Przejdź do treści

Cukrzyca – objawy, rodzaje, leczenie

Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Inteligencja jako źródło cierpień
Inteligencja jako źródło cierpień. Wysokie IQ nie ułatwia życia
Jak działa na cerę gruszka? Poznaj 5 właściwości
Jak działa na cerę gruszka? Poznaj 5 właściwości
Jak zrobić szpagat?
Jak dobrze się przygotować, by zrobić szpagat? Podpowiada Kasia Bigos
Wyzwania domowych piekarzy
Wyzwania domowych piekarzy, czyli jak upiec sobie chleb
Tajemnicze choroby
Tajemnicze choroby. Mimo postępu w nauce, wciąż nie wiemy, co je wywołuje

Cukrzyca jest zespołem różnych zaburzeń metabolicznych uwarunkowanych genetycznie lub nabytych, które charakteryzują się nietolerancją glukozy, podwyższonym poziomem cukru we krwi i pojawieniem się cukru w moczu.

Objawy cukrzycy

Cukrzycy towarzyszą różne objawy kliniczne wynikające z zaburzeń w przemianach glukozy, a z czasem rozwijają się późne (przewlekłe) powikłania: zmiany w układzie krążenia, układzie nerwowym i innych narządach.

Szacuje się, że na cukrzycę cierpi 5 proc. populacji ludzkiej – w grupie wiekowej 14–60 lat chorzy stanowią 1–3 proc., powyżej 60. roku życia – 7–9 proc. Dzieci poniżej 15. roku życia stanowią 1–5 proc. wszystkich chorych na tę chorobę.

Rodzaje cukrzycy

Cukrzycę dzieli się na idiopatyczną (o niejasnym pochodzeniu), wtórną (o znanym pochodzeniu) i skojarzoną (związaną z innymi chorobami).

Cukrzyca idopatyczna to najczęściej występująca postać tej choroby i stanowi 95 proc. wszystkich jej przypadków. Wyróżnia się dwa typy tego rodzaju cukrzycy.

Cukrzyca typu 1

Zwana inaczej insulinozależną – stanowi 10 % wszystkich przypadków cukrzycy idopatycznej. Najczęściej występuje u osób poniżej 30. roku życia i obejmuje większość przypadków cukrzycy dziecięcej. U jej podstaw leżą najczęściej procesy autoimmunologiczne prowadzące do zniszczenia jedynych komórek zdolnych do produkowania insuliny – komórek B tworzących miąższ wysp Langerhansa w trzustce. W tej postaci cukrzycy występuje bezwzględny niedobór insuliny. Typowe objawy obejmują: wysychanie w ustach, pragnienie i jednoczesne nasilone oddawanie moczu, znaczny apetyt przy jednoczesnej utracie masy ciała, osłabienie, utratę sił, suchość skóry i jej świąd. Objawy pojawiają się zwykle dość nagle i gwałtownie się nasilają. Mogą także pojawić się zaburzenia czucia, zniesienie prawidłowych odruchów nerwowych i powiększenie wątroby. Nierozpoczęcie w porę leczenia prowadzi do szybkiego pogorszenia stanu chorego, a w końcu do zaburzeń świadomości i śpiączki na tle kwasicy ketonowej (stan organizmu, w którym produkcja energii odbywa się na drodze spalania tłuszczów zamiast glukozy, w wyniku czego dochodzi do produkcji ciał ketonowych wywołujących kwasicę metaboliczną), która stanowi bezpośrednie zagrożenie życia.

Leczenie odbywa się poprzez podawanie insuliny, jednak jest to działanie nieusuwające przyczyny choroby, jedynie niwelujące jej skutki i poprawiające stan chorego. Cukrzyca typu 1 jest nieuleczalna. Przy prawidłowym leczeniu dopiero z upływem lat mogą ujawniać się przewlekłe powikłania, w tym zaburzenia widzenia, pracy nerek i ze strony układu krążenia.

Cukrzyca typu 2

Insulinoniezależna, stanowi 90 proc. przypadków cukrzycy idopatycznej i dotyka przede wszystkim osób dorosłych, na ogół powyżej 40. roku życia. Przyczynami tej postaci cukrzycy prawdopodobnie są uwarunkowania genetycznie – niewłaściwe działanie komórek B wysp Langerhansa trzustki w określonych warunkach prowadzi do niedoborów insuliny. Istotne znaczenie ma w tym przypadku zmniejszenie wrażliwości tkanek na działanie insuliny. W powstawaniu cukrzycy typu 2 ważną rolę przypisuje się czynnikom środowiskowym, do których zalicza się złą dietę, utrzymującą się otyłość (80 proc. mężczyzn i 90 proc. kobiet chorych na cukrzycę typu 2 jest otyłych), jej typ, a także przestrojenie hormonalne (ciąża, pokwitanie, starość), zakażenia, choroby wątroby, przyjmowanie niektórych leków. Objawy cukrzycy typu 2 są zwykle podobne do objawów cukrzycy typu 1, ale najczęściej są dużo mniej nasilone, co powoduje, że prawidłowa diagnoza zostaje postawiona zwykle dopiero po upływie kilku lat od początku choroby. Objawami odróżniającymi obie postacie cukrzycy są zapalenie żołędzi u mężczyzn i świąd sromu u kobiet, które mogą towarzyszyć cukrzycy typu 2. Dość często pojawiają się też nadciśnienie i wynikające z niego zmiany w układzie krążenia. Ostre powikłania w postaci śpiączki ketonowej są bardzo rzadkie.

W początkowym okresie cukrzycy typu 2 często stosuje się z powodzeniem leczenie dietą, ruchem i doustnymi lekami. Leczenie insuliną niezbędne jest w cukrzycy długotrwającej, która wywołuje chorobę niedokrwienną serca, zwiększa ryzyko zawału i udaru. U ludzi starszych „cukrzycowe” zaburzenia krążenia często objawiają w kończynach dolnych – niegojące się owrzodzenia, zmiany martwicze.

Cukrzyca wtórna

Najczęściej spowodowana rozległym zapaleniem trzustki, jej urazem,  koniecznością jej usunięcia, co prowadzi do trwałego zatrzymania wydzielania insuliny. Inne przyczyny to guzy przysadki lub nadnerczy, ale w tych przypadkach usunięcie guza może spowodować wyleczenie cukrzycy. Najczęściej niezbędne jest leczenie insuliną.

Cukrzyca skojarzona

Pojawia się na skutek zespołów (skomplikowanych wad) genetycznych, w tym zaburzeń nerwowo-mięśniowych skutkujących nietolerancją glukozy. Leczenie tej postaci cukrzycy możliwe jest za pomocą środków doustnych i diety, choć czasami niezbędne jest stałe podawanie dużych dawek insuliny.

Nieleczone cukrzyca wtórna i skojarzona mogą prowadzić do śpiączki cukrzycowej.
Cukrzycę rozpoznaje się na podstawie objawów, a potwierdzenie diagnozy uzyskuje się poprzez badania poziomu cukru we krwi oraz obecności cukru w moczu (mocz osób zdrowych nie zawiera cukru). W cukrzycy typu 1 poziom glukozy na czczo jest z reguły znacząco podwyższony i przekracza 200 mg% (11,1cmmol/l). W cukrzycy typu 2 poziom cukru we krwi na czczo najczęściej jest podwyższony, choć może być prawidłowy. Jednak po posiłkach zawsze jest podwyższony.

Leczenie cukrzycy

Leczenie cukrzycy jest terapią kompleksową i obejmuje: przestrzeganie odpowiedniej diety, stosowanie niezbędnych leków (insuliny lub doustnych leków przeciwcukrzycowych), regularną, umiarkowaną aktywność fizyczną, szkolenie chorych z zakresu zachowania zdrowotnego.

Profilaktyka cukrzycy

Profilaktyka cukrzycy obejmuje stosowanie zdrowej, zbilansowanej diety, utrzymywanie prawidłowej masy ciała i regularną aktywność fizyczną, która zwiększa wrażliwość tkanek na działanie insuliny.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Tabletki wysypane z filki na leki

Zanieczyszczone leki na cukrzycę – badania wciąż trwają. Cukrzycy muszą poczekać

Cukrzyca a koronawirus / istock

Koronawirus a cukrzyca. Czy diabetycy są w grupie zwiększonego ryzyka zakażenia wirusem?

Tabletki w misce

GIF aktualizuje informację w sprawie ryzyka obecności nitrozoamin w popularnych lekach na cukrzycę, zgagę i wrzody żołądka. Co ustalono?

Piwo a cukrzyca / rawpixel

Piwo a cukrzyca. Dlaczego mając cukrzycę nie powinno się pić alkoholu?

zamyślona kobieta o jasnych włosach

Czy to już choroba?

Owsianka w insulinooporności / istock

7 produktów, które warto spożywać w insulinooporności

Angelina Ziembińska / fot. arch. prywatne

Angelina Ziembińska: jeśli chodzi o cukrzycę, to wydaje mi się, że kobiety mają trudniej…

Alkohol w diecie cukrzyka / istock

7 produktów, których powinny wystrzegać się osoby z cukrzycą typu 2

cukier

Jak cukier wpływa na nasze zdrowie?

Kobieta w aptece bierze leki z półki. Widać tylko jej rękę z lekami i półki z lekami

Metformina – uważaj! Powoduje niedobór witaminy B12. Tłumaczy farmaceutka

6 chorób, które nie dają objawów. Sprawdź, czy któraś nie dotyczy właśnie ciebie

Święta dla cukrzyka – na co zwrócić uwagę?

gotująca kobieta

Cukrzyca w trybie świąt – jak to przetrwać? Mamy kilka wskazówek

kobieta pijąca wodę

Masz problemy z nerkami? Może grozić ci cukrzyca. Wyjaśniamy niebezpieczny mechanizm

Masz cukrzycę, ale nie bierzesz przepisanych leków? Diabetolog mówi nam o konsekwencjach

Minister zdrowia o zanieczyszczonych lekach na cukrzycę: nie mamy żadnych danych, które by nakazały wycofanie którejś z serii leku

leki

Leki na cukrzycę zanieczyszczone środkiem rakotwórczym

badanie cukru

Cukier we krwi. Czym grozi podwyższony poziom glukozy i jak go obniżyć?

Kapilaroskopia - na czym polega zabieg i jak się do niego przygotować?

Kapilaroskopia – na czym polega zabieg i jak się do niego przygotować?

Czym objawia się stan przedcukrzycowy?

Czym objawia się stan przedcukrzycowy?

Krzywa insulinowa — dowiedz się wszystkiego o badaniu reakcji insuliny w organizmie na glukozę!

Krzywa insulinowa – wskazania do badania i jego przebieg

Glukometr — czym jest, jak działa i kiedy stosuje się to jedno z najpopularniejszych urządzeń medycznych?

Jak działa glukometr i kiedy się go stosuje?

Ketoza — popularny system żywienia

Na czym polega ketoza? Jakie są przeciwwskazania do jej stosowania?

OGTT — Sprawdź, czym jest badanie tolerancji glukozy przez organizm!

OGTT – na czym polega badanie tolerancji glukozy?

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

cynk w migdałach

Cynk – gdzie go szukać? Poznaj 5 naturalnych źródeł cynku

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

kobieta wycierająca nos

Grypa hiszpanka – przyczyny i objawy. Historia największej pandemii na świecie

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

kobieta trzymająca się obiema rękami z okolice mostka

Co oznacza ból w mostku? Charakter i różne przyczyny dolegliwości

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?