Przejdź do treści

Stres rujnuje ci życie? Psycholog opisuje 7 sygnałów, których lepiej nie bagatelizuj

Stres rujnuje ci życie? 7 sygnałów, których lepiej nie bagatelizować
Jak rozpoznać stres? Zdj: pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Jak wspierać chorego na raka? Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz
Jak wspierać chorego na raka? Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz
Ziemniak młody czy wczesny? Jak je odróżnić i który z nich jest zdrowszy? Odpowiada specjalistka ds. żywienia
Ziemniak młody czy wczesny? Jak je odróżnić i który z nich jest zdrowszy? Odpowiada specjalistka ds. żywienia
Kawa nie dla wszystkich. Komu może zaszkodzić? Wyjaśnia dietetyczka Paulina Ihnatowicz
Kawa nie dla wszystkich. Komu może zaszkodzić? Wyjaśnia dietetyczka Paulina Ihnatowicz
Derma roller
Derma roller – dlaczego nie powinnaś używać go sama w domu?
Szkoła uczy siedmiolatków, jacy powinni być. Idealny chłopak? „Przystojny i silny”. A dziewczynka „słodka i zgrabna”
Szkoła uczy siedmiolatków, jacy powinni być. Idealny chłopak? „Przystojny i silny”. A dziewczynka „słodka i zgrabna”

Światowa Organizacja Zdrowia określiła stres jako chorobę XXI wieku. Szacuje się, że powodem nawet 70 proc. dolegliwości i chorób, z którymi chodzimy do lekarza, może być przewlekły stres. Po czym poznać, że mamy za dużo stresu w życiu i jak sobie z nim radzić – zapytaliśmy o to psycholog dr Ewę Jarczewską-Gerc z Uniwersytetu SWPS.

„Stres może wpłynąć na twoje ciało, myśli, uczucia i zachowanie. Umiejętność rozpoznawania typowych objawów stresu sprawi, że łatwiej sobie z nim poradzisz. Zostawiony bez kontroli może przyczynić się do wielu problemów zdrowotnych, takich jak wysokie ciśnienie, choroby serca, otyłość i cukrzyca” – ostrzegają eksperci z Mayo Clinic.

Na wstępie warto doprecyzować, czym jest stres, bo ludzie często do worka z tym pojęciem wrzucają dużo za dużo.

– Faktycznie stres jest pojęciem, które w mowie potocznej ma wiele znaczeń. Ludzie mówią o stresie, mając na myśli, że mają jakiś problem, trudność, że odczuwają napięcie albo są smutni czy źli – mówi dr Ewa Jarczewska-Gerc. Bez względu na to, jakie sytuacje dla każdego z nas oznaczają stres, są one potrzebne. – Bez objawów fizjologicznych stresu, czyli pewnego pobudzenia, niemożliwe jest funkcjonowanie człowieka. Bez energizacji, którą dają hormony stresu, trudno wyobrazić sobie efektywne wykonywanie zadań, zwłaszcza tych trudnych – dodaje dr Ewa Jarczewska-Gerc.

Jak kontrolować stres?

Póki sobie radzimy ze stresem i nie uniemożliwia on nam normalnego, codziennego funkcjonowania, to jest w porządku. Gorzej, gdy przejmuje nad nami kontrolę, a nadmierne wydzielanie hormonów stresu, takich jak kortyzol, adrenalina i noradrenalina, zaczynają wpływać na nasze zdrowie. Jakich sygnałów lepiej nie bagatelizować?

Oto 7 ostrzeżeń ze strony organizmu świadczących o tym, że jesteś pod nadmiernym wpływem stresu.

Problemy ze snem

To jedna z powszechniejszych dolegliwości wywołanych stresem, która utrudnia normalne funkcjonowanie. – To częsty problem. W większości przypadków są to problemy z zasypianiem oraz przedwczesne wybudzanie się rano. Kłopoty ze snem wynikają z wysokiego poziomu napięcia, a konkretnie winny jest kortyzol. Jego poziom w nocy powinien być niższy, ale u osób będących pod wpływem długotrwałego i nadmiernego stresu wcale nie obniża się. To powoduje, że cały czas jesteśmy w aktywacji, czyli organizm jest gotowy do działania, zamiast wejść w rytm snu – tłumaczy dr Ewa Jarczewska-Gerc.

Problemy z pamięcią

Wchodzisz na spotkanie i kompletnie zapominasz, co chciałaś powiedzieć? Masz problem ze skupieniem się i zapamiętaniem prostych rzeczy? To zdecydowanie może być efekt stresu. – Stres odcina nas od hipokampa. Im bardziej aktywizuje się ciało migdałowate, czyli niewielka struktura w mózgu, która kontroluje silne reakcje związane z mechanizmem stresowym ‘walcz lub uciekaj’, tym bardziej spada aktywność hipokampa, czyli struktury wiążącej się z pamięcią – wyjaśnia dr Ewa Jarczewska-Gerc. Są też badania pokazujące, że przewlekły stres wręcz zabija komórki hipokampa. Dlatego pojawiają się te problemy z pamięcią.

Nieodczuwanie radości

Jeśli zauważasz, że masz mniej radości w życiu, rzadziej się uśmiechasz, kiedyś byłaś pogodną osobą, a od jakiegoś czasu chodzisz ponura, nie bagatelizuj tego stanu. – Z powodu stresu może pojawić się uczucie anhedonii, czyli nieumiejętności cieszenia się. To niemożność odczuwania radości, przyjemności, szczęścia. To sytuacja, kiedy coś, co nas do tej pory cieszyło, przestaje sprawiać tę radość. W długoterminowej perspektywie czasowej przeciągający się, długo trwający stres może prowadzić do depresji, a jednym z typowych jej objawów jest właśnie anhedonia – mówi dr Ewa Jarczewska-Gerc.

Zaburzenia trawienne

Problemy żołądkowo-jelitowe i zaburzenia trawienia to powszechny efekt nadmiernego wpływu stresu na organizm. Wydziela się adrenalina, która pobudza żołądek do zwiększonego wydzielania enzymów trawiennych, a to zaburza pracę całego układu trawiennego. Mogą pojawiać się biegunki albo zaparcia.

– Dieta wpływa na efektywność naszego organizmu radzenia sobie ze stresem, ale też stres wpływa na nasze trawienie. To jest działanie dwustronne. Jeśli jemy śmieciowe jedzenie, źle się czujemy. Jeżeli nie dbamy o swoje ciało, to próg odczuwania negatywnych skutków stresu i nieradzenia sobie ze stresującymi sytuacjami jest dużo niższy – ostrzega nasz ekspert.

Pod wpływem stresu wydziela się też hormon – kortyzol. Wpływa on na metabolizm i zaburza mechanizm przetwarzania cukru. To może dać dwojaki efekt – dojdzie do zwiększenia albo zmniejszenia masy ciała.

Problemy z libido

Stres odbija się też na naszym życiu seksualnym – najczęściej powodując spadek libido. – Ale i odwrotnie – są też tacy, którzy próbują redukować stres poprzez relacje seksualne i uciekają w ten sposób od problemów. To często prowadzi do ryzykownych zachowań seksualnych, np. do zdrad, skoków w bok i próby tłumaczenia potem takiego zachowania: ‘bo ja tak radzę sobie ze stresem’. To jednak mniejszości. Ludzie pod wpływem stresu raczej nie mają ochoty na seks, a co za tym idzie – pojawiają się trudności w relacjach – mówi dr Ewa Jarczewska-Gerc.

Problemy skórne

Organizm pod wpływem zbyt dużego stresu (zbyt silnego lub trwającego zbyt długo) potrafi w ramach obrony produkować histaminę. Wtedy skóra staje się wrażliwa i skłonna do podrażnień – zauważysz wtedy na ciele wysypkę. Mogą pojawić się też choroby skórne, jak trądzik czy łuszczyca.

– Osoby zestresowane, żyjące w ciągłym napięciu, często odczuwają dyskomfort. Gdy jesteśmy spięci, mamy reakcje skórno-galwaniczne, pocimy się też w specyficzny sposób – objawia się to zakwaszonym, nieprzyjemnym zapachem. To dlatego, że pot stresowy wydziela się w bardzo dużej ilości i szybko pojawiają się na powierzchni skóry bakterie, których rozkład przynosi tak intensywny  zapach – tłumaczy psycholog.

Łatwe przeziębianie się

Układ odpornościowy człowieka nie jest w stanie na dłuższą metę normalnie pracować, gdy nieustannie jest pod wpływem nadmiernego stresu. Organizm przestaje być wystarczająco chroniony przed wirusami i bakteriami. Dlatego jeśli zaczęłaś częściej niż zwykle łapać infekcje, wielce prawdopodobne, że masz za dużo stresu w swoim życiu. Do tego możesz zmagać się z bólami głowy, nawet, jeśli zwykle nie narzekałaś na tę dolegliwość. Naukowcy z Uniwersytetu Duisburg-Essen na podstawie badań doszli do wniosku, że duży stres przekłada się na częściej występujące bóle głowy różnego rodzaju – napięciowe, migrenowe.

Jak się mniej stresować?

Wszyscy codziennie jesteśmy narażeni na stres. Niektórzy radzą sobie lepiej w takich sytuacjach, a inni zdecydowanie gorzej, nadmiernie przejmując się.  – Cechą osobowości, która predestynuje do nadmiernego stresowania się, jest podwyższony neurotyzm i introwersja, czyli wysoka reaktywność na bodźce. Różnimy się między sobą zapotrzebowaniem na bodźce, a żyjemy w świecie, który preferuje wzorzec silnie stymulujący. Nie każdy układ nerwowy to wytrzymuje – mówi dr Ewa Jarczewska-Gerc.

Co możemy zrobić, żeby ograniczyć negatywny wpływ stresu w swoim życiu?

Jest 5 sfer, o które należy zadbać, zgodnie z modelem SEEDS amerykańskiego neuropsychoterapeuty Johna Ardena. To sen, więzi społeczne, edukacja, dieta i ćwiczenia. Edukacja to aktywność intelektualna, którą bardzo zaniedbujemy. Warto czytać książki, oglądać seriale dokumentalne, grać w gry. Chodzi o to, aby wiązał się z tą aktywnością wysiłek poznawczy – tłumaczy psycholog. – Jednak z tej piątki najważniejszym źródłem energii są więzi społeczne. Ważne jest to, z kim przebywamy i jak się czujemy w naszych relacjach. Nie chodzi nawet o to, żeby było ich dużo, tylko żeby były dla nas wartościowe i dobre, coś nam dawały.

Dr Jarczewska-Gerc wskazuje na jeszcze jedną bardzo ważną rzecz – nie warto uciekać przed problemami.

– Istotne jest, żeby nie separować ciała od umysłu i działać dwutorowo, na bieżąco rozwiązywać problemy, które się pojawiają w życiu. Ważne jest, aby nie uciekać i walczyć z lękiem – nie bać się ciągle trudnych sytuacji. – mówi. – Czasem lepiej się wywrócić, ponieść porażkę, przeżyć coś przykrego, niż całe życie uciekać, bo nagromadzona ucieczka też jest stresem. Niestety od dzieciństwa jesteśmy uczeni, żeby woalować problemy i udawać, że ich nie ma. Jesteśmy wychowywani do bycia tchórzami. Nadal w zbyt wielu rodzinach nie rozmawia się na trudne tematy, nie komunikuje, za to zamiata problemy pod dywan. Zachęcam, aby w życiu konfrontować się z różnymi sytuacjami, a nie uciekać.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Twoje włosy zaczęły wypadać? Zobacz, co może być przyczyną

stres trening

Sposoby na stres. Oto 6 skutecznych sposobów, które ukoją twoje nerwy

Jesteś już zmęczona ciągłym podejmowaniem decyzji? Wypróbuj te sposoby

Nieustanny stres sprawia, że czujesz się emocjonalnie wypruta? Sprawdź, jak sobie pomóc

Ciągłe uczucie głodu – przyczyny. Jak się go pozbyć?

Poczucie lęku, niepewność jutra. Jak sobie radzić ze stresem?

Gdy mamy zadania do wykonania, organizm nie ma czasu na chorowanie. Poddaje się, gdy mamy wolne

Wydaje ci się, że nie jesteś poddenerwowana? Te symptomy mogą temu przeczyć

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

Martwisz się o przyszłość? Oto 7 sposobów, przy pomocy których ze zmartwieniami radzą sobie specjaliści

Skutki uboczne stresu o których warto wiedzieć. Jak reaguje twoje ciało?

Skutki uboczne stresu o których warto wiedzieć. Jak reaguje twoje ciało?

Ćwiczenia relaksacyjne - sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Ćwiczenia relaksacyjne – sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Ashwagandha to roślina, której właściwości znane są od lat

Ashwagandha – co to jest i jak działa? Pomaga nie tylko na PMS

Kobieta z kwiatami w ręce

„Miałam wrażenie, że wszyscy na mnie patrzą, bo moja twarz płonie”. Autorka bloga Nieekspertka o zaczerwienieniu twarzy, które było oznaką i powodem stresu

Stres ma płeć! Zdradzamy, jak reagują na niego kobiety, a jak mężczyźni

Stres ma płeć! Zdradzamy, jak reagują na niego kobiety, a jak mężczyźni

5 ćwiczeń, które zredukują stres

Stres, praca, napięcie, pośpiech? Znajdź chwilę czasu na ćwiczenia na odstresowanie!

Jaki wpływ na psychikę ma sprzątanie? Wyjaśnia psycholożka Justyna Kaczmarczyk/rawpixel

Jaki wpływ na psychikę ma sprzątanie? Wyjaśnia psycholożka Justyna Kaczmarczyk

Las w 3D łagodzi stres? Dobra alternatywa na trudny czas kwarantanny?

Las w 3D łagodzi stres? Dobra alternatywa na trudny czas kwarantanny?

Kobieta zasłania twarz rękoma

Jak stres działa na skórę? Z powodu kwarantanny będzie to bardziej widoczne na twarzy, ostrzega Ekspert Kosmetyczny

8 rad dla zestresowanych rodziców

8 rad dla zestresowanych rodziców

bakalie

Na stres dobre są… bakalie! Dlaczego warto sięgać po orzechy, morele, migdały czy figi?

Siwienie włosów / istock

Czy da się osiwieć ze strachu w jedną noc? Odpowiada ekspertka

Praca zdalna / unsplash

Jak pracować zdalnie i nie oszaleć? Psycholożka ma kilka rad dla nas wszystkich

Proste ćwiczenie dla tych, którzy bardzo się stresują

Proste ćwiczenie dla tych, którzy bardzo się stresują

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

czereśnie

Zjadłaś robaczywe czereśnie i zastanawiasz się, czy to mogło ci zaszkodzić? Sprawdź, co mówi dietetyczka w tej sprawie

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę