Przejdź do treści

Wziernik ginekologiczny – kiedyś powodował traumy, ponoć doprowadzał do orgazmu. A jak jest dzisiaj?

Wziernik ginekologiczny / istock
Wziernik ginekologiczny / istock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Krowa za bramą
Hodowla zwierząt wyrządza większe szkody dla klimatu niż auta, podaje raport Greenpeace
Kobieta w ciąży
Włosy w ciąży. Co można a czego nie wolno? Wyjaśnia trycholożka Marta Klowan
Muesli/iStockphoto
Muesli – szczęście w proszku. 3 pomysły na zdrowe śniadanie
Dorośli stoją w szlafrokach
Duńska telewizja publiczna pokazuje dzieciom nagich dorosłych: „Tak wyglądają normalne ciała”
Mamy polski lek na COVID-19! To pierwszy taki produkt na świecie
Mamy polski lek na COVID-19. To pierwszy taki produkt na świecie

Wziernik ginekologiczny? Badanie z jego użyciem może być przez niektóre z nas odbierane jako bolesne, dla większości na pewno jest niezbyt nieprzyjemne. Skutecznie odstrasza kobiety od regularnych wizyt na krześle ginekologicznym. To właśnie wziernika boimy się najczęściej, stojąc przed drzwiami do gabinetu. Czy jednak słusznie? Nie do końca. Historie, gdy wziernik był stalowym narzędziem tortur, już dawno za nami. 

Wziernik ginekologiczny, czyli co?

Wziernik ginekologiczny (dopochwowy) to jedno z najważniejszych narzędzi wykorzystywanych w gabinecie ginekologicznym. Składa się z połączonych zawleczką ramion (łyżek), dzięki którym ginekolog może odchylić od siebie przednią i tylną ścianę pochwy. Łyżki są zaokrąglone, by nie uszkodzić delikatnych narządów pacjentki.

Jak wygląda włożenie wziernika do pochwy kobiety? Ginekolog rozchyla palcami wargi sromowe, a wziernik wkłada przez ujście pochwy, prowadząc go po jej tylnej ścianie. Kiedy wziernik jest już odpowiednio głęboko, otwiera go, by uwidocznić szyjkę macicy oraz ściany pochwy.

Czy zastanawiałaś się kiedyś, jaka jest historia tego urządzenia?

Wziernik ginekologiczny Simsa

Wziernik ginekologiczny nie jest odkryciem współczesnej medycyny. Stosowano go już w Pompejach w I wieku przed naszą erą, co potwierdzają wykopaliska archeologiczne. Jak wyglądał starożytny wziernik? Były to dwa ostrza, które otwierały i zamykały się za pomocą mechanizmu przypominającego korkociąg.

Wziernik z czasów pompejańskich / wellcome collection

Wziernik z czasów pompejańskich / wellcome collection

Co było potem? Ze zdjęć możemy wnioskować, że wziernik ginekologiczny nadal był w użyciu. Bardziej jednak przypominał narzędzie tortur niż przyrząd do badania narządów płciowych. 

Wziernik ginekologiczny - 1657 / wellcome collection

Wziernik ginekologiczny – 1657 / wellcome collection

Wiemy jednak, że wzierniki dopochwowe wróciły na karty historii w latach 40. XIX wieku. To wtedy dr James Marion Sims, amerykański lekarz znany jako „ojciec współczesnej ginekologii” (i jedna z najbardziej kontrowersyjnych postaci w historii medycyny) zaprezentował swój projekt wziernika ginekologicznego. Sims testował go na czarnoskórych niewolnicach, które wskutek badań zmagały się z różnymi powikłaniami.

Wziernik ginekologiczny - 1678 / wellcome collection

Wziernik ginekologiczny – 1678 / wellcome collection

Pomimo tego, w Stanach Zjednoczonych „wziernik Simsa” z powodzeniem zaczął być używany podczas badań. Inaczej było w Anglii, gdzie nie zgadzano się na tego typu przyrządy. Angielscy lekarze byli zdania, że stosowanie wziernika ginekologicznego nie tylko sprawia pacjentkom ból, ale i poniża je oraz powoduje psychiczne traumy.

Skąd jednak u Simsa wziął się pomysł na stworzenie przyrządu do badania ginekologicznego? Lekarz nie chciał oglądać kobiecych narządów płciowych. „Jeśli było coś, czego nienawidziłem, to było to badanie kobiecych narządów” – napisał Sims w autobiografii, którą ukończył do połowy przed swoją śmiercią w 1883 roku.

I nie był on jedyny. W tamtych czasach lekarze wykonywali badanie ginekologiczne u kobiet, sięgając dłońmi pod warstwy spódnic i badając dosłownie „na ślepo”. Zamiast patrzeć w pochwy, patrzyli swoim pacjentkom… w oczy. 

Wizyta u ginekologa w 1822 roku / Wikimedia Commons

Wizyta u ginekologa w 1822 roku / Wikimedia Commons

Jak powstał wziernik? Pewnego dnia do dr. Simsa zgłosiła się kobieta, która spadła z konia. Lekarz nakazał jej położyć się na plecach z podniesionymi nogami, a w pochwę włożył zagięty uchwyt srebrnej łyżeczki. To umożliwiło mu dalsze badanie pacjentki. Pierwszym wziernikiem była więc… wygięta łyżka używana do jedzenia.

Kolejne, ulepszone już, modele wzierników testowano najczęściej na prostytutkach. Były one zatrudniane jako „wzorowe pacjentki”.

Wziernik ginekologiczny Simsa / istock

Wziernik ginekologiczny Simsa / istock

„Narzędzie gwałtu” czy „stalowy penis”?

O wziernikach ginekologicznych zrobiło się głośno, gdy wśród wojskowych pojawił się problem chorób wenerycznych. To wtedy stworzono CDA, czyli „Contagious Diseases Acts” – ustawę o chorobach zakaźnych, w których jasno zapisano, że wojskowi mogą zatrzymywać kobiety podejrzewane o prostytucję.

Zatrzymane często badano wziernikiem ginekologicznym. Wszystko po to, by szybko sprawdzić, czy kobieta nie roznosi żadnej z chorób wenerycznych. Gdy tak było, aresztowana trafiała do szpitala, gdzie musiała przebywać aż do czasu pełnego wyleczenia.

Kobiet zatrzymywanych na ulicach było coraz więcej, co nie podobało się społeczeństwu. W obronie praw pokrzywdzonych stanęła Josephine Butler – angielska feministka i reformatorka społeczna. Kobieta otrzymywała bowiem sporo listów od młodych dziewczyn i kobiet, które zostały aresztowane i zmuszone do bardzo bolesnego badania wziernikiem ginekologicznym. Właśnie z tego względu Butler walczyła o unieważnienie CDA, a „wziernik Simsa” nazywała „narzędziem gwałtu” czy „stalowym penisem”. 

Dr Małgorzata Andrzejewska

Wziernik ginekologiczny a kobiecy orgazm

Brytyjski lekarz Robert Brudenell Carter przekonywał, że wiele kobiet podczas takiego badania doświadczało orgazmu. Niektóre z nich miały zgodnie z jego relacją wręcz błagać, by je zaaresztować i przebadać.

W 1850 r. w Royal Medicine and Chirurgical Society of London odbyła się narada, podczas której społeczność wysłuchała argumentów za wziernikiem i przeciwko niemu. Lekarze obawiali się bowiem, że kobiety zaczną mylić badanie z doświadczeniem seksualnym.

Lekarze sądzili także, że „otwarcie” pochwy kobiety może ją „zepsuć” i zachęcić do dalszej aktywności seksualnej. Mężczyźni natomiast zaczynali czuć się niepotrzebni i gorsi od medycznego sprzętu.

Ustawę o chorobach zakaźnych unieważniono więc w 1886 r. Wziernik w gabinetach ginekologicznych nadal był jednak obecny.

Wziernik jako narzędzie władzy

W latach 70. XX wieku stosowanie wziernika na fotelach ginekologicznych nie spodobało się aktywistkom, które postrzegały go jako „narzędzie władzy stosowane przez lekarzy wobec kobiet”.

Carol Downer, amerykańska feministka, w 1971 r. kupiła plastikowy wziernik, wyjęła lusterko i sama „zbadała” swoje narządy płciowe. Chciała w ten sposób zwrócić uwagę na fakt, że zdecydowana większość kobiet nigdy nie widziała własnej szyjki macicy. Downer zachęcała też inne kobiety do „samobadania”. Rok później aktywistka została aresztowana i oskarżona o „praktykowanie medycyny bez licencji”.

Tak naprawdę nie chodziło tutaj o dawanie rad bez dyplomu lekarskiego, a o to „kto trzymał w dłoni wziernik”. Do tej pory mógł to robić wyłącznie ginekolog – mężczyzna.

Wziernik ginekologiczny obecnie

Każda kobieta, która wizytę u ginekologa ma już za sobą, wie, że badanie wziernikiem dopochwowym nie należy do szczególnie przyjemnych. Ale warto pamiętać, że to właśnie wziernik pozwala sprawdzić, czy pacjentka ma nadżerki, torbiele, guzki, owrzodzenia czy pęknięcia w obrębie pochwy. Badanie z użyciem wziernika umożliwia też lekarzowi pobranie wymazu do badania cytologicznego.

Wziernik ginekologiczny współcześnie / istock

Wziernik ginekologiczny współcześnie / istock

– Obecnie wszystkie stosowane wzierniki są jednorazowe i zapakowane osobno. Są to wzierniki plastikowe, przezroczyste, które wkłada się do pochwy i następnie nieznacznie rozszerza, aby ocenić szyjkę macicy. Istnieją również wzierniki dwułyżkowe, składające się z dwóch części – jedną wkłada się od dołu, a drugą od góry i można je rozchylać dwoma rękami. Tego drugiego rodzaju używa się w mniejszym stopniu, głównie do niewielkich zabiegów wykonywanych na szyjce macicy albo większych zabiegów wykonywanych w znieczuleniu – wyjaśnia dr Krzysztof Kucharski, ginekolog z Centrum Medycznego Damiana.

Lekarz dodaje, że wzierniki są różnych wymiarów – dla kobiet, które nie rodziły, ale współżyły wzierniki są małej średnicy, natomiast, które rodziły drogami naturalnymi mogą być większe, ale nie odczują one dolegliwości związanych z ich stosowaniem.

Chociaż minęło niemal 200 lat od stworzenia wziernika, wiele kobiet obawia się badania z jego użyciem. Są to przede wszystkim pacjentki, które odbywają swoją pierwszą wizytę u ginekologa.

– Ważne, żeby kobieta wiedziała, że nie zawsze musi być to badanie przyjemne, chociaż nie oznacza to, że będzie bolesne. Dawniej używaliśmy wzierników wielorazowych i metalowych, których stosowanie było dużo gorzej odbierane przez kobiety. Pierwsze wzierniki plastikowe też nie zawsze były dobrze wykończone i ich końcówki mogły niejednokrotnie powodować bolesne zadrapania pochwy, jednak obecne są łagodne, miękkie i stosowane powszechnie – wyjaśnia dr Kucharski.

Czy jednak jest to ten sam wziernik, który niemal 200 lat temu wynalazł Sims? Poniekąd – tak. W 1870 roku Thomas Graves nieznacznie zaktualizował kształt urządzenia i nadał mu formę, którą znamy dzisiaj.

Wzierniki nie są więc już „narzędziem tortur” czy „narzędziem wyższości płci męskiej nad żeńską” jak mówiono o nich jeszcze kilkadziesiąt lat temu. Teraz są miękkie, łagodne i bezpieczne. Może warto więc dać im szansę?

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

kobieta czeka na cytologię

„Zrób cytologię” – apeluje blogerka. „Też ciągle ją odkładałam, bo myślałam, że nic mi nie jest”

Wizyta u ginekologa / istock

Polki nie chodzą do ginekologa, bo się wstydzą! Mowa o kilku milionach dorosłych kobiet

zmartwiona nastolatka

FEDERA o rzekomym o zakazie przyjmowania nastolatek w gabinetach ginekologicznych: „odmowy przyjęcia są bezprawne”

kobieta u ginekologa

Cytologia – jak się przygotować, kiedy wykonać badanie?

Wizyta u ginekologa / istock

Fakty i mity związane z wizytą u ginekologa. Na nasze pytania odpowiada dr n. med. Grzegorz Głąb, ginekolog

Polka (nie) u ginekologa. Dlaczego nie chcemy się badać?

Miesiączka / istock

Jak zmienia się twoja miesiączka, gdy masz 20, 30, 40 lat?

Masz ponad 20 lat? Oto badania profilaktyczne, które powinnaś zacząć robić

kobieta u ginekologa

Mężczyzna czy kobieta – kto lepszym ginekologiem?

Słuchawki lekarskie, cyfry ułożone w 2020 i małe serce

Badania kontrolne dla kobiet – które warto robić co roku? Dietetyczka „Keep Fit In Style” przygotowała małą ściągę. Niech znajdzie się na twojej liście noworocznych postanowień!

USG ginekologiczne - na czym polega, jak się do niego przygotować?

USG ginekologiczne – na czym polega, jak się do niego przygotować?

Gosia Włodarczyk / fot. Instagram Pani Fizjotrener

Pani Fizjotrener: „badanie ginekologiczne a badanie u fizjoterapeuty uroginekologicznego to dwa różne badania”. Czym się różnią?

„Niech na #BabskieBadanie wpłynie babskie gadanie”. Autorka bloga SuperStyler ma dla kobiet ważny przekaz

istockphoto.com

Dr Grzegorz Południewski, ginekolog: Kobieta w wieku 45 lat myślała, że zaszła w ciążę. A to był dynamicznie rosnący mięśniak macicy

kobieta w ciąży

„U mnie zdiagnozowano chorobę w wieku 29 lat” – wyznała psycholog. Masz bolesną i obfitą miesiączkę? To mogą być mięśniaki

kobieta w poczekalni u lekarza

Kiedy ostatni raz robiłaś cytologię? Sprawdź, jak przygotować się do badania

endometrioza

Twoja przyjaciółka ma endometriozę. Pewnie bardzo cierpi. Zobacz, jak możesz jej pomóc

Umów się bez stresu na badanie. ABC pierwszej wizyty u ginekologa

Kobieta stoi w kuchni z kwiatkiem w ręku. Ma okulary, uśmiecha się. Za nią widać gitarę

7 rzeczy, które musisz zrobić po 30-tce

Endometrioza jest jak kosmos. Zobacz wyjątkową akcję w mediach społecznościowych pokazującą, jak wygląda ta choroba

kobieta na wózku

„Nie mamy dodatkowych osób do pomocy, a sama nie będę pani wkładać na fotel”. Co słyszy kobieta z niepełnosprawnością u ginekologa?

„Jestem jedną z setek tysięcy kobiet cierpiących na tę chorobę. Nasze życie to permanentny fizyczny i psychiczny ból” – blogerka opowiada o swojej walce z endometriozą

Kobieta w ciąży podczas badania USG.

Obowiązkowe badania w ciąży – jakie należy wykonać na poszczególnych jej etapach?

badanie kolposkopii

Co to jest kolposkopia? Dowiedz się, jakie są wskazania do wykonania tego badania i jak się do niego przygotować

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm