Przejdź do treści

Oporni na insulinę. Co powinnaś wiedzieć o insulinooporności?

Oporni na insulinę. Co powinnaś wiedzieć o insulinooporności?
Oporni na insulinę. Co powinnaś wiedzieć o insulinooporności? Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Choroby oczu i wady wzroku - sprawdź najczęstsze dolegliwości
Choroby oczu i wady wzroku – sprawdź najczęstsze dolegliwości
Porodówka
„Położne dla Ciebie” – w czasie pandemii specjalistki chcą otoczyć szczególną opieką przyszłe i świeżo upieczone mamy
Pluskwa domowa - domowe sposoby na zwalczanie, gdy się pojawią
Pluskwa domowa – domowe sposoby na zwalczanie, gdy się pojawią
lekarka w masce ochronnej
Personel medyczny powinien mieć pierwszeństwo. Internauci propagują ideę #MedykBezKolejki
Czereśnie na talerzu
„Czysta 15-stka” i „Brudna 12-stka”. Które owoce i warzywa są najbardziej, a które najmniej zanieczyszczone? Mamy najnowsze listy na 2020 rok!

Zdarza się, że nie masz czasu zjeść, a gdy przychodzi pora obiadowa pochłaniasz więcej niż zazwyczaj? Może chciałaś poćwiczyć, ale zabrakło czasu? Takie drobne codzienne decyzje mogą wpłynąć na wytworzenie niebezpiecznej oporności na insulinę.

Insulina – jeden z regulatorów poziomu glukozy

Insulinooporności nie da się omówić bez wyjaśnienia na początku, czym jest i jak działa insulina. Jest ona hormonem peptydowym, który odgrywa znaczącą rolę w regulacji gospodarki węglowodanowej, a także wpływa na metabolizm białek i tłuszczów (w mniejszym stopniu).

W ludzkim organizmie insulina produkowana jest przez komórki beta znajdujące się w wyspach trzustki, jednak może być syntetyzowana poza organizmem i dostarczana w razie potrzeby (np. w leczeniu cukrzycy).

W jaki sposób działa insulina i jak reguluje glikemię, czyli stężenie glukozy we krwi? U zdrowej osoby poziom glukozy podnosi się np. po posiłku. Wtedy wyspy trzustki dostają sygnał do wydzielenia insuliny i trafia ona do krwiobiegu, skąd oddziałuje m.in. na komórki wątroby, komórki mięśniowe czy tłuszczowe.

Po przyłączeniu insuliny do receptora znajdującego się na powierzchni komórek glukoza pobierana jest do ich wnętrza. Dzięki temu cząsteczki glukozy trafiają z krwi do hepatocytów, miocytów, adipocytów i innych komórek, a co za tym idzie, obniża się poziom glukozy we krwi.

insulinooporność

Za dużo glukozy we krwi – co w tym złego?

Glukoza jest potrzebna do wytworzenia energii, która jest wykorzystywana przez organizm w różnych celach, np. do produkcji enzymów czy metabolizowania innych związków. Energii potrzebujemy również, by poruszyć nogą, uczyć się, zapamiętywać i myśleć kreatywnie. Żeby jednak organizm mógł wyprodukować energię z glukozy, najpierw musi ona trafić do wnętrza komórek.

Zaburzenie funkcji receptorów i brak reakcji na insulinę uniemożliwiają odpowiedni transport do komórek, a glukoza pozostaje w krwiobiegu. Jeżeli jej stężenie we krwi jest zbyt wysokie (hiperglikemia), to z czasem mogą pojawić się groźne powikłania wynikające z uszkodzenia naczyń krwionośnych. Dotyczy to zarówno dużych naczyń, jak i drobnych naczynek znajdujących się w oku, zakończeniach nerwowych czy nerkach.

W ludzkim organizmie istnieją również komórki, które nie potrzebują insuliny do pobierania glukozy – mogą to zrobić same, np. niektóre komórki nerwowe znajdujące się w mózgu, w siatkówce oka, a także w nerkach i nadnerczach. Jeżeli dojdzie do hiperglikemii, są one najbardziej narażone na powikłania wynikające z przyspieszonej glikacji białek (procesu prowadzącego do starzenia się komórki).

badanie cukru

Przyczyny oporności na insulinę

Insulinooporność może powstać w kilku mechanizmach, tj. w wyniku :

  • przyspieszonego rozpadu insuliny,
  • obecności przeciwciał przeciwinsulinowych,
  • zbyt małej liczby receptorów insulinowych w błonie komórek
  • nieprawidłowego działania tych receptorów.

Do rozwoju insulinooporności może również dojść w wyniku nadmiernego wydzielania substancji działających przeciwstawnie do insuliny, takich jak kortyzol, glukagon, hormony tarczycy, androgeny czy hormon wzrostu. Właśnie dlatego czynnikami ryzyka dla wystąpienia oporności na insulinę są m.in. nadwaga i otyłość.

Tkanka tłuszczowa produkuje substancje działające przeciwstawnie do insuliny, a dodatkowo wydziela wolne kwasy tłuszczowe bezpośrednio do krwiobiegu. Ich nadmiar sprawia, że komórki wykorzystują kwasy tłuszczowe zamiast glukozy do wytworzenia energii. Glukoza krąży dalej we krwi, co stymuluje organizm do wydzielania jeszcze większej ilości insuliny.

insulinoopornosc warzywa

Do czego prowadzi insulinooporność i czy możemy jej zapobiec?

Przeciążenie trzustki i spadek jej wydolności w przebiegu insulinooporności mogą prowadzić do rozwoju cukrzycy typu 2, chorób układu krążenia (głównie miażdżycy), niealkoholowego stłuszczenia wątroby czy zespołu policystycznych jajników.

Zwiększone ryzyko insulinooporności pojawia się szczególnie przy niskiej aktywności fizycznej i wysokokalorycznej diecie. Narażeni są również palacze oraz osoby stosujące m.in. glikokortykosteroidy, diuretyki pętlowe czy leki antykoncepcyjne. Insulinooporność pojawia się wraz z wiekiem, jednak jest to jeden z nielicznych czynników, na które nie mamy wpływu. Pozostałe możemy modyfikować, co daje ogromne możliwości prewencyjne.

Jak wykazali naukowcy z Finlandii, wprowadzając zmiany w stylu życia (np. dodanie 20-30 minut ćwiczeń dziennie), można zredukować ryzyko wystąpienia cukrzycy aż o 58 proc. Kluczowe jest także uregulowanie swojego rytmu dobowego. Stała pora zasypiania i odpowiednia liczba godzin przeznaczona na odpoczynek znacząco poprawiają samopoczucie i wpływają korzystnie na gospodarkę hormonalną. Osoby zmęczone i niewyspane znacznie częściej odczuwają głód, sięgają po przekąski i są narażone na przyrost masy ciała, co może prowadzić do insulinooporności.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Patrycja Kadri /archiwum prywatne

Schudła ponad 50 kg. Patrycja Kadri opowiada o życiu z chorobą Hashimoto i insulinoopornością

Owsianka w insulinooporności / istock

7 produktów, które warto spożywać w insulinooporności

kobieta na basenie

Otyłość brzuszna. Jak ją leczyć? Jakie ćwiczenia mogą pomóc?

Zespół metaboliczny — sprawdź, czym jest “Epidemia XXI wieku”, jakie są jej obawy, powody i jak ją leczyć!

Zespół metaboliczny – czym jest? Przyczyny, objawy, leczenie

Cukrzyca - choroba na całe życie. Cukrzyca a stres.

HZ kontra mity #6 Cukrzyca

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Jakie są objawy źle dobranych tabletek antykoncepcyjnych?

Jakie są objawy źle dobranych tabletek antykoncepcyjnych?

Kobieta w masce ochronnej

Co czwarta osoba zakażona koronawirusem w Polsce ma mniej niż 30 lat – podał GIS

Kierowca karetki w pandemii koronawirusa

Covidetki. Lekarz ze Śląska ma świetny pomysł na walkę z koronawirusem

Red flag: ból pleców

Ból pleców. Kiedy niegroźna dolegliwość zamienia się w poważną chorobę?

Fakty i mity: Przeziębienie pęcherza

„Nie siadaj na betonie, bo złapiesz wilka”, czyli przeziębienie pęcherza. Czy to prawda?

5 powodów, dla których warto dbać o mleczaki

5 powodów, dla których warto dbać o mleczaki

9 sposobów na zwalczenie alergii. Zobacz, jak przechytrzyć uczulenie

9 sposobów na zwalczenie alergii. Zobacz, jak przechytrzyć uczulenie

Napoje i leki, których nie powinno się łączyć oraz takie, które warto

Napoje i leki, których nie powinno się łączyć oraz takie, które warto. Sprawdź, czy nie popełniasz błędu!

Drożdże - czym je zastąpić? / istock

Drożdże to towar deficytowy w czasach pandemii. Dietetyczka wyjaśnia, czy możemy je czymś zastąpić

Alkohol a metryka

Alkohol a metryka. Im więcej mamy lat, tym mniej nam potrzeba?

Dlaczego decydujemy się na operacje plastyczne?

Dlaczego decydujemy się na operacje plastyczne? Odpowiada dr Zofia Bochen, specjalistka chirurgii plastycznej

Ćwiczenie wyobraźni pomoże ci schudnąć

Ćwiczenie wyobraźni pomoże ci schudnąć. To może być prostsze, niż ci się wydaje

Pieczywo / istock

Czy koronawirusem można się zarazić, kupując pieczywo luzem? Główny Inspektor Sanitarny wyjaśnia

Ćwiczę, ale wciąż nie chudnę. Dlaczego tak się dzieje? Oto odpowiedź!

Ćwiczę, ale wciąż nie chudnę. Dlaczego tak się dzieje? Oto odpowiedź!

Kasia Kowalska / Instagram

Córka Kasi Kowalskiej jest w szpitalu. „Wiele godzin przepłakałam. Zostańcie w domu!” – apeluje piosenkarka

Soczewka kontaltowa na palcu

Nosisz soczewki w czasie pandemii? Jeśli chcesz mieć większe zabezpieczenie przed wirusem, zamień je na okulary!

ćwiczenia w domu

Z powodu kwarantanny nie możesz wychodzić do siłowni albo na fitness? Mamy listę miejsc, gdzie wykonasz bezpłatny trening online!

6 zaskakujących sygnałów, że możesz mieć alergię pokarmową

6 zaskakujących sygnałów, że możesz mieć alergię pokarmową

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

cynk w migdałach

Cynk – gdzie go szukać? Poznaj 5 naturalnych źródeł cynku

Kobieta z grypą hiszpanką leży w łóżku

Grypa hiszpanka – przyczyny i objawy. Historia największej pandemii na świecie.

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta trzymająca się obiema rękami z okolice mostka

Co oznacza ból w mostku? Charakter i różne przyczyny dolegliwości