Przejdź do treści

Zaburzenia OCD

Zaburzenia OCD
Zaburzenia OCD Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobieta ćwiczy
Rozpoczynasz aktywność fizyczną? Możesz łatwo doprowadzić do kontuzji. Jakich błędów nie popełniać?
majtki zabarwione krwią w zlewie
Rusza walka z ubóstwem menstruacyjnym w szkołach. Nowy projekt twórczyń Akcji Menstruacji
Flegmatyk – poznaj jego cechy i znajdź wspólny język
wirus abola
WHO potwierdza: wykryto nowe ognisko eboli. Władze Konga apelują o spokój
Para dziewczyn
„30 twarzy dumy” z okazji Miesiąca Dumy LGBT+. Czerwiec pod znakiem tęczy!

Na pewno znasz taką „trochę” dziwną osobę: musi mieć wszystko zawsze w odpowiednim porządku, a wychodząc z domu, niczym bohater „Dnia świra”, ma swój rytuał. Gdzie przebiega granica między niewinnym dziwactwem a zaburzeniem? Psycholog Urszula Struzikowska – Marynicz rozwiewa wątpliwości.

Zaburzenia OCD – co to

Zaburzenia OCD to z angielskiego obsessive-compulsive disorderzaburzenia obsesyjno-kompulsywne. Osoba dotknięta tymi zaburzeniami ma potrzebę powtarzania pewnych czynności lub zachowań – to właśnie kompulsje, albo ma natrętnie powtarzające się myśli – czyli obsesje.

Tyle, jeśli chodzi o definicję. Jak w praktyce wyglądają takie zachowania? Jakie jest ich podłoże, skąd się biorą? Czy u każdego z nas mogą wystąpić zaburzenia OCD?

Psycholog Urszula Struzikowska-Marynicz wyjaśnia:

Są pewne sygnały wskazujące na osobowość obsesyjno- kompulsywną czyli inaczej anankastyczną.

Taka osobowość charakteryzuje się brakiem elastyczności poświęconej na rzecz skrajnego perfekcjonizmu. Do tego brak otwartości na doświadczenia, a za to nadmierne skupienie na porządkowaniu otoczenia. Nadmierne przykładanie wagi do porządku, szczegółów, zasad.

Kiedy można zacząć się niepokoić? Zamiłowanie do porządku postrzegane jest przecież jako zaleta, a nie wada.

Osoba o tym typie osobowości ma trudności w organizowaniu sobie wypoczynku – dodaje psycholożka. – Zaangażowanie w pracę i czynności związane z kontrolą nad otoczeniem i jego uporządkowywaniem uniemożliwiają spontaniczność i „nicnierobienie” w celu odpoczynku.

Jak kontrolować stres?

Na czym polegają zaburzenia OCD

Jak wygląda codzienne funkcjonowanie osób z zaburzeniami OCD? Czy nienaturalnie zintensyfikowany „zapał” i problem ze spontanicznością rzeczywiście mogą zaburzać normalne funkcjonowanie?

Osoba taka przejawia również tendencję do gromadzenia przedmiotów (nie mylmy takiej aktywności z zespołem Diogenesa, zbieractwem) – wymienia Urszula Struzikowska-Marynicz. – Niechętnie powierza zadania innym osobom, w przekonaniu i w poczuciu wewnętrznego przymusu wykonania ich jak najlepiej. Ponadto może przejawiać nadmierną oszczędność nieadekwatną do rzeczywistej sytuacji ekonomicznej, sztywność, upór.

Jakie mogą być rodzaje zaburzeń kompulsywnych? – Zaburzenia obsesyjno- kompulsywne wyróżnia kilka postaci tych problemów: zaburzenia z przewagą myśli natrętnych, myśli i czynności natrętne mieszane, zaburzenia z przewagą natrętnych czynności, oraz zaburzenia obsesyjno- kompulsywne nieokreślone i inne.

Statystycznie na zaburzenia OCD cierpi nawet 3 proc. ludzi. Większość z nich, jak podają naukowcy, ma również inne problemy emocjonalne i społeczne [por. W. Krzyszkowiak, M. Kuleta-Krzyszkowiak, E. Krzanowska, Leczenie zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych (OCD) i zaburzeń powiązanych (OCRD), w: Psychiatr. Pol. 2019; 53(4): 825–843]

  • 92 proc. ma problemy z nawiązywaniem relacji z powodu zaniżonej samooceny
  • 90 proc. ma również inne problemy psychiczne jak depresja, CHAD, zaburzenia odżywiania, zaburzenia lękowe, zaburzenia osobowości czy schizofrenia
  • 73 proc. ma problemy rodzinne
  • 62 proc. ma problemy z nawiązywaniem i utrzymywaniem przyjaźni
  • 58 proc. ma problemy z edukacją (kontynuacją i ukończeniem)
  • 47 proc. z utrzymaniem pracy
  • 40 proc. z podjęciem pracy w ogóle (są niezdolni do pracy)
  • 13 proc. pacjentów z natręctwami próbuje odebrać sobie życie

– Rytuały, impulsy i niekiedy nieprzewidywalne napięcie i przymus jego redukcji za pomocą absurdalnych gestów, krzyków itp. skutecznie utrudnia sprawne funkcjonowanie psychospołeczne jednostki oraz niestety jej rozwój – mówi psycholog Urszula Struzikowska – Marynicz.

Kobieta wybierające ubrania

Natręctwa, kompulsje, obsesje – rodzaje

Dla osoby, która nie doświadczyła zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych trudne bywa zrozumienie, na czym polega problem.

Do natrętnych myśli zaliczamy często wstydliwe, niechciane, a nawet bolesne czy niedorzeczne treści, które się stale powtarzają, są przeżywane również jako własne – wyjaśnia psycholog Urszula Struzikowska-Marynicz.

Specjalistka wskazuje na najczęściej spotykane ukierunkowanie zaburzeń: – Te natrętne myśli również możemy kategoryzować w pewne grupy: obsesje dotyczące higieny, obsesje dotyczące porządku, natręctwo niepewności (czy zgasiłem gaz, światło, czy szklanki są czyste, czy sztućce w szufladzie nie pomieszały się itp.).

Jakie mogą być skutki dla osoby zmagającej się z problemem kompulsji?

Czasem takie myśli uniemożliwiają wyjście z domu na czas, pomimo sprawdzania osoba stale nie jest pewna wykonanej poprawnie czynności, pojawiają się kolejne niepewności dotyczące podobnych treści, co sprawia, że osoba dotknięta tego typu zaburzeniami męczy się, frustruje, ma trudność z wyjściem na czas z domu, podjęciem czynności wymagających jej zaangażowania – wyjaśnia Urszula Struzikowska – Marynicz.

Inną kategorią są natrętne impulsy, czyli nasilone myśli i potrzeby wykonania określonej czynności: zacząć krzyczeć, wykonać przymusowo określony gest, użyć określonego słowa i powtarzać, zastukać, potrzeć guzik czy przykładowo w określonych sytuacjach klasnąć w dłonie – wymienia psycholog.

Depresja u dzieci

Zaburzenia OCD – leczenie

Pomoc w tego typu zaburzeniach możliwa jest poprzez kontakt z właściwym specjalistą.

Psychoterapia głównie w nurcie poznawczo – behawioralnym zawiera stosowanie technik umożliwiających między innymi redukcję i rozładowanie przeżywanego napięcia – podpowiada Urszula Struzikowska – Marynicz. – Oczywiście inne nurty psychoterapeutyczne również mogą przynieść pomoc i uwolnienie się od przymusu permanentnej kontroli i szeroko rozumianego porządkowania siebie i swego otoczenia.

Na czym polega proces terapeutyczny w przypadku leczenia zaburzeń OCD?

Podczas terapii osoby z OCD konfrontują się ze swoimi lękami i natręctwami, myślami i rytualizacją dnia. To jest dla nich bardzo trudne. Wiąże się z doświadczeniem niepokoju, frustracji i niepewności co do powodzenia wysiłku, jaki bez wątpienia wkładają w uwolnienie się od permanentnego napięcia, które utrudnia im odpoczynek, zdrowe funkcjonowanie oraz nawiązywanie, budowanie i podtrzymywanie relacji społecznych.

Niektórzy mogą wesprzeć proces leczenia odpowiednimi środkami farmaceutycznymi.

Pomocna jest farmakoterapia ze stosowaniem selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny – wyjaśnia Urszula Struzikowska – Marynicz.

Osoby dotknięte OCD zdają sobie sprawę, że ich natręctwa i impulsy są irracjonalne, dlatego trudno sięgnąć im po pomoc – przyznaje psycholog. – Często przeżywają z tego powodu wstyd i obawę przed brakiem akceptacji i odrzuceniem ze strony otoczenia, w którym chciałyby funkcjonować. 

Świadomość zaburzeń często bywa przyczyną, dla której są one przez pacjenta ukrywane (na ile to możliwe). Szacuje się, że mija 10 lat, zanim osoba zaburzona zwróci się po pomoc. Nawet kilkanaście lat mija, zanim uzyska skuteczne leczenie.

Zobacz także

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Urszula Struzikowska-Marynicz
psycholog

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Na zespół Aspergera mogą cierpieć zarówno dzieci, jak i dorośli.

Zespół Aspergera – objawy i przyczyny. Jak przebiega u dorosłych i dzieci?

Dziewczynka z chorobą sierocą tuli misia.

Choroba sieroca i jej fazy. Jakie daje objawy i jak ją leczyć?

Pająk na ręce - arachnofobia

Arachnofobia – co to jest i jakie są jej objawy? Wyjaśniamy, jak leczyć arachnofobię

Kobieta na krześle - zaburzenia odżywiania

„Zaburzenia odżywiania nie wyglądają”. Blogerka, która zmagała się z bulimią, opowiada o szkodliwym micie

Mitoman - na czym polega ta przypadłość?

Mitoman – na czym polega ta przypadłość?

Bulimia

Bulimia – przyczyny, objawy, leczenie

Osobowość narcystyczna, związek z narcyzem

Osobowość narcystyczna, związek z narcyzem

Schizoidalne zaburzenie osobowości / freepik

Nie dla wszystkich kwarantanna jest ciężkim doświadczeniem. Istnieje grupa ludzi, dla których brak związków międzyludzkich jest czymś typowym

Osobowość paranoiczna – jak ją zidentyfikować i jak postępować?

Osobowość paranoiczna – jak ją zidentyfikować i jak postępować?

Zaburzenia lękowe - co to, objawy, diagnoza, leczenie

Zaburzenia lękowe – czym są? Jak sobie z nimi radzić?

Marta Stoberska / Instagram

Kompulsywne objadanie się, bo „zasłużyłaś”, to zaburzenia odżywiania. Tak samo jak 3 godziny spędzone na cardio, bo zjadłaś pizzę

Martyna Wojciechowska o depresji

Martyna Wojciechowska tłumaczy się z wpisu o depresji. „Sama byłam wiele razy na dnie”

zaburzenia odżywiania

Zaburzenia odżywiania – jakie są rodzaje? Jak wygląda leczenie?

Kompulsywne objadanie się

Kompulsywne objadanie się. Jak sobie z tym radzić?

Neurotyzm — kim jest człowiek neurotyczny i jak funkcjonuje?

Neurotyzm – kim jest człowiek neurotyczny i jak funkcjonuje?

Dysmorfofobia / istockphoto.com

Dysmorfofobia. Gdy wygląd staje się obsesją

kobieta robiąca selfie, oświetlona na żółto

Jak rozpoznać narcyza? Sprawdź, co mówią psychologowie

Halucynacje - przyczyny i rodzaje

Halucynacje – przyczyny i rodzaje

Urojenia - czym są, przyczyny występowania

Urojenia – czym są, jakie są ich przyczyny występowania?

Zaburzenia psychiczne - depresja, schizofrenia, choroba dwubiegunowa

Zaburzenia psychiczne: aż jedna czwarta Polaków może mieć z tym problem

Akcja "Nie świruj, idź na wybory"

Akcja „Nie świruj, idź na wybory” w ogniu krytyki. Nagrania ośmieszają osoby chore psychicznie

Zespół Aspergera - objawy, leczenie

Zespół Aspergera – czym jest i jak leczyć?

Schizofrenia - czym jest, jakie są jej objawy i jak ją leczyć?

Schizofrenia – czym jest? Jakie są jej objawy i jak wygląda leczenie?

Masz zaburzenia lękowe? Wydaje ci się, że nie jesteś nikomu potrzebna? Zobacz ilustracje, które powinna zobaczyć każda osoba z problemami zdrowia psychicznego

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?