Przejdź do treści

Krzem – skutki nadmiaru i niedoboru. Gdzie występuje „pierwiastek życia”?

blondynka odwrócona tyłem, krzem w skupie polnym
Krzem – skutki nadmiaru i niedoboru. Gdzie występuje „pierwiastek życia”? / Unspalsh
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Policjantki
95-lecie powołania Policji Kobiecej. Z tej okazji policjantki nagrały film, w którym pokazują, jak łączą pracę z życiem prywatnym
Jakie błędy popełniamy, oddając mocz? Rozmowa z Agnieszką Cytowicz, fizjoterapeutką uroginekologiczną
Zespół złego wchłaniania/Getty Images
Zespół złego wchłaniania – z czego może wynikać? Jak go rozpoznać?
Czy możemy uzależnić się od żywności? Dietetyk wyjaśnia
woda butelkowana
Data ważności wody butelkowanej. Czy należy się nią przejmować?

Krzem, nazwany przez Ludwika Pasteura minerałem niezbędnym dla zachowania zdrowia i młodości, odgrywa bardzo ważną rolę w naszym organizmie. Które produkty zawierają go najwięcej? Jak uzupełnić niedobory, czym objawia się nadmiar krzemu? I czy „pierwiastek życia” można przedawkować?

Czym jest krzem i jakie ma właściwości?

Krzem (Si, łac. silicium) jest naturalnie występującym minerałem należącym do grupy półmetali, a zarazem jednym z najbardziej rozpowszechnionych pierwiastków na Ziemi – zajmuje drugie miejsce w „rankingu popularności” (zaraz po tlenie). Krzemionka (tlenek krzemu) i jej pochodne tworzą skały, które budują skorupę ziemską, a sam krzem jest też obecny w większości komórek żywych organizmów – z tego powodu jest niezbędny dla właściwego ich rozwoju i funkcjonowania.

Rola krzemu w organizmie

Krzem uczestniczy w procesach przemiany materii i stanowi jeden z podstawowych składników tkanki łącznej budującej m.in.:

  • naczynia krwionośne,
  • skórę,
  • śluzówkę,
  • zastawki serca,
  • ścięgna,
  • stawy i kości.

„Pierwiastek życia” bierze również udział w syntezie kolagenu, elastyny i kwasu hialuronowego,  jest więc niezbędny dla regeneracji skóry oraz dobrej kondycji włosów i paznokci. Odpowiednia jego ilość w organizmie łagodzi stany zapalne i trądzik, oraz przeciwdziała przedwczesnemu starzeniu się. Dieta obfitująca w produkty bogate w krzem (i cynk oraz siarkę, czyli pierwiastki, które również są konieczne dla prawidłowego wzrostu włosów i paznokci) powinna więc być podstawą w staraniach o piękny, zdrowy wygląd.

Dzienne zapotrzebowanie na krzem u dorosłego: 15–40 mg. Inaczej wygląda zapotrzebowanie na krzem u dzieci, kobiet w ciąży i o osób starszych.

Zwiększone zapotrzebowanie na krzem: występuje w przypadku stosowania diet niskokalorycznych i bazujących na wysoko przetworzonej żywności. Z wiekiem warto pomyśleć o suplementacji krzemu, ponieważ ilość „pierwiastka życia” w organizmie maleje wraz z przybywającymi latami. Zwiększone zapotrzebowanie na krzem mają również osoby po operacjach kości i stawów.

dziewczyna trzyma blistry z witaminami

Niedobór krzemu – objawy i skutki

Badania z udziałem zwierząt pokazały, że deficyt krzemu prowadzi u nich do osłabienia szkieletu, spowolnienia wzrostu i deformacji kości.

Inne objawy niedoboru tego pierwiastka to:

  • osłabienie skóry i tkanki łącznej,
  • powstawanie zmarszczek i cellulitu;
  • łamliwość i kruchość paznokci;
  • brak połysku i wypadanie włosów;
  • deformacja stawów i kości;
  • miażdżyca.

Jak uzupełnić krzem w organizmie? Można zastosować suplementację (tabletki), ale często wystarczy po prostu zadbać o to, by w diecie znalazły się produkty bogate w „pierwiastek życia” – bo w takiej, naturalnej formie krzem jest najlepiej przyswajalny.

Przedawkowanie krzemu – czy jest możliwe?

Do tej pory nie zaobserwowano przypadków przedawkowania krzemu w organizmie, ponieważ jego nadwyżki wydalane są wraz z moczem. Z tego powodu jednak nadmiar krzemu może powodować:

Zbyt duże ilości krzemu nie odkładają się we włosach, jak może to się zdarzyć w przypadku innych pierwiastków cenny dla ich wzrostu..

Naturalne źródła krzemu

Krzem występuje powszechnie w:

  • warzywach – warzywa z dużą zawartością krzemu to przede wszystkim te korzeniowe (np. marchewka, burak, rzodkiewka) oraz strączkowe (fasola, fasolka szparagowa, kukurydza),
  • owocach (np. rodzynki, daktyle),
  • produktach zbożowych (płatkach owsianych, otrębach, chlebie razowym),
  • produktach pochodzenia roślinnego bogatych w celulozę.

Największe ilości tego minerału znajdują się w ziołach, zwłaszcza w skrzypie polnym (do 60 proc.!)  i pokrzywie. 

Inne cenne źródła krzemu, z których łatwe jest dla organizmu pozyskiwanie tego pierwiastka, to:

  • woda źródlana;
  • orzechy (np. laskowe, włoskie);
  • owoce morza;
  • niefiltrowane piwo;
  • mleczko pszczele.

 

Źródła:

  • C.R. Hammond, The elements. Silicon, „CRC Handbook of Chemistry and Physics”, David R. Lide (red.), wyd. 88, CRC Press, 2007, s. 4-33;
  • Christopher Exley, Silicon in life : A bioinorganic solution to bioorganic essentiality, „Journal of Inorganic Biochemistry”, 69 (3), 1998, s. 139–144,.

 

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Ciągłe uczucie głodu – przyczyny. Jak się go pozbyć?

Jesz za mało? 8 sygnałów, że masz zbyt niskokaloryczną dietę

Czarna soczewica to samo zdrowie. Wypróbuj przepis z pomidorami

Dynia i pestki

Żelazo – skutki niedoboru i przedawkowania, produkty bogate w żelazo

Alergia na trawy i pyłki

Alergia na trawy – objawy i leczenie alergii na pyłki traw

Dieta lekkostrawna / unsplash

Dieta lekkostrawna – efekty, zasady, przeciwwskazania

Mleko bez laktozy

Co to jest laktoza? Czy produkty bez laktozy są zdrowsze?

Kobieta mierzy obwód w talii

Dieta Montignaca – efekty, zasady i przeciwwskazania

Dieta niskoglikemiczna - zasady, efekty, przeciwwskazania

Dieta niskoglikemiczna – zasady, efekty, przeciwwskazania

Dieta ketogeniczna. Jakie są zasady? Czy każdy może stosować dietę ketogeniczną?

Dieta ketogeniczna. Jakie są zasady? Czy każdy może stosować dietę ketogeniczną?

Ciężar mięśni vs. ciężar tłuszczu

Ciężar mięśni vs. ciężar tłuszczu. Dlaczego waga nie zawsze jest miarodajna?

Dieta matki karmiącej. Co jeść, czego unikać, przepisy

Dieta matki karmiącej. Co jeść, czego unikać, przepisy

Wskaźnik BMR. Oblicz swoje dzienne zapotrzebowanie energetyczne

Wskaźnik BMR. Oblicz swoje dzienne zapotrzebowanie energetyczne

Ketony w moczu — przyczyny, objawy, leczenie

Ketony w moczu – co oznaczają? Przyczyny, objawy i leczenie ketonurii

Kobalt - występowanie, właściwości i działanie niezbędnego składnika witaminy B12

Kobalt – występowanie, właściwości i działanie niezbędnego składnika witaminy B12

Witamina B6

Witamina B6 – skutki niedoboru i nadmiaru. Gdzie się znajduje?

Witamina B5 (kwas pantotenowy) – skutki nadmiaru i niedoboru

Witamina A / istock

Witamina A – właściwości, występowanie i suplementacja. Za co odpowiada w organizmie?

Dieta bardzo niskokaloryczna

Dieta 800 kcal – jadłospis, efekty i przeciwwskazania

Łuszczyca – 10 produktów, które warto jeść, gdy na nią chorujesz

Łuszczyca – 10 produktów, które warto jeść, gdy na nią chorujesz

Dieta w czasie kwarantanny - jak wzmocnić organizm i nie przytyć?

Dieta w czasie kwarantanny – jak wzmocnić organizm i nie przytyć?

Witamina B1

Witamina B1 (tiamina) – skutki niedoboru, dzienne dawkowanie, występowanie

Dieta bananowa - zasady i efekty

Dieta bananowa – zasady i efekty

Dieta FODMAP - na czym polega, produkty, tabela, przepisy

Dieta FODMAP – na czym polega? Czy każdy może skorzystać?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Wegański chłodnik z botwinką. Bez mleka i jajek, ale z zaskakującymi dodatkami