Przejdź do treści

Terapia poznawczo-behawioralna, czyli nauka oduczania

Terapia poznawczo-behawioralna, czyli nauka oduczania
Terapia poznawczo-behawioralna, czyli nauka oduczania Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Zadbaj o efektywny sen. Jakie dolegliwości mogą przeszkadzać w spaniu i jak je wyeliminować?
Agnieszka Włodarczyk
Agnieszka Włodarczyk: nigdy wcześniej nie chciałam mieć dziecka
Ratowniczka medyczna
Czeka nas kolejny lockdown? „Będziemy mieli naprawdę bardzo silną czwartą falę”
kobieta żuje gumę do żucia
Czy można żuć gumę przed operacją? Wyjaśnia anestezjolog
Jak uniknąć infekcji intymnej na wakacjach? Poznaj 12 sprawdzonych sposobów

Podejście poznawczo-behawioralne jest jednym z najlepiej zbadanych i najskuteczniejszych podejść terapeutycznych w historii psychoterapii. Na czym polega ta terapia? Komu może pomóc? I jak przebiega leczenie tą metodą?

Terapia poznawczo-behawioralna – główne założenia

Terapię poznawczo-behawioralną opracował w latach 60. XX wieku amerykański psychiatra Aaron Beck. Założeniem tej terapii jest pogląd, że myśli, emocje i zachowania człowieka wzajemnie na siebie wpływają, tworząc wzorce zachowań, które nie zawsze są właściwe.

Terapia poznawczo-behawioralna wywodzi się z behawioryzmu, kierunku psychologicznego, zgodnie z którym nasze zaburzenia wynikają z wyuczonych (i możliwych do jasnego zdefiniowania oraz zmierzenia) reakcji na określone bodźce, a podświadome zjawiska i procesy psychiczne nie są brane pod uwagę.

Główną ideą tego podejścia jest przekonanie, że zaburzenia w zachowaniu są utrwalonymi negatywnymi reakcjami, których nauczyliśmy się w ciągu życia. Jeżeli więc np. zachowanie neurotyczne jest wyuczone, to można je zmodyfikować lub wręcz się go „oduczyć”. Innymi słowy, do problemów psychicznych dochodzi zazwyczaj, gdy określony bodziec (czyli źródło problemu, np. trudna sytuacja rodzinna) powoduje negatywne, często nieuzasadnione uczucia, myśli i działania pacjenta.

Terapeuta pomaga „rozłożyć” problematyczną sytuacje na czynniki pierwsze: rozróżnia się bodziec i kolejne elementy reakcji. Ich zrozumienie pozwala je zmienić, co z kolei modyfikuje nasze odczucia i uwalnia od problemów.

Terapia poznawczo-behawioralna – dla kogo?

Terapia jest bardzo skuteczna w leczeniu:

Terapia poznawczo-behawioralna – cele i efekty

Terapia poznawczo-behawioralna (CBT) może pomóc zmienić sposób myślenia (to jej część „poznawcza”) i zachowania (w tej części jest „behawioralna”). Poprzez oduczanie się szkodliwych reakcji na określone bodźce pacjent może przerwać błędne koło negatywnych myśli, odczuć i zachowań. Jej celem jest doprowadzenie pacjenta do momentu, gdy jest on w stanie „zrobić to sam” i wypracować własne metody radzenia sobie z danym problemem.

Terapia poznawczo-behawioralna – ograniczenia

Ewentualne problemy podczas terapii mogą wynikać z trudności pacjenta w otwarciu się i pokonaniu nieśmiałości, oporów i wstydu przed opowiadaniem o problemach, jak: depresja, lęk, wstyd lub złość. Pacjent może być zbyt przygnębiony, by aktywnie i owocnie uczestniczyć w interakcji z terapeutą (choć dobry terapeuta dostosuje tempo terapii do postępów pacjenta w wykonywaniu zadań).

Terapia poznawczo-behawioralna – metoda

Sesje terapeutyczne mogą się odbywać indywidualnie lub w grupach (małżeństwie, rodzinie, itp.). W ramach terapii można też korzystać z podręczników samopomocy lub programów komputerowych.
Na początku spotkania pacjent i terapeuta ustalają temat sesji – to pacjent decyduje, na czym chce się skoncentrować na każdym etapie terapii.

Tempo i zakres terapii zależą od pacjenta – terapeuta nie zaleci żadnych działań, na które pacjent nie wyrazi zgody. Zaletą terapii CBT jest to, że pacjent może ćwiczyć i rozwijać nabyte umiejętności nawet po zakończeniu cyklu sesji. Zmniejsza się dzięki temu możliwość nawrotu problemów i związanych z nimi objawów.

Terapia poznawczo-behawioralna – czas

Terapia jest ograniczona w czasie: może trwać od 6 tygodni do 6 miesięcy. Sesje odbywają się co tydzień lub dwa tygodnie. Sesja trwa 30–60 min.

Zalety terapii poznawczo-behawioralnej

Terapia poznawczo-behawioralna ma wiele zalet. To między innymi:

  • wysoka skuteczność potwierdzona badaniami klinicznymi,
  • rozwój samoświadomości osoby z problemami,
  • uzyskanie samokontroli nad swoim życiem,
  • poprawa jakości życia,
  • zwiększenie samooceny,
  • motywacja do działania.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Katarzyna Rudnicka

SESJA TERAPEUTYCZNA: Pacjentem jest rodzina, a nie dziecko

Marzena Barszcz, psychoterapeutka

SESJA TERAPEUTYCZNA: Jesteś swoim ciałem

„Na świecie naprawdę istnieją recepty na książki”– mówi dr Wanda Matras-Mastalerz, prezes Polskiego Towarzystwa Biblioterapeutycznego

SESJA TERAPEUTYCZNA: Im bardziej czegoś nie ma, tym bardziej jest

Janina Bąk

Janina Bąk: choroba dała mi 58 blizn po samookaleczeniach. Takich, których nie da się usunąć

Dagmara Seliga

Własny biznes to twoje marzenie? Coach Dagmara Seliga radzi, jak się za to zabrać [WIDEO]

Robert Szostek, psychoterapeuta

SESJA TERAPEUTYCZNA: Najkrócej, jak to tylko jest możliwe

Dorota Ostrowska-Karwat, psychoterapeutka

SESJA TERAPEUTYCZNA: Człowiek sam wie, co dla niego najlepsze

Opętanie – objawy u dzieci i dorosłych. Jak je rozpoznać?

Terapia ACT – czym jest, przebieg, efekty, dla kogo

Mila Ochocka, hortiterapeutka: Potrzebujemy poczuć deszcz na skórze, zobaczyć, jak reagujemy, gdy nie jest nam do końca komfortowo

Ewa Modzelewska-Kossowska – psychoanalityczka

SESJA TERAPEUTYCZNA: Leżysz i mówisz

Biofeedback – co to jest, rodzaje, przeciwwskazania, cena

Dr. n. med. Grzegorz Mączka

SESJA TERAPEUTYCZNA: Jesteś tym, kim myślisz, że jesteś

Dagmara Seliga

Dagmara Seliga: Syndrom oszusta częściej dotyka kobiety. Żyją w ciągłym lęku [WIDEO]

Terapia manualna – co to, jak długo boli, przeciwwskazania

Kobieta za szybą

Ktoś cię skrzywdził i nie potrafisz o tym zapomnieć? Zamiast pielęgnować urazę, wybacz. Dla siebie!

Joanna Dukiewicz, współtwórczyni inicjatywy Terapeuci dla LGBT+

„Osobom LGBT+ potrzebne jest poczucie, że nie są pozostawione same sobie” – mówi Joanna Dukiewicz, współtwórczyni inicjatywy „Terapeuci dla LGBT+”

EMDR – co to jest, jak przebiega, czy jest skuteczne?

Genogram – do czego służy, jak zrobić, symbole genogramu

Dagmara Seliga

Dagmara Seliga: w Polsce jest coraz więcej coachów, a brakuje przepisów regulujących ten zawód [WIDEO]

psychiatra Joanna Adamiak

„Osoby z urojeniami ksobnymi na wielu płaszczyznach życia mogą funkcjonować rewelacyjnie” – mówi psychiatra Joanna Adamiak

Depresja egzogenna – przyczyny, objawy oraz metody leczenia

„Zdarzało się, że nie szłam do pracy, bo nie mogłam przestać się masturbować. Jestem uzależniona od seksu i miłości”

Najpopularniejsze

matka z dorosłą córką

„Przez całe życie była toksyczną osobą, w każdej roli: pracownika, koleżanki, siostry, córki. I toksyczną mamą” – opowiada 35-letnia Ada o swojej matce

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

żyły na nogach

Zapalenie żył – jakie objawy wskazują na stan zapalny w żyłach powierzchownych i głębokich?

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?