Przejdź do treści

Krzem – skutki nadmiaru i niedoboru. Gdzie występuje „pierwiastek życia”?

blondynka odwrócona tyłem, krzem w skupie polnym
Krzem – skutki nadmiaru i niedoboru. Gdzie występuje „pierwiastek życia”? / Unspalsh
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Wielka Brytania: Niemal 80 przypadków zarażenia groźną odmianą koronawirusa z Indii
Wskaźnik R dla Polski spadł poniżej jednego – poinformował minister zdrowia. To ważny sygnał dotyczący przebiegu epidemii
Punkty Szczepień Powszechnych – czym są? Gdzie się zaszczepić?
strefy erogenne
Przenieś grę wstępną na inny poziom. 8 miejsc erogennych, których być może jeszcze nie odkryłaś, a warto
Czy lekarz sam może wybrać, jaką szczepionkę przeciwko koronawirusowi poda pacjentowi? Minister zdrowia wyjaśnia

Krzem, nazwany przez Ludwika Pasteura minerałem niezbędnym dla zachowania zdrowia i młodości, odgrywa bardzo ważną rolę w naszym organizmie. Które produkty zawierają go najwięcej? Jak uzupełnić niedobory, czym objawia się nadmiar krzemu? I czy „pierwiastek życia” można przedawkować?

Czym jest krzem i jakie ma właściwości?

Krzem (Si, łac. silicium) jest naturalnie występującym minerałem należącym do grupy półmetali, a zarazem jednym z najbardziej rozpowszechnionych pierwiastków na Ziemi – zajmuje drugie miejsce w „rankingu popularności” (zaraz po tlenie). Krzemionka (tlenek krzemu) i jej pochodne tworzą skały, które budują skorupę ziemską, a sam krzem jest też obecny w większości komórek żywych organizmów – z tego powodu jest niezbędny dla właściwego ich rozwoju i funkcjonowania.

Rola krzemu w organizmie

Krzem uczestniczy w procesach przemiany materii i stanowi jeden z podstawowych składników tkanki łącznej budującej m.in.:

  • naczynia krwionośne,
  • skórę,
  • śluzówkę,
  • zastawki serca,
  • ścięgna,
  • stawy i kości.

„Pierwiastek życia” bierze również udział w syntezie kolagenu, elastyny i kwasu hialuronowego,  jest więc niezbędny dla regeneracji skóry oraz dobrej kondycji włosów i paznokci. Odpowiednia jego ilość w organizmie łagodzi stany zapalne i trądzik, oraz przeciwdziała przedwczesnemu starzeniu się. Dieta obfitująca w produkty bogate w krzem (i cynk oraz siarkę, czyli pierwiastki, które również są konieczne dla prawidłowego wzrostu włosów i paznokci) powinna więc być podstawą w staraniach o piękny, zdrowy wygląd.

Dzienne zapotrzebowanie na krzem u dorosłego: 15–40 mg. Inaczej wygląda zapotrzebowanie na krzem u dzieci, kobiet w ciąży i o osób starszych.

Zwiększone zapotrzebowanie na krzem: występuje w przypadku stosowania diet niskokalorycznych i bazujących na wysoko przetworzonej żywności. Z wiekiem warto pomyśleć o suplementacji krzemu, ponieważ ilość „pierwiastka życia” w organizmie maleje wraz z przybywającymi latami. Zwiększone zapotrzebowanie na krzem mają również osoby po operacjach kości i stawów.

dziewczyna trzyma blistry z witaminami

Niedobór krzemu – objawy i skutki

Badania z udziałem zwierząt pokazały, że deficyt krzemu prowadzi u nich do osłabienia szkieletu, spowolnienia wzrostu i deformacji kości.

Inne objawy niedoboru tego pierwiastka to:

  • osłabienie skóry i tkanki łącznej,
  • powstawanie zmarszczek i cellulitu;
  • łamliwość i kruchość paznokci;
  • brak połysku i wypadanie włosów;
  • deformacja stawów i kości;
  • miażdżyca.

Jak uzupełnić krzem w organizmie? Można zastosować suplementację (tabletki), ale często wystarczy po prostu zadbać o to, by w diecie znalazły się produkty bogate w „pierwiastek życia” – bo w takiej, naturalnej formie krzem jest najlepiej przyswajalny.

Przedawkowanie krzemu – czy jest możliwe?

Do tej pory nie zaobserwowano przypadków przedawkowania krzemu w organizmie, ponieważ jego nadwyżki wydalane są wraz z moczem. Z tego powodu jednak nadmiar krzemu może powodować:

Zbyt duże ilości krzemu nie odkładają się we włosach, jak może to się zdarzyć w przypadku innych pierwiastków cenny dla ich wzrostu..

Naturalne źródła krzemu

Krzem występuje powszechnie w:

  • warzywach – warzywa z dużą zawartością krzemu to przede wszystkim te korzeniowe (np. marchewka, burak, rzodkiewka) oraz strączkowe (fasola, fasolka szparagowa, kukurydza),
  • owocach (np. rodzynki, daktyle),
  • produktach zbożowych (płatkach owsianych, otrębach, chlebie razowym),
  • produktach pochodzenia roślinnego bogatych w celulozę.

Największe ilości tego minerału znajdują się w ziołach, zwłaszcza w skrzypie polnym (do 60 proc.!)  i pokrzywie. 

Inne cenne źródła krzemu, z których łatwe jest dla organizmu pozyskiwanie tego pierwiastka, to:

  • woda źródlana;
  • orzechy (np. laskowe, włoskie);
  • owoce morza;
  • niefiltrowane piwo;
  • mleczko pszczele.

 

Źródła:

  • C.R. Hammond, The elements. Silicon, „CRC Handbook of Chemistry and Physics”, David R. Lide (red.), wyd. 88, CRC Press, 2007, s. 4-33;
  • Christopher Exley, Silicon in life : A bioinorganic solution to bioorganic essentiality, „Journal of Inorganic Biochemistry”, 69 (3), 1998, s. 139–144,.

 

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

pączki

Tłusty czwartek. Jak zjeść pączka i nie przytyć? Ile pączek ma kalorii?

Soki owocowe

Zdarza ci się zjeść banana na śniadanie? Sprawdź, czy to dobry wybór. Tłumaczy dietetyczka Paulina Roziewska

Gdy jelita stają się leniwe. Jak je rozruszać, by poczuć się dobrze?

Źle śpisz? Przyczyna może być prozaiczna

Jak prawidłowo łączyć suplementy diety, witaminy i minerały? Farmaceutka Zofia Winczewska ma garść rad

Margaryna czy masło na cholesterol? Skład margaryny

„Bycie na diecie stało się w naszej kulturze atrybutem kobiety”. Psychodietetyczka Małgorzata Akkus wyjaśnia, dlaczego diety odchudzające są nieskuteczne i dlaczego warto zacząć jeść intuicyjnie

„Bycie na diecie stało się w naszej kulturze atrybutem kobiety”. Małgorzata Akkus tłumaczy, jak jeść intuicyjnie i dlaczego diety odchudzające są nieskuteczne

szczupła dziewczyna

Chudnięcie – ile można zdrowo chudnąć? Jem i chudnę – przyczyny

Sól

Sód – rola, skutki niedoboru i nadmiaru, źródła sodu

mięso jako źródło siarki

Siarka – właściwości, niedobór i nadmiar, źródła w diecie

owoce cytrusowe

Fosfor – właściwości, nadmiar i niedobór, naturalne źródła

sól

Chlor – rola w organizmie, niedobór, objawy zatrucia

mięso, jaja i ryby

Azot – właściwości, źródła, skutki nadmiaru i niedoboru

YouTuberka Natalia Szymaniec z duetu „Szparagi” schudła 35 kg. Teraz apeluje: taka dieta wymaga opieki lekarza

Potas – źródła w diecie oraz skutki niedoboru i nadmiaru

owoce

Kwas gamma-linolenowy GLA – działanie, źródła, niedobór

siemię lniane

Kwas alfa-linolenowy (ALA) – rola, źródła, skutki niedoboru

Brokuły na stole

Izotiocyjaniany – co to jest, gdzie je znaleźć? Właściwości

orzechy brazylijskie

Selen – właściwości, niedobór i przedawkowanie, źródła

Produkty bogate w molibden

Molibden – rola w organizmie, zapotrzebowanie, niedobór

Miedź

Miedź – właściwości, źródła nadmiar i niedobór w organizmie

suplement diety

Mangan – właściwości, nadmiar, niedobór, źródła w diecie

Nawyki żywieniowe dziecka - jak je zmienić?

Nawyki żywieniowe dzieci – dobre i złe. Zmiana nawyków na zdrowe

owoce morza

Kobalt – właściwości, niedobór, źródła, alergia na kobalt

Najpopularniejsze

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Saturacja — czym jest i jaką zbadać?

Saturacja – czym jest i jak ją zbadać? Jaki jest prawidłowy poziom saturacji?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kobieta i mężczyzna

Jak uprawiać seks analny, żeby nie bolało? Mamy kilka porad

ozdrowieńcy po COVID-19

Czy od ozdrowieńca możesz się zarazić koronawirusem? Wyjaśnia prof. Anna Boroń-Kaczmarska

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?