Przejdź do treści

Ciągły stres niszczy ci życie. Sprawdź, jak go okiełznać!

Ciągły stres niszczy ci życie. Sprawdź, jak go okiełznać! Getty Images
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kawa wypłukuje magnez? Fakty i mity dotyczące kawy
Fantazje seksualne to zdrada partnera? A może wyraz naszej miłości?
Chroniczne zmęczenie – psychotest, przyczyny, zapobieganie
Kobieta
Ćwiczenia w domu – na brzuch, plecy, klatkę piersiową i inne
Ola Żebrowska: „Zostałam wychowana w katolickiej rodzinie i nie śmiałabym mówić drugiej kobiecie, co ma robić”

Wyjść z domu o czasie, podrzucić dziecko do szkoły, zdążyć do pracy. Same ważne sprawy, zakupy, korki. Niby dzień jak co dzień, ale nieustannie w stresie, który dosłownie pożera nam mózg. Jak stres oddziałuje na twój organizm? I jak sobie z nim poradzić?

Stres – miał nas bronić, a dziś niszczy

Każdy dzień budowany jest przez ciąg zdarzeń, które wywołują w nas przeróżne emocje, zarówno pozytywne, jak i negatywne, przy czym każda z nich może wywoływać stres! Różnica jest taka, że stres pozytywny dodaje nam skrzydeł, a stres negatywny diabelnie szkodzi. Samo zjawisko stresu zostało odkryte zupełnie przypadkowo przez Hansa Selyego – kanadyjskiego fizjopatologa. Selye opisał stres jako niespecyficzne zmiany organizmu wywołane czynnikami szkodliwymi. A stało się to dopiero w połowie lat 30. XX w. „Dopiero”, bo stosunkowo niedawno stres oficjalnie zatracił swą pierwotną funkcję obronno-ostrzegawczą na rzecz miana pogromcy zdrowia. To właśnie Selye jako pierwszy zasugerował, że stres wywołuje schorzenia organizmu. Obecnie 60–90 proc. wizyt w gabinetach lekarskich spowodowanych jest skutkami długotrwałego stresu. Stres w psychice tworzy dysonans między możliwościami danej osoby a wymaganiami otoczenia, co w skutkach narusza naturalną równowagę zdrowotną. Spektrum dolegliwości jest bardzo szerokie. Obejmuje układ pokarmowy, układ krążenia, ale bezapelacyjnie najsilniej uszkadza mózg. A niszcząc go, oddziałuje i na ciało, i na umysł.

Stres – zjadacz mózgu

Zaburzenia pamięci, koncentracji uwagi oraz kontroli emocji. Spadek produktywności i kreatywności w pracy. Ciągłe zmęczenie i problemy zdrowotne, a także wzrost skłonności do zachowań ryzykownych i uzależniających. Brzmi znajomo? Nic dziwnego, bo to powszechne przejawy doznawania stresu. Na krótką metę spokojnie dajemy sobie z tym radę. Sprawa się jednak komplikuje, gdy atmosfera stresu staje się codzienna dla naszego umysłu. Bo to, co przeżywa umysł, odciska ślad na tym, jak wygląda mózg. A w długotrwałym stresie mózg zmienia się znacząco.

Naukowcy ze Stockholm Brain University i Stockholm University wspólnie przyjrzeli się mózgom osób, które doznawały długotrwałego stresu w pracy. Zauważono ubytek substancji szarej kory mózgu, w której zachodzą wszystkie wyższe procesy myślowe człowieka. Zmniejsza się szczególnie liczba neuronów w korze przedczołowej – informuje prof. Rajita Sinha, psychiatra i neurobiolog Medical School of Yale University. To część związana z kontrolą emocji i metabolizmu, z planowaniem i podejmowaniem decyzji. Zanik neuronów tej części obniża zdolności adaptacyjne człowieka w nowych sytuacjach.

Inne badania pokazały, że szczególny wpływ na zmiany mózgu ma kortyzol – hormon stresu wydzielany przez nadnercza. Jego wysoki poziom uszkadza synapsy komórek neuronów różnych struktur w mózgu, poprzez co neurony nie mogą się łączyć. Brak takiej łączności uniemożliwia przesyłanie informacji, a nieużywane neurony po prostu obumierają. Jest to szczególnie wyraźne w hipokampie, strukturze silnie powiązanej zarówno z procesem uczenia się i zapamiętywania, jak i z emocjami. W warunkach zrównoważonego stresu neurony hipokampu wychwytują kortyzol z krwi poprzez dwa rodzaje receptorów – niskie MR i wysoki GR. Natomiast w warunkach silnego stresu aktywne są tylko receptory wysokie GR, co w efekcie prowadzi do unieczynnienia komórek nerwowych, nawet na stałe! Zaburza to właśnie czynności poznawcze umysłu, jak uczenie i zapamiętywanie nowych informacji. Doktor Sylwia Kornicka z uniwersytetu w Utrechcie w Holandii w swoich badaniach hipokampu u szczurów zwróciła uwagę na to, że na stres bardziej są podatne samice. Przypuszcza, że przekłada się to na większą częstotliwość występowania depresji u kobiet. Świeżą diagnozą psychiatrów dotyczącą depresji jest określenie jej jako ciężkiej postaci długotrwałego stresu.

Dodatkowo w takich warunkach często bliskim towarzyszem staje się bezsenność. I to zarówno jako skutek stresu, jak i jego… przyczyna. Gdy bowiem nie śpimy – rozmyślamy, analizujemy, gdybamy, a więc cały czas podtrzymujemy w mózgu i umyśle stan stresu, potęgując go niemiłosiernie. Stajemy się coraz bardziej zmęczeni i jeszcze mocniej zestresowani. Ale na szczęście błędne koło możemy zatrzymać.

Stres – jak go okiełznać?

 

Dzięki temu, że mózg ma funkcje plastyczności komórek, można wpływać na jego funkcjonowanie poprzez modyfikowanie pracy neuronów. Oznacza to, że przynajmniej częściowo da się skutkom stresu zapobiegać, a niektóre z nich nawet odwrócić. Jak?

  1. Aktywność fizyczna. Grupa badaczy Princeton University z USA dowodzi, że ćwiczenia fizyczne wspomagają proces neurogenezy, czyli powstawania nowych neuronów w hipokampie. Współautorka badań profesor Elizabeth Gould dodaje, że w brzusznej części hipokampu myszy w trakcie aktywności fizycznej wydziela się neuroprzekaźnik GABA (kwas γ-aminomasłowy), który hamuje neurony odpowiadające za odczucia lękowe. Zaleca się różne techniki zajęć fizycznych i treningu relaksacyjnego, ćwiczenia oddechowe oraz jogę.
  2. Podróż w głąb siebie. Skupienie na swoim wnętrzu pomaga rozwijać samoświadomość i uważność. Może to być medytacja albo trening uważności. Tę drugą metodę doktor Vera Kaltwasser – pedagog szkoły średniej i doradca Akademii Edukacyjnej we Frankfurcie – stosuje już u dziesięciolatków. Pomaga to kontrolować pracę ciała w stresie poprzez regulację oddechu, ciśnienia krwi i tętna, co rozluźnia ciało i redukuje zwrotne impulsy stresowe. Trzeba dać sobie przestrzeń i ciszę, by wsłuchać się w siebie i swoje potrzeby.
  3. Wsparcie społeczne. Rozwijanie i podtrzymywanie więzi społecznych, a więc życzliwa komunikacja, pomaga obniżyć poziom kortyzolu we krwi. Czasem trzeba się po prostu wygadać. A już wyjątkowo skuteczna okazała się też działalność w drugą stronę – nasza troska o innych, zarówno ludzi, jak i zwierzęta.

No więc taki plan: ćwiczymy, przyglądamy się sobie, rozmawiamy i pomagamy. I się nie stresujemy!

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

kobieta trzyma strzykawkę z igłą

Witamina B12 w zastrzykach – zalety, dawkowanie, efekty

Co może boleć ze stresu? Sprawdź, zanim sięgniesz po leki przeciwbólowe

Dieta dla mózgu. Co jeść, by mieć dobrą pamięć i sprawny umysł?

Twój mózg też chce dobrze zjeść! Czego nie może zabraknąć w diecie dla mózgu?

Zapominasz? To znak, że z twoim mózgiem wszystko jest w porządku

Kobieta siedzi przy biurku

Trening mózgu – ćwiczenia. Jak efektywnie ćwiczyć umysł?

Kobieta za szybą zasłania sobie oczy

Lek. Joanna Adamiak: załamanie nerwowe jest naturalną reakcją organizmu na przeciążenie i jest poniekąd reakcją obronną

„Jestem za tym, żeby aromaterapia była przedmiotem szkolnym”. Katarzyna Kochańska opowiada, jak zapach może pomóc w nauce i pracy

Wiele doświadczanych emocji odzwierciedla to, co się dzieje w jelitach”. Farmaceutka wyjaśnia powiązanie pomiędzy jelitami a zdrowiem psychicznym

„Wiele doświadczanych emocji odzwierciedla to, co się dzieje w jelitach”. Farmaceutka wyjaśnia powiązanie pomiędzy jelitami a zdrowiem psychicznym

wyspadek samochodowy

Wstrząs mózgu – przyczyny, objawy, pierwsza pomoc, leczenie

Zrelaksowana dziewczyna

ASMR – orgazm dla mózgu. Jak to działa i na co może pomóc?

kobieta w łóżku

Bezsenność – przyczyny, skutki, leczenie, sposoby na bezsenność

Książka na stres. Czytaj dla zdrowia!

Kobieta przed monitorem

Dziwne uczucie w głowie – przyczyny. Co to oznacza?

Mózg pełen różnych emocji

Stres – wpływ na zdrowie. Jak radzić sobie ze stresem?

Krople

GIF wycofał krople uspokajające. Stwierdzono wadę jakościową

Utrata miesiączki przez stres zdarza się bardzo często

Jak zatrzymać okres? Stres zaburza cykl miesiączkowy

Ćwiczenia miały cię relaksować, a niepokoją? Zobacz, dlaczego tak się dzieje

Kobiecy mózg – jaki jest naprawdę?

stres a stan skóry

Psychokosmetologia, czyli jak stres i inne emocje wpływają na stan skóry?

Czujesz się wypalona? Zrób sobie dzień przerwy

Najmniejsza rzecz może wyprowadzić cię z równowagi? Czas przyjrzeć się sobie

Zajadasz stres? Zobacz, jak to kontrolować

Martwisz się o przyszłość? Oto 7 sposobów, przy pomocy których ze zmartwieniami radzą sobie specjaliści

Zespół przewlekłego zmęczenia – jak go rozpoznać?

Zespół przewlekłego zmęczenia – objawy. Jak odzyskać energię?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Łóżkowy savoir-vivre. Kilka przykładów fajnych zachowań w sypialni

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.