Przejdź do treści

Ketony w moczu – co oznaczają? Przyczyny, objawy i leczenie ketonurii

Ketony w moczu — przyczyny, objawy, leczenie
Ketony w moczu — przyczyny, objawy, leczenie/ iStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Chrissy Teigen, amerykańska modelka i prezenterka telewizyjna, poroniła. „Odczuwamy ból, jakiego nigdy wcześniej nie czuliśmy”
Chłopiec z nebulizatorem
Jak wybrać dobry i bezpieczny dla dziecka nebulizator? Wyjaśnia specjalistka
Amarantus – zbożowy hit. Nie tylko dla zestresowanych
Patenty na potencjalne leki antynowotworowe dl badaczy z Uniwersytetu Gdańskiego
Niezwykłe dokonanie badaczy z Gdańska! Pomoże w walce z nowotworami
aromaterapia Nabea
Aromaterapia w domu? To prostsze niż myślisz! Podpowiadamy, jak możesz zacząć przygodę z olejkami

Obecność ketonów w moczu, czyli ketonuria, jest sytuacją odbiegającą od normy – u zdrowego człowieka nie powinna mieć miejsca. O ile chwilowe dostarczanie energii dla mózgu za pomocą ciał ketonowych jest dozwolone, o tyle ich długotrwała nadprodukcja świadczy o problemach zdrowotnych. Czym są ciała ketonowe? Za co odpowiadają? Czy ketony w moczu są niebezpieczne dla zdrowia? Jakie dają objawy i kiedy należy skonsultować się z lekarzem? 

Czym są ciała ketonowe?

Ciała ketonowe to związki chemiczne, które są produktem procesu spalania obecnych we krwi wolnych kwasów tłuszczowych. Pobierana jest z nich energia dla mózgu w sytuacji, gdy organizm nie posiada wystarczającej ilości glukozy do prawidłowego funkcjonowania.

U zdrowego człowieka ciała ketonowe wytwarzane są w bardzo małej ilości. Proces powstawania ketonów zachodzi w wątrobie oraz korze nerkowej i nazywa się fachowo ketogenezą.  U zdrowych osób poziom ciał ketonowych w surowicy nie przekracza 0,2 mmol/l (jest to norma ciał ketonowych we krwi), natomiast w fizjologicznym moczu ketony nie powinny występować w ogóle. Jeżeli się pojawią, stan ten określany jest mianem ketonurii. Nadmiar ketonów w moczu i we krwi jest zazwyczaj skutkiem skutkiem zaburzenia równowagi energetycznej organizmu.

Ketony w moczu – przyczyny

Ketony w moczu zazwyczaj są sygnałem, że organizm rozpoczął pobieranie energii z tłuszczów. Istnieje wiele przyczyn, które mogą wywołać tę sytuację. Zalicza się do nich m.in.:

  • niewyrównana cukrzyca typu 1 – niewłaściwy metabolizm węglowodanów, spowodowany np. niedoborem insuliny, powoduje , że organizm próbuje czerpać energię z innych źródeł,
  • zaburzenia pracy trzustki,
  • alkoholizm lub częste spożywanie alkoholu w większych ilościach,
  • zaburzenia żywieniowe, np. częste głodówki, anoreksja, bulimia,
  • źle zbilansowana dieta pozbawiona węglowodanów i zawierająca dużo białka,
  • wyczerpujący wysiłek fizyczny,
  • choroby tarczycy,
  • częste biegunki lub wymioty,
  • przyjmowanie niektórych leków,
  • ciąża.

Do produkcji ciał ketonowych dochodzi też w przypadku stosowania diety wysokotłuszczowej (modna ostatnio i kontrowersyjna dieta ketogeniczna) lub wysokobiałkowej (np. dieta Dukana).

Ketony w moczu – objawy

Podwyższone stężenie ketonów wywołuje niecharakterystyczne objawy, które początkowo ciężko powiązać z konkretnym schorzeniem. Osoby, u których pojawiła się ketonuria, mogą uskarżać się na:

  • uczucie ciągłego zmęczenia,
  • brak apetytu,
  • senność,
  • częste oddawanie moczu,
  • suchość w ustach,
  • ciągłe pragnienie,
  • zaparcia,
  • bóle brzucha,
  • charakterystyczny owocowy zapach z ust,
  • wymioty,

Nie należy bagatelizować tych objawów. Brak reakcji w związku z pojawieniem się ketonów w moczu może prowadzić m.in. do odkładania się kwasu moczowego w płynie stawowym. Efektem tego jest tworzenie się kamieni w nerkach oraz dna moczanowa.

Ketony w moczu – badanie

W momencie zauważenia niepokojących objawów należy zgłosić się na konsultację do lekarza. Po wywiadzie zleci on badanie moczu, które pozwoli określić zawartość ketonów w moczu. Polega ono na pobraniu próbki płynu do analizy w laboratorium. Prawidłowy skład moczu to:

  • 96% wody,
  • 2,5% mocznika,
  • 1,5% soli mineralnych,
  • śladowe ilości innych substancji.

Innymi słowy prawidłowy wynik badania powinien wykazać brak ciał ketonowych w moczu. Poziom ciał ketonowych dzieli się na trzy kategorie, dla których normy są następujące:

  • niski: <20 mg/dl
  • średni: 20-40 mg/dl,
  • wysoki: > 40 mg/dl.

Przed wykonaniem badania lekarz powinien poinstruować pacjenta o podstawowych zasadach przygotowania się do poboru próbki. Chodzi tu m.in. o:

  • niespożywanie alkoholu,
  • przyjmowanie leków,
  • wykluczenie niektórych produktów spożywczych
  • wstrzymanie się od wysiłku fizycznego.

Przed pobraniem próbki należy dokładnie umyć ręce i okolice intymne. Mocz powinien być oddany na czczo, najlepiej z samego rana, do specjalnego plastikowego pojemniczka. Można go kupić w każdej aptece. Do badania potrzebny jest mocz ze strumienia środkowego w ilości przynajmniej połowy pojemniczka. Pobraną próbkę należy jak najszybciej dostarczyć do przychodni lub punktu poboru.

Ketony w moczu u dziecka

Ciała ketonowe w moczu dziecka mogą się pojawić w odpowiedzi na:

  • nadmierne wymioty,
  • biegunkę ,
  • długotrwałą gorączki, która często wiąże się z utrata apetytu.

Poza tym w przypadku dzieci już kilkugodzinna przerwa w jedzeniu (np. w czasie nocy) może prowadzić do zwiększenia produkcji, a tym samym obecności ketonów w moczu dziecka. O ile niewielkie wahania mogą świadczyć o chwilowych zaburzeniach, o tyle wyniki badań wskazujące poziom ketonów w moczu dziecka na poziomie 50 mg/dl czy 150 mg/dl powinny być sygnałem alarmowym. Należy skonsultować się z lekarzem, który zaleci powtórne badanie i/ lub dalszą diagnostykę.

Ketony w moczu w ciąży

Prawidłowe wyniki badań moczu w ciąży nie wykazują obecności bakterii, białka, bilirubiny i ciał ketonowych.  Jeśli ketony w moczu w ciąży występują wraz z wysokim poziomem glukozy – jest tak najczęściej przy cukrzycy ciążowej, która może wiązać się z powikłaniami dla płodu. Chorobę można wykryć za pomocą badań (krzywej cukrowej) i badania moczu na obecność ciał ketonowych.

Nie zawsze jednak ketony w moczu w ciąży świadczą o chorobie, czasami wystarczy zadbać o stały dopływ węglowodanów jako źródła energii, by sytuacja wróciła do normy. Podwyższony poziom ketonów może wynikać z nudności i wymiotów i spadków na wadze w ciąży.

Ketony w moczu – leczenie

Z racji tego, że obecność ketonów w moczu może być objawem choroby, konieczne w pierwszej kolejności jest jej zdiagnozowanie. Tylko na tej podstawie można przywrócić prawidłowy poziom ketonów w moczu. Służy temu wywiad z pacjentem i zlecenie szczegółowych badań.

W zależności od czynnika, który doprowadził do nadmiernej produkcji ciał ketonowych, stawiana jest diagnoza i dopiero wówczas można rozpocząć proces przywracania pożądanego stanu. Może to być przykładowo ustabilizowanie poziomu glukozy i insuliny we krwi w przypadku cukrzycy lub opracowanie zbilansowanej diety w przypadku nieprawidłowego odżywiania.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta siedzi na skale

Nietrzymanie moczu i obniżenie narządów miednicy – czy można je odziedziczyć? Tłumaczy Pani Fizjotrener

szczupła dziewczyna

Chudnięcie – ile można zdrowo chudnąć? Jem i chudnę – przyczyny

Dieta ketogeniczna – co jeść? Zasady diety i jadłospis

Sól

Sód – rola, skutki niedoboru i nadmiaru, źródła sodu

mięso jako źródło siarki

Siarka – właściwości, niedobór i nadmiar, źródła w diecie

owoce cytrusowe

Fosfor – właściwości, nadmiar i niedobór, naturalne źródła

sól

Chlor – rola w organizmie, niedobór, objawy zatrucia

mięso, jaja i ryby

Azot – właściwości, źródła, skutki nadmiaru i niedoboru

YouTuberka Natalia Szymaniec z duetu „Szparagi” schudła 35 kg. Teraz apeluje: taka dieta wymaga opieki lekarza

Potas – źródła w diecie oraz skutki niedoboru i nadmiaru

L-karnityna

L-karnityna – rola w organizmie, niedobór, suplementacja

owoce

Kwas gamma-linolenowy GLA – działanie, źródła, niedobór

siemię lniane

Kwas alfa-linolenowy (ALA) – rola, źródła, skutki niedoboru

Brokuły na stole

Izotiocyjaniany – co to jest, gdzie je znaleźć? Właściwości

Olej z ryżu / istock

Olej bez ekstrakcji chemicznej. Czy jest lepszy od ekstrahowanego?

Jesteś ciągle zmęczona? Być może to kwestia diety. Przyjrzyj się swoim nawykom

Dieta przed urlopem, czyli jak stworzyć wymarzone beach body

Płukanie ust olejem – po co to robić?

Płukanie ust olejem – opinie, efekty. Czy jest szkodliwe?

Dlaczego mężczyźni powinni sikać na siedząco? Rozmowa z Agnieszką Cytowicz, fizjoterapeutką uroginekologiczną

Jakie błędy popełniamy, oddając mocz? Rozmowa z Agnieszką Cytowicz, fizjoterapeutką uroginekologiczną

Czy wiesz, jak prawidłowo sikać? Rozmowa z Agnieszką Cytowicz, fizjoterapeutką uroginekologiczną

Czy zawsze w podróży należy się zatrzymywać „na siku”, nawet gdy nam się nie chce? Rozmowa z Agnieszką Cytowicz, fizjoterapeutką uroginekologiczną

orzechy brazylijskie

Selen – właściwości, niedobór i przedawkowanie, źródła

Produkty bogate w molibden

Molibden – rola w organizmie, zapotrzebowanie, niedobór

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Łóżkowy savoir-vivre. Kilka przykładów fajnych zachowań w sypialni

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta leży na łóżku

Seks analny to czysta przyjemność! Jak wzbogacić swój erotyczny repertuar?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.