Przejdź do treści

Terapia poznawczo-behawioralna, czyli nauka oduczania

Terapia poznawczo-behawioralna, czyli nauka oduczania
Terapia poznawczo-behawioralna, czyli nauka oduczania Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Produkty, których nie należy jeść przed snem / istock
Produkty, których nie powinniśmy jeść przed snem
Jak upiec chleb bezglutenowy? Sprawdzony przepis na chleb bez glutenu
Do kiedy dodatkowy zasiłek opiekuńczy? Ministerstwo podało datę
Do kiedy dodatkowy zasiłek opiekuńczy? Ministerstwo podało datę
Opieka psychiatryczna w Polsce – jaki jest jej stan i jak może to się zmienić po pandemii? 
Analiza stanu opieki psychiatrycznej w Polsce pokazuje, jak bardzo jest źle. Jak może to się zmienić po pandemii? 
krwawnik pospolity, kwiaty
Krwawnik pospolity – ziele o niepospolitym działaniu. Na co pomaga?

Podejście poznawczo-behawioralne jest jednym z najlepiej zbadanych i najskuteczniejszych podejść terapeutycznych w historii psychoterapii. Na czym polega ta terapia? Komu może pomóc? I jak przebiega leczenie tą metodą?

Terapia poznawczo-behawioralna – główne założenia

Terapię poznawczo-behawioralną opracował w latach 60. XX wieku amerykański psychiatra Aaron Beck. Założeniem tej terapii jest pogląd, że myśli, emocje i zachowania człowieka wzajemnie na siebie wpływają, tworząc wzorce zachowań, które nie zawsze są właściwe.

Terapia poznawczo-behawioralna wywodzi się z behawioryzmu, kierunku psychologicznego, zgodnie z którym nasze zaburzenia wynikają z wyuczonych (i możliwych do jasnego zdefiniowania oraz zmierzenia) reakcji na określone bodźce, a podświadome zjawiska i procesy psychiczne nie są brane pod uwagę.

Główną ideą tego podejścia jest przekonanie, że zaburzenia w zachowaniu są utrwalonymi negatywnymi reakcjami, których nauczyliśmy się w ciągu życia. Jeżeli więc np. zachowanie neurotyczne jest wyuczone, to można je zmodyfikować lub wręcz się go „oduczyć”. Innymi słowy, do problemów psychicznych dochodzi zazwyczaj, gdy określony bodziec (czyli źródło problemu, np. trudna sytuacja rodzinna) powoduje negatywne, często nieuzasadnione uczucia, myśli i działania pacjenta.

Terapeuta pomaga „rozłożyć” problematyczną sytuacje na czynniki pierwsze: rozróżnia się bodziec i kolejne elementy reakcji. Ich zrozumienie pozwala je zmienić, co z kolei modyfikuje nasze odczucia i uwalnia od problemów.

Terapia poznawczo-behawioralna – dla kogo?

Terapia jest bardzo skuteczna w leczeniu:

  • depresji,
  • nerwicy,
  • lęków napadowych,
  • fobii (np. agorafobii),
  • fobii społecznej,
  • bulimii,
  • nerwicy natręctw,
  • stresu pourazowego,
  • schizofrenii.

Terapia poznawczo-behawioralna – cele i efekty

Terapia poznawczo-behawioralna (CBT) może pomóc zmienić sposób myślenia (to jej część „poznawcza”) i zachowania (w tej części jest „behawioralna”). Poprzez oduczanie się szkodliwych reakcji na określone bodźce pacjent może przerwać błędne koło negatywnych myśli, odczuć i zachowań. Jej celem jest doprowadzenie pacjenta do momentu, gdy jest on w stanie „zrobić to sam” i wypracować własne metody radzenia sobie z danym problemem.

Terapia poznawczo-behawioralna – ograniczenia

Ewentualne problemy podczas terapii mogą wynikać z trudności pacjenta w otwarciu się i pokonaniu nieśmiałości, oporów i wstydu przed opowiadaniem o problemach, jak: depresja, lęk, wstyd lub złość. Pacjent może być zbyt przygnębiony, by aktywnie i owocnie uczestniczyć w interakcji z terapeutą (choć dobry terapeuta dostosuje tempo terapii do postępów pacjenta w wykonywaniu zadań).

Psychosomatyka ‒ kiedy choroba zaczyna się w głowie…

Terapia poznawczo-behawioralna – metoda

Sesje terapeutyczne mogą się odbywać indywidualnie lub w grupach (małżeństwie, rodzinie, itp.). W ramach terapii można też korzystać z podręczników samopomocy lub programów komputerowych.
Na początku spotkania pacjent i terapeuta ustalają temat sesji – to pacjent decyduje, na czym chce się skoncentrować na każdym etapie terapii.

Tempo i zakres terapii zależą od pacjenta – terapeuta nie zaleci żadnych działań, na które pacjent nie wyrazi zgody. Zaletą terapii CBT jest to, że pacjent może ćwiczyć i rozwijać nabyte umiejętności nawet po zakończeniu cyklu sesji. Zmniejsza się dzięki temu możliwość nawrotu problemów i związanych z nimi objawów.

Terapia poznawczo-behawioralna – czas

Terapia jest ograniczona w czasie: może trwać od 6 tygodni do 6 miesięcy. Sesje odbywają się co tydzień lub dwa tygodnie. Sesja trwa 30–60 min.

Zalety terapii poznawczo-behawioralnej

Terapia poznawczo-behawioralna ma wiele zalet. To między innymi:

  • wysoka skuteczność potwierdzona badaniami klinicznymi,
  • rozwój samoświadomości osoby z problemami,
  • uzyskanie samokontroli nad swoim życiem,
  • poprawa jakości życia,
  • zwiększenie samooceny,
  • motywacja do działania.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta płacze przed lustrem

Czy płacz jest zdrowy? Z czym może być związany? Wyjaśnia psycholożka Anna Cyklińska

Fantazje erotyczne – co powinnaś o nich wiedzieć? Wyjaśnia psycholożka Katarzyna Koczułap

Fantazje erotyczne – co powinnaś o nich wiedzieć? Wyjaśnia psycholożka Katarzyna Koczułap

Nietypowe oznaki depresji. Sprawdź, na co zwracać uwagę

7 dobrych rzeczy, które nadal możesz zrobić dla swojej psychiki podczas epidemii

Arteterapia – na czym polega terapeutyczna moc sztuki?

Stany lękowe/iStockphoto

Osoby ze stanami lękowymi mogą doskonale funkcjonować. Oto osiem symptomów, które o tym świadczą

Raport o stanie psychicznym Polaków w czasie epidemii

„Już wkrótce wiele osób powinno zaobserwować poprawę samopoczucia. Wspaniałą ludzką cechą jest adaptacja do panujących warunków” – mówi psycholog Małgorzata Dragan o zdrowiu psychicznym w czasach koronawirusa

Dziewczynka z chorobą sierocą tuli misia.

Choroba sieroca i jej fazy. Jakie daje objawy i jak ją leczyć?

W średnim wieku, czyli jakim?

„Na swoją starość pracujemy przez całe życie, zaczynamy już w życiu płodowym” – mówi dr Katarzyna Cyranka, psycholog kliniczny i psychoterapeutka

Psycholożka Katarzyna Binkiewicz

„Żałoba to nie tylko emocje. Strata to doświadczenie totalne i doznajemy jej na każdym poziomie naszego funkcjonowania” – mówi psycholożka Katarzyna Binkiewicz

Psychoterapia / gettyimages

Pierwsza wizyta u psychoterapeuty. Co powinnaś o niej wiedzieć?

Sangwinik - jak żyć z tym typem osobowości?

Sangwinik – jak żyć z tym typem osobowości?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje? / istock

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

dziecko głaszcze konia

„Wspólne polowanie buduje relację z dzieckiem”? Psycholożka: „Syndrom sztokholmski też polega na budowaniu relacji”

Efekt nocebo, czyli jak doprowadzić się do choroby siłą umysłu

Efekt nocebo, czyli jak doprowadzić się do choroby siłą umysłu

Kobieta w czarnej bluzce stoi naprzeciwko szyby, opiera się o nią głową

Załamanie nerwowe – jakie mogą być objawy, przyczyny i jak je leczyć?

Ruszyła akcja bezpłatnej pomocy psychologicznej/Pexels

Potrzebujesz wsparcia psychologa w związku z pandemią koronawirusa? Ruszyła akcja bezpłatnej pomocy

Odchudzanie to nie wszystko. Dietetyczka Anna Reguła tłumaczy, dlaczego w traceniu kilogramów ważny jest umysł

Ustawienia rodzinne Berta Hellingera

Ustawienia rodzinne Berta Hellingera

Joanna Godecka / Damian Deja

Joanna Godecka: gdy ignorujemy nasze emocje, zatykamy na nie uszy, one krzyczą coraz głośniej

Terapia Simontonowska - na czym polega?

„Zdrowienie jest w głowie. Podejście do choroby i przekonania odgrywają dużą rolę w zdrowieniu onkologicznym” – mówi Iwona Nawara o terapii Simontonowskiej

Jak rozmawiać z dziećmi o koronawirusie?

„Wizyta u psychologa nie znaczy, że ze mną jest coś nie tak, wręcz przeciwnie. Świadczy o dużej świadomości i o tym, że człowiek jest ważny dla samego siebie” – mówi Monika Perdjon, trener coach

grupa wsparcia

Terapie grupowe. Jak działają? W czym mogą pomóc? Wyjaśnia certyfikowany psychoterapeuta

Neurotyzm — kim jest człowiek neurotyczny i jak funkcjonuje?

Neurotyzm – kim jest człowiek neurotyczny i jak funkcjonuje?

Najpopularniejsze

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę