Przejdź do treści

Stres pożera mózg!

Stres pożera mózg!
Ilustracja: shutterstock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Rzęsistkowica – czym jest ta choroba? Jak wygląda leczenie?
Zakleszczenie podczas seksu / istock
Zakleszczenie podczas seksu. Ginekolog: pamiętam dwa poważne przypadki, które wymagały interwencji szpitalnej
Lek. Katarzyna Woźniak, Mama i stetoskop o koronawirusie z Wuhan
Skąd wiedzieć, czy jest się zakażonym koronawirusem? Mama i stetoskop wyjaśnia, jak przebiega zakażenie
Rak jelita grubego / istock
Codziennie na raka jelita grubego w Polsce umierają 33 osoby. Co czwarty pacjent, u którego diagnozuje się chorobę, ma przerzuty do innych organów
koronawirus
Uwaga! GIS wydał kolejne zalecenia w sprawie koronawirusa: postępowanie dla podróżujących i otrzymujących paczki z Chin

Wyjść z domu o czasie, podrzucić dziecko do szkoły, zdążyć do pracy. Same ważne sprawy, zakupy, korki. Niby dzień jak co dzień, ale nieustannie w stresie, który dosłownie pożera nam mózg.

Stres – miał nas bronić, a dziś niszczy

Każdy dzień budowany jest przez ciąg zdarzeń, które wywołują w nas przeróżne emocje, zarówno pozytywne, jak i negatywne, przy czym każda z nich może wywoływać stres! Różnica jest taka, że stres pozytywny dodaje nam skrzydeł, a stres negatywny diabelnie szkodzi. Samo zjawisko stresu zostało odkryte zupełnie przypadkowo przez Hansa Selyego – kanadyjskiego fizjopatologa. Selye opisał stres jako niespecyficzne zmiany organizmu wywołane czynnikami szkodliwymi. A stało się to dopiero w połowie lat 30. XX w. „Dopiero”, bo stosunkowo niedawno stres oficjalnie zatracił swą pierwotną funkcję obronno-ostrzegawczą na rzecz miana pogromcy zdrowia. To właśnie Selye jako pierwszy zasugerował, że stres wywołuje schorzenia organizmu. Obecnie 60–90 proc. wizyt w gabinetach lekarskich spowodowanych jest skutkami długotrwałego stresu. Stres w psychice tworzy dysonans między możliwościami danej osoby a wymaganiami otoczenia, co w skutkach narusza naturalną równowagę zdrowotną. Spektrum dolegliwości jest bardzo szerokie. Obejmuje układ pokarmowy, układ krążenia, ale bezapelacyjnie najsilniej uszkadza mózg. A niszcząc go, oddziałuje i na ciało, i na umysł.

Stres – zjadacz mózgu

Stres pożera mózg!

Zaburzenia pamięci, koncentracji uwagi oraz kontroli emocji. Spadek produktywności i kreatywności w pracy. Ciągłe zmęczenie i problemy zdrowotne, a także wzrost skłonności do zachowań ryzykownych i uzależniających. Brzmi znajomo? Nic dziwnego, bo to powszechne przejawy doznawania stresu. Na krótką metę spokojnie dajemy sobie z tym radę. Sprawa się jednak komplikuje, gdy atmosfera stresu staje się codzienna dla naszego umysłu. Bo to, co przeżywa umysł, odciska ślad na tym, jak wygląda mózg. A w długotrwałym stresie mózg zmienia się znacząco.

Naukowcy ze Stockholm Brain University i Stockholm University wspólnie przyjrzeli się mózgom osób, które doznawały długotrwałego stresu w pracy. Zauważono ubytek substancji szarej kory mózgu, w której zachodzą wszystkie wyższe procesy myślowe człowieka. Zmniejsza się szczególnie liczba neuronów w korze przedczołowej – informuje prof. Rajita Sinha, psychiatra i neurobiolog Medical School of Yale University. To część związana z kontrolą emocji i metabolizmu, z planowaniem i podejmowaniem decyzji. Zanik neuronów tej części obniża zdolności adaptacyjne człowieka w nowych sytuacjach.

Inne badania pokazały, że szczególny wpływ na zmiany mózgu ma kortyzol – hormon stresu wydzielany przez nadnercza. Jego wysoki poziom uszkadza synapsy komórek neuronów różnych struktur w mózgu, poprzez co neurony nie mogą się łączyć. Brak takiej łączności uniemożliwia przesyłanie informacji, a nieużywane neurony po prostu obumierają. Jest to szczególnie wyraźne w hipokampie, strukturze silnie powiązanej zarówno z procesem uczenia się i zapamiętywania, jak i z emocjami. W warunkach zrównoważonego stresu neurony hipokampu wychwytują kortyzol z krwi poprzez dwa rodzaje receptorów – niskie MR i wysoki GR. Natomiast w warunkach silnego stresu aktywne są tylko receptory wysokie GR, co w efekcie prowadzi do unieczynnienia komórek nerwowych, nawet na stałe! Zaburza to właśnie czynności poznawcze umysłu, jak uczenie i zapamiętywanie nowych informacji. Doktor Sylwia Kornicka z uniwersytetu w Utrechcie w Holandii w swoich badaniach hipokampu u szczurów zwróciła uwagę na to, że na stres bardziej są podatne samice. Przypuszcza, że przekłada się to na większą częstotliwość występowania depresji u kobiet. Świeżą diagnozą psychiatrów dotyczącą depresji jest określenie jej jako ciężkiej postaci długotrwałego stresu.

Dodatkowo w takich warunkach często bliskim towarzyszem staje się bezsenność. I to zarówno jako skutek stresu, jak i jego… przyczyna. Gdy bowiem nie śpimy – rozmyślamy, analizujemy, gdybamy, a więc cały czas podtrzymujemy w mózgu i umyśle stan stresu, potęgując go niemiłosiernie. Stajemy się coraz bardziej zmęczeni i jeszcze mocniej zestresowani. Ale na szczęście błędne koło możemy zatrzymać.

Stres – na ratunek

Stres pożera mózg!

Dzięki temu, że mózg ma funkcje plastyczności komórek, można wpływać na jego funkcjonowanie poprzez modyfikowanie pracy neuronów. Oznacza to, że przynajmniej częściowo da się skutkom stresu zapobiegać, a niektóre z nich nawet odwrócić. Jak?

Po pierwsze – aktywność fizyczna. Grupa badaczy Princeton University z USA dowodzi, że ćwiczenia fizyczne wspomagają proces neurogenezy, czyli powstawania nowych neuronów w hipokampie. Współautorka badań profesor Elizabeth Gould dodaje, że w brzusznej części hipokampu myszy w trakcie aktywności fizycznej wydziela się neuroprzekaźnik GABA (kwas γ-aminomasłowy), który hamuje neurony odpowiadające za odczucia lękowe. Zaleca się różne techniki zajęć fizycznych i treningu relaksacyjnego, ćwiczenia oddechowe oraz jogę.

Po drugie – podróż w głąb siebie. Skupienie na swoim wnętrzu pomaga rozwijać samoświadomość i uważność. Może to być medytacja albo trening uważności. Tę drugą metodę doktor Vera Kaltwasser – pedagog szkoły średniej i doradca Akademii Edukacyjnej we Frankfurcie – stosuje już u dziesięciolatków. Pomaga to kontrolować pracę ciała w stresie poprzez regulację oddechu, ciśnienia krwi i tętna, co rozluźnia ciało i redukuje zwrotne impulsy stresowe. Trzeba dać sobie przestrzeń i ciszę, by wsłuchać się w siebie i swoje potrzeby.

Po trzecie – wsparcie społeczne. Rozwijanie i podtrzymywanie więzi społecznych, a więc życzliwa komunikacja, pomaga obniżyć poziom kortyzolu we krwi. Czasem trzeba się po prostu wygadać. A już wyjątkowo skuteczna okazała się też działalność w drugą stronę – nasza troska o innych, zarówno ludzi, jak i zwierzęta.

No więc taki plan: ćwiczymy, przyglądamy się sobie, rozmawiamy i pomagamy. I się nie stresujemy!

Pierwsze suplementy od kobiet dla kobiet

Poznaj WIMIN

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

lustrzane neurony

Lustrzany mózg, czyli zachowania zaraźliwe

młoda kobieta

„Weź się wyluzuj!”. Tylko jak? Oto kilka rad, dzięki którym nauczysz się „odpuszczać”

pizza

6 produktów najgorszych dla mózgu

7 codziennych nawyków osłabiających odporność. Może któryś z nich ciebie dotyczy?

„To, że przeżyłam, to cud, ale to, że urodziłam syna, to kilka cudów. Medycyna nie brała tego pod uwagę. Dziecko jest najpotężniejszą motywacją do życia” – mówi Iwona Mazur, która 25 lat temu doznała stłuczenia pnia mózgu

mobbing

Mobbing w miejscu pracy? Reaguj natychmiast! Co warto wiedzieć?

mózg

Chorzy ze stresu – co się dzieje z naszym organizmem w sytuacjach stresowych?

kobieta je ciastko

O zajadaniu stresu, czyli dlaczego sięgamy po słodycze a nie warzywa, kiedy się denerwujemy

10 niezdrowych wieczornych nawyków

„Tradycja jest dla nas ważna, dopóki jest wygodna. A jeżeli tradycja wiąże się ze stawianiem nam wymagań, ograniczeń, nakazów – to jej nie lubimy”. Jak nie zwariować w Święta i przeżyć je bez nadmiernego stresu? Wyjaśnia psycholog

omdlenie

Czym jest utrata przytomności? Udzielanie pierwszej pomocy przy omdleniu

Jak przetrwać święta i nie zwariować?

„Gdy nadchodzą święta, jesteśmy zazwyczaj tak zmęczeni i sfrustrowani, że przestają nas cieszyć” – mówi psycholożka

zestresowana kobieta

„Stres jest najpowszechniejszym czynnikiem, który rujnuje życie seksualne”. Dowiedz się, jak toksyczna praca wpływa na nasz organizm

smutna kobieta pakująca prezenty świąteczne

Nie lubisz świąt? Nie martw się, to… normalne

Wigilia firmowa

„Wigilie firmowe traktujemy zbyt poważnie, przez co spinamy się i generujemy sobie sami dodatkowy stres” – mówi psycholożka

kobieta nad morzem

„Stresuje nas nasza interpretacja rzeczywistości” – mówi psycholog Katarzyna Binkiewicz. Jak przestać się zamartwiać?

kobieta ogląda tv

Co telewizja robi z naszym mózgiem? Od jej oglądania stajemy się głupsi?

kortyzol

Kortyzol – walcz albo uciekaj!

kobieta pracująca w domu

Chcesz być zdrowsza? Poznaj 8 sekretów ludzi, którzy nie chorują

kobiety jedzące marchewki

10 zagrożeń drastycznych diet

pączek

Co cukier robi z twoim mózgiem? Nie będziesz zadowolona

szklanki z wodą

Dlaczego zimą szybciej się odwadniamy?

kobieta w pracy wieczorem

„Jeśli szef ma ochotę zostawać po godzinach, jest to jego zdrowie psychiczne. Ty martw się swoim”. O zagrożeniach wynikających z pracy „po godzinach” mówi psycholog Jadwiga Grech

Pheochromocytoma (guz chromochłonny) - czym jest? Jakie daje objawy?

Pheochromocytoma (guz chromochłonny) – czym jest? Jakie daje objawy?

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kleszcze

Borelioza: objawy po wielu latach. Jak można wykryć chorobę?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

8 sposobów na podniesienie libido

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia