Przejdź do treści

Bruksizm – przyczyny, objawy, leczenie. Co to jest?

kobieta zgrzytająca zębami
Jakie są objawy bruksizmu? Fot. vladimirfloyd / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Amerykanka robi wyjątkowe pamiątki dla rodziców, którzy stracili dziecko. „Muszą wiedzieć, że ich dzieci nie zostaną zapomniane”
Szyje wyjątkowe pamiątki dla rodziców, którzy stracili dzieci. „Muszą wiedzieć, że ich maluchy nie zostaną zapomniane”
Rany i rozcięcia – rodzaje i pierwsza pomoc
Nie ma dowodów na to, że szczepionki Moderny i Pfizera są niebezpieczne dla kobiet w ciąży – tak mówią wyniki nowego badania
Szczepionki mRNA na COVID-19 bezpieczne dla kobiet w ciąży? Opublikowano pierwsze tak duże badanie na ten temat
Ile osób w Polsce zmarło po szczepionce na COVID-19? U ilu wystąpiła zakrzepica? Znamy najnowsze dane
Dr Joanna Kuschill-Dziurda: W pandemii więcej osób decyduje się na zabiegi medycyny estetycznej. Założymy maseczkę i nikt nic nie zauważy

Bruksizm, czyli zgrzytanie zębami podczas snu, może mieć wiele przyczyn. Jego charakterystycznym objawem są dźwięki przypominające skrzypienie. Problem ten dotyka wielu osób, z których znaczna część jest go w ogóle nieświadoma. Nieleczony bruksizm może powodować zaburzenia w prawidłowym funkcjonowaniu kręgosłupa oraz problemy ze słuchem i wzrokiem.

Bruksizm, czyli zgrzytanie zębami w nocy, nie jest rzadkim problemem, przy czym najczęściej dotyka kobiety po 30. roku życia. Może pojawiać się nie tylko w nocy, ale również i w ciągu dnia. Przyczyn jest wiele, jednak najczęściej bruksizm powstaje na skutek przewlekłego stresu. Leczenie uzależnione jest od czynnika, który go wywołał, jest zazwyczaj wieloetapowe oraz wielospecjalistyczne.

Co to jest bruksizm?

Bruksizm to fachowy termin określający niekontrolowane zgrzytanie lub zaciskanie zębów, które prowadzi do powolnego wyniszczenia szkliwa. Z nietypową przypadłością zmaga się coraz więcej osób, dlatego bruksizm zaczyna być postrzegany jako problem społeczny. Ze zgrzytaniem zębów borykają się osoby w różnym przedziale wiekowym, także dzieci, choć w dużej mierze dotyczy on osób nerwowych i zestresowanych.

Wielu chorych nie zdaje sobie sprawy z istnienia tej choroby, a o jej obecności dowiadują się od bliskich, którzy są zmęczeni dziwnymi dźwiękami wydawanymi podczas snu przez śpiącego obok domownika. Niestety chory nie zawsze sięga po pomoc, a wręcz bagatelizuje problem, który z czasem się pogłębia i doprowadza do szeregu uporczywych dolegliwości.

stres trening

Przyczyny bruksizmu

Przy takich przypadłościach jak bruksizm przyczyna powstania dolegliwości nie została jednoznacznie określona, ale za winowajców uważa się niektóre choroby, wady wrodzone (zwłaszcza przy bruksizmie u dzieci) oraz tryb życia. Według specjalistów do takich czynników zalicza się:

  • długotrwały, przewlekły stres – kiedy człowiek się stresuje, automatycznie dochodzi do zwiększonego napięcia mięśniowego, które często obejmuje również mięśnie twarzoczaszki, a w szczególności mięśnie żuchwy; konsekwencją tego jest poruszanie żuchwą podczas snu, a co za tym idzie – ocieranie się o siebie zębów górnej oraz dolnej szczęki;
  • wady anatomiczne szczęki lub wady zgryzu;
  • pasożyty, najczęściej owsiki – przyczyna ta często występuje u dzieci;
  • czynniki dziedziczne;
  • częste żucie gumy;
  • źle dopasowane protezy zębowe lub korony, nieprawidłowe wypełnienie ubytków w zębach;
  • zaburzenia w gospodarce magnezowej, głównie niedobór magnezu;
  • zaburzenia lękowe – w wyniku nerwicy, zespołu stresu pourazowego, depresji lub chorób psychicznych są najczęstszą w obecnych czasach przyczyną zgrzytania zębami u dorosłych.

Wybór terapii, która złagodzi dolegliwości, zależny jest od liczby czynników przyczyniających się do powstania tej przypadłości.

Bruksizm – objawy

Duża część osób cierpiących na bruksizm jest nieświadoma problemu. Najczęściej diagnoza zostaje postawiona, w momencie gdy pojawiają się powikłania zdrowotne. W zależności od długości trwania zgrzytania zębami, możemy zaobserwować:

  • odsłonięcie korzeni zębowych,
  • zmniejszanie się grubości (szerokości zębów),
  • popękane szkliwo,
  • obniżenie poziomu dziąseł,
  • pojawienie się nadwrażliwości na gorące lub zimne produkty,
  • krwawienie dziąseł podczas szczotkowania,
  • chwianie się zębów, często mylone z paradontozą,
  • rany na wewnętrznej stronie policzków oraz pogryziony język,
  • odgłosy podczas otwierania ust.

Jeśli zgrzytanie zębami trwa długo, mogą się pojawić takie konsekwencje, jak:

  • uporczywe bóle głowy wynikające z podwyższonego napięcia mięśniowego i mimowolnego zaciśnięcia szczęki – mogą przybrać formę migren, którym niekiedy towarzyszy światłowstręt,
  • zmiana kształtu twarzy – ciągłe zaciskanie szczęki i zgrzytanie zębami powoduje nieustanne napięcie mięśni twarzoczaszki, sprawiając, że zwiększają one swoją wielkość, w wyniku czego twarz staje się charakterystycznie kwadratowa,
  • dolegliwości takie jak skurcze oraz ból w okolicy obręczy barkowej oraz mięśni przykręgosłupowych,
  • zaburzenia w funkcjonowaniu stawu skroniowo-żuchwowego,
  • przykurcze mięśniowe,
  • ból podczas otwierania oraz zamykania jamy ustnej,
  • ograniczona ruchomość stawu skroniowo-żuchwowego,
  • zaburzenia w funkcjonowaniu stawu skroniowo-żuchwowego bezpośrednio sąsiadującego z aparatem słuchowym, mogą wywoływać zaburzenia słuchu, ból uszu lub zaburzenia równowagi,
  • stany zapalne uszu,
  • szumy w uszach,
  • zaburzenia widzenia (suchość oczu, brak ostrości),
  • zaburzenia w pracy oraz ruchomości kręgosłupa,
  • zaburzenia równowagi.
dziewczyna z lodami

Bruksizm – leczenie

Leczenie bruksizmu jest wieloetapowe i długotrwałe. W terapii zgrzytania wykorzystuje się szyny lub specjalne nakładki, które mają zapobiec dalszemu ścieraniu się zębów. Wbrew pozorom nie jest to jedynie dolegliwość na tle nerwowym. Zaniedbanie bruksizmu może skutkować problemami z kręgosłupem, wzrokiem, słuchem i nasilającym się bólem głowy.

Aby leczenie bruksizmu było skuteczne, najważniejsze jest znalezienie przyczyny zgrzytania zębami. Bruksizm nie jest schorzeniem trudnym do zdiagnozowania, ponieważ jego objawy są charakterystyczne. Jednak żeby wdrożyć leczenie, sam wywiad przeprowadzony z chorym może być niewystarczający do podjęcia terapii. Jednym z ważnych elementów jest ocena stanu uzębienia, ogólnego stanu pacjenta i jego kondycji psychicznej. Dalsze postępowanie jest uzależnione od wielu czynników.

Jak leczyć bruksizm? Do metod oraz sposobów radzenia sobie z nim należą:

  • psychoterapia – jeśli przyczyną jest stres bądź zaburzenia lękowe, warto udać się do specjalisty, który pomoże radzić sobie ze stresem; dodatkowo przydatna w tym przypadku będzie nauka metod relaksacyjnych, które można wykonywać przed snem; należy pamiętać, że intensywność bruksizmu jest proporcjonalna do poziomu odczuwanego stresu,
  • wizyta u stomatologa lub ortodonty – w przypadku źle dopasowanych protez, koron lub wad zgryzu konieczne będzie udanie się do lekarza stomatologa; w przypadku wad zgryzu najczęściej zaleca się założenie aparatu na stałe na zęby, aby zgryz wyrównać,
  • szyna relaksacyjna wykonana silikonu,
  • masaże twarzy,
  • farmakoterapia – jeśli mamy do czynienia z chorobami psychicznymi lub silnymi stanami lękowymi, niezbędne jest zastosowanie leków przeciwlękowych; początkowo stosowane są zazwyczaj leki na bazie ziół, jeśli jednak nie przyniosą oczekiwanego efektu, najczęściej stosuje się środki, w których substancją czynną będą benzodiazepiny bądź barbiturany, czyli leki psychotropowe,
  • zmiana leków – niektóre leki na receptę, głównie przeciwdrgawkowe i selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, mogą być odpowiedzialne za zgrzytanie zębami – w takim przypadku należy rozważyć stosowanie zamienników,
  • toksyna botulinowa – niektórzy zalecają wstrzyknięcie w okolicę stawu skroniowo-żuchwowego toksyny botulinowej, która stymuluje nerwy, rozluźniając mięśnie szczękowe.

Leczenie domowe bruksizmu

W leczeniu bruksizmu warto zastosować również produkty, które być może masz już w domu:

  • mleko z kurkumą – już samo mleko – za sprawą tryptofanu – ułatwia zasypianie, natomiast kurkuma działa jak środek przeciwbólowy, ciepło napoju pomoże z kolei rozluźnić mięśnie,
  • produkty z magnezem – jeśli przyczyną zgrzytania zębów u dorosłych jest niedobór magnezu lub brak równowagi między jego stężeniem a poziomem wapnia, konieczna będzie jego suplementacja i uwzględnienie go w diecie oraz ograniczenie spożywania produktów, które go wypłukują; magnez można znaleźć w migdałach, awokado, bananach, szpinaku, nasionach dyni, czarnej fasoli, figach oraz czarnej czekoladzie,
  • porzucenie używek – wieczorem warto zrezygnować z alkoholu i kofeiny, które mogą stymulować zgrzytanie zębami,
  • ograniczenie żucia gumy, które również przyczynia się do powstania tego problemu,
  • porzucenie nawyków, takich jak: obgryzanie długopisów, ołówków i innych przedmiotów, które zwiększają prawdopodobieństwo nocnego zgrzytania zębami.
Popsuty układ nagrody – czyli o tym, jak powstaje nałóg

Bruksizm a szyna relaksacyjna

Warto powiedzieć nieco więcej o samej szynie relaksacyjnej, która stosowana jest w przypadku bruksizmu. Jest to przezroczysta nakładka na zęby, którą indywidualnie powinien dobrać ortodonta. Pomaga odpowiednio ustawić żuchwę względem szczęki, a tym samym – ograniczyć uszkodzenia i zapewnić spokojny sen domownikom śpiącym w towarzystwie chorego.

Czas noszenia szyny relaksacyjnej zależy od stopnia zaawansowania bruksizmu. Materiały, z którego jest ona wykonana, cechują się wysoką odpornością na uszkodzenia. Szyna na bruksizm nie powoduje otarć i nie podrażnia zębów. Jest wskazana dla osób z kompletem uzębienia. Cena szyny na bruksizm wynosi od 200 do 750 zł. Gdzie ją kupić? Najlepiej bezpośrednio u stomatologa.

Bruksizm a botoks

Niektóre osoby decydują się na leczenie bruksizmu botoksem, czyli wyżej wspomnianą toksyną botulinową. Efektem zabiegu jest zmniejszenie napięcia mięśnia, jego obkurczenie i rozluźnienie. Dzięki temu zanika również problem zgrzytania zębami. Zabieg polega z kolei na tym, że blokuje się na jakiś czas przepływ impulsu nerwowego do mięśnia żwacza poprzez wciśnięcie w niego toksyny botulinowej, przy pomocy cienkiej igły. Cała procedura jest bezpieczna, bezbolesna i mało inwazyjna. Jeśli chodzi o cenę leczenia bruksizmu tą metodą, wynosi ona od 240 do 1000 zł.

Powikłania po botoksie / unsplash

Bruksizm – ćwiczenia rozluźniające

Istnieją pewne techniki, które mogą pomóc rozluźnić szczękę i język, a tym samym – zwalczyć problem bruksizmu. Oto najpopularniejsze ćwiczenia na bruksizm.

Ćwiczenia rozluźniające szczękę:

  • otwórz usta najszerzej jak to możliwe, a następnie zamknij je bardzo powoli (15 razy),
  • przesuwaj szczękę z jednej strony na drugą (15 razy),
  • przesuwaj szczękę w przód i w tył, możliwie jak najmocniej (15 razy),
  • wykonaj szczęką okrężne ruchy w prawo i w lewo (10 razy w każdym kierunku),
  • wykonaj szczęką ruchy w kształcie ósemek pionowych lub poziomych, unosząc je na bokach i schodząc do środka w dół (10 razy w każdym kierunku).

Podane ćwiczenia należy wykonywać dwa razy dziennie i to najlepiej przed snem.

Dodatkowo, warto wykonywać ćwiczenia rozluźniające język:

  • wyciągnij język możliwie jak najmocniej,
  • mając zamknięte usta, naciskaj językiem na policzki od wewnątrz, w lewo i prawo.

Podane ćwiczenia wykonuj przez dwie lub trzy minuty, dwa razy dziennie.

śmiejąca się kobieta

Bruksizm u dzieci

Dlaczego dziecko zgrzyta zębami w nocy? Cóż, do trzeciego roku życia bruksizm jest bardzo powszechny u dzieci i stanowi on naturalny symptom ząbkowania. Powinien jednak zaniknąć w okresie dorastania. Jeśli problem jest uciążliwy i długo już trwa, zauważysz patologiczne ścieranie zębów albo pojawiły się u dziecka już zęby stałe, warto skonsultować się ze specjalistą.

Bruksizm – objawy u dziecka

Objawy zgrzytania zębów u dziecka to:

  • płacz bez uzasadnionej przyczyny w pierwszym roku życia;
  • częste kolki;
  • pocieranie lub uderzanie głową o poduszkę lub inną, twardą powierzchnię;
  • często występujące bóle głowy;
  • patologiczne ścieranie zębów;
  • ubytki w kształcie klina i pęknięcie szkliwa (te objawy może zauważyć stomatolog);

Bruksizm – przyczyny u dziecka

Co oznacza zgrzytanie zębów u dziecka? Jego przyczyna może być wada zgryzu – wówczas należy zastosować aparat, który ją  wyrówna i zapobiegnie wyniszczaniu szkliwa. Inną przyczyną może być owsica, która objawia się również poprzez: drapanie się i świąd w okolicach odbytu, bóle brzucha, brak apetytu, zwiększoną ochotę na słodycze, kłopoty z koncentracją  i apatyczność. Przyczynami bruksizmu może być również nadmierny stres.

Leczenie bruksizmu u dziecka

Jak leczyć bruksizm u dziecka? Przy takich przypadłościach jak bruksizm leczenie jest wieloetapowe i długotrwałe. Chory może potrzebować pomocy nie tylko stomatologów i psychologów, ale też innych specjalistów, np. neurologa, laryngologa, ortopedy i chirurga szczękowego.

 

Źródła:

  1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK482466/
  2. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3081266/
  3. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4439689/
  4. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5026093/
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Moczenie nocne u dzieci i dorosłych – przyczyny, leczenie

Proteza szkieletowa – cena, rodzaje, refundacja NFZ

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Nakładki na zęby – czym są, kiedy stosować, jaki jest ich koszt?

Artur Rakowski / Archiwum prywatne

Artur Rakowski: adaptogenów nie możemy traktować jako polisy na niedbale prowadzone życie

Czym są „cukry ukryte” i jak ich unikać? Ostrzega Tata Stomatolog

Czym są „cukry ukryte” i jak ich unikać? Ostrzega Tata Stomatolog

sen, pandemia

Sen pomaga zwalczyć COVID-19 – wskazują badania

Masz problemy ze snem? Dołącz sezam do swojej diety!

Kobieta leży na sofie

Lek. Joanna Adamiak: każdy z nas może doświadczyć objawów jet lagu w codziennym życiu w stałej strefie czasowej

Przelewanie w brzuchu – czy jest normalne? Co może oznaczać uczucie przelewania wody w brzuchu?

Kobieta

5 błędów, które popełniasz przed 10 rano

Bonding zębów – na czym polega? Jakie są jego efekty?

Meteopaci to osoby chore na pogodę. Jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia meteopatii?

Chorobę da się… wyczuć. Co zapach mówi o twoim zdrowiu?

Jama ustna – budowa i funkcje. Choroby jamy ustnej

Melatonina – czym jest i jak działa? Badanie melatoniny

Kim Cattrall: Bezsenność? To jakby trzytonowy goryl siedział mi na piersi

Ewa Wojciechowska

Less Stress From Plants, czyli suplementacja dla wszystkich, którzy chcą naturalnie zadbać o swój układ nerwowy. Przetestowałam!

Jak dobrze myć zęby? Duet szczotka i pasta nie stanowi nawet połowy sukcesu

„Bezsenność nie bierze się znikąd. Jest objawem czegoś, co dzieje się głębiej w nas. Chcąc dotrzeć do przyczyny, trzeba spojrzeć na siebie wielopoziomowo” – mówi Karolina Szaciłło

Suchość pochwy – problem kobiet z niskim poziomem estrogenów. Jak sobie radzić z tą dolegliwością?

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

Ślinienie podczas snu – przyczyny, skutki, zapobieganie

poranne wstawanie

7 rzeczy, które ułatwią poranne wstawanie

Najpopularniejsze

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Kobieta i mężczyzna

Jak uprawiać seks analny, żeby nie bolało? Mamy kilka porad

Saturacja — czym jest i jaką zbadać?

Saturacja – czym jest i jak ją zbadać? Jaki jest prawidłowy poziom saturacji?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

ozdrowieńcy po COVID-19

Czy od ozdrowieńca możesz się zarazić koronawirusem? Wyjaśnia prof. Anna Boroń-Kaczmarska

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

insulinooporność

Dieta w insulinooporności