Przejdź do treści

Zaburzenia OCD

Zaburzenia OCD
Zaburzenia OCD Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Jak podkręcić metabolizm, gdy organizm się starzeje? 7 kluczowych porad/fot. Pexels
Jak podkręcić metabolizm, gdy organizm się starzeje? 7 kluczowych porad
Psycholożka o pułapkach leczenia niepłodności
„Nie kupię nowej sukienki, bo za chwilę będę w ciąży”. Psycholożka Anna Wietrzykowska o pułapkach niepłodności
Koronawirus u zaszczepionych zatrzymuje się tylko kilka dni w... nosie!
Koronawirus u zaszczepionych zatrzymuje się tylko kilka dni w… nosie! Nowe ustalenia włoskich naukowców
„Nie jestem nikomu winna wyglądu” – mówi Maja Staśko, wyjaśniając zjawisko przemocy psychicznej w sieci
Zdjęcie rentgenowskie mózgu
Śmiertelna choroba mózgu wśród pracownic laboratorium. Wstrzymano badania nad prionami

Na pewno znasz taką „trochę” dziwną osobę: musi mieć wszystko zawsze w odpowiednim porządku, a wychodząc z domu, niczym bohater „Dnia świra”, ma swój rytuał. Gdzie przebiega granica między niewinnym dziwactwem a zaburzeniem? Psycholog Urszula Struzikowska – Marynicz rozwiewa wątpliwości.

Zaburzenia OCD – co to

Zaburzenia OCD to z angielskiego obsessive-compulsive disorderzaburzenia obsesyjno-kompulsywne. Osoba dotknięta tymi zaburzeniami ma potrzebę powtarzania pewnych czynności lub zachowań – to właśnie kompulsje, albo ma natrętnie powtarzające się myśli – czyli obsesje.

Tyle, jeśli chodzi o definicję. Jak w praktyce wyglądają takie zachowania? Jakie jest ich podłoże, skąd się biorą? Czy u każdego z nas mogą wystąpić zaburzenia OCD?

Psycholog Urszula Struzikowska-Marynicz wyjaśnia:

Są pewne sygnały wskazujące na osobowość obsesyjno- kompulsywną czyli inaczej anankastyczną.

Taka osobowość charakteryzuje się brakiem elastyczności poświęconej na rzecz skrajnego perfekcjonizmu. Do tego brak otwartości na doświadczenia, a za to nadmierne skupienie na porządkowaniu otoczenia. Nadmierne przykładanie wagi do porządku, szczegółów, zasad.

Kiedy można zacząć się niepokoić? Zamiłowanie do porządku postrzegane jest przecież jako zaleta, a nie wada.

Osoba o tym typie osobowości ma trudności w organizowaniu sobie wypoczynku – dodaje psycholożka. – Zaangażowanie w pracę i czynności związane z kontrolą nad otoczeniem i jego uporządkowywaniem uniemożliwiają spontaniczność i „nicnierobienie” w celu odpoczynku.

Jak kontrolować stres?

Na czym polegają zaburzenia OCD

Jak wygląda codzienne funkcjonowanie osób z zaburzeniami OCD? Czy nienaturalnie zintensyfikowany „zapał” i problem ze spontanicznością rzeczywiście mogą zaburzać normalne funkcjonowanie?

Osoba taka przejawia również tendencję do gromadzenia przedmiotów (nie mylmy takiej aktywności z zespołem Diogenesa, zbieractwem) – wymienia Urszula Struzikowska-Marynicz. – Niechętnie powierza zadania innym osobom, w przekonaniu i w poczuciu wewnętrznego przymusu wykonania ich jak najlepiej. Ponadto może przejawiać nadmierną oszczędność nieadekwatną do rzeczywistej sytuacji ekonomicznej, sztywność, upór.

Jakie mogą być rodzaje zaburzeń kompulsywnych? – Zaburzenia obsesyjno- kompulsywne wyróżnia kilka postaci tych problemów: zaburzenia z przewagą myśli natrętnych, myśli i czynności natrętne mieszane, zaburzenia z przewagą natrętnych czynności, oraz zaburzenia obsesyjno- kompulsywne nieokreślone i inne.

Statystycznie na zaburzenia OCD cierpi nawet 3 proc. ludzi. Większość z nich, jak podają naukowcy, ma również inne problemy emocjonalne i społeczne [por. W. Krzyszkowiak, M. Kuleta-Krzyszkowiak, E. Krzanowska, Leczenie zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych (OCD) i zaburzeń powiązanych (OCRD), w: Psychiatr. Pol. 2019; 53(4): 825–843]

  • 92 proc. ma problemy z nawiązywaniem relacji z powodu zaniżonej samooceny
  • 90 proc. ma również inne problemy psychiczne jak depresja, CHAD, zaburzenia odżywiania, zaburzenia lękowe, zaburzenia osobowości czy schizofrenia
  • 73 proc. ma problemy rodzinne
  • 62 proc. ma problemy z nawiązywaniem i utrzymywaniem przyjaźni
  • 58 proc. ma problemy z edukacją (kontynuacją i ukończeniem)
  • 47 proc. z utrzymaniem pracy
  • 40 proc. z podjęciem pracy w ogóle (są niezdolni do pracy)
  • 13 proc. pacjentów z natręctwami próbuje odebrać sobie życie

– Rytuały, impulsy i niekiedy nieprzewidywalne napięcie i przymus jego redukcji za pomocą absurdalnych gestów, krzyków itp. skutecznie utrudnia sprawne funkcjonowanie psychospołeczne jednostki oraz niestety jej rozwój – mówi psycholog Urszula Struzikowska – Marynicz.

Kobieta wybierające ubrania

Natręctwa, kompulsje, obsesje – rodzaje

Dla osoby, która nie doświadczyła zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych trudne bywa zrozumienie, na czym polega problem.

Do natrętnych myśli zaliczamy często wstydliwe, niechciane, a nawet bolesne czy niedorzeczne treści, które się stale powtarzają, są przeżywane również jako własne – wyjaśnia psycholog Urszula Struzikowska-Marynicz.

Specjalistka wskazuje na najczęściej spotykane ukierunkowanie zaburzeń: – Te natrętne myśli również możemy kategoryzować w pewne grupy: obsesje dotyczące higieny, obsesje dotyczące porządku, natręctwo niepewności (czy zgasiłem gaz, światło, czy szklanki są czyste, czy sztućce w szufladzie nie pomieszały się itp.).

Jakie mogą być skutki dla osoby zmagającej się z problemem kompulsji?

Czasem takie myśli uniemożliwiają wyjście z domu na czas, pomimo sprawdzania osoba stale nie jest pewna wykonanej poprawnie czynności, pojawiają się kolejne niepewności dotyczące podobnych treści, co sprawia, że osoba dotknięta tego typu zaburzeniami męczy się, frustruje, ma trudność z wyjściem na czas z domu, podjęciem czynności wymagających jej zaangażowania – wyjaśnia Urszula Struzikowska – Marynicz.

Inną kategorią są natrętne impulsy, czyli nasilone myśli i potrzeby wykonania określonej czynności: zacząć krzyczeć, wykonać przymusowo określony gest, użyć określonego słowa i powtarzać, zastukać, potrzeć guzik czy przykładowo w określonych sytuacjach klasnąć w dłonie – wymienia psycholog.

Depresja u dzieci

Zaburzenia OCD – leczenie

Pomoc w tego typu zaburzeniach możliwa jest poprzez kontakt z właściwym specjalistą.

Psychoterapia głównie w nurcie poznawczo – behawioralnym zawiera stosowanie technik umożliwiających między innymi redukcję i rozładowanie przeżywanego napięcia – podpowiada Urszula Struzikowska – Marynicz. – Oczywiście inne nurty psychoterapeutyczne również mogą przynieść pomoc i uwolnienie się od przymusu permanentnej kontroli i szeroko rozumianego porządkowania siebie i swego otoczenia.

Na czym polega proces terapeutyczny w przypadku leczenia zaburzeń OCD?

Podczas terapii osoby z OCD konfrontują się ze swoimi lękami i natręctwami, myślami i rytualizacją dnia. To jest dla nich bardzo trudne. Wiąże się z doświadczeniem niepokoju, frustracji i niepewności co do powodzenia wysiłku, jaki bez wątpienia wkładają w uwolnienie się od permanentnego napięcia, które utrudnia im odpoczynek, zdrowe funkcjonowanie oraz nawiązywanie, budowanie i podtrzymywanie relacji społecznych.

Niektórzy mogą wesprzeć proces leczenia odpowiednimi środkami farmaceutycznymi.

Pomocna jest farmakoterapia ze stosowaniem selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny wyjaśnia Urszula Struzikowska – Marynicz.

Osoby dotknięte OCD zdają sobie sprawę, że ich natręctwa i impulsy są irracjonalne, dlatego trudno sięgnąć im po pomoc – przyznaje psycholog. – Często przeżywają z tego powodu wstyd i obawę przed brakiem akceptacji i odrzuceniem ze strony otoczenia, w którym chciałyby funkcjonować. 

Świadomość zaburzeń często bywa przyczyną, dla której są one przez pacjenta ukrywane (na ile to możliwe). Szacuje się, że mija 10 lat, zanim osoba zaburzona zwróci się po pomoc. Nawet kilkanaście lat mija, zanim uzyska skuteczne leczenie.

Zobacz także

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Urszula Struzikowska-Marynicz
psycholog
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta

„Kompulsywne objadanie się jest jak branie na kredyt energii, której nie masz” – alarmuje dietetyczka

Kobieta

Dermatillomania, czyli patologiczne skubanie skóry. „U każdej osoby może mieć inne przyczyny i podłoże”

zbieractwo

Syllogomania, czyli patologiczne zbieractwo. Zaburzenie, na które współczesna medycyna nie ma sposobu

Fetysze – czym są, kiedy fetysz staje się niezdrowy?

Osobowość anankastyczna (OCPD)

Osobowość anankastyczna (OCPD) – co to jest, objawy, leczenie

Choroba OCD - zaburzenie obsesyjno - kompulsyjne

Choroba OCD – przyczyny, objawy, diagnostyka i leczenie

Kobieta na krześle - zaburzenia odżywiania

„Zaburzenia odżywiania nie wyglądają”. Blogerka, która zmagała się z bulimią, opowiada o szkodliwym micie

Zaburzenia lękowe - co to, objawy, diagnoza, leczenie

Zaburzenia lękowe – czym są? Jak sobie z nimi radzić?

zaburzenia odżywiania

Zaburzenia odżywiania – jakie są rodzaje? Jak wygląda leczenie?

Kompulsywne objadanie się

Kompulsywne objadanie się. Jak sobie z tym radzić?

Dysmorfofobia / istockphoto.com

Dysmorfofobia. Gdy wygląd staje się obsesją

anorektyczka

„Dzisiaj uświadamiam kobiety, że mogą o siebie dbać, ale żeby robiły to z głową, bo jeśli tylko odłożą ją na półkę, a w zamian wybiorą ciało, to już po nich”. Rozmawiamy z Martą Kieniuk-Mędrala o zaburzeniach odżywiania

Kobieta cierpiąca na obsesję korzysta z telefonu komórkowego

Obsesja – jak może się objawiać? Czy leczenie może pomóc pozbyć się obsesji?

Dziewczyna uzależniona od komputera

Uzależnienie od komputera i Internetu u dzieci i młodzieży – objawy i sposoby leczenia

Chłopiec na hamaku wymagający terapii behawioralnej

Terapia behawioralna – historia i charakterystyka. Na czym polega jej skuteczność?

kobieta z problemem

Charakterystyka, objawy oraz leczenie dysocjacyjnych zaburzeń tożsamości.

Dziewczyna cierpiąca na bigoreksję przegląda się w lustrze.

Bigoreksja – zaburzony obraz własnego ciała. Jakie są objawy choroby?

Obsesja spalania tłuszczu

Obsesja spalania tłuszczu

Boris Johnson i Carrie Johnson

Boris Johnson i jego żona Carrie spodziewają się 'tęczowego dziecka'

W jaki sposób psychoterapia „uszczelnia” jelita w depresji? Tłumaczy dr n. med. Leszek Rudzki, psychiatra

6 związkowych pułapek

6 związkowych pułapek. Często wpadamy w nie przez samych siebie

Simone Biles rezygnuje z igrzysk w trosce o swoje zdrowie psychiczne

Simone Biles postawiła na pierwszym miejscu zdrowie psychiczne. Sponsorzy olimpijscy i fani popierają jej decyzję

Psychofobia - jak z nią walczyć?

Jedynie 30 proc. osób w Polsce zaakceptowałoby przyjaciela lub przyjaciółkę z diagnozą schizofrenii. Dominik Haak o psychofobii

marihuana a schizofrenia

Palenie marihuany zwiększa ryzyko wystąpienia schizofrenii? Czterokrotny wzrost zachorowań w Danii

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Bąbel po oparzeniu - dowiedz się, jak leczyć pęcherze

Bąbel po oparzeniu – dowiedz się, jak leczyć pęcherze

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

plamy na nogach

Czym są czerwone plamy na nogach i co może być ich przyczyną?