Przejdź do treści

Oporni na insulinę. Co powinnaś wiedzieć o insulinooporności?

Oporni na insulinę. Co powinnaś wiedzieć o insulinooporności?
Oporni na insulinę. Co powinnaś wiedzieć o insulinooporności? Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Męczyznaprzytula kobietę
Odczuwasz ból podczas stosunku? By się go pozbyć, znajdź przyczynę. Radzi Pani Fizjotrener
Matka z córką rzucają confetti
Nie namawiaj córki do bycia bardziej śmiałą. „Próba zmieniania temperamentu na siłę może być szkodliwa”
Eksperyment w Indonezji. Szczepienia na COVID-19 najpierw otrzymują osoby młode
Karolina Szymczak
Karolina Szymczak: bardziej boli miesiączka przy endometriozie niż rany dzień po operacji
Szczepionka
Ruszyły zapisy na szczepienia przeciw COVID-19. Co warto wiedzieć?

Zdarza się, że nie masz czasu zjeść, a gdy przychodzi pora obiadowa pochłaniasz więcej niż zazwyczaj? Może chciałaś poćwiczyć, ale zabrakło czasu? Takie drobne codzienne decyzje mogą wpłynąć na wytworzenie niebezpiecznej oporności na insulinę.

Insulina – jeden z regulatorów poziomu glukozy

Insulinooporności nie da się omówić bez wyjaśnienia na początku, czym jest i jak działa insulina. Jest ona hormonem peptydowym, który odgrywa znaczącą rolę w regulacji gospodarki węglowodanowej, a także wpływa na metabolizm białek i tłuszczów (w mniejszym stopniu).

W ludzkim organizmie insulina produkowana jest przez komórki beta znajdujące się w wyspach trzustki, jednak może być syntetyzowana poza organizmem i dostarczana w razie potrzeby (np. w leczeniu cukrzycy).

W jaki sposób działa insulina i jak reguluje glikemię, czyli stężenie glukozy we krwi? U zdrowej osoby poziom glukozy podnosi się np. po posiłku. Wtedy wyspy trzustki dostają sygnał do wydzielenia insuliny i trafia ona do krwiobiegu, skąd oddziałuje m.in. na komórki wątroby, komórki mięśniowe czy tłuszczowe.

Po przyłączeniu insuliny do receptora znajdującego się na powierzchni komórek glukoza pobierana jest do ich wnętrza. Dzięki temu cząsteczki glukozy trafiają z krwi do hepatocytów, miocytów, adipocytów i innych komórek, a co za tym idzie, obniża się poziom glukozy we krwi.

insulinooporność

Za dużo glukozy we krwi – co w tym złego?

Glukoza jest potrzebna do wytworzenia energii, która jest wykorzystywana przez organizm w różnych celach, np. do produkcji enzymów czy metabolizowania innych związków. Energii potrzebujemy również, by poruszyć nogą, uczyć się, zapamiętywać i myśleć kreatywnie. Żeby jednak organizm mógł wyprodukować energię z glukozy, najpierw musi ona trafić do wnętrza komórek.

Zaburzenie funkcji receptorów i brak reakcji na insulinę uniemożliwiają odpowiedni transport do komórek, a glukoza pozostaje w krwiobiegu. Jeżeli jej stężenie we krwi jest zbyt wysokie (hiperglikemia), to z czasem mogą pojawić się groźne powikłania wynikające z uszkodzenia naczyń krwionośnych. Dotyczy to zarówno dużych naczyń, jak i drobnych naczynek znajdujących się w oku, zakończeniach nerwowych czy nerkach.

W ludzkim organizmie istnieją również komórki, które nie potrzebują insuliny do pobierania glukozy – mogą to zrobić same, np. niektóre komórki nerwowe znajdujące się w mózgu, w siatkówce oka, a także w nerkach i nadnerczach. Jeżeli dojdzie do hiperglikemii, są one najbardziej narażone na powikłania wynikające z przyspieszonej glikacji białek (procesu prowadzącego do starzenia się komórki).

badanie cukru

Przyczyny oporności na insulinę

Insulinooporność może powstać w kilku mechanizmach, tj. w wyniku :

  • przyspieszonego rozpadu insuliny,
  • obecności przeciwciał przeciwinsulinowych,
  • zbyt małej liczby receptorów insulinowych w błonie komórek
  • nieprawidłowego działania tych receptorów.

Do rozwoju insulinooporności może również dojść w wyniku nadmiernego wydzielania substancji działających przeciwstawnie do insuliny, takich jak kortyzol, glukagon, hormony tarczycy, androgeny czy hormon wzrostu. Właśnie dlatego czynnikami ryzyka dla wystąpienia oporności na insulinę są m.in. nadwaga i otyłość.

Tkanka tłuszczowa produkuje substancje działające przeciwstawnie do insuliny, a dodatkowo wydziela wolne kwasy tłuszczowe bezpośrednio do krwiobiegu. Ich nadmiar sprawia, że komórki wykorzystują kwasy tłuszczowe zamiast glukozy do wytworzenia energii. Glukoza krąży dalej we krwi, co stymuluje organizm do wydzielania jeszcze większej ilości insuliny.

insulinoopornosc warzywa

Do czego prowadzi insulinooporność i czy możemy jej zapobiec?

Przeciążenie trzustki i spadek jej wydolności w przebiegu insulinooporności mogą prowadzić do rozwoju cukrzycy typu 2, chorób układu krążenia (głównie miażdżycy), niealkoholowego stłuszczenia wątroby czy zespołu policystycznych jajników.

Zwiększone ryzyko insulinooporności pojawia się szczególnie przy niskiej aktywności fizycznej i wysokokalorycznej diecie. Narażeni są również palacze oraz osoby stosujące m.in. glikokortykosteroidy, diuretyki pętlowe czy leki antykoncepcyjne. Insulinooporność pojawia się wraz z wiekiem, jednak jest to jeden z nielicznych czynników, na które nie mamy wpływu. Pozostałe możemy modyfikować, co daje ogromne możliwości prewencyjne.

Jak wykazali naukowcy z Finlandii, wprowadzając zmiany w stylu życia (np. dodanie 20-30 minut ćwiczeń dziennie), można zredukować ryzyko wystąpienia cukrzycy aż o 58 proc. Kluczowe jest także uregulowanie swojego rytmu dobowego. Stała pora zasypiania i odpowiednia liczba godzin przeznaczona na odpoczynek znacząco poprawiają samopoczucie i wpływają korzystnie na gospodarkę hormonalną. Osoby zmęczone i niewyspane znacznie częściej odczuwają głód, sięgają po przekąski i są narażone na przyrost masy ciała, co może prowadzić do insulinooporności.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Lipidogram a insulinooporność. Dietetyczka kliniczna tłumaczy związek między nimi

Lipidogram a insulinooporność. Dietetyczka kliniczna tłumaczy, dlaczego związek między nimi jest tak istotny

Kobieta leży na łóżku

„W Polsce jest ok. 5 mln osób ze stanem przedcukrzycowym. Po 10 latach u prawie wszystkich będzie zdiagnozowana cukrzyca” – alarmuje diabetolożka Barbara Soróbka

Peptyd C – co to jest, badanie, norma, C peptyd a cukrzyca

Insulinooporność a wsparcie suplementacyjne. Farmaceutka wyjaśnia, co warto łykać

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Największe mity na temat insulinooporności. Dietetyczka Anna Reguła wyjaśnia, w co absolutnie nie powinniśmy wierzyć

Największe mity na temat insulinooporności. Dietetyczka Anna Reguła wyjaśnia, w co absolutnie nie powinnyśmy wierzyć

Kobieta

Masz PCOS i nieregularny okres? Zwróć uwagę na indeks glikemiczny! Wyjaśnia dietetyczka Zofia Pomes

Kobieta wstrzykuje sobie insulinę w brzuch

Insulina przy cukrzycy typu II – czy można ją odstawić tak, jak zrobił to Lech Wałęsa? Wyjaśnia diabetolożka Barbara Soróbka

Masz insulinooporność? Uważaj na suszone owoce. Jedzone samodzielnie mogą być zdradliwe

Nie spać, działać! Insulinooporność atakuje

Jak powinna wyglądać dieta przy insulinooporności?

Dieta w insulinooporności. Rozmowa z dr Hanną Stolińską

Lizak na talerzu - insulinooporność

Berberyna na insulinooporność? Farmaceutka Zosia Winczewska wyjaśnia, dlaczego może być skuteczna

Patrycja Kadri /archiwum prywatne

Schudła ponad 50 kg. Patrycja Kadri opowiada o życiu z chorobą Hashimoto i insulinoopornością

Owsianka w insulinooporności / istock

7 produktów, które warto spożywać w insulinooporności

kobieta na basenie

Otyłość brzuszna. Jak ją leczyć? Jakie ćwiczenia mogą pomóc?

Zespół metaboliczny — sprawdź, czym jest “Epidemia XXI wieku”, jakie są jej obawy, powody i jak ją leczyć!

Zespół metaboliczny – czym jest? Przyczyny, objawy, leczenie

Cukrzyca - choroba na całe życie. Cukrzyca a stres.

HZ kontra mity #6 Cukrzyca

Szczepionki

Farmaceuci będą mogli szczepić przeciw COVID-19

Olej konopny – skarbnica cennych składników. Dzięki nim ma właściwości pielęgnacyjne, a nawet lecznicze

szczepienie przeciw koronawirusowi

Coraz więcej Polaków chce się zaszczepić przeciwko COVID-19 – wskazuje najnowszy sondaż

Wpływ szczepionek mRNA na płodność i przebieg ciąży. Farmaceutka wyjaśnia, jak jest naprawdę

Kobieta

Czego nie jeść w trakcie miesiączki, by nie nasilać bólu brzucha? Wyjaśniają dietetyczki

Szczepionki

Prezes ARM: na tę chwilę mamy zaraportowanych w systemie 818 straconych szczepionek

Kobieta

Jesteś w trakcie chemioterapii i masz problemy z pamięcią i koncentracją? Psychoonkolożka wyjaśnia, jak sobie z nimi poradzić

Najpopularniejsze

Basia Kędzior

Hello My Hero. „Wygląd nie mówi o tym, kim się jest, czy jest się lepszym, czy gorszym. Każdy ma tak samo ważny powód i prawo do życia” – mówi Basia Kędzior, dziewczyna z rybią łuską

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

para w łóżku

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Morsowanie – wady i zalety. Czy naprawdę warto wbiec do lodowatej wody?

Magdalena Jutrzenka z synem Alexem / archiwum prywatne

Magdalena Jutrzenka: „Matka chorego dziecka nie może powiedzieć, że ma dość, bo wtedy jest egoistką”