia twardówki, takich jak badanie ogólne moczu, morfologia krwi, badanie w kierunku kiły, boreliozy, badanie RTG lub USG stawów.

Leczenie zapalenia twardówki oka

W leczeniu stanu zapalnego twardówki stosowane są krople zawierające glikokortykosteroidy. Ich działanie sprowadza się do łagodzenia stanu zapalnego, obrzęku i przekrwienia oka. Leczenie wdrażane jest wówczas, gdy zapalenie twardówki przebiega z nasilonymi objawami. W przebiegu zapalenia zrębu twardówki konieczne jest także leczenie ogólne niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi; niekiedy konieczne może być dożylne podanie steroidów. Jeżeli przebieg stanu zapalnego twardówki jest łagodny, wówczas schorzenie ustępuje samoistnie i nie ma konieczności stosowania farmakoterapii.

 

Bibliografia:

  1. D. Dawson, Cornea and sclera, Adler’s Physiology of the eye.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Rana oka, oparzenie, ciało obce w oku – pierwsza pomoc

Tęczówka – budowa, funkcje i zapalenie tęczówki oka

Zmęczone oczy po ciężkim dniu? Mamy na to sposób – joga oczu

Zmysły człowieka – rodzaje, funkcje i ich działanie

Ciało szkliste oka – funkcje, zmętnienie, leczenie

Rogówka oka – budowa, funkcje, uszkodzenie i choroby

Płat potyliczny mózgu – budowa, funkcje, uszkodzenia

Plamka ślepa – czym jest, wpływ na widzenie, test

Siatkówka oka – budowa, funkcje, zwyrodnienia

Soczewka oka – budowa, funkcje, schorzenia i leczenie

Plamka żółta – czym jest, choroby, przyczyny, leczenie

Kobieta leży na łóżku

Twój mózg co jakiś czas potrzebuje odpoczynku i relaksu. Podpowiadamy, jak to zrobić

Czy można spać w soczewkach kontaktowych? Optometrystka odpowiada

Neuron – budowa, funkcje i choroby komórki nerwowej

Oko – budowa, funkcje, astygmatyzm i inne wady wzroku

Płaczące suche oko – co to jest? Tłumaczy optometrystka Justyna Nater

Płaczące suche oko – co to jest i czym się objawia? Tłumaczy optometrystka Justyna Nater

Test Schirmera – wskazania, rodzaje, przebieg badania

syndrom MADE

Syndrom MADE, czyli dlaczego w pandemii cierpimy częściej na zespół suchego oka

„Osoby niewidome są dużo aktywniejsze niż osoby widzące. Więcej chcą od życia, mają bardzo wysokie kompetencje” – mówią twórczynie projektu Wielozmysły

Kobieta przyzdoboona kwiatkami na czole

Nie pocieraj oczu! Nawet podczas demakijażu. Optometrystka wyjaśnia, co ci grozi

„Słyszałam, że jak mam astygmatyzm, to nie mogę nosić soczewek kontaktowych". Optyczka odpowiada, czy tak rzeczywiście jest

„Słyszałam, że jak mam astygmatyzm, to nie mogę nosić soczewek kontaktowych”. Optyczka odpowiada, czy tak rzeczywiście jest

Utrata wzroku – chwilowa i nagła. Przyczyny nagłej ślepoty

Makijaż permanentny zabójczy dla oczu? Optyczka Justyna Mater ostrzega

Makijaż permanentny zabójczy dla oczu? Optyczka Justyna Mater ostrzega

Kobieta patrzy się w obiektyw. Przy twarzy ma kwiatki

Optometrystka Justyna Nater: żadne komputerowe badanie, ani jego wynik, nie jest receptą na okulary

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?