Przejdź do treści

Zakrzepica – co to jest? Jakie są jej objawy i na czym polega leczenie zakrzepicy?

Zakrzepica - co to jest? Jakie są jej objawy i na czym polega leczenie zakrzepicy?
Zakrzepica - co to jest? Jakie są jej objawy i na czym polega leczenie zakrzepicy? Rawpixel.xom
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Jak pozbyć się drugiego podbródka?
Złamana kość / unsplash
Złamałaś kość, a teraz nie chce się zrastać? Ortopeda wyjaśnia, jak wygląda leczenie w takim przypadku
Jennifer Aniston
Jennifer Aniston: Jeśli zależy wam na ludzkim życiu, proszę, noście cholerne maseczki
Probówki w laboratorium
Ile będzie kosztować remdesivir – lek na COVID-19? Za kurację trzeba będzie zapłacić prawie 10 tysięcy złotych
Kąpiel w fontannie / unsplash
Podczas upałów pozwalasz dziecku beztrosko pluskać się w miejskiej fontannie? „Chłodzisz” je gronkowcem, salmonellą i bakteriami kałowymi

Zakrzepica żył zazwyczaj dotyczy kończyn dolnych, jednak występuje również w innych obszarach układu żylnego organizmu. Jest określana jako „cicha choroba”. Nie wolno jej ignorować, szczególnie gdy dotyka nas nawracająca zakrzepica. Co to jest zakrzepica i jakie są jej objawy? Dowiesz się z naszego artykułu.

Zakrzepica żył może wywołać nagłe zatrzymanie krążenia i oddychania bądź skrycie rozwijać się, przewlekle i stopniowo dokuczać symptomami. Nawet najbardziej niewinne objawy ze strony organizmu powinny stanowić przesłanki do konsultacji lekarskiej.

Co to jest zakrzepica żył?

Zakrzepica żył (choroba zakrzepowo-zatorowa, inaczej mówiąc zapalenie żył albo zatorowość) jest stanem chorobowym, polegającym na tym, że powstaje zator żylny w nodze albo innych częściach ciała. Zakrzep ten ogranicza lub całkowicie blokuje światło żyły, uniemożliwiając prawidłowy przepływ krwi.

Zakrzepica żył stanowi podłoże do żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, w przebiegu której fragment skrzepu może oderwać się od ściany naczynia i z nurtem krwi przedostać się do narządów wewnętrznych lub innej części ciała. Zaburza tym pracę lokalnych tkanek i wywołuje ich niedokrwienie i niedotlenienie. W sytuacji zatoru żylnego serca lub płuc może wystąpić nagły zgon.

Leczenie zakrzepicy żył jest niezbędne do bezpiecznego i sprawnego funkcjonowania organizmu.

Rodzaje zakrzepicy żył

W zależności od tego, w jakim miejscu powstaje zakrzepica żył głębokich, możemy wyróżnić kilka rodzajów zakrzepicy żył głębokich:

  • dystalna – dotyczy żył łydki i jest najczęściej występującym rodzajem zakrzepicy żył, zwykle nie prowadzi do powstawania zatorów płucnych,
  • proksymalna – polega na tym, że powstaje zakrzep w nodze: żyle podkolanowej, żyłach udowych, biodrowych albo żyle głównej dolnej. Ten typ zakrzepicy żył głębokich stwarza wysokie ryzyko wystąpienia powikłań w postaci zatorowości płucnej,
  • zakrzepica żył powierzchniowych, w 90% występuje w towarzystwie żylaków, dotyczy żył znajdujących się tuż pod powięzią;
  • zakrzepica żył głębokich, tzw. zakrzepica kończyn dolnych, dotyczy układu żylnego pod powięzią głęboką;
  • zatorowość płucna, czyli zakrzepica płuc;
  • zakrzepica wątrobowa;
  • zakrzepica w ciąży, czyli nabyta w okresie ciąży zakrzepica żył w odcinku biodrowo-udowym, wywołana uciskiem naczyń i narządów przez macicę.
  • obrzęk bolesny – ostra postać zakrzepicy żylnej, która wiąże się z wieloma bolesnymi dolegliwościami.

Zakrzepica – czynniki ryzyka

Wśród głównych czynników ryzyka predysponujących do choroby znajdują się:

  • wiek powyżej 40 roku życia;
  • przebyty: udar mózgu, zawał serca, posocznica;
  • urazy – szczególnie wielonarządowe;
  • nowotwory złośliwe, a także chemioterapia lub radioterapia z powodu nowotworu;
  • niedowład kończyn dolnych;
  • ciąża i połóg – zazwyczaj w I lub III trymestrze lub tuż po porodzie;
  • duże zabiegi operacyjne, szczególnie w obrębie jamy brzusznej, miednicy czy kończyn dolnych;
  • długotrwałe unieruchomienie;
  • niedowład kończyn dolnych;
  • choroby zapalne jelit;
  • niewydolność serca;
  • stosowanie antykoncepcji hormonalnej;
  • otyłość – najczęściej związana z brakiem aktywności fizycznej.

Czynniki, które mogą powodować zakrzepicę, opisał w 1856 Rudolph Vichrow. Te przyczyny zakrzepicy to tzw. triada Virchowa:

  • uszkodzenie ściany żyły: na skutek stanu zapalnego naczynia podrażniony zostaje śródbłonek żyły;
  • przewaga czynników prozapalnych bądź zbyt niski poziom czynników przeciwzapalnych: w miejscu uszkodzenia gromadzą się i przyklejają płytki krwi, tworząc skrzep;
  • zwolnienie przepływu krwi żylnej: drożność żyły jest ograniczona, co powoduje nieprawidłowy odpływ krwi.

Objawy zakrzepicy żył

Badania na zakrzepicę i dalszą diagnostykę należy rozpocząć w toku pojawiania się objawów:

  • uciskowego lub samoistnego bólu nóg;
  • zasinienia lub zaczerwienienia skóry;
  • stanu podgorączkowego;
  • wyczuwalnej twardości nogi w miejscu zakrzepicy.

Inne objawy charakterystyczne są dla danego rodzaju zakrzepicy.

Zakrzepica żył powierzchniowych – objawy

Poza typowymi objawami podczas zakrzepicy żył powierzchniowych dokucza również uczucie ciężkości nóg i ogólne złe samopoczucie. Nieleczona zakrzepica żył powierzchniowych może przemieszczać się na układ żył głębokich i skutkować powikłaniami w postaci zatorowości płucnej i obwodowej czy zespołem pozazakrzepowym, prowadzącym do narastającej niewydolności żylnej.

Jakie są objawy zakrzepicy żył głębokich?

Objawy zakrzepicy żył głębokich zależą od dominującej postaci choroby:

  • postać dystalna, tzn. w obszarze podudzia i stopy;
  • postać proksymalna, obejmująca główne żyły od kolana w kierunku biodra.

Objawy zakrzepicy żył głębokich to:

  • ból łydek podczas chodzenia;
  • ból przy grzbietowym zgięciu stopy;
  • ocieplenie miejscowe i w przebiegu żyły obciążonej;
  • stan podgorączkowy i gorączka;
  • nadwrażliwość dotykowa i uciskowa;
  • objaw Liskera – ból podudzia przy opukiwaniu;
  • objaw Meyra – ból łydki przy ucisku;
  • objaw Payra – ból stopy przy ucisku;
  • zaczerwienienie i zasinienie skóry w przebiegu zajętej żyły;
  • stwardniała, napięta skóra;
  • bolesne obrzęki.

Duże obrzęki występują najczęściej w postaci ostrej zakrzepicy żył głębokich, obejmującej większość żylnych naczyń krwionośnych doprowadzających krew do nogi. Obrzęki występują w dwóch wariantach:

  • obrzęki białe, czyli powstałe w wyniku zaburzenia przepływu włośniczkowego;
  • obrzęki siniacze, czyli występujące ze wzrostem ciśnienia żylnego i ograniczeniem wpływu krwi, co skutkuje niedotlenieniem tkanek. Obrzęki siniacze świadczą o najcięższej postaci zakrzepicy żył głębokich w wyniku zamknięcia niemal wszystkich żył w kończynie.

Zakrzepica żył wątrobowych – objawy

Zakrzepica żył wątrobowych objawia się:

  • wodobrzuszem;
  • powiększeniem i wyczuwaniem podskórnym wątroby;
  • bólami brzucha;
  • nudnościami;
  • powiększeniem śledziony;
  • obrzękiem nóg na wysokości pachwin.

Leczenie zakrzepicy

Leczenie zakrzepicy skupia się na farmakoterapii, postępowaniu zachowawczym i objawowym.

Leki na zakrzepicę mają na celu regulowanie ciśnienia i gęstości krwi. Leczenie domowe zakrzepicy bazuje na używaniu pończoch i rajstop uciskowych, regularnej aktywności fizycznej, ograniczaniu używek alkoholowych i nikotynowych oraz przestrzeganiu odpowiedniej diety.

Dieta przy zakrzepicy opiera się na węglowodanach i składnikach odżywcze o działaniu przeciwzapalnym i przeciwzakrzepowym. Bazuje zatem na produktach zbożowych bogatych w błonnik, magnez, żelazo, witaminy B1, B3, E, C, cynk, siarkę organiczną oraz nienasycone kwasy tłuszczowe.

Diagnoza zakrzepicy

Gdy pojawią się objawy, które mogą wskazywać na zakrzepicę lub zatorowość, należy niezwłocznie udać się do lekarza, by mógł wykluczyć bądź potwierdzić ich obecność. Zrobi to wykonując odpowiednie badania na zakrzepicę.

W pierwszej kolejności będzie oceniane tzw. prawdopodobieństwo kliniczne, według odpowiednio skonstruowanych skal (np. skala Wellsa). Znormalizowanym informacjom z wywiadu i badania lekarskiego zostają następnie nadane punkty, których suma określa poziom prawdopodobieństwa wystąpienia zakrzepicy. Gdy prawdopodobieństwo wystąpienia choroby jest małe, do wykluczenia zakrzepicy potrzebny jest wynik testu laboratoryjnego, tzw. stężenie D- dimerów (to produkty rozpadu włóknika, które mogą zostać wykryte we krwi w czasie procesów tworzenia i rozpuszczania skrzeplin).

Natomiast, gdy istnieje pośrednie lub duże prawdopodobieństwo zakrzepicy rozpoczyna się leczenie z zastosowaniem leków przeciwkrzepliwych, by ograniczyć rozwój zakrzepicy oraz występowanie jej powikłań.

Powikłania zakrzepicy

  • Zator tętnicy płucnej (łac. embolia arteriae pulmonalis, zatorowość płucna, ZTP). Zakrzepica płucna stanowi bezpośrednie zagrożenie życia, w skrajnych przypadkach może powodować nagłe zatrzymanie krążenia, niedotlenienie i śmierć. Najbardziej narażone na to powikłanie są osoby: otyłe, z chorobą nowotworową, po zabiegach operacyjnych, urazach, z nadkrzepliwością krwi, w starszym wieku, stosujące hormonoterapię zastępczą oraz doustną antykoncepcję hormonalną, prowadzące siedzący tryb życia, palacze papierosów. Zakrzepica płuc objawia się:
    • dusznościami;
    • gorączką;
    • kłującym bólem w klatce piersiowej;
    • suchym i uporczywym kaszlem;
    • krwiopluciem;
    • tachykardią;
    • zawrotami głowy;
    • trudnościami z utrzymaniem równowagi;
    • utratą przytomności.
  • Zator wsteczny (łac. embolia retrograda). Oderwany zakrzep, jeśli jest duży może zamiast popłynąć z prądem krwi, cofnąć się w kierunku działania siły ciężkości. Stan taki jest mniej niebezpieczny, jednak nie należy go bagatelizować. Skrzep zamykający naczynie obwodowe powoduje niedokrwienie obszaru zaopatrywanego przez niego. Najczęstszymi objawami zatoru wstecznego są: silny, nagły ból, skóra staje się zimna i blada, występuje niedowład kończyny dolnej. Tętno jest niewyczuwalne na naczyniach położonych obwodowo, czasem występuje zapadnięcie żył powierzchownych.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Szczeklik A., Gajewski P., Interna Szczeklika, Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, Kraków 2017.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Lekarka w fartuchu ochronnym ściąga rękawiczki

Zdjęcie dłoni lekarza po 10 godzinach w rękawiczce. Tak wygląda walka na pierwszej linii frontu z COVID-19

„Proszę przyjść, jak będzie pani chciała mieć dzieci”. Te słowa usłyszała od lekarzy artystka Katarzyna Gabrysz, kiedy szukała pomocy

Płytki krwi i ich badanie – co oznacza podwyższony i obniżony poziom?

Kobieta na badaniu piersi metodą mammografii

Mammografia – co to za badanie? Jak często ją wykonywać i jak interpretować wyniki?

Kobieta smutna, cierpiaca na depresję poporodową

Depresja poporodowa – jak długo trwa? Jakie są jej objawy i jak ją leczyć?

Triage – na czym polega? Jakie są zasady segregacji medycznej chorych?

Mezoterapia igłowa – co to jest, jakie są efekty i skutki uboczne?

kobieta ze zmianami skórnymi twarzy

Przebarwienia na twarzy – przyczyny i sposoby, żeby się ich pozbyć

Wrzody żołądka ‒ leczenie naturalne

Wrzody żołądka – leczenie naturalne. Jakie są domowe sposoby?

Rak kości – objawy i przyczyny

Rak kości – przyczyny i objawy. Jak je szybko rozpoznać?

lekarz wykonuje kobiecie rentgen zębów

Zdjęcie pantomograficzne – na czym polega i ile kosztuje?

zapalenie przydatków, kobieta trzymająca się w okolicach podbrzusza

Zapalenie przydatków – objawy, leczenie, możliwe powikłania

kobieta, którą boli brzuch, przepuklina pępkowa

Przepuklina pępkowa u dzieci i dorosłych – objawy i leczenie

Kobieta chora na sarkoidozę rozmawia z lekarką.

Sarkoidoza – na czym polega? Przebieg i leczenie choroby

młoda kobieta zadowolona po usunięciu trądziku

Trądzik hormonalny – jak go rozpoznać i leczyć?

migotanie przedsionków - kobieta trzyma się za serce

Migotanie przedsionków – przyczyny, objawy i leczenie tej postaci arytmii

para całująca się

Co to jest diafragma? Jakie jest jej działanie i skuteczność jako środka antykoncepcyjnego?

szum w uszach - kobieta trzyma się za ucho

Szum w uszach – przyczyny, leczenie, domowe sposoby

zaburzenia adaptacyjne - smutna kobieta opierająca się o ścianę

Zaburzenia adaptacyjne – czym są? Jak sobie radzić w trudnej sytuacji?

Tyłozgryz, uśmiechnięta dziewczyna z aparatem ortodontycznym na zębach

Tyłozgryz – czym jest? Objawy i leczenie tyłozgryzu u dorosłych i dzieci

starsza kobieta - niewydolność serca

Niewydolność serca – „epidemia widmo”. Dotyka ponad miliona Polaków, większość z nich nie wie, że jest chora

Kobieta leżąca w kabinie hiperbarycznej z powodu choroby kesonowej

Choroba kesonowa. Przyczyny, objawy i leczenie choroby nurków

Na szkiełku laboratoryjnym położone są próbki gronkowca złocistego. Szkiełko trzyma w ręku lekarz.

Gronkowiec złocisty – przyczyny i objawy zakażenia. Jak wygląda leczenie?

Dieta matki karmiącej. Co jeść, czego unikać, przepisy

Dieta matki karmiącej. Co jeść, czego unikać, przepisy

Najpopularniejsze

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku