Przejdź do treści

Krzem – skutki nadmiaru i niedoboru. Gdzie występuje „pierwiastek życia”?

blondynka odwrócona tyłem, krzem w skupie polnym
Krzem – skutki nadmiaru i niedoboru. Gdzie występuje „pierwiastek życia”? / Unspalsh
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Krzem, nazwany przez Ludwika Pasteura minerałem niezbędnym dla zachowania zdrowia i młodości, odgrywa bardzo ważną rolę w naszym organizmie. Które produkty zawierają go najwięcej? Jak uzupełnić niedobory, czym objawia się nadmiar krzemu? I czy „pierwiastek życia” można przedawkować?

Czym jest krzem i jakie ma właściwości?

Krzem (Si, łac. silicium) jest naturalnie występującym minerałem należącym do grupy półmetali, a zarazem jednym z najbardziej rozpowszechnionych pierwiastków na Ziemi – zajmuje drugie miejsce w „rankingu popularności” (zaraz po tlenie). Krzemionka (tlenek krzemu) i jej pochodne tworzą skały, które budują skorupę ziemską, a sam krzem jest też obecny w większości komórek żywych organizmów – z tego powodu jest niezbędny dla właściwego ich rozwoju i funkcjonowania.

Rola krzemu w organizmie

Krzem uczestniczy w procesach przemiany materii i stanowi jeden z podstawowych składników tkanki łącznej budującej m.in.:

  • naczynia krwionośne,
  • skórę,
  • śluzówkę,
  • zastawki serca,
  • ścięgna,
  • stawy i kości.

„Pierwiastek życia” bierze również udział w syntezie kolagenu, elastyny i kwasu hialuronowego,  jest więc niezbędny dla regeneracji skóry oraz dobrej kondycji włosów i paznokci. Odpowiednia jego ilość w organizmie łagodzi stany zapalne i trądzik, oraz przeciwdziała przedwczesnemu starzeniu się. Dieta obfitująca w produkty bogate w krzem (i cynk oraz siarkę, czyli pierwiastki, które również są konieczne dla prawidłowego wzrostu włosów i paznokci) powinna więc być podstawą w staraniach o piękny, zdrowy wygląd.

Dzienne zapotrzebowanie na krzem u dorosłego: 15–40 mg. Inaczej wygląda zapotrzebowanie na krzem u dzieci, kobiet w ciąży i o osób starszych.

Zwiększone zapotrzebowanie na krzem: występuje w przypadku stosowania diet niskokalorycznych i bazujących na wysoko przetworzonej żywności. Z wiekiem warto pomyśleć o suplementacji krzemu, ponieważ ilość „pierwiastka życia” w organizmie maleje wraz z przybywającymi latami. Zwiększone zapotrzebowanie na krzem mają również osoby po operacjach kości i stawów.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Beauty
Nacomi Argan Oil Eye Cream, arganowy krem pod oczy, 15ml
29,00 zł
Odporność
Bloxin Żel do nosa w sprayu, 20 ml
25,99 zł
NOWOŚĆ
Beauty, Seborh
Seborh - Zestaw 3 produktów do skóry z łzs: szampon, emulsja i płyn do skóry głowy
249,00 zł
Beauty
Naturell Beta-Karoten + E, 60 tabletek
12,99 zł
Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw suplementów, 30 saszetek
99,00 zł

Niedobór krzemu – objawy i skutki

Badania z udziałem zwierząt pokazały, że deficyt krzemu prowadzi u nich do osłabienia szkieletu, spowolnienia wzrostu i deformacji kości.

Inne objawy niedoboru tego pierwiastka to:

  • osłabienie skóry i tkanki łącznej,
  • powstawanie zmarszczek i cellulitu;
  • łamliwość i kruchość paznokci;
  • brak połysku i wypadanie włosów;
  • deformacja stawów i kości;
  • miażdżyca.

Jak uzupełnić krzem w organizmie? Można zastosować suplementację (tabletki), ale często wystarczy po prostu zadbać o to, by w diecie znalazły się produkty bogate w „pierwiastek życia” – bo w takiej, naturalnej formie krzem jest najlepiej przyswajalny.

Przedawkowanie krzemu – czy jest możliwe?

Do tej pory nie zaobserwowano przypadków przedawkowania krzemu w organizmie, ponieważ jego nadwyżki wydalane są wraz z moczem. Z tego powodu jednak nadmiar krzemu może powodować:

Zbyt duże ilości krzemu nie odkładają się we włosach, jak może to się zdarzyć w przypadku innych pierwiastków cenny dla ich wzrostu..

Naturalne źródła krzemu

Krzem występuje powszechnie w:

  • warzywach – warzywa z dużą zawartością krzemu to przede wszystkim te korzeniowe (np. marchewka, burak, rzodkiewka) oraz strączkowe (fasola, fasolka szparagowa, kukurydza),
  • owocach (np. rodzynki, daktyle),
  • produktach zbożowych (płatkach owsianych, otrębach, chlebie razowym),
  • produktach pochodzenia roślinnego bogatych w celulozę.

Największe ilości tego minerału znajdują się w ziołach, zwłaszcza w skrzypie polnym (do 60 proc.!)  i pokrzywie. 

Inne cenne źródła krzemu, z których łatwe jest dla organizmu pozyskiwanie tego pierwiastka, to:

  • woda źródlana;
  • orzechy (np. laskowe, włoskie);
  • owoce morza;
  • niefiltrowane piwo;
  • mleczko pszczele.

 

Źródła:

  • C.R. Hammond, The elements. Silicon, „CRC Handbook of Chemistry and Physics”, David R. Lide (red.), wyd. 88, CRC Press, 2007, s. 4-33;
  • Christopher Exley, Silicon in life : A bioinorganic solution to bioorganic essentiality, „Journal of Inorganic Biochemistry”, 69 (3), 1998, s. 139–144,.

 

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

kobieta pijąca koktajl

„Czysta micha” wcale nie taka czysta! Dlaczego trend „clean eating” przynosi więcej szkody niż pożytku?

5 sposobów na pogorszenie własnej odporności na jesień

„Bycie na diecie stało się w naszej kulturze atrybutem kobiety”. Psychodietetyczka Małgorzata Akkus wyjaśnia, dlaczego diety odchudzające są nieskuteczne i dlaczego warto zacząć jeść intuicyjnie

„Bycie na diecie stało się w naszej kulturze atrybutem kobiety”. Małgorzata Akkus tłumaczy, jak jeść intuicyjnie i dlaczego diety odchudzające są nieskuteczne

Dieta na urlopie. Jak uniknąć niezdrowych pułapek?

pms

„O PMS lubi się żartować, bo to przecież tylko gorsze dni kobiety. Tymczasem u podłoża PMS leży nierównowaga hormonalna”. Jak na nią wpłynąć, tłumaczy dietetyczka i naturopatka Monika Skuza

Źle śpisz? Przyczyna może być prozaiczna

Niedokrwistość z niedoboru żelaza. Jakie są przyczyny i objawy anemii, jak ją leczyć, jakie badania wykonać?

Jod - właściwości, niedobór i nadmiar, naturalne źródła /fot. iStock

Jod – właściwości, niedobór i nadmiar, naturalne źródła

Czy można pić kawę podczas…? Internistka odpowiada na najczęściej wyszukiwane hasła w Google

Gospodarka wapniowo-fosforanowa – zaburzenia. Fosforany wapnia w moczu

Męczą cię zaparcia? Zobacz, jakie produkty powinnaś jeść, aby się ich pozbyć

Pokrojone buraki

7 rzeczy, za które pokocha cię twoja wątroba

„Ciało reguluje wagę jak termostat. Nie wie, że zależy nam np. na wyszczupleniu ud, więc walczy o ochronę swoich zasobów”. O teorii wagi chronionej mówi psychodietetyczka Małgorzata Zięba

Kobieta w grubym swetrze z kubkiem z gorącym napojem w dłoniach, w tle rozmyty jesienny pejzaż

5 najważniejszych błędów żywieniowych, które popełniamy zimą. Tłumaczy dietetyczka

kanapka z łososiem i avocado

7 najgorszych rzeczy dla twojej wątroby

Wszystko, co trzeba wiedzieć o folianach /fot. Pexels

Wszystko, co trzeba wiedzieć o folianach

Kobieta

Endorfiny – co to za hormony i co je wytwarza?

Top 5 produktów na dobry nastrój. Co poprawia nam samopoczucie?

pączki

Tłusty czwartek. Jak zjeść pączka i nie przytyć? Ile pączek ma kalorii?

Soki owocowe

Zdarza ci się zjeść banana na śniadanie? Sprawdź, czy to dobry wybór. Tłumaczy dietetyczka Paulina Roziewska

Gdy jelita stają się leniwe. Jak je rozruszać, by poczuć się dobrze?

Jak prawidłowo łączyć suplementy diety, witaminy i minerały? Farmaceutka Zofia Winczewska ma garść rad

Margaryna czy masło na cholesterol? Skład margaryny

szczupła dziewczyna

Chudnięcie – ile można zdrowo chudnąć? Jem i chudnę – przyczyny

×