Przejdź do treści

Zakrzepica. Sprawdź, czy jesteś w grupie ryzyka

Zakrzepica. Sprawdź, czy jesteś w grupie ryzyka
Zdjęcie: Andrew Leu / Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Ryżowe sakiewki z pieczonym burakiem
Upiecz buraka i zamknij go w ryżowych sakiewkach – poznaj ten niebanalny przepis
Jagoda acai. Jej systematyczne spożywanie może poprawić wydolność układu odpornościowego
kobieta robiąca selfie, oświetlona na żółto
Jak rozpoznać narcyza? Sprawdź, co mówią psychologowie
Bezglutenowe kluseczki z dyni na jesienny obiad. Wypróbuj ten przepis!
Dzisiaj pierwszy Narodowy Dzień Okresu. Nie, niestety nie w Polsce. Organizują go Amerykanki. O co walczą?

Zakrzepica rozwija się w ukryciu, bywa śmiertelnie niebezpieczna, a lekarze mają trudności z jej rozpoznaniem. To jednak nie oznacza, że z zakrzepicą nie da się wygrać.

Kiedy z powodu zatoru tętnicy płucnej, czyli najpoważniejszego powikłania zakrzepicy żył głębokich (ZŻG), zmarła w 2009 r. Kamila Skolimowska, polska mistrzyni olimpijska w rzucie młotem, wszyscy byli w szoku. Przecież miała dopiero 26 lat, wyczynowo uprawiała sport – jak to możliwe, że zabił ją skrzep krwi? Tymczasem ZŻG, choć na ogół dotyczy starszych osób, może wystąpić u każdego.

To, że w pewnych okolicznościach krew krzepnie, jest normalnym i pożądanym zjawiskiem. Czasami jednak skrzepy pojawiają się w miejscach, w których nie powinno ich być, np. w żyłach, co utrudnia lub uniemożliwia prawidłowy przepływ krwi. Mówimy wtedy o zakrzepicy żył głębokich (problem w 90 proc. dotyczy nóg). Sytuacja staje się niebezpieczna, gdy oderwane od ściany żyły skrzepy zawędrują do płuc – grozi to zatorem tętnicy płucnej. Kamila Skolimowska, u której zator był przyczyną śmierci, skarżyła się wcześniej na ból w łydce, ale lekarz nie rozpoznał choroby zakrzepowej. Niestety, to typowy scenariusz, bo wiedza o symptomach ZŻG jest ciągle mała i nawet specjaliści miewają problemy z diagnozą.

dziewczyna leży w łóżku

Dodatkowo ani nam, ani lekarzom nie pomaga to, że ZŻG często rozwija się po cichu, długo nie dając żadnych objawów. Tym bardziej należy reagować, jeśli zaobserwujemy na swoich nogach obrzęki, zaczerwienienia, zasinienia, pojawi się w tej okolicy uczucie ciepła czy ból pozornie bez powodu. Gdy dołączą do tego duszności, pomocy trzeba szukać natychmiast! Wyłapywanie niepokojących sygnałów to jedno. Jeszcze większą szansę na pokonanie zakrzepicy mają ci, którzy wiedzą, że należą do grupy podwyższonego ryzyka. Sprawdź więc, co bywa powodem szczególnego zagrożenia ZŻG, i oceń, czy cię to dotyczy.

Palenie

Według duńskich danych ryzyko rozwinięcia się zakrzepicy u palących kobiet jest większe o 52 proc., a u mężczyzn o 32 proc. w porównaniu z osobami wolnymi od nałogu. Co ciekawe, Duńczycy stwierdzili też, że byli palacze są narażeni na ZŻG tak samo jak ci, którzy nigdy nie wzięli papierosa do ust.

Zabiegi operacyjne

Co prawda w placówkach medycznych za profilaktykę przeciwzakrzepową chorego odpowiada lekarz, ale niektórzy specjaliści radzą, by sprawdzić, czy faktycznie ktoś o niej pomyślał. – Chcemy, żeby pacjent sam miał świadomość ryzyka wystąpienia zakrzepicy i przed zabiegiem zapytał o to chirurga. U mnie w szpitalu każdy pacjent poddany jest – przy użyciu odpowiednich skal – ocenie wystąpienia u niego zakrzepicy. To jest u nas obowiązkowa procedura. Niestety, w większości szpitali tak się nie robi – mówi prof. dr hab. n. med. Witold Tomkowski z Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie.

Złamania

Złamanie kończyny dolnej zawsze grozi rozwinięciem się ZŻG. Dzieje się tak na skutek samego urazu (uciśnięcie żyły przez odłamki kości, krwiaki) oraz unieruchomienia, gdy noga znajduje się w gipsie. Dlatego tak ważne jest możliwie wczesne – jeszcze na etapie noszenia gipsu – rozpoczęcie fizjoterapii według wskazówek i pod kontrolą specjalisty.

dojrzała smutna kobieta

‏Doustna antykoncepcja hormonalna

Środki antykoncepcyjne kilkukrotnie zwiększają ryzyko tworzenia się skrzepów, ale pod tym względem pigułka pigułce nierówna. „W wielu badaniach wykazano zależność częstości występowania zakrzepicy od dawki estrogenów zawartych w doustnych lekach antykoncepcyjnych. Ryzyko tej choroby jest mniejsze, gdy środek zawiera niewielką dawkę estrogenów i znika 2-4 tygodnie po odstawieniu leku” – czytamy w pracy Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa W. Noszczyka i P. Cioska.

Długa podróż

Podczas gdy ty spokojnie siedzisz sobie w samolocie lub aucie, twoja krew dokonuje cudów, by w miarę normalnie krążyć. Dla własnego dobra wesprzyj ją w tych wysiłkach: napinaj mięśnie łydek, rób przerwy na spacery i pij dużo wody. Mogą się też przydać specjalne podkolanówki uciskowe. O indywidualnej profilaktyce więcej powie ci lekarz, którego warto odwiedzić przed wyjazdem (być może przepisze ci zastrzyki z heparyną).

Wcześniejsze epizody ZŻG

Zakrzepica ma skłonności do recydywy, więc ci, którzy w przeszłości chorowali na żylną chorobę zakrzepowo-zatorową, muszą się liczyć z jej nawrotem. Dlaczego? Ściany żył, w których znajdował się kiedyś skrzep, nie są już u nich tak równe jak wcześniej, poza tym uszkodzone mogą być zastawki. Zwiększa to prawdopodobieństwo ponownego tworzenia się skrzepów.

Wiek powyżej 40 lat

Moment zdmuchnięcia na torcie czterdziestu świeczek to umowna granica, po której przekroczeniu należy baczniej wsłuchiwać się w to, co mają nam do przekazania żyły. Naukowcy nie ustalili jak dotąd ostatecznie, dlaczego ryzyko wystąpienia ZŻG wzrasta po czterdziestce. Większość z nich uważa, że decydującym czynnikiem są choroby związane z wiekiem oraz zmiana trybu życia.

Obciążenie genetyczne

Jeśli stwierdzono u ciebie kłopoty z krzepliwością krwi, a trudno znaleźć ich przyczynę, sprawdź, czy ktoś w twojej rodzinie nie wykazywał podobnych skłonności. Gdy okaże się, że owszem, powiedz o tym lekarzowi. Pozwoli to skrócić potrzebny do postawienia diagnozy czas, a ten w przypadku ZŻG bywa bezcenny.

Żylaki

Zakrzepy powstające w żyłach powierzchownych, czyli po prostu żylaki, mogą rozprzestrzenić się także na żyły głębokie. I choć nie zdarza się to często, na wszelki wypadek dobrze mieć tę informację z tyłu głowy.

Inne problemy

Skrzepy bywają pierwszym objawem nowotworu, niekiedy towarzyszą także cukrzycy, stanom zapalnym jelit, niewydolności serca lub nerek. Jeśli zmagasz się z którymś z tych schorzeń, zwróć uwagę na sygnały świadczące o rozwijającej się równolegle ZŻG.

Nie zawsze jesteśmy w stanie zapobiec zakrzepicy albo odkryć ją na czas, ale wiedza o tej chorobie daje nam na to większą szansę. Istotna jest również profilaktyka. Pamiętaj o aktywności fizycznej, rób przerwy na „rozprostowanie kości”, gdy dużo siedzisz (np. w pracy), jedz warzywa i owoce. Ogranicz słodycze, tłuszcz zwierzęcy, alkohol i kawę, pożegnaj papierosy. Być może dzięki temu krew nie natrafi na niespodziewane przeszkody w twoich żyłach.  

Zobacz także

Pierwsze suplementy od kobiet dla kobiet

Poznaj WIMIN

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Dorosła córka z matką

Jak wspierać mamę, która ma za wysoki cukier we krwi?

10 rzeczy, za które pokochają cię twoje piersi

10 rzeczy, za które pokochają cię twoje piersi

Rak piersi - co powinnaś o nim wiedzieć?

Rak piersi. Co powinnaś o nim wiedzieć?

gettyimages.com

Ciężki plecak – jak pomóc dziecku?

Komu owoce mogą szkodzić?

Mleko – pić czy nie pić? Rozwiewamy wątpliwości

Spot "Bez planu"

Życie bez planu brzmi dobrze? Dla pacjentek chorujących na zaawansowanego raka piersi niekoniecznie

Twoja mama ma nadciśnienie? Zobacz, co możesz dla niej zrobić!

mama cholesterol

Twoja mama ma za wysoki cholesterol? Wraz z kardiologiem podpowiadamy, jak możesz jej pomóc

dermatolożki @dermatolook

Nawilżaj, masuj, chroń przed słońcem! Czy wiesz jak dbać o piersi? Sprawdź, co radzą dermatolożki

kobieta je na ulicy w pośpiechu

Czy wiesz, jakie badania powinnaś wykonać na czczo? Skorzystaj ze ściągi!

Upały? Myj ręce! Okazuje się, że wiele z nas robi to niepoprawnie

grzybica stop

Grzybica paznokci – jakie są jej przyczyny? Czy domowe sposoby są skuteczne?

9 sposobów na zdrowe stawy biegacza

Biegasz? Sprawdź, jak to robić, aby nie ucierpiały twoje stawy

Jak spać, aby twój organizm najlepiej na tym skorzystał?

5 zaskakujących sposobów, by uniknąć cukrzycy

kobieta na wakacjach

5 chorób, które możesz przywieźć z wakacji

Zdrowa mama po 50-tce. Pomóż jej zachować zdrowie

Jak się czują twoje kolana, gdy masz 20, 30, 40, 50 lat

5-10-8 – prosta zasada zdrowego serca

Kobieta siedzi w łózku pod pościelą i trzyma chusteczkę przy nosie

Krwotok z nosa – czy odchylać głowę do tyłu?

Jędrne piersi to zdrowe piersi! Zobacz, jak je zbadać, by uniknąć błędów

Chcesz być zdrowsza? Poznaj 8 sekretów ludzi, którzy nie chorują

Jak dbać o stawy? Podpowiada Pozytywna Doktor

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

https://www.istockphoto.com

To, co wydalamy, wiele mówi o stanie naszego zdrowia. Sprawdź, co trzeba wiedzieć o… kupie

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

dłonie

Drętwienie palców u rąk – skąd się bierze i co oznacza?

ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Chora trzustka – gdzie boli? Przyczyny i objawy chorób trzustki

grupy inwalidzkie - człowiek na wózku inwalidzkim

Grupy inwalidzkie – rodzaje i przywileje. Dlaczego już nie nadaje się grup inwalidzkich?