Przejdź do treści

Stres rujnuje ci życie? Psycholog opisuje 7 sygnałów, których lepiej nie bagatelizuj

Stres rujnuje ci życie? 7 sygnałów, których lepiej nie bagatelizować
Jak rozpoznać stres? Zdj: pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Martyna Wojciechowska o depresji
Martyna Wojciechowska tłumaczy się z wpisu o depresji. „Sama byłam wiele razy na dnie”
ashleygraham
Ashley Graham urodziła. „Nasze życie zmieniło się na lepsze!”
Ręka podaje szkalnkę z mlekiem i kawą
Co najlepiej nawadnia organizm? Dietetyczka rozprawia się z mitami. Będziesz zaskoczona!
Potrawa z glutaminianem / unsplash
Glutaminian sodu – czy faktycznie jest taki zły? Dietetyczka rozwiewa wszystkie wątpliwości
Klaps dla dziecka / Marcos Paulo Prado / Unsplash
„Wiesz co tatuś musi teraz zrobić. Muszę dać ci klapsa…” Książka Tedda Trippa „Pasterz serca dziecka” promuje bicie dzieci (i niemowląt!) za karę

Światowa Organizacja Zdrowia określiła stres jako chorobę XXI wieku. Szacuje się, że powodem nawet 70 proc. dolegliwości i chorób, z którymi chodzimy do lekarza, może być przewlekły stres. Po czym poznać, że mamy za dużo stresu w życiu i jak sobie z nim radzić – zapytaliśmy o to psycholog dr Ewę Jarczewską-Gerc z Uniwersytetu SWPS.

„Stres może wpłynąć na twoje ciało, myśli, uczucia i zachowanie. Umiejętność rozpoznawania typowych objawów stresu sprawi, że łatwiej sobie z nim poradzisz. Zostawiony bez kontroli może przyczynić się do wielu problemów zdrowotnych, takich jak wysokie ciśnienie, choroby serca, otyłość i cukrzyca” – ostrzegają eksperci z Mayo Clinic.

Na wstępie warto doprecyzować, czym jest stres, bo ludzie często do worka z tym pojęciem wrzucają dużo za dużo.

– Faktycznie stres jest pojęciem, które w mowie potocznej ma wiele znaczeń. Ludzie mówią o stresie, mając na myśli, że mają jakiś problem, trudność, że odczuwają napięcie albo są smutni czy źli – mówi dr Ewa Jarczewska-Gerc. Bez względu na to, jakie sytuacje dla każdego z nas oznaczają stres, są one potrzebne. – Bez objawów fizjologicznych stresu, czyli pewnego pobudzenia, niemożliwe jest funkcjonowanie człowieka. Bez energizacji, którą dają hormony stresu, trudno wyobrazić sobie efektywne wykonywanie zadań, zwłaszcza tych trudnych – dodaje dr Ewa Jarczewska-Gerc.

Jak kontrolować stres?

Póki sobie radzimy ze stresem i nie uniemożliwia on nam normalnego, codziennego funkcjonowania, to jest w porządku. Gorzej, gdy przejmuje nad nami kontrolę, a nadmierne wydzielanie hormonów stresu, takich jak kortyzol, adrenalina i noradrenalina, zaczynają wpływać na nasze zdrowie. Jakich sygnałów lepiej nie bagatelizować?

Oto 7 ostrzeżeń ze strony organizmu świadczących o tym, że jesteś pod nadmiernym wpływem stresu.

Problemy ze snem

To jedna z powszechniejszych dolegliwości wywołanych stresem, która utrudnia normalne funkcjonowanie. – To częsty problem. W większości przypadków są to problemy z zasypianiem oraz przedwczesne wybudzanie się rano. Kłopoty ze snem wynikają z wysokiego poziomu napięcia, a konkretnie winny jest kortyzol. Jego poziom w nocy powinien być niższy, ale u osób będących pod wpływem długotrwałego i nadmiernego stresu wcale nie obniża się. To powoduje, że cały czas jesteśmy w aktywacji, czyli organizm jest gotowy do działania, zamiast wejść w rytm snu – tłumaczy dr Ewa Jarczewska-Gerc.

Problemy z pamięcią

Wchodzisz na spotkanie i kompletnie zapominasz, co chciałaś powiedzieć? Masz problem ze skupieniem się i zapamiętaniem prostych rzeczy? To zdecydowanie może być efekt stresu. – Stres odcina nas od hipokampa. Im bardziej aktywizuje się ciało migdałowate, czyli niewielka struktura w mózgu, która kontroluje silne reakcje związane z mechanizmem stresowym ‘walcz lub uciekaj’, tym bardziej spada aktywność hipokampa, czyli struktury wiążącej się z pamięcią – wyjaśnia dr Ewa Jarczewska-Gerc. Są też badania pokazujące, że przewlekły stres wręcz zabija komórki hipokampa. Dlatego pojawiają się te problemy z pamięcią.

Nieodczuwanie radości

Jeśli zauważasz, że masz mniej radości w życiu, rzadziej się uśmiechasz, kiedyś byłaś pogodną osobą, a od jakiegoś czasu chodzisz ponura, nie bagatelizuj tego stanu. – Z powodu stresu może pojawić się uczucie anhedonii, czyli nieumiejętności cieszenia się. To niemożność odczuwania radości, przyjemności, szczęścia. To sytuacja, kiedy coś, co nas do tej pory cieszyło, przestaje sprawiać tę radość. W długoterminowej perspektywie czasowej przeciągający się, długo trwający stres może prowadzić do depresji, a jednym z typowych jej objawów jest właśnie anhedonia – mówi dr Ewa Jarczewska-Gerc.

Zaburzenia trawienne

Problemy żołądkowo-jelitowe i zaburzenia trawienia to powszechny efekt nadmiernego wpływu stresu na organizm. Wydziela się adrenalina, która pobudza żołądek do zwiększonego wydzielania enzymów trawiennych, a to zaburza pracę całego układu trawiennego. Mogą pojawiać się biegunki albo zaparcia.

– Dieta wpływa na efektywność naszego organizmu radzenia sobie ze stresem, ale też stres wpływa na nasze trawienie. To jest działanie dwustronne. Jeśli jemy śmieciowe jedzenie, źle się czujemy. Jeżeli nie dbamy o swoje ciało, to próg odczuwania negatywnych skutków stresu i nieradzenia sobie ze stresującymi sytuacjami jest dużo niższy – ostrzega nasz ekspert.

kobieta z papierem toaletowym w dłoni

Pod wpływem stresu wydziela się też hormon – kortyzol. Wpływa on na metabolizm i zaburza mechanizm przetwarzania cukru. To może dać dwojaki efekt – dojdzie do zwiększenia albo zmniejszenia masy ciała.

Problemy z libido

Stres odbija się też na naszym życiu seksualnym – najczęściej powodując spadek libido. – Ale i odwrotnie – są też tacy, którzy próbują redukować stres poprzez relacje seksualne i uciekają w ten sposób od problemów. To często prowadzi do ryzykownych zachowań seksualnych, np. do zdrad, skoków w bok i próby tłumaczenia potem takiego zachowania: ‘bo ja tak radzę sobie ze stresem’. To jednak mniejszości. Ludzie pod wpływem stresu raczej nie mają ochoty na seks, a co za tym idzie – pojawiają się trudności w relacjach – mówi dr Ewa Jarczewska-Gerc.

Problemy skórne

Organizm pod wpływem zbyt dużego stresu (zbyt silnego lub trwającego zbyt długo) potrafi w ramach obrony produkować histaminę. Wtedy skóra staje się wrażliwa i skłonna do podrażnień – zauważysz wtedy na ciele wysypkę. Mogą pojawić się też choroby skórne, jak trądzik czy łuszczyca.

– Osoby zestresowane, żyjące w ciągłym napięciu, często odczuwają dyskomfort. Gdy jesteśmy spięci, mamy reakcje skórno-galwaniczne, pocimy się też w specyficzny sposób – objawia się to zakwaszonym, nieprzyjemnym zapachem. To dlatego, że pot stresowy wydziela się w bardzo dużej ilości i szybko pojawiają się na powierzchni skóry bakterie, których rozkład przynosi tak intensywny  zapach – tłumaczy psycholog.

Łatwe przeziębianie się

Układ odpornościowy człowieka nie jest w stanie na dłuższą metę normalnie pracować, gdy nieustannie jest pod wpływem nadmiernego stresu. Organizm przestaje być wystarczająco chroniony przed wirusami i bakteriami. Dlatego jeśli zaczęłaś częściej niż zwykle łapać infekcje, wielce prawdopodobne, że masz za dużo stresu w swoim życiu. Do tego możesz zmagać się z bólami głowy, nawet, jeśli zwykle nie narzekałaś na tę dolegliwość. Naukowcy z Uniwersytetu Duisburg-Essen na podstawie badań doszli do wniosku, że duży stres przekłada się na częściej występujące bóle głowy różnego rodzaju – napięciowe, migrenowe.

Jak się mniej stresować?

Wszyscy codziennie jesteśmy narażeni na stres. Niektórzy radzą sobie lepiej w takich sytuacjach, a inni zdecydowanie gorzej, nadmiernie przejmując się.  – Cechą osobowości, która predestynuje do nadmiernego stresowania się, jest podwyższony neurotyzm i introwersja, czyli wysoka reaktywność na bodźce. Różnimy się między sobą zapotrzebowaniem na bodźce, a żyjemy w świecie, który preferuje wzorzec silnie stymulujący. Nie każdy układ nerwowy to wytrzymuje – mówi dr Ewa Jarczewska-Gerc.

Co możemy zrobić, żeby ograniczyć negatywny wpływ stresu w swoim życiu?

Jest 5 sfer, o które należy zadbać, zgodnie z modelem SEEDS amerykańskiego neuropsychoterapeuty Johna Ardena. To sen, więzi społeczne, edukacja, dieta i ćwiczenia. Edukacja to aktywność intelektualna, którą bardzo zaniedbujemy. Warto czytać książki, oglądać seriale dokumentalne, grać w gry. Chodzi o to, aby wiązał się z tą aktywnością wysiłek poznawczy – tłumaczy psycholog. – Jednak z tej piątki najważniejszym źródłem energii są więzi społeczne. Ważne jest to, z kim przebywamy i jak się czujemy w naszych relacjach. Nie chodzi nawet o to, żeby było ich dużo, tylko żeby były dla nas wartościowe i dobre, coś nam dawały.

Dr Jarczewska-Gerc wskazuje na jeszcze jedną bardzo ważną rzecz – nie warto uciekać przed problemami.

– Istotne jest, żeby nie separować ciała od umysłu i działać dwutorowo, na bieżąco rozwiązywać problemy, które się pojawiają w życiu. Ważne jest, aby nie uciekać i walczyć z lękiem – nie bać się ciągle trudnych sytuacji. – mówi. – Czasem lepiej się wywrócić, ponieść porażkę, przeżyć coś przykrego, niż całe życie uciekać, bo nagromadzona ucieczka też jest stresem. Niestety od dzieciństwa jesteśmy uczeni, żeby woalować problemy i udawać, że ich nie ma. Jesteśmy wychowywani do bycia tchórzami. Nadal w zbyt wielu rodzinach nie rozmawia się na trudne tematy, nie komunikuje, za to zamiata problemy pod dywan. Zachęcam, aby w życiu konfrontować się z różnymi sytuacjami, a nie uciekać.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

7 codziennych nawyków osłabiających odporność. Może któryś z nich ciebie dotyczy?

mobbing

Mobbing w miejscu pracy? Reaguj natychmiast! Co warto wiedzieć?

mózg

Chorzy ze stresu – co się dzieje z naszym organizmem w sytuacjach stresowych?

kobieta je ciastko

O zajadaniu stresu, czyli dlaczego sięgamy po słodycze a nie warzywa, kiedy się denerwujemy

10 niezdrowych wieczornych nawyków

„Tradycja jest dla nas ważna, dopóki jest wygodna. A jeżeli tradycja wiąże się ze stawianiem nam wymagań, ograniczeń, nakazów – to jej nie lubimy”. Jak nie zwariować w Święta i przeżyć je bez nadmiernego stresu? Wyjaśnia psycholog

Jak przetrwać święta i nie zwariować?

„Gdy nadchodzą święta, jesteśmy zazwyczaj tak zmęczeni i sfrustrowani, że przestają nas cieszyć” – mówi psycholożka

zestresowana kobieta

„Stres jest najpowszechniejszym czynnikiem, który rujnuje życie seksualne”. Dowiedz się, jak toksyczna praca wpływa na nasz organizm

smutna kobieta pakująca prezenty świąteczne

Nie lubisz świąt? Nie martw się, to… normalne

Wigilia firmowa

„Wigilie firmowe traktujemy zbyt poważnie, przez co spinamy się i generujemy sobie sami dodatkowy stres” – mówi psycholożka

kobieta nad morzem

„Stresuje nas nasza interpretacja rzeczywistości” – mówi psycholog Katarzyna Binkiewicz. Jak przestać się zamartwiać?

kortyzol

Kortyzol – walcz albo uciekaj!

kobieta pracująca w domu

Chcesz być zdrowsza? Poznaj 8 sekretów ludzi, którzy nie chorują

kobiety jedzące marchewki

10 zagrożeń drastycznych diet

kobieta w pracy wieczorem

„Jeśli szef ma ochotę zostawać po godzinach, jest to jego zdrowie psychiczne. Ty martw się swoim”. O zagrożeniach wynikających z pracy „po godzinach” mówi psycholog Jadwiga Grech

Pheochromocytoma (guz chromochłonny) - czym jest? Jakie daje objawy?

Pheochromocytoma (guz chromochłonny) – czym jest? Jakie daje objawy?

Utrata miesiączki przez stres zdarza się bardzo często

Stres a okres. Utrata miesiączki przez stres zdarza się bardzo często. To niestety usypia czujność lekarzy i pacjentów

sałatka z łososiem

Jesteś często nerwowa? Przyczyną może być… dieta. Sprawdź, jakie zmiany warto w niej wprowadzić

kieliszek wina

5 rzeczy, których nie cierpi twój żołądek

Płacz - w nim tkwi tajemnica życia wolnego od stresu i napięć

Płacz najlepszym lekarstwem na stres?

Kobieta w kapeluszu stoi na ulicy

Masz problem z wypadającymi włosami? To może być łysienie telogenowe

kobieta owinięta kocem

Często łapiesz infekcje? Dowiedz się, w czym może tkwić problem

Czy herbata z miodem wyleczy przeziębienie? Fakty i mity o odporności

Różne suplementy dla kobiet

Suplementy na miarę potrzeb – sprawdź, czego potrzebujesz w zależności od tego, na jakim etapie życia jesteś i co robisz

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kleszcze

Borelioza: objawy po wielu latach. Jak można wykryć chorobę?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

8 sposobów na podniesienie libido

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia