Przejdź do treści

Ketony w moczu – co oznaczają? Przyczyny, objawy i leczenie ketonurii

Ketony w moczu — przyczyny, objawy, leczenie
Ketony w moczu — przyczyny, objawy, leczenie/ iStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobieta w lesie
Kleszczowe zapalenie mózgu – jak się objawia, czym jest spowodowane, jak wygląda leczenie?
Trąd – jakie są objawy tej zapomnianej choroby?
Kobieta w ciąży siedzi na łóżku
Z czego składa się pępowina i jaka jest jej rola? Wyjaśnia Położna Kasia
stres trening
Sposoby na stres. Oto 6 skutecznych sposobów, które ukoją twoje nerwy
Nadmierna potliwość – o czym świadczy, jakie są przyczyny?

Obecność ketonów w moczu, czyli ketonuria, jest sytuacją odbiegającą od normy – u zdrowego człowieka nie powinna mieć miejsca. O ile chwilowe dostarczanie energii dla mózgu za pomocą ciał ketonowych jest dozwolone, o tyle ich długotrwała nadprodukcja świadczy o problemach zdrowotnych. Czym są ciała ketonowe? Za co odpowiadają? Czy ketony w moczu są niebezpieczne dla zdrowia? Jakie dają objawy i kiedy należy skonsultować się z lekarzem? 

Czym są ciała ketonowe?

Ciała ketonowe to związki chemiczne, które są produktem procesu spalania obecnych we krwi wolnych kwasów tłuszczowych. Pobierana jest z nich energia dla mózgu w sytuacji, gdy organizm nie posiada wystarczającej ilości glukozy do prawidłowego funkcjonowania.

U zdrowego człowieka ciała ketonowe wytwarzane są w bardzo małej ilości. Proces powstawania ketonów zachodzi w wątrobie oraz korze nerkowej i nazywa się fachowo ketogenezą.  U zdrowych osób poziom ciał ketonowych w surowicy nie przekracza 0,2 mmol/l (jest to norma ciał ketonowych we krwi), natomiast w fizjologicznym moczu ketony nie powinny występować w ogóle. Jeżeli się pojawią, stan ten określany jest mianem ketonurii. Nadmiar ketonów w moczu i we krwi jest zazwyczaj skutkiem skutkiem zaburzenia równowagi energetycznej organizmu.

Ketony w moczu – przyczyny

Ketony w moczu zazwyczaj są sygnałem, że organizm rozpoczął pobieranie energii z tłuszczów. Istnieje wiele przyczyn, które mogą wywołać tę sytuację. Zalicza się do nich m.in.:

  • niewyrównana cukrzyca typu 1 – niewłaściwy metabolizm węglowodanów, spowodowany np. niedoborem insuliny, powoduje , że organizm próbuje czerpać energię z innych źródeł,
  • zaburzenia pracy trzustki,
  • alkoholizm lub częste spożywanie alkoholu w większych ilościach,
  • zaburzenia żywieniowe, np. częste głodówki, anoreksja, bulimia,
  • źle zbilansowana dieta pozbawiona węglowodanów i zawierająca dużo białka,
  • wyczerpujący wysiłek fizyczny,
  • choroby tarczycy,
  • częste biegunki lub wymioty,
  • przyjmowanie niektórych leków,
  • ciąża.

Do produkcji ciał ketonowych dochodzi też w przypadku stosowania diety wysokotłuszczowej (modna ostatnio i kontrowersyjna dieta ketogeniczna) lub wysokobiałkowej (np. dieta Dukana).

Ketony w moczu – objawy

Podwyższone stężenie ketonów wywołuje niecharakterystyczne objawy, które początkowo ciężko powiązać z konkretnym schorzeniem. Osoby, u których pojawiła się ketonuria, mogą uskarżać się na:

  • uczucie ciągłego zmęczenia,
  • brak apetytu,
  • senność,
  • częste oddawanie moczu,
  • suchość w ustach,
  • ciągłe pragnienie,
  • zaparcia,
  • bóle brzucha,
  • charakterystyczny owocowy zapach z ust,
  • wymioty,

Nie należy bagatelizować tych objawów. Brak reakcji w związku z pojawieniem się ketonów w moczu może prowadzić m.in. do odkładania się kwasu moczowego w płynie stawowym. Efektem tego jest tworzenie się kamieni w nerkach oraz dna moczanowa.

Ketony w moczu – badanie

W momencie zauważenia niepokojących objawów należy zgłosić się na konsultację do lekarza. Po wywiadzie zleci on badanie moczu, które pozwoli określić zawartość ketonów w moczu. Polega ono na pobraniu próbki płynu do analizy w laboratorium. Prawidłowy skład moczu to:

  • 96% wody,
  • 2,5% mocznika,
  • 1,5% soli mineralnych,
  • śladowe ilości innych substancji.

Innymi słowy prawidłowy wynik badania powinien wykazać brak ciał ketonowych w moczu. Poziom ciał ketonowych dzieli się na trzy kategorie, dla których normy są następujące:

  • niski: <20 mg/dl
  • średni: 20-40 mg/dl,
  • wysoki: > 40 mg/dl.

Przed wykonaniem badania lekarz powinien poinstruować pacjenta o podstawowych zasadach przygotowania się do poboru próbki. Chodzi tu m.in. o:

  • niespożywanie alkoholu,
  • przyjmowanie leków,
  • wykluczenie niektórych produktów spożywczych
  • wstrzymanie się od wysiłku fizycznego.

Przed pobraniem próbki należy dokładnie umyć ręce i okolice intymne. Mocz powinien być oddany na czczo, najlepiej z samego rana, do specjalnego plastikowego pojemniczka. Można go kupić w każdej aptece. Do badania potrzebny jest mocz ze strumienia środkowego w ilości przynajmniej połowy pojemniczka. Pobraną próbkę należy jak najszybciej dostarczyć do przychodni lub punktu poboru.

Ketony w moczu u dziecka

Ciała ketonowe w moczu dziecka mogą się pojawić w odpowiedzi na:

  • nadmierne wymioty,
  • biegunkę ,
  • długotrwałą gorączki, która często wiąże się z utrata apetytu.

Poza tym w przypadku dzieci już kilkugodzinna przerwa w jedzeniu (np. w czasie nocy) może prowadzić do zwiększenia produkcji, a tym samym obecności ketonów w moczu dziecka. O ile niewielkie wahania mogą świadczyć o chwilowych zaburzeniach, o tyle wyniki badań wskazujące poziom ketonów w moczu dziecka na poziomie 50 mg/dl czy 150 mg/dl powinny być sygnałem alarmowym. Należy skonsultować się z lekarzem, który zaleci powtórne badanie i/ lub dalszą diagnostykę.

Ketony w moczu w ciąży

Prawidłowe wyniki badań moczu w ciąży nie wykazują obecności bakterii, białka, bilirubiny i ciał ketonowych.  Jeśli ketony w moczu w ciąży występują wraz z wysokim poziomem glukozy – jest tak najczęściej przy cukrzycy ciążowej, która może wiązać się z powikłaniami dla płodu. Chorobę można wykryć za pomocą badań (krzywej cukrowej) i badania moczu na obecność ciał ketonowych.

Nie zawsze jednak ketony w moczu w ciąży świadczą o chorobie, czasami wystarczy zadbać o stały dopływ węglowodanów jako źródła energii, by sytuacja wróciła do normy. Podwyższony poziom ketonów może wynikać z nudności i wymiotów i spadków na wadze w ciąży.

Ketony w moczu – leczenie

Z racji tego, że obecność ketonów w moczu może być objawem choroby, konieczne w pierwszej kolejności jest jej zdiagnozowanie. Tylko na tej podstawie można przywrócić prawidłowy poziom ketonów w moczu. Służy temu wywiad z pacjentem i zlecenie szczegółowych badań.

W zależności od czynnika, który doprowadził do nadmiernej produkcji ciał ketonowych, stawiana jest diagnoza i dopiero wówczas można rozpocząć proces przywracania pożądanego stanu. Może to być przykładowo ustabilizowanie poziomu glukozy i insuliny we krwi w przypadku cukrzycy lub opracowanie zbilansowanej diety w przypadku nieprawidłowego odżywiania.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Ciągłe uczucie głodu – przyczyny. Jak się go pozbyć?

Jesz za mało? 8 sygnałów, że masz zbyt niskokaloryczną dietę

Czarna soczewica to samo zdrowie. Wypróbuj przepis z pomidorami

Czujesz ból, gdy siusiasz? Osiem możliwych powodów

Dieta lekkostrawna / unsplash

Dieta lekkostrawna – efekty, zasady, przeciwwskazania

Papier toaletowy - złe nawyki w toalecie

Złe nawyki toaletowe wpływają na twoje zdrowie intymne. Fizjoterapeutka wyjaśnia, jak je zmienić

Olej kokosowy – jaki wybrać i gdzie kupić najlepszy?

Dieta niskoglikemiczna - zasady, efekty, przeciwwskazania

Dieta niskoglikemiczna – zasady, efekty, przeciwwskazania

Dieta ketogeniczna. Jakie są zasady? Czy każdy może stosować dietę ketogeniczną?

Dieta ketogeniczna. Jakie są zasady? Czy każdy może stosować dietę ketogeniczną?

Ciężar mięśni vs. ciężar tłuszczu

Ciężar mięśni vs. ciężar tłuszczu. Dlaczego waga nie zawsze jest miarodajna?

Dieta matki karmiącej. Co jeść, czego unikać, przepisy

Dieta matki karmiącej. Co jeść, czego unikać, przepisy

Wskaźnik BMR. Oblicz swoje dzienne zapotrzebowanie energetyczne

Wskaźnik BMR. Oblicz swoje dzienne zapotrzebowanie energetyczne

blondynka odwrócona tyłem, krzem w skupie polnym

Krzem – skutki nadmiaru i niedoboru. Gdzie występuje „pierwiastek życia”?

Dieta Dukana

Dieta Dukana – zasady, etapy i skutki uboczne diety „protal”

Badanie moczu – kiedy jest zlecane i o czym mówi nam barwa moczu? Wyjaśnia Mama pediatra

Antybiogram - co to jest i ile kosztuje jego wykonanie?

Antybiogram – co to jest i ile kosztuje jego wykonanie?

Witamina B5 (kwas pantotenowy) – skutki nadmiaru i niedoboru

Tłuszcze czy węglowodany – co nas usypia?

Tłuszcze czy węglowodany – co nas usypia?

Śniadanie białkowo-tłuszczowe

„Zmiana, która pozwoliła mi osiągnąć sytość i zmniejszyć ochotę na słodkie”. Dietetyczka o zaletach śniadań białkowo-tłuszczowych

badanie moczu w szpitalu

Ciężar właściwy moczu – badanie, normy. Co oznacza, gdy jest zbyt niski?

Łuszczyca – 10 produktów, które warto jeść, gdy na nią chorujesz

Łuszczyca – 10 produktów, które warto jeść, gdy na nią chorujesz

Kolor moczu – co oznacza pomarańczowy, żółty, zielony, czerwony mocz?

Ciemny mocz - jakie są przyczyny i co może oznaczać brunatny/brązowy kolor?

Ciemny mocz – jakie są przyczyny i co może oznaczać brunatny/brązowy kolor?

Dieta w czasie kwarantanny - jak wzmocnić organizm i nie przytyć?

Dieta w czasie kwarantanny – jak wzmocnić organizm i nie przytyć?

Najpopularniejsze

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę