Przejdź do treści

Szczepionka DTP (błonica, krztusiec, tężec) – informacje, przeciwwskazania i efekty uboczne

Szczepionka DTP (błonica, krztusiec, tężec) - informacje, przeciwwskazania i efekty uboczne
Szczepionka DTP (błonica, krztusiec, tężec) - informacje, przeciwwskazania i efekty uboczne Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Czym jest bruksizm?
Czym jest bruksizm? Wyjaśnia dentysta Tomasz Kupryś
dziewczyna na korytarzu szpitalnym
Nawet 350 zł więcej za wizytę u lekarza i dentysty. Prywatne gabinety każą sobie płacić za to, że przystosowały się do wymogów sanitarnych
Kawa – przed czy po treningu? Odpowiada ekspertka
Ojciec z córką przebrani za bohaterów z bajek
Koronawirusowa parada kostiumów. Ojciec z córką przebierali się codziennie, by wynieść śmieci
Przestaniesz pytać, dlaczego maseczkę trzeba ściągać za gumkę/Pexels
Przestaniesz pytać, dlaczego maseczkę trzeba ściągać za gumkę. Łukasz Durajski zebrał najnowsze doniesienia ws. koronawirusa

DTP jest szczepionką skojarzoną przeciwko błonicy, krztuścowi oraz tężcowi. Szczepienie pierwotne obejmuje trzy dawki podawane w pierwszych sześciu miesiącach życia dziecka, natomiast szczepienie uzupełniające przeprowadza się w 2. roku życia.

Przed czym chroni DTP?

Szczepionka ma za zadanie uodpornić dzieci na trzy różne choroby zakaźne o wyjątkowo groźnym przebiegu.

Błonica wywoływana jest przez bakterię zwaną maczugowcem błonicy. W swojej najczęściej występującej postaci powoduje obrzmienie szyi, gorączkę, problemy z połykaniem i mówieniem, pojawia się także biały nalot w gardle. Zaawansowana błonica gardła może spowodować intoksykację całego organizmu oraz stany zapalne i porażenia mięśni, w tym mięśnia sercowego.

Rzadszą, ale groźniejszą postacią błonicy jest błonica krtani, zwana także krupem. W przebiegu choroby następuje zwężenie się szpary głośni, kończące się uduszeniem pacjenta w wyniku niedrożności dróg oddechowych.

Krztusiec charakteryzuje się przede wszystkim napadowym kaszlem, z towarzyszącym nieżytem dróg oddechowych, wymiotami oraz bezdechem. U większości pacjentów krztusiec ustępuje po dziesięciu tygodniach, jest to jednak choroba szczególnie groźna dla dzieci poniżej 1. roku życia – co roku ok. 190 tys. niemowląt ginie w wyniku krztuśca, głównie poprzez niedrożność dróg oddechowych, zakrztuszenie się wymiocinami lub powikłania w postaci zapalenia płuc.

Tężec jest chorobą przyranną, wywoływaną przez laseczkę tężca. Głównym objawem są mimowolne skurcze mięśni oraz charakterystyczne łukowate wygięcie kręgosłupa ku tyłowi (opistotonus). Do zakażenia tężcem może dojść u noworodków, których matka nie została uodporniona. W przypadku braku pomocy medycznej śmiertelność noworodków chorych na tężec sięga 90%.

szczepionka

Jakie są przeciwwskazania do przyjęcia szczepionki DTP?

Najczęściej występującym przeciwwskazaniem jest alergia na którykolwiek ze składników szczepionki. DTP zawiera w składzie:

  • Toksoid błoniczy;
  • Toksoid tężcowy;
  • Zawiesinę inaktywowanego szczepu Bordetella pertussis;
  • Substancje pomocnicze i konserwanty: uwodniony wodorotlenek glinu, chlorek sodu i tiomersal.

Pewne kontrowersje wzbudza zwłaszcza tiomersal, czyli sól sodowa kwasu etylortęciotiosalicylowego, używana jako konserwant w szczepionce DTP. Znajdujące się w tym związku rtęć jest jednak szybko metabolizowana do etylortęci i wydalana w z organizmu – w przeciwieństwie do bioakumulującej się dimetylortęci, którą można znaleźć np. w rybach morskich.

Ulotka szczepionki DTP podaję również informację, że szczepienia nie powinno się stosować, jeśli w ciągu 2 dni od podania poprzedniej dawki:

  • wystąpił trwający 3 i więcej godzin nieutulony ciągły płacz;
  • nastąpiło podwyższenie temperatury ciała do 40,5⁰C i powyżej;
  • miała miejsce utrata świadomości lub epizod hipotoniczno– hiporeaktywny.

Oraz jeśli w ciągu 3 dni od poprzedniego podania szczepionki:

  • wystąpiły objawy mózgowe manifestujące się zaburzeniem świadomości i ogniskowymi objawami neurologicznymi;
  • wystąpiły drgawki przebiegające z gorączką lub bez.

Dodatkowymi przeciwwskazaniami ogólnymi są przebiegające ostre stany chorobowe lub zaostrzenie się chorób przewlekłych.

Kalendarz szczepień ochronnych na 2020 r.

Szczepionka DTP – skutki uboczne

Możliwe skutki uboczne związane są głównie z wystąpieniem alergii na któryś ze składników szczepionki oraz reakcją stresową niemowląt na wkłucie. Wszelkie ewentualnie działania niepożądane należy zgłosić lekarzowi lub pielęgniarce.

Lista działań niepożądanych szczepionki DTP:

  • powiększenie i/lub bolesność węzłów chłonnych;
  • reakcja alergiczna (głównie na triomersal);
  • zmniejszenie/utrata apetytu;
  • nieutulony ciągły płacz, zwiększona drażliwość (jako reakcja na wkłucie)
  • zmniejszona wrażliwość na bodźce;
  • zaburzenia neurologiczne, w tym drgawki;
  • senność,
  • drżenia;
  • kaszel;
  • wymioty;
  • biegunka;
  • dreszcze;
  • gorączka do 39 – 40⁰C;
  • odczyny miejscowe.

Z pełną listą działań niepożądanych można zapoznać się czytając ulotkę dołączoną do szczepionki. Na listę działań niepożądanych wpisuje się z zasady każdą reakcję, która zaszła po podaniu szczepionki, aczkolwiek warto zdawać sobie sprawę, że w niektórych przypadkach trudno udowodnić ewentualny związek przyczynowo-skutkowy.

 

Zobacz także: Gorączka po szczepieniu – czy warto się niepokoić?

Szczepienia obowiązkowe / istockphoto.com

Gdzie zgłaszać działania niepożądane szczepionki?

W razie wystąpienia wszelkich działań niepożądanych po podaniu DTP, zwłaszcza niewymienionych w ulotce, należy je zgłosić pod adresem:

Departament Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych,

Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa,

tel.: 22 49-21-301, fax: 22 49-21-309,

e-mail: [email protected]

 

Źródła:

  1. Choroby zakaźne i pasożytnicze. Zdzisław Dziubek (red.). Wyd. wydanie III uaktualnione. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2003, s. 105-107;
  2. Shibley GS, Hoelscher H (September 1934). „Studies on whooping cough. I. Type-specific (S) and dissociation (R) forms of haemophilus pertussis”. The Journal of Experimental;
  3. „Pertussis | Whooping Cough | Cases in Other Countries | CDC”.
  4. Ryszard Podemski: Kompendium neurologii. Gdańsk: Via Medica, 2008. ISBN 978-83-7555-054;

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

szczepionka

Czy szczepionka przeciw grypie sprawi, że uzyskasz pozytywny wynik testu na koronawirusa? Specjaliści weryfikują bzdury

Światowy Tydzień Szczepień - szczepienie

Rozpoczął się Światowy Tydzień Szczepień. WHO za pomocą animacji tłumaczy, dlaczego ważne jest, aby je wykonywać

Dłonie dziecka i rodziców nałożone na siebie

Koronawirus w Polsce. Rodzice mogą odetchnąć, szczepienia ochronne dzieci zostają wznowione

Szczepienia obowiązkowe odroczone na miesiąc. Rekomendacja ministra zdrowia i Głównego Inspektoratu Sanitarnego

Dziewczynka niemowlę leży i się śmieje

Szczepienia ochronne dzieci w trakcie pandemii koronawirusa. Co się zmienia? Wyjaśnia lekarka

Szczepienie niemowlaka

Polskie Towarzystwo Pediatryczne zaleca zawieszenie szczepień ochronnych i wizyt kontrolnych u niemowlaków, starszych dzieci i nastolatków

Śmierć dziecka z powodu grypy / istock

W jednym z polskich szpitali zmarło 9-letnie dziecko. To pierwszy od lat przypadek zgonu z powodu grypy

Szczepienie dziecka

Szczepienia a choroby skóry. Kiedy wstrzymać się ze szczepieniem tłumaczy dermatolożka Agnieszka Kobyłka-Dziki

Szczepienie w ciąży - czy to bezpieczne?

Szczepienia przeciwko grypie w ciąży – czy to dobry pomysł? Komentarz eksperta

Kalendarz szczepień – o czym trzeba pamiętać?

Kalendarz szczepień w pigułce – o czym trzeba pamiętać?

szczepionka

Szczepionka na gruźlicę wciąż potrzebna i obowiązkowa

Dziecko podczas szczepienia w gabinecie lekarskim.

Twoje dziecko ma gorączkę po szczepieniu? Czy to powinno niepokoić? Wyjaśnia pediatra

hpv

Szczepionka na raka szyjki macicy (przeciwko HPV) – co warto wiedzieć?

zastrzyk

Szczepienie na odrę – czy wciąż warto wykonywać?

Szczepionka na Hib – chroni przed groźną pałeczką hemofilną typu b

Szczepionka na Hib – chroni przed groźną pałeczką hemofilną typu b

szczepienie

Szczepionka na WZW B – sprawdź, jak chronić się przed wirusem

szczepionka na tężec

Szczepionka na tężec. Przed czym chroni i jak długo jest ważna?

Szczepienia obowiązkowe / istockphoto.com

Kiedy ostatnio się szczepiłaś? Pewnie jeszcze w liceum? Najwyższy czas to zmienić. Lekarka stworzyła listę szczepień dla dorosłych

kobieta w trakcie szczepienia

Powinniśmy znać kalendarz szczepień dla dorosłych!

szczepionka

Szczepienie przeciw grypie – dlaczego warto się szczepić?

Kalendarz szczepień ochronnych na 2020 r.

Kalendarz szczepień ochronnych na 2020 rok. Jakie czekają nas zmiany?

Szczepienie na grypę / istockphoto.com

„Szczepienie nie jest osobistym wyborem” – pisze lekarka na Instagramie. Musimy zdawać sobie sprawę z tego, że grypa stanowi poważne zagrożenie

Odra - odnotowano ponad trzykrotny wzrost zachorowań w Polsce

Odra – coraz więcej Polaków choruje na tę chorobę

istockphoto.com

Lekarka na roślinach: korzyści szczepień wciąż przewyższają ryzyko. Skoro szczepię własne dziecko, to muszę być tego pewna!

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?