Przejdź do treści

Zaburzenia OCD

Zaburzenia OCD
Zaburzenia OCD Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Coraz więcej zatruć iwermektyną. Ludzie zażywają ją w dużych dawkach, by leczyć COVID-19
Niektóre szczepy koronawirusa są bardziej zaraźliwe niż inne. Naukowcy już wiedzą, dlaczego
Zabawki
„Stereotypowe oczekiwania dotyczące płci ograniczają potencjał dzieci” – alarmuje Magda Korczyńska, autorka bloga „Jak wychowywać dziewczynki”
chińska szczepionka w Polsce?
Polski rząd rozważa zakup chińskich szczepionek przeciwko COVID-19. Nie będzie to jednak proste
Kobieta
Co musisz wiedzieć o zwolnieniu lekarskim od psychiatry? Wyjaśnia lek. Joanna Adamiak

Na pewno znasz taką „trochę” dziwną osobę: musi mieć wszystko zawsze w odpowiednim porządku, a wychodząc z domu, niczym bohater „Dnia świra”, ma swój rytuał. Gdzie przebiega granica między niewinnym dziwactwem a zaburzeniem? Psycholog Urszula Struzikowska – Marynicz rozwiewa wątpliwości.

Zaburzenia OCD – co to

Zaburzenia OCD to z angielskiego obsessive-compulsive disorderzaburzenia obsesyjno-kompulsywne. Osoba dotknięta tymi zaburzeniami ma potrzebę powtarzania pewnych czynności lub zachowań – to właśnie kompulsje, albo ma natrętnie powtarzające się myśli – czyli obsesje.

Tyle, jeśli chodzi o definicję. Jak w praktyce wyglądają takie zachowania? Jakie jest ich podłoże, skąd się biorą? Czy u każdego z nas mogą wystąpić zaburzenia OCD?

Psycholog Urszula Struzikowska-Marynicz wyjaśnia:

Są pewne sygnały wskazujące na osobowość obsesyjno- kompulsywną czyli inaczej anankastyczną.

Taka osobowość charakteryzuje się brakiem elastyczności poświęconej na rzecz skrajnego perfekcjonizmu. Do tego brak otwartości na doświadczenia, a za to nadmierne skupienie na porządkowaniu otoczenia. Nadmierne przykładanie wagi do porządku, szczegółów, zasad.

Kiedy można zacząć się niepokoić? Zamiłowanie do porządku postrzegane jest przecież jako zaleta, a nie wada.

Osoba o tym typie osobowości ma trudności w organizowaniu sobie wypoczynku – dodaje psycholożka. – Zaangażowanie w pracę i czynności związane z kontrolą nad otoczeniem i jego uporządkowywaniem uniemożliwiają spontaniczność i „nicnierobienie” w celu odpoczynku.

Jak kontrolować stres?

Na czym polegają zaburzenia OCD

Jak wygląda codzienne funkcjonowanie osób z zaburzeniami OCD? Czy nienaturalnie zintensyfikowany „zapał” i problem ze spontanicznością rzeczywiście mogą zaburzać normalne funkcjonowanie?

Osoba taka przejawia również tendencję do gromadzenia przedmiotów (nie mylmy takiej aktywności z zespołem Diogenesa, zbieractwem) – wymienia Urszula Struzikowska-Marynicz. – Niechętnie powierza zadania innym osobom, w przekonaniu i w poczuciu wewnętrznego przymusu wykonania ich jak najlepiej. Ponadto może przejawiać nadmierną oszczędność nieadekwatną do rzeczywistej sytuacji ekonomicznej, sztywność, upór.

Jakie mogą być rodzaje zaburzeń kompulsywnych? – Zaburzenia obsesyjno- kompulsywne wyróżnia kilka postaci tych problemów: zaburzenia z przewagą myśli natrętnych, myśli i czynności natrętne mieszane, zaburzenia z przewagą natrętnych czynności, oraz zaburzenia obsesyjno- kompulsywne nieokreślone i inne.

Statystycznie na zaburzenia OCD cierpi nawet 3 proc. ludzi. Większość z nich, jak podają naukowcy, ma również inne problemy emocjonalne i społeczne [por. W. Krzyszkowiak, M. Kuleta-Krzyszkowiak, E. Krzanowska, Leczenie zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych (OCD) i zaburzeń powiązanych (OCRD), w: Psychiatr. Pol. 2019; 53(4): 825–843]

  • 92 proc. ma problemy z nawiązywaniem relacji z powodu zaniżonej samooceny
  • 90 proc. ma również inne problemy psychiczne jak depresja, CHAD, zaburzenia odżywiania, zaburzenia lękowe, zaburzenia osobowości czy schizofrenia
  • 73 proc. ma problemy rodzinne
  • 62 proc. ma problemy z nawiązywaniem i utrzymywaniem przyjaźni
  • 58 proc. ma problemy z edukacją (kontynuacją i ukończeniem)
  • 47 proc. z utrzymaniem pracy
  • 40 proc. z podjęciem pracy w ogóle (są niezdolni do pracy)
  • 13 proc. pacjentów z natręctwami próbuje odebrać sobie życie

– Rytuały, impulsy i niekiedy nieprzewidywalne napięcie i przymus jego redukcji za pomocą absurdalnych gestów, krzyków itp. skutecznie utrudnia sprawne funkcjonowanie psychospołeczne jednostki oraz niestety jej rozwój – mówi psycholog Urszula Struzikowska – Marynicz.

Kobieta wybierające ubrania

Natręctwa, kompulsje, obsesje – rodzaje

Dla osoby, która nie doświadczyła zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych trudne bywa zrozumienie, na czym polega problem.

Do natrętnych myśli zaliczamy często wstydliwe, niechciane, a nawet bolesne czy niedorzeczne treści, które się stale powtarzają, są przeżywane również jako własne – wyjaśnia psycholog Urszula Struzikowska-Marynicz.

Specjalistka wskazuje na najczęściej spotykane ukierunkowanie zaburzeń: – Te natrętne myśli również możemy kategoryzować w pewne grupy: obsesje dotyczące higieny, obsesje dotyczące porządku, natręctwo niepewności (czy zgasiłem gaz, światło, czy szklanki są czyste, czy sztućce w szufladzie nie pomieszały się itp.).

Jakie mogą być skutki dla osoby zmagającej się z problemem kompulsji?

Czasem takie myśli uniemożliwiają wyjście z domu na czas, pomimo sprawdzania osoba stale nie jest pewna wykonanej poprawnie czynności, pojawiają się kolejne niepewności dotyczące podobnych treści, co sprawia, że osoba dotknięta tego typu zaburzeniami męczy się, frustruje, ma trudność z wyjściem na czas z domu, podjęciem czynności wymagających jej zaangażowania – wyjaśnia Urszula Struzikowska – Marynicz.

Inną kategorią są natrętne impulsy, czyli nasilone myśli i potrzeby wykonania określonej czynności: zacząć krzyczeć, wykonać przymusowo określony gest, użyć określonego słowa i powtarzać, zastukać, potrzeć guzik czy przykładowo w określonych sytuacjach klasnąć w dłonie – wymienia psycholog.

Depresja u dzieci

Zaburzenia OCD – leczenie

Pomoc w tego typu zaburzeniach możliwa jest poprzez kontakt z właściwym specjalistą.

Psychoterapia głównie w nurcie poznawczo – behawioralnym zawiera stosowanie technik umożliwiających między innymi redukcję i rozładowanie przeżywanego napięcia – podpowiada Urszula Struzikowska – Marynicz. – Oczywiście inne nurty psychoterapeutyczne również mogą przynieść pomoc i uwolnienie się od przymusu permanentnej kontroli i szeroko rozumianego porządkowania siebie i swego otoczenia.

Na czym polega proces terapeutyczny w przypadku leczenia zaburzeń OCD?

Podczas terapii osoby z OCD konfrontują się ze swoimi lękami i natręctwami, myślami i rytualizacją dnia. To jest dla nich bardzo trudne. Wiąże się z doświadczeniem niepokoju, frustracji i niepewności co do powodzenia wysiłku, jaki bez wątpienia wkładają w uwolnienie się od permanentnego napięcia, które utrudnia im odpoczynek, zdrowe funkcjonowanie oraz nawiązywanie, budowanie i podtrzymywanie relacji społecznych.

Niektórzy mogą wesprzeć proces leczenia odpowiednimi środkami farmaceutycznymi.

Pomocna jest farmakoterapia ze stosowaniem selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny wyjaśnia Urszula Struzikowska – Marynicz.

Osoby dotknięte OCD zdają sobie sprawę, że ich natręctwa i impulsy są irracjonalne, dlatego trudno sięgnąć im po pomoc – przyznaje psycholog. – Często przeżywają z tego powodu wstyd i obawę przed brakiem akceptacji i odrzuceniem ze strony otoczenia, w którym chciałyby funkcjonować. 

Świadomość zaburzeń często bywa przyczyną, dla której są one przez pacjenta ukrywane (na ile to możliwe). Szacuje się, że mija 10 lat, zanim osoba zaburzona zwróci się po pomoc. Nawet kilkanaście lat mija, zanim uzyska skuteczne leczenie.

Zobacz także

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Urszula Struzikowska-Marynicz
psycholog
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

zbieractwo

Syllogomania, czyli patologiczne zbieractwo. Zaburzenie, na które współczesna medycyna nie ma sposobu

Fetysze – czym są, kiedy fetysz staje się niezdrowy?

Osobowość anankastyczna (OCPD)

Osobowość anankastyczna (OCPD) – co to jest, objawy, leczenie

Choroba OCD - zaburzenie obsesyjno - kompulsyjne

Choroba OCD – przyczyny, objawy, diagnostyka i leczenie

Kobieta na krześle - zaburzenia odżywiania

„Zaburzenia odżywiania nie wyglądają”. Blogerka, która zmagała się z bulimią, opowiada o szkodliwym micie

Zaburzenia lękowe - co to, objawy, diagnoza, leczenie

Zaburzenia lękowe – czym są? Jak sobie z nimi radzić?

zaburzenia odżywiania

Zaburzenia odżywiania – jakie są rodzaje? Jak wygląda leczenie?

Kompulsywne objadanie się

Kompulsywne objadanie się. Jak sobie z tym radzić?

Dysmorfofobia / istockphoto.com

Dysmorfofobia. Gdy wygląd staje się obsesją

anorektyczka

„Dzisiaj uświadamiam kobiety, że mogą o siebie dbać, ale żeby robiły to z głową, bo jeśli tylko odłożą ją na półkę, a w zamian wybiorą ciało, to już po nich”. Rozmawiamy z Martą Kieniuk-Mędrala o zaburzeniach odżywiania

Kobieta cierpiąca na obsesję korzysta z telefonu komórkowego

Obsesja – jak może się objawiać? Czy leczenie może pomóc pozbyć się obsesji?

Dziewczyna uzależniona od komputera

Uzależnienie od komputera i Internetu u dzieci i młodzieży – objawy i sposoby leczenia

Chłopiec na hamaku wymagający terapii behawioralnej

Terapia behawioralna – historia i charakterystyka. Na czym polega jej skuteczność?

kobieta z problemem

Charakterystyka, objawy oraz leczenie dysocjacyjnych zaburzeń tożsamości.

Dziewczyna cierpiąca na bigoreksję przegląda się w lustrze.

Bigoreksja – zaburzony obraz własnego ciała. Jakie są objawy choroby?

Obsesja spalania tłuszczu

Obsesja spalania tłuszczu

Zestresowana? Spróbuj tych ćwiczeń. Pomogą ci się wyluzować

Kobieta

Kiedy czekamy na miłość, awans i lepszą wersję nas samych, wiele tracimy. Kasia Bem radzi, jak żyć tu i teraz

Kobieta trenuje jogę

„Odpuść sobie”. Ale jak to zrobić? Kasia Bem zapewnia, że joga może w tym pomóc

Jak okiełznać dziecięcą złość? Oto siedem kroków do sukcesu

Fitspiracje, które nie inspirują. Czy na pewno warto przeglądać zdjęcia szczupłych sylwetek na Instagramie?

Skinny-shaming

„Łatwo się mówi, jak się jest szczupłym”? Bzdura. Dietetyczka o skinny-shamingu

Monika Kotlarek i jej książka „Borderline, czyli jedną nogą nad przepaścią” już w księgarniach. Mamy patronat medialny!

Dagmara Seliga

Dagmara Seliga: Syndrom oszusta częściej dotyka kobiety. Żyją w ciągłym lęku

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

para w łóżku

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

test ciążowy

Brak okresu, test negatywny. Kiedy wykonać test ciążowy?