Przejdź do treści

Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych. Przyczyny, objawy i leczenie choroby

bakterie, wywołujące zapalenie opon mózgowych
Fot. Ezume Images / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Wielkanocna baba orkiszowa. Znacznie zdrowsza niż klasyczna
Wielkanocna baba orkiszowa. Znacznie zdrowsza niż klasyczna
Podstawowa przemiana materii (PPM) - od czego zależy i jak ją obliczyć?
Podstawowa przemiana materii (PPM) – od czego zależy i jak ją obliczyć?
Mateusz Morawiecki / MWMEDIA
Rząd przedłuża ograniczenia. Nadal nie możemy wychodzić z domów
wysypka na plecach
Dermatolodzy ostrzegają. Zmiany skórne mogą być objawem koronawirusa?
Smutna kobieta - GAD
Czym jest GAD i jakie są jego objawy? Tłumaczy psycholożka Anna Cyklińska

Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych jest jedną z najgroźniejszych chorób wywołanych przez wirusy lub bakterie. Stan zapalny obejmuje błony, które otaczają mózg i rdzeń kręgowy. Ważne jest szybkie rozpoznanie i wdrożenie leczenia, ponieważ może dojść do groźnych dla zdrowia i życia powikłań.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Opony mózgowo-rdzeniowe to błona zbudowana z tkanki łącznej, która ochrania mózg i rdzeń kręgowy przed urazami mechanicznymi. Wyróżnia się oponę twardą, pajęczą (pajęczynówkę) oraz miękką. W wyniku przedostania się drobnoustrojów do płynu mózgowo-rdzeniowego za pośrednictwem krwi dochodzi do rozwinięcia się groźnego procesu chorobowego. Charakterystyczne objawy zapalenia opon mózgowych to gorączka, światłowstręt i sztywność karku.

Co to jest zapalenie opon mózgowych?

Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, potocznie nazywane zapaleniem opon mózgowych, jest chorobą infekcyjną, która dotyczy błon otaczających mózg i rdzeń kręgowy. W jej wyniku dochodzi do zapalenia opony pajęczej i miękkiej, a niekiedy patologia obejmuje także tkankę mózgową (zapalenie mózgu). Ze względu na przyczynę wyróżnia się kilka typów schorzenia:

  • wirusowe zapalenie opon mózgowych (aseptyczne),
  • bakteryjne zapalenie opon mózgowych (ropne i nieropne),
  • grzybicze zapalenie opon mózgowych,
  • pasożytnicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych,
  • nieinfekcyjne zapalenie opon mózgowych.

Choroba jest bardzo niebezpieczna dla zdrowia i życia. Późno rozpoznana lub nieleczona grozi powikłaniami związanymi z uszkodzeniami układu nerwowego, a nawet śmiercią. Każdy przypadek zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych należy zgłaszać do Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej. W Polsce odnotowuje się co roku około 1000 przypadków.

Co cholesterol robi z twoim mózgiem?

Co powoduje zapalenie opon mózgowych?

Przyczyną zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych jest wniknięcie drobnoustrojów do płynu mózgowo-rdzeniowego za pośrednictwem krwi lub w wyniku bezpośredniego zakażenia po urazach w obrębie głowy. Patogeny dostają się do organizmu przez drogi oddechowe, moczowe lub pokarmowe. Do czynników, które są odpowiedzialne za rozwinięcie się choroby, zalicza się:

  • bakterie: meningokoki (dwoinka zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych – Neisseria meningitidis), pneumokoki (dwoinka zapalenia płuc – Streptococcus pneumoniae), pałeczka hemofilna typu B, mykobakterie;
  • wirusy: enterowirusy (ECHO, Coxsackie), wirus kleszczowego zapalenia mózgu, wirus opryszczki (HSV), wirus półpaśca;
  • grzyby: z rodziny trzęsakowatych (Cryptococcus neoformans).

Ropne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych jest spowodowane infekcją, która obejmuje narządy spoza układu nerwowego: ropne zapalenie ucha środkowego, zatok, płuc, dróg moczowych oraz skóry. Choroba może powstać także w wyniku nowotworów lub przyjmowania niektórych leków.

Odkleszczowe zapalenie opon mózgowych jest powikłaniem po ugryzieniu przez zakażonego kleszcza. Wirus szybko się namnaża i prowadzi do trwałych uszkodzeń układu nerwowego.

Objawy zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych

Pierwsze objawy zapalenia opon mózgowych można pomylić z inną infekcją, np. grypą lub przeziębieniem: pojawia się ból głowy, pogarsza się samopoczucie, wzrasta temperatura ciała. Jeżeli patogeny dostały się do organizmu za pośrednictwem układu pokarmowego, osoba chora cierpi na ostrą biegunkę.

Po kilku dniach od zakażenia pojawiają się charakterystyczne objawy zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych:

  • wysoka gorączka,
  • nudności i wymioty,
  • silny ból głowy,
  • bóle mięśni i stawów,
  • sztywność karku,
  • nadwrażliwość na światło i dźwięk,
  • senność,
  • wysypka.

W cięższych przypadkach dochodzi do zaburzeń świadomości, utraty przytomności, napadów drgawkowych, zaburzeń mowy i widzenia. Meningokokowe zapalenie opon mózgowych u dzieci i niemowląt nie daje charakterystycznych objawów, co znacznie utrudnia rozpoznanie choroby. Zwykle pojawia się gorączka, brak apetytu, wymioty. Dziecko może być rozdrażnione i płaczliwe.

Zobacz także

Leczenie zapalenia opon mózgowych

Leczenie zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych zwykle wymaga hospitalizacji. W chorobie wywołanej przez wirusa terapia polega na łagodzeniu objawów i stosowaniu leków przeciwwirusowych. Nie ma leku skutecznego na wszystkie typy wirusa. Leczenie objawowe obejmuje dożylne podawanie płynów, obniżanie gorączki, uśmierzanie bólu i zapobieganie napadom drgawkowym. Choroba ustępuje po kilku dniach.

Leczenie bakteryjnego zapalenia opon mózgowych polega na łagodzeniu objawów i podaniu antybiotyku (ampicyliny, cefalosporyny lub aminoglikozydów) w celu zlikwidowania przyczyny infekcji. Terapia również wymaga hospitalizacji.

Powikłania zapalenia opon mózgowych

Późno rozpoznane lub nieleczone zapalenie opon mózgowych u dorosłych i dzieci może prowadzić do groźnych dla zdrowia i życia powikłań:

  • napadów padaczkowych,
  • ropnia mózgu,
  • obrzęku mózgu,
  • upośledzenia słuchu lub głuchoty,
  • niedowładów,
  • upośledzeń umysłowych,
  • wodogłowia,
  • śmierci.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Archiwalne zdjęcie z czasów pandemii hiszpanki/Underwood Archives/Getty Images

Grypa hiszpanka. Historia największej pandemii na świecie

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Mózg nie lubi samotności. Anna Błażucka o tym, co niszczy zdrowie głowy

Mózg nie lubi samotności. Anna Błażucka o tym, co niszczy zdrowie głowy

Co długotrwały stres robi z mózgiem

Wiesz, co długotrwały stres robi z twoim mózgiem? Jak się bronić przed stresem?

Kobieta ma orgazm

Orgazm – szczytowanie mózgu. Dlaczego warto w życiu mieć setki orgazmów?

Jak rozpoznać zawał i pomóc osobie, która go przechodzi? Poznaj porady ratownika medycznego!

„Uważam, że stres wywołał to wszystko, co mnie spotkało. Wyhodowałam sobie guza na własne życzenie” – mówi Ina Dźwierzyńska od trzech lat żyjąca z guzem mózgu

lustrzane neurony

Lustrzany mózg, czyli zachowania zaraźliwe

pizza

6 produktów najgorszych dla mózgu

„To, że przeżyłam, to cud, ale to, że urodziłam syna, to kilka cudów. Medycyna nie brała tego pod uwagę. Dziecko jest najpotężniejszą motywacją do życia” – mówi Iwona Mazur, która 25 lat temu doznała stłuczenia pnia mózgu

rozciągająca się kobieta

O czym może świadczyć ból żeber? Jak wyglądają objawy? Jak złagodzić ból?

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

omdlenie

Czym jest utrata przytomności? Udzielanie pierwszej pomocy przy omdleniu

zgaga

Przyczyny zgagi – co może powodować dyskomfort i palenie za mostkiem?

naukowiec

Objawy salmonelli – jak je szybko rozpoznać?

kobieta w ciąży

Wzdęcia w ciąży – jak sobie z nimi radzić?

kobieta ogląda tv

Co telewizja robi z naszym mózgiem? Od jej oglądania stajemy się głupsi?

ból

Co stres robi z naszymi stawami? Będziesz zaskoczona

pączek

Co cukier robi z twoim mózgiem? Nie będziesz zadowolona

szklanki z wodą

Dlaczego zimą szybciej się odwadniamy?

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

lekarka

Badania profilaktyczne – które zrobić w zależności od wieku?

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

cynk w migdałach

Cynk – gdzie go szukać? Poznaj 5 naturalnych źródeł cynku

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta trzymająca się obiema rękami z okolice mostka

Co oznacza ból w mostku? Charakter i różne przyczyny dolegliwości

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

seks analny

Ciekawi cię seks analny? Mamy dla ciebie 9 wskazówek, które pozwolą ci się do niego sensownie przygotować

Produkty zawierające witaminę A

Witamina A – właściwości, występowanie i suplementacja. Za co odpowiada w organizmie?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia