Przejdź do treści

Węch do zadań specjalnych

Węch do zadań specjalnych
Ludzki węch jest zdolny rozróżnić aż 10 tysięcy zapachów, zdjęcie: shutterstock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Chcesz wzmocnić odporność? Zacznij robić przetwory!
Osobowość zależna (DPD) – co to jest, przyczyny, leczenie
Nowe wytyczne rządu. Przez trzy najbliższe dni będą zamknięte cmentarze, od poniedziałku nakaz pracy zdalnej dla pracowników biurowych
„Uznałem, że tradycja jest mniej ważna niż życie”. Premier ogłosił, co z cmentarzami w Dzień Wszystkich Świętych, są też nowe wytyczne odnośnie pracy biurowej
Miley Cyrus, Patti Smith, Juliette Binoche
Zagraniczne gwiazdy wspierają protest kobiet w Polsce. Wśród nich Patti Smith, Miley Cyrus czy Juliette Binoche
Tabletki
Chory na COVID-19 lekarz Dawid Ciemięga radzi, jak wspomagać swoje leczenie w domu

Spaghetti czy sałatka? Róże czy białe tulipany? Czy ta randka ma sens? W odpowiedzi na takie pytania codziennie pomaga nam zmysł węchu. To właśnie węch decyduje o tym, co, a nawet kogo wybieramy. Bo najpierw węszymy, a potem… doznajemy.

Zmysł węchu człowieka zaczyna funkcjonować już w trzecim trymestrze życia płodowego. Od tego momentu zapach staje się komunikatem. Noworodek potrafi już odróżnić zapach przyjemny od nieprzyjemnego, przy czym ten ostatni nieświadomie kojarzy z zagrożeniem. Ta wrodzona intuicja zapachowa jest ewolucyjną adaptacją w walce o przetrwanie. Rzecz się ma podobnie podczas jedzenia. W kwestii rozpoznawania smaku to właśnie węch gra pierwsze skrzypce. W zasadzie gdyby nie węch właśnie, pewnie szybko byśmy się otruli. Jego skuteczność szacuje się na 90 proc., podczas gdy kubkom smakowym jamy ustnej przypada jedyne 10 proc. Nasza sprawność węchowa, która odpowiada za gust kulinarny, zależna jest od genów węchowych. Tych mamy mnóstwo, bo aż 2–3 proc. całego zestawu genowego. Jest to największa funkcjonalnie podobna grupa genowa człowieka, nawet mimo że w drodze ewolucji prawie połowa z nich stała się nieczynna. One są zabezpieczeniem na gorsze czasy.

Aktywne geny odpowiedzialne są za rodzaj receptora komórek węchowych. To do niego przyłącza się dana cząstka zapachowa. Człowiek, posiadając 1000 rodzajów takich receptorów, przy liczbie 40–50 milionów komórek węchowych, jest zdolny rozróżnić aż 10 tysięcy zapachów. Komórki te, wraz z innymi swoimi koleżankami, rozsiane są w nabłonku węchowym. Rozłożony jest on w postaci dwóch listków, po obu stronach nosa, po wewnętrznej stronie czaszki. Stąd informacja zapachowa biegnie – uwaga! – bezpośrednio do mózgu, do tzw. opuszki węchowej. Dzięki temu impuls błyskawicznie dociera do dalszych rejonów jego oceny – do węchomózgowia. Jest ono silnie powiązane z częściami mózgu odpowiedzialnymi za reakcje emocjonalne, motywację i pamięć. Dlatego analiza zapachu jest natychmiastowa, a więc mózg może szybko reagować, np. odrzucić zepsute pożywienie albo… się zauroczyć.

Węch – precyzyjny i pamiętliwy

Węch do zadań specjalnych

Oprócz zapachów wdychamy również pewne specyficzne cząstki chemiczne. To feromony – ewolucyjnie niezbędne sygnały węchowe. Wydzielane są wraz z potem mężczyzn i kobiet. Choć w zasadzie pozostają bezwonne, z wielką mocą wpływają na nastrój, zachowania seksualne obu płci, wybór partnera, a nawet zmiany związane z okresem ciąży. Wychwytuje je umiejscowiony w nosie narząd Jacobsona. Stąd impulsy biegną do mózgu, także do wspomnianej już opuszki węchowej. Z biologicznego punktu widzenia jest ona niezbędna do przeżycia i rozmnażania. Z tego względu natura poczyniła wyjątek i wyposażyła ją w zdolność regeneracji. Opuszka węchowa jest jednym z trzech miejsc mózgu, w których powstają nowe komórki nerwowe! Dzięki temu możemy wąchać i doznawać do późnego wieku. I całe szczęście, bo naukowcy są zgodni, że nie ma drugiego urządzenia odbiorczego o wrażliwości równej zmysłowi węchu. Jest on niezwykle precyzyjny, dokładny, a także wyjątkowo pamiętliwy. Umysł zapamiętuje szczególnie te zapachy, które wywołały w nas sporo emocji. Sami wiemy najlepiej, jak często znany zapach przywołuje konkretne wspomnienia.

Aż trudno uwierzyć, że przez długi czas utrzymywano, iż człowiek jest słabowęchowy. Teraz już wiemy, że ocena zapachu jest wynikiem naszego biologicznego przystosowania do pełnego postrzegania rzeczywistości. To węch sprawia, że możemy żyć i przeżyć, a przy okazji – robić to bardzo przyjemnie!

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Zainteresują cię również:

kwarantanna

Poluzowanie zasad kwarantanny. Kto jest z niej zwolniony?

Koronawirus. WHO alarmuje o dramatycznych danych w Europie

Sekretyna – co to jest, funkcje, badanie. Sekretyna a autyzm

Jerzy Owsiak

„Wszystkie ręce na pokład”. Owsiak deklaruje, że WOŚP kupi nowe łóżka dla oddziałów „covidowych”

Lekarz z Przemyśla promuje metodę leczenia COVID-19, która inaktywuje wirusa w ciągu 48 godzin. Mamy komentarz specjalistki chorób zakaźnych

Lekarz z Przemyśla promuje metodę leczenia COVID-19, która ma inaktywować wirusa w 48 godzin. Mamy komentarz specjalistki chorób zakaźnych

Hemoglobina glikowana (HbA1c) – normy, badanie i wyniki

Kalcytonina – norma, badanie i działanie w organizmie

ECPW – badanie. Przebieg, powikłania i koszt zabiegu ECPW

koronawirus w Polsce

Padł kolejny rekord zarażeń koronawirusem. MZ potwierdziło ponad 20 tys. przypadków

Koronawirus. Niemcy i Francja wprowadzają lockdown, by zapobiec szerzeniu się pandemii

Noradrenalina – działanie, objawy niedoboru i nadmiaru, lek

„Ta decyzja zaprzecza dorobkowi ostatnich 40 lat polskiej medycyny rozrodu, neonatologii i pediatrii”. NIL i PTP o wyroku Trybunału Konstytucyjnego

dziewczyna, ból

„Czy wiesz, czym jest ból?”. Dr Paweł Kabata w mocnych słowach o tym, że nikt nie ma prawa do decydowania o cierpieniu innych

Przeziębienie w ciąży? Lekarka radzi, jak sobie z nim poradzić

Przeziębienie w ciąży? Lekarka podpowiada, jak sobie z nim poradzić

Ceruloplazmina – badanie, norma, zbyt wysoki poziom

Badanie błędnika (ENG, VNG) – jak wygląda i ile kosztuje?

Badanie ginekologiczne – jak wygląda, wskazania, przygotowanie

Personel medyczny z własnych środków stworzył „śluzę antycovidową”. Folia szklarniowa i czarne worki na śmieci mają chronić przed wirusem

https://www.hellozdrowie.pl/alarmujace-dane-polska-na-5-miejscu-pod-wzgledem-liczby-zgonow-na-covid-19-w-unii-europejskiej/

Alarmujące dane. Polska na 5. miejscu pod względem liczby zgonów na COVID-19 w Unii Europejskiej

Chcesz wzmocnić odporność? Wypróbuj antygrypinę z przepisu dietetyczki Justyny Mizery

USG szyi – co wykrywa i jakie są wskazania do badania

Kobieta w ciąży

Jak od strony medycznej wygląda decyzja o terminacji ciąży z powodu nieuleczalnych wad płodu? Co się zmieni?

Dr n. med. Robert Łyszcz: „Co mogę zaproponować pacjentce, skoro taka aborcja będzie nielegalna? W zasadzie nic. Będziemy się uśmiechać do siebie przez 6 kolejnych miesięcy”

Większość Polaków popiera bezwzględne karanie za brak maseczki. Sprawdź wyniki nowego sondażu

Większość Polaków popiera bezwzględne karanie za brak maseczki – wynika z najnowszego sondażu

Najpopularniejsze

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.