Przejdź do treści

6 zaskakujących skutków wpływu stresu na nasz organizm

6 zaskakujących skutków wpływu stresu na nasz organizm
Ilustracja: shutterstock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Ewa Chodakowska
Ewa Chodakowska zachęca do badań piersi
Lizi Jackson-Barrett
Łysa Lizi Jackson-Barrett: Rok temu płakałam. Teraz czuję się świetnie
Masaż blizn. Mama Kosmetolog pokazuje jak go wykonywać prawidłowo
Zadbaj o własne piersi. Ruszyła kampania Fundacji Rak’n’Roll
doktor michał lipa przodem
Czy USG jest bezpieczne? Dr Michał Lipa uspokaja

Kręgosłup daje ci się we znaki? Wyglądasz na kilka lat więcej, niż wskazuje metryka, bez przerwy podjadasz albo zgrzytasz zębami w nocy? To mogą być sygnały, że wysiadają ci nerwy. Bo stres potrafi powodować naprawdę przeróżne objawy!

Nie da się bez niego żyć. Dzięki stresowi wychodzimy cało z niebezpiecznych sytuacji, pomaga nam też przetrwać kryzysy. Ale co za dużo, to niezdrowo (w tym przypadku dosłownie). Tymczasem Polacy są jedną z najbardziej znerwicowanych nacji w Europie. Potwierdzają to statystyki. Według badań Instytutu Psychiatrii i Neurologii z 2013 r. niemal 8 mln naszych dorosłych rodaków cierpi na jakąś dolegliwość psychiczną ‒ zdaniem specjalistów spowodowane jest to przez coraz większe napięcie. O tym, że nerwy rujnują zdrowie psychiczne, zwiększają ryzyko wystąpienia chorób serca, cukrzycy, reumatoidalnego zapalenia stawów czy choroby Hashimoto, zazwyczaj wiemy. Przedłużające się napięcie ma jednak większy wpływ na organizm, niż nam się zdaje. Oto dolegliwości lub problemy, których często nie łączymy ze stresem, choć to właśnie on bywa za nie odpowiedzialny.

1. Dodatkowe kilogramy

Układ nerwowy odpowiada na silne emocje, uwalniając adrenalinę i kortyzol. Pierwszy hormon sprawia, że maksymalnie się koncentrujemy i szybko pobieramy energię zmagazynowaną w komórkach. Jest to niezbędne, gdy chcemy uciec lub stanąć do walki ze stresorem. Kortyzol z kolei ma za zadanie m.in. utrzymać stan mobilizacji, jeśli sytuacja zagrożenia się przedłuża, dba też o uzupełnienie powstałych niedoborów energetycznych. To przez niego rzucamy się na jedzenie ‒ niestety, rzadko obiektem naszego pożądania jest wtedy marchewka. „Sięgamy po słodkie, słone i tłuste produkty, bo stymulują one mózg do uwolnienia substancji chemicznych zmniejszających napięcie” – tłumaczy dr Elissa Epel z Uniwersytetu Kalifornia w San Francisco. Problem polega na tym, że charakter stresu się zmienił, ale reagujemy na niego tak samo jak dziesiątki tysięcy lat temu. Kiedyś organizm mobilizował się do walki lub ucieczki na krótko, po czym wszystko wracało do normy. Teraz stres bywa permanentny, a wysoki poziom kortyzolu u wielu osób utrzymuje się bez przerwy. Dzień po dniu za sprawą kortyzolu uzupełniamy więc „zapasy”, a dodatkowo chętnie pocieszamy się pustymi kaloriami. Zagadka oponki na brzuchu (tam właśnie gromadzi się najwięcej tłuszczyku odkładanego na skutek stresu) rozwiązana.

2. Ból kręgosłupa

Według GUS (badanie z 2009 r.) najczęstszą dolegliwością Polaków powyżej 15. roku życia są bóle pleców: skarży się na nie co czwarta Polka i co piąty Polak. W wielu przypadkach winne są nerwy. Dlaczego? Kiedy odczuwamy trudne emocje, spinamy i przeciążamy mięśnie, szczególnie szyjnego i dolnego odcinka kręgosłupa, a nasze ciało nienaturalnie się wygina. Powoduje to chroniczny ból i może prowadzić do zmian zwyrodnieniowych, z dyskopatią włącznie. Poza tym długotrwały stres bywa przyczyną powstania w organizmie stanów zapalnych, które pogłębiają już istniejące dolegliwości kręgosłupa. 

3. Zgrzytanie zębami

Myślisz, że ten problem cię nie dotyczy? Tak samo sądzi większość osób, które cierpią na bruksizm, czyli zgrzytanie zębami podczas snu. Prawdę uświadamia nam dopiero niewyspany partner albo dentysta, który zauważy starte zęby. Bruksizm występuje u coraz większej liczby osób ‒ według statystyk na tę dolegliwość skarży się ok. 60 proc. dorosłych. Jako główną jej przyczynę najczęściej wymienia się stres. Badania naukowców Uniwersytetu w Tel Awiwie sugerują ścisły związek naszej konstrukcji psychicznej z bruksizmem. Po testach przeprowadzonych na 75 ochotnikach okazało się, że wśród tych, którzy cierpieli na fobię społeczną, bruksizm występował u 42,5 proc., podczas gdy u osób bez tego zaburzenia zgrzytanie zaobserwowano zaledwie u 3 proc. 

6 zaskakujących skutków wpływu stresu na nasz organizm

Ilustracja: shutterstock

4. Słabsza pamięć

W okresach dużego napięcia albo wtedy, kiedy czymś się zdenerwujemy, trudno nam zebrać myśli lub przypomnieć sobie najprostsze rzeczy, np. gdzie położyliśmy klucze. Sprawcą jest kortyzol, który zakłóca pracę neuroprzekaźników, związków chemicznych umożliwiających komórkom mózgu „komunikowanie się” między sobą. Hormon ten może być również przyczyną poważnych problemów z naszą pamięcią w przyszłości. Mówią o tym wyniki badań naukowców z Uniwersytetu w Edynburgu. Według nich u osób, które często doświadczają dużego napięcia, kurczy się hipokamp, czyli część mózgu odpowiedzialna za przechowywanie wspomnień. Dotyczy to nawet jednej trzeciej starszych osób.

5. Przedwczesne starzenie

Pokaż mi swoje telomery, a powiem ci, w jakim tempie się starzejesz… Czym są telomery? Uczeni badają je intensywnie od 2004 r., bo m.in. od nich zależy, jak długo będziemy żyli. Telomery to „kapturki” chroniące końcówki chromosomów, skracające się naturalnie wraz z naszym wiekiem, przy podziałach komórek. Komórki dzielą się przez cały czas, a gdy telomer jest już zbyt krótki, komórka nie może się dalej dzielić i umiera. W ten sposób się starzejemy. A co to ma wspólnego ze stresem? Zostało naukowo udowodnione, że u nerwusów telomery szybciej stają się krótsze, a więc takie osoby również szybciej się starzeją. Ten proces da się jednak spowolnić, a nawet częściowo odwrócić. W 2013 r. w „The Lancet Oncology” zostały opublikowane wyniki badań, które o tym mówią. Naukowcy Uniwersytetu Kalifornia w San Francisco poddali w nich pięcioletniemu eksperymentowi 35 mężczyzn. Część z nich zmieniła dotychczasowy tryb życia ‒ przeszli na dietę wegetariańską, zaczęli medytować i uprawiali sport ‒ pozostali niczego nie zmienili. Okazało się, że telomery u osób w pierwszej grupie wydłużyły się o 10 proc., w drugiej uległy skróceniu o 3 proc.

6. Problemy z płodnością

U obu płci permanentny stres może utrudnić starania o dziecko. Kobiety były badane pod tym kątem przez naukowców z Uniwersytetu w Ohio. Co ciekawe, nie stwierdzili oni negatywnego wpływu kortyzolu na płodność u 401 ochotniczek, natomiast obniżał ją enzym występujący podczas stresu, alfa-amylaza (podobne wyniki uzyskali naukowcy z Uniwersytetu w Oksfordzie). U mężczyzn z kolei trudne emocje wpływają na jakość nasienia. Jedno z badań, które tego dowiodły, przeprowadziła na 193 mężczyznach prof. Pam Factor-Litvak z Mailman School of Public Health na Uniwersytecie Columbia. Okazało się, że w porównaniu z resztą badanych u zestresowanych panów w nasieniu znajdowało się mniej plemników, były one częściej uszkodzone, a na dodatek wolały trucht niż sprint.

Każdy ma swój sposób na ból po rozstaniu z partnerem, powracające myśli o kredycie albo na lęk przed utratą pracy. Czy będzie to medytacja, mindfulness, masaż, aktywność fizyczna – nieważne, róbmy cokolwiek, byle tylko nie dać się stresowi. Inaczej prędzej czy później do złego nastroju dołączą inne, często o wiele poważniejsze dolegliwości. 

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy

Zainteresują cię również:

5 zaskakujących spowalniaczy metabolizmu

Dlaczego nie cierpimy pewnych dźwięków?

Zakrzepica: czy jesteś w grupie ryzyka?

Smartfon brudniejszy niż toaleta? Niestety…

6 dowodów na to, że pisanie o emocjach służy zdrowiu

Dlaczego nie czytam regularnie wiadomości?

8 sposobów na obniżenie kortyzolu

7 objawów zespołu policystycznych jajników

Milenialsi nie tak zdrowi jak rodzice

Lęk – jeśli nie psychika, to co?

Adaptogeny w obliczu czynników stresogennych

6 skutecznych sposobów na stres