Przejdź do treści

Szczepionka DTP (błonica, krztusiec, tężec) – informacje, przeciwwskazania i efekty uboczne

Szczepionka DTP (błonica, krztusiec, tężec) - informacje, przeciwwskazania i efekty uboczne
Szczepionka DTP (błonica, krztusiec, tężec) - informacje, przeciwwskazania i efekty uboczne Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
lekarka w maseczce
Wstydzisz się rozebrać u lekarza? „Nikt z personelu nie czyha z radością, aby obejrzeć nagiego pacjenta”
portret lekarza michała domaszewskiego
Od 1 września brak maseczki tylko z zaświadczeniem od lekarza. „To absurd” – komentuje dr Michał Domaszewski
Gluten – dlaczego działa na nas jak narkotyk?
Wakacyjna apteczka – co powinno się w niej znajdować?
Aleksandra i Michał Żebrowscy / MWMedia
Aleksandra Żebrowska urodziła trzecie dziecko. Razem z mężem pochwaliła się pierwszymi zdjęciami synka

DTP jest szczepionką skojarzoną przeciwko błonicy, krztuścowi oraz tężcowi. Szczepienie pierwotne obejmuje trzy dawki podawane w pierwszych sześciu miesiącach życia dziecka, natomiast szczepienie uzupełniające przeprowadza się w 2. roku życia.

Przed czym chroni DTP?

Szczepionka ma za zadanie uodpornić dzieci na trzy różne choroby zakaźne o wyjątkowo groźnym przebiegu.

Błonica wywoływana jest przez bakterię zwaną maczugowcem błonicy. W swojej najczęściej występującej postaci powoduje obrzmienie szyi, gorączkę, problemy z połykaniem i mówieniem, pojawia się także biały nalot w gardle. Zaawansowana błonica gardła może spowodować intoksykację całego organizmu oraz stany zapalne i porażenia mięśni, w tym mięśnia sercowego.

Rzadszą, ale groźniejszą postacią błonicy jest błonica krtani, zwana także krupem. W przebiegu choroby następuje zwężenie się szpary głośni, kończące się uduszeniem pacjenta w wyniku niedrożności dróg oddechowych.

Krztusiec charakteryzuje się przede wszystkim napadowym kaszlem, z towarzyszącym nieżytem dróg oddechowych, wymiotami oraz bezdechem. U większości pacjentów krztusiec ustępuje po dziesięciu tygodniach, jest to jednak choroba szczególnie groźna dla dzieci poniżej 1. roku życia – co roku ok. 190 tys. niemowląt ginie w wyniku krztuśca, głównie poprzez niedrożność dróg oddechowych, zakrztuszenie się wymiocinami lub powikłania w postaci zapalenia płuc.

Tężec jest chorobą przyranną, wywoływaną przez laseczkę tężca. Głównym objawem są mimowolne skurcze mięśni oraz charakterystyczne łukowate wygięcie kręgosłupa ku tyłowi (opistotonus). Do zakażenia tężcem może dojść u noworodków, których matka nie została uodporniona. W przypadku braku pomocy medycznej śmiertelność noworodków chorych na tężec sięga 90%.

szczepionka

Jakie są przeciwwskazania do przyjęcia szczepionki DTP?

Najczęściej występującym przeciwwskazaniem jest alergia na którykolwiek ze składników szczepionki. DTP zawiera w składzie:

  • Toksoid błoniczy;
  • Toksoid tężcowy;
  • Zawiesinę inaktywowanego szczepu Bordetella pertussis;
  • Substancje pomocnicze i konserwanty: uwodniony wodorotlenek glinu, chlorek sodu i tiomersal.

Pewne kontrowersje wzbudza zwłaszcza tiomersal, czyli sól sodowa kwasu etylortęciotiosalicylowego, używana jako konserwant w szczepionce DTP. Znajdujące się w tym związku rtęć jest jednak szybko metabolizowana do etylortęci i wydalana w z organizmu – w przeciwieństwie do bioakumulującej się dimetylortęci, którą można znaleźć np. w rybach morskich.

Ulotka szczepionki DTP podaję również informację, że szczepienia nie powinno się stosować, jeśli w ciągu 2 dni od podania poprzedniej dawki:

  • wystąpił trwający 3 i więcej godzin nieutulony ciągły płacz;
  • nastąpiło podwyższenie temperatury ciała do 40,5⁰C i powyżej;
  • miała miejsce utrata świadomości lub epizod hipotoniczno– hiporeaktywny.

Oraz jeśli w ciągu 3 dni od poprzedniego podania szczepionki:

  • wystąpiły objawy mózgowe manifestujące się zaburzeniem świadomości i ogniskowymi objawami neurologicznymi;
  • wystąpiły drgawki przebiegające z gorączką lub bez.

Dodatkowymi przeciwwskazaniami ogólnymi są przebiegające ostre stany chorobowe lub zaostrzenie się chorób przewlekłych.

Kalendarz szczepień ochronnych na 2020 r.

Szczepionka DTP – skutki uboczne

Możliwe skutki uboczne związane są głównie z wystąpieniem alergii na któryś ze składników szczepionki oraz reakcją stresową niemowląt na wkłucie. Wszelkie ewentualnie działania niepożądane należy zgłosić lekarzowi lub pielęgniarce.

Lista działań niepożądanych szczepionki DTP:

  • powiększenie i/lub bolesność węzłów chłonnych;
  • reakcja alergiczna (głównie na triomersal);
  • zmniejszenie/utrata apetytu;
  • nieutulony ciągły płacz, zwiększona drażliwość (jako reakcja na wkłucie)
  • zmniejszona wrażliwość na bodźce;
  • zaburzenia neurologiczne, w tym drgawki;
  • senność,
  • drżenia;
  • kaszel;
  • wymioty;
  • biegunka;
  • dreszcze;
  • gorączka do 39 – 40⁰C;
  • odczyny miejscowe.

Z pełną listą działań niepożądanych można zapoznać się czytając ulotkę dołączoną do szczepionki. Na listę działań niepożądanych wpisuje się z zasady każdą reakcję, która zaszła po podaniu szczepionki, aczkolwiek warto zdawać sobie sprawę, że w niektórych przypadkach trudno udowodnić ewentualny związek przyczynowo-skutkowy.

 

Zobacz także: Gorączka po szczepieniu – czy warto się niepokoić?

Szczepienia obowiązkowe / istockphoto.com

Gdzie zgłaszać działania niepożądane szczepionki?

W razie wystąpienia wszelkich działań niepożądanych po podaniu DTP, zwłaszcza niewymienionych w ulotce, należy je zgłosić pod adresem:

Departament Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych,

Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa,

tel.: 22 49-21-301, fax: 22 49-21-309,

e-mail: [email protected]

 

Źródła:

  1. Choroby zakaźne i pasożytnicze. Zdzisław Dziubek (red.). Wyd. wydanie III uaktualnione. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2003, s. 105-107;
  2. Shibley GS, Hoelscher H (September 1934). „Studies on whooping cough. I. Type-specific (S) and dissociation (R) forms of haemophilus pertussis”. The Journal of Experimental;
  3. „Pertussis | Whooping Cough | Cases in Other Countries | CDC”.
  4. Ryszard Podemski: Kompendium neurologii. Gdańsk: Via Medica, 2008. ISBN 978-83-7555-054;

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Komórki pamięci immunologicznej a szczepienia. Czy komórki pamięci mogą się „zresetować”?

Szczepionka

Szczepionka na koronawirusa. Jest sukces! Wszyscy pacjenci wytworzyli przeciwciała

Kobieta w lesie

Kleszczowe zapalenie mózgu – jak się objawia, czym jest spowodowane, jak wygląda leczenie?

Szczepionka

Szczepionka na gruźlicę może uchronić nas przed koronawirusem?

Janina Ochojska / PIOTR ANDRZEJCZAK/MWMEDIA

Janina Ochojska w liście do Andrzeja Dudy: „Jeśli ma pan wątpliwości co do skuteczności szczepionek, to możemy porozmawiać”

Andrzej Duda / prezydent.pl

Prezydent Andrzej Duda nominowany do Biologicznej Bzdury Roku 2020. Podczas debaty mówił o szczepionce, która nie istnieje

Tężec / rawpixel

Śmiertelne zagrożenie, które czyha w ogrodzie? Tężec – jedna z najgroźniejszych chorób zakaźnych

Koronawirus w Polsce. WUM: tylko co trzeci Polak skorzystałby ze szczepionki przeciw COVID-19

WUM: tylko co trzeci Polak skorzystałby ze szczepionki przeciw COVID-19

Szczepienie na grypę

Grypa – jak są jej objawy? Jak wygląda leczenie i jakie są powikłania?

kobieta w ciąży

Czy warto szczepić się przeciw krztuścowi w ciąży? Dr Michał Strus odpowiada

szczepionka

Czy szczepionka przeciw grypie sprawi, że uzyskasz pozytywny wynik testu na koronawirusa? Specjaliści weryfikują bzdury

Światowy Tydzień Szczepień - szczepienie

Rozpoczął się Światowy Tydzień Szczepień. WHO za pomocą animacji tłumaczy, dlaczego ważne jest, aby je wykonywać

Szczepionka HPV w 2020 – jakich cen możemy się spodziewać?

Dłonie dziecka i rodziców nałożone na siebie

Koronawirus w Polsce. Rodzice mogą odetchnąć, szczepienia ochronne dzieci zostają wznowione

Szczepienia obowiązkowe odroczone na miesiąc. Rekomendacja ministra zdrowia i Głównego Inspektoratu Sanitarnego

Dziewczynka niemowlę leży i się śmieje

Szczepienia ochronne dzieci w trakcie pandemii koronawirusa. Co się zmienia? Wyjaśnia lekarka

Szczepienie niemowlaka

Polskie Towarzystwo Pediatryczne zaleca zawieszenie szczepień ochronnych i wizyt kontrolnych u niemowlaków, starszych dzieci i nastolatków

Śmierć dziecka z powodu grypy / istock

W jednym z polskich szpitali zmarło 9-letnie dziecko. To pierwszy od lat przypadek zgonu z powodu grypy

Szczepienie dziecka

Szczepienia a choroby skóry. Kiedy wstrzymać się ze szczepieniem tłumaczy dermatolożka Agnieszka Kobyłka-Dziki

Szczepienie w ciąży - czy to bezpieczne?

Szczepienia przeciwko grypie w ciąży – czy to dobry pomysł? Komentarz eksperta

Kalendarz szczepień – o czym trzeba pamiętać?

Kalendarz szczepień w pigułce – o czym trzeba pamiętać?

szczepionka

Szczepionka na gruźlicę wciąż potrzebna i obowiązkowa

Dziecko podczas szczepienia w gabinecie lekarskim.

Twoje dziecko ma gorączkę po szczepieniu? Czy to powinno niepokoić? Wyjaśnia pediatra

hpv

Szczepionka na raka szyjki macicy (przeciwko HPV) – co warto wiedzieć?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Wegański chłodnik z botwinką. Bez mleka i jajek, ale z zaskakującymi dodatkami

insulinooporność

Dieta w insulinooporności