Przejdź do treści

Bruksizm – przyczyny, objawy, leczenie. Co to jest?

kobieta zgrzytająca zębami
Jakie są objawy bruksizmu? Fot. vladimirfloyd / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kiedy trzecia dawka szczepionki przeciw COVID-19 dla wszystkich dorosłych? Wiceminister zdrowia podaje prawdopodobny termin
Kiedy trzecia dawka szczepionki przeciw COVID-19 dla wszystkich dorosłych? Wiceminister zdrowia podał prawdopodobny termin
Dr Fauci: Szczepionka Johnson & Johnson powinna być dwudawkowa
„Szczepionka Johnson&Johnson powinna być dwudawkowa” – mówi dr Anthony Fauci
Bezpieczny seks – jak zacząć ten temat z nowym partnerem?
Lek na SMA bez refundacji. "Producent postawił zaporową cenę"
Lek na SMA bez refundacji ze względu na „zaporową cenę”. Magdalena Jutrzenka: „Problem sprowadza się do tego, że zdrowie nie jest priorytetem rządu”
Balon
Masz brzuch jak balon? Sprawdź, jak możesz zapobiec wzdęciom

Bruksizm, czyli zgrzytanie zębami podczas snu, może mieć wiele przyczyn. Jego charakterystycznym objawem są dźwięki przypominające skrzypienie. Problem ten dotyka wielu osób, z których znaczna część jest go w ogóle nieświadoma. Nieleczony bruksizm może powodować zaburzenia w prawidłowym funkcjonowaniu kręgosłupa oraz problemy ze słuchem i wzrokiem.

Bruksizm, czyli zgrzytanie zębami w nocy, nie jest rzadkim problemem, przy czym najczęściej dotyka kobiety po 30. roku życia. Może pojawiać się nie tylko w nocy, ale również i w ciągu dnia. Przyczyn jest wiele, jednak najczęściej bruksizm powstaje na skutek przewlekłego stresu. Leczenie uzależnione jest od czynnika, który go wywołał, jest zazwyczaj wieloetapowe oraz wielospecjalistyczne.

Co to jest bruksizm?

Bruksizm to fachowy termin określający niekontrolowane zgrzytanie lub zaciskanie zębów, które prowadzi do powolnego wyniszczenia szkliwa. Z nietypową przypadłością zmaga się coraz więcej osób, dlatego bruksizm zaczyna być postrzegany jako problem społeczny. Ze zgrzytaniem zębów borykają się osoby w różnym przedziale wiekowym, także dzieci, choć w dużej mierze dotyczy on osób nerwowych i zestresowanych.

Wielu chorych nie zdaje sobie sprawy z istnienia tej choroby, a o jej obecności dowiadują się od bliskich, którzy są zmęczeni dziwnymi dźwiękami wydawanymi podczas snu przez śpiącego obok domownika. Niestety chory nie zawsze sięga po pomoc, a wręcz bagatelizuje problem, który z czasem się pogłębia i doprowadza do szeregu uporczywych dolegliwości.

Przyczyny bruksizmu

Przy takich przypadłościach jak bruksizm przyczyna powstania dolegliwości nie została jednoznacznie określona, ale za winowajców uważa się niektóre choroby, wady wrodzone (zwłaszcza przy bruksizmie u dzieci) oraz tryb życia. Według specjalistów do takich czynników zalicza się:

  • długotrwały, przewlekły stres – kiedy człowiek się stresuje, automatycznie dochodzi do zwiększonego napięcia mięśniowego, które często obejmuje również mięśnie twarzoczaszki, a w szczególności mięśnie żuchwy; konsekwencją tego jest poruszanie żuchwą podczas snu, a co za tym idzie – ocieranie się o siebie zębów górnej oraz dolnej szczęki;
  • wady anatomiczne szczęki lub wady zgryzu;
  • pasożyty, najczęściej owsiki – przyczyna ta często występuje u dzieci;
  • czynniki dziedziczne;
  • częste żucie gumy;
  • źle dopasowane protezy zębowe lub korony, nieprawidłowe wypełnienie ubytków w zębach;
  • zaburzenia w gospodarce magnezowej, głównie niedobór magnezu;
  • zaburzenia lękowe – w wyniku nerwicy, zespołu stresu pourazowego, depresji lub chorób psychicznych są najczęstszą w obecnych czasach przyczyną zgrzytania zębami u dorosłych.

Wybór terapii, która złagodzi dolegliwości, zależny jest od liczby czynników przyczyniających się do powstania tej przypadłości.

 

Masz dużo powodów do stresu? Wypróbuj odpowiednią suplementację. Znajdziesz ją w przestrzeni zakupowej Hello Zdrowie. 

Bruksizm – objawy

Duża część osób cierpiących na bruksizm jest nieświadoma problemu. Najczęściej diagnoza zostaje postawiona, w momencie gdy pojawiają się powikłania zdrowotne. W zależności od długości trwania zgrzytania zębami, możemy zaobserwować:

  • odsłonięcie korzeni zębowych,
  • zmniejszanie się grubości (szerokości zębów),
  • popękane szkliwo,
  • obniżenie poziomu dziąseł,
  • pojawienie się nadwrażliwości na gorące lub zimne produkty,
  • krwawienie dziąseł podczas szczotkowania,
  • chwianie się zębów, często mylone z paradontozą,
  • rany na wewnętrznej stronie policzków oraz pogryziony język,
  • odgłosy podczas otwierania ust.

Jeśli zgrzytanie zębami trwa długo, mogą się pojawić takie konsekwencje, jak:

  • uporczywe bóle głowy wynikające z podwyższonego napięcia mięśniowego i mimowolnego zaciśnięcia szczęki – mogą przybrać formę migren, którym niekiedy towarzyszy światłowstręt,
  • zmiana kształtu twarzy – ciągłe zaciskanie szczęki i zgrzytanie zębami powoduje nieustanne napięcie mięśni twarzoczaszki, sprawiając, że zwiększają one swoją wielkość, w wyniku czego twarz staje się charakterystycznie kwadratowa,
  • dolegliwości takie jak skurcze oraz ból w okolicy obręczy barkowej oraz mięśni przykręgosłupowych,
  • zaburzenia w funkcjonowaniu stawu skroniowo-żuchwowego,
  • przykurcze mięśniowe,
  • ból podczas otwierania oraz zamykania jamy ustnej,
  • ograniczona ruchomość stawu skroniowo-żuchwowego,
  • zaburzenia w funkcjonowaniu stawu skroniowo-żuchwowego bezpośrednio sąsiadującego z aparatem słuchowym, mogą wywoływać zaburzenia słuchu, ból uszu lub zaburzenia równowagi,
  • stany zapalne uszu,
  • szumy w uszach,
  • zaburzenia widzenia (suchość oczu, brak ostrości),
  • zaburzenia w pracy oraz ruchomości kręgosłupa,
  • zaburzenia równowagi.
dziewczyna z lodami

Bruksizm – leczenie

Leczenie bruksizmu jest wieloetapowe i długotrwałe. W terapii zgrzytania wykorzystuje się szyny lub specjalne nakładki, które mają zapobiec dalszemu ścieraniu się zębów. Wbrew pozorom nie jest to jedynie dolegliwość na tle nerwowym. Zaniedbanie bruksizmu może skutkować problemami z kręgosłupem, wzrokiem, słuchem i nasilającym się bólem głowy.

Aby leczenie bruksizmu było skuteczne, najważniejsze jest znalezienie przyczyny zgrzytania zębami. Bruksizm nie jest schorzeniem trudnym do zdiagnozowania, ponieważ jego objawy są charakterystyczne. Jednak żeby wdrożyć leczenie, sam wywiad przeprowadzony z chorym może być niewystarczający do podjęcia terapii. Jednym z ważnych elementów jest ocena stanu uzębienia, ogólnego stanu pacjenta i jego kondycji psychicznej. Dalsze postępowanie jest uzależnione od wielu czynników.

Jak leczyć bruksizm? Do metod oraz sposobów radzenia sobie z nim należą:

  • psychoterapia – jeśli przyczyną jest stres bądź zaburzenia lękowe, warto udać się do specjalisty, który pomoże radzić sobie ze stresem; dodatkowo przydatna w tym przypadku będzie nauka metod relaksacyjnych, które można wykonywać przed snem; należy pamiętać, że intensywność bruksizmu jest proporcjonalna do poziomu odczuwanego stresu,
  • wizyta u stomatologa lub ortodonty – w przypadku źle dopasowanych protez, koron lub wad zgryzu konieczne będzie udanie się do lekarza stomatologa; w przypadku wad zgryzu najczęściej zaleca się założenie aparatu na stałe na zęby, aby zgryz wyrównać,
  • szyna relaksacyjna wykonana silikonu,
  • masaże twarzy,
  • farmakoterapia – jeśli mamy do czynienia z chorobami psychicznymi lub silnymi stanami lękowymi, niezbędne jest zastosowanie leków przeciwlękowych; początkowo stosowane są zazwyczaj leki na bazie ziół, jeśli jednak nie przyniosą oczekiwanego efektu, najczęściej stosuje się środki, w których substancją czynną będą benzodiazepiny bądź barbiturany, czyli leki psychotropowe,
  • zmiana leków – niektóre leki na receptę, głównie przeciwdrgawkowe i selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, mogą być odpowiedzialne za zgrzytanie zębami – w takim przypadku należy rozważyć stosowanie zamienników,
  • toksyna botulinowa – niektórzy zalecają wstrzyknięcie w okolicę stawu skroniowo-żuchwowego toksyny botulinowej, która stymuluje nerwy, rozluźniając mięśnie szczękowe.

Leczenie domowe bruksizmu

W leczeniu bruksizmu warto zastosować również produkty, które być może masz już w domu:

  • mleko z kurkumą – już samo mleko – za sprawą tryptofanu – ułatwia zasypianie, natomiast kurkuma działa jak środek przeciwbólowy, ciepło napoju pomoże z kolei rozluźnić mięśnie,
  • produkty z magnezem – jeśli przyczyną zgrzytania zębów u dorosłych jest niedobór magnezu lub brak równowagi między jego stężeniem a poziomem wapnia, konieczna będzie jego suplementacja i uwzględnienie go w diecie oraz ograniczenie spożywania produktów, które go wypłukują; magnez można znaleźć w migdałach, awokado, bananach, szpinaku, nasionach dyni, czarnej fasoli, figach oraz czarnej czekoladzie,
  • porzucenie używek – wieczorem warto zrezygnować z alkoholu i kofeiny, które mogą stymulować zgrzytanie zębami,
  • ograniczenie żucia gumy, które również przyczynia się do powstania tego problemu,
  • porzucenie nawyków, takich jak: obgryzanie długopisów, ołówków i innych przedmiotów, które zwiększają prawdopodobieństwo nocnego zgrzytania zębami.
stres trening

Bruksizm a szyna relaksacyjna

Warto powiedzieć nieco więcej o samej szynie relaksacyjnej, która stosowana jest w przypadku bruksizmu. Jest to przezroczysta nakładka na zęby, którą indywidualnie powinien dobrać ortodonta. Pomaga odpowiednio ustawić żuchwę względem szczęki, a tym samym – ograniczyć uszkodzenia i zapewnić spokojny sen domownikom śpiącym w towarzystwie chorego.

Czas noszenia szyny relaksacyjnej zależy od stopnia zaawansowania bruksizmu. Materiały, z którego jest ona wykonana, cechują się wysoką odpornością na uszkodzenia. Szyna na bruksizm nie powoduje otarć i nie podrażnia zębów. Jest wskazana dla osób z kompletem uzębienia. Cena szyny na bruksizm wynosi od 200 do 750 zł. Gdzie ją kupić? Najlepiej bezpośrednio u stomatologa.

Bruksizm a botoks

Niektóre osoby decydują się na leczenie bruksizmu botoksem, czyli wyżej wspomnianą toksyną botulinową. Efektem zabiegu jest zmniejszenie napięcia mięśnia, jego obkurczenie i rozluźnienie. Dzięki temu zanika również problem zgrzytania zębami. Zabieg polega z kolei na tym, że blokuje się na jakiś czas przepływ impulsu nerwowego do mięśnia żwacza poprzez wciśnięcie w niego toksyny botulinowej, przy pomocy cienkiej igły. Cała procedura jest bezpieczna, bezbolesna i mało inwazyjna. Jeśli chodzi o cenę leczenia bruksizmu tą metodą, wynosi ona od 240 do 1000 zł.

Powikłania po botoksie / unsplash

Bruksizm – ćwiczenia rozluźniające

Istnieją pewne techniki, które mogą pomóc rozluźnić szczękę i język, a tym samym – zwalczyć problem bruksizmu. Oto najpopularniejsze ćwiczenia na bruksizm.

Ćwiczenia rozluźniające szczękę:

  • otwórz usta najszerzej jak to możliwe, a następnie zamknij je bardzo powoli (15 razy),
  • przesuwaj szczękę z jednej strony na drugą (15 razy),
  • przesuwaj szczękę w przód i w tył, możliwie jak najmocniej (15 razy),
  • wykonaj szczęką okrężne ruchy w prawo i w lewo (10 razy w każdym kierunku),
  • wykonaj szczęką ruchy w kształcie ósemek pionowych lub poziomych, unosząc je na bokach i schodząc do środka w dół (10 razy w każdym kierunku).

Podane ćwiczenia należy wykonywać dwa razy dziennie i to najlepiej przed snem.

Dodatkowo, warto wykonywać ćwiczenia rozluźniające język:

  • wyciągnij język możliwie jak najmocniej,
  • mając zamknięte usta, naciskaj językiem na policzki od wewnątrz, w lewo i prawo.

Podane ćwiczenia wykonuj przez dwie lub trzy minuty, dwa razy dziennie.

śmiejąca się kobieta

Bruksizm u dzieci

Dlaczego dziecko zgrzyta zębami w nocy? Cóż, do trzeciego roku życia bruksizm jest bardzo powszechny u dzieci i stanowi on naturalny symptom ząbkowania. Powinien jednak zaniknąć w okresie dorastania. Jeśli problem jest uciążliwy i długo już trwa, zauważysz patologiczne ścieranie zębów albo pojawiły się u dziecka już zęby stałe, warto skonsultować się ze specjalistą.

Bruksizm – objawy u dziecka

Objawy zgrzytania zębów u dziecka to:

  • płacz bez uzasadnionej przyczyny w pierwszym roku życia;
  • częste kolki;
  • pocieranie lub uderzanie głową o poduszkę lub inną, twardą powierzchnię;
  • często występujące bóle głowy;
  • patologiczne ścieranie zębów;
  • ubytki w kształcie klina i pęknięcie szkliwa (te objawy może zauważyć stomatolog);

Bruksizm – przyczyny u dziecka

Co oznacza zgrzytanie zębów u dziecka? Jego przyczyna może być wada zgryzu – wówczas należy zastosować aparat, który ją  wyrówna i zapobiegnie wyniszczaniu szkliwa. Inną przyczyną może być owsica, która objawia się również poprzez: drapanie się i świąd w okolicach odbytu, bóle brzucha, brak apetytu, zwiększoną ochotę na słodycze, kłopoty z koncentracją  i apatyczność. Przyczynami bruksizmu może być również nadmierny stres.

Leczenie bruksizmu u dziecka

Jak leczyć bruksizm u dziecka? Przy takich przypadłościach jak bruksizm leczenie jest wieloetapowe i długotrwałe. Chory może potrzebować pomocy nie tylko stomatologów i psychologów, ale też innych specjalistów, np. neurologa, laryngologa, ortopedy i chirurga szczękowego.

 

Źródła:

  1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK482466/
  2. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3081266/
  3. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4439689/
  4. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5026093/

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

RSV. Lekarze mówią o oddziałach, które pękają w szwach

„To nie COVID-19 i PIMS są dla nas wyzwaniem, tylko wirus RSV”. Lekarze mówią o oddziałach, które pękają w szwach

Twarz z trądzikiem różowatym

Trądzik różowaty – leczenie, objawy, dieta

Na wizytę do kardiologa trzeba zaczekać prawie 3 miesiące dłużej niż przed pandemią - wynika z raportu Fundacji Watch Health Care. To nie jedyny smutny wniosek badań

Na wizytę do kardiologa trzeba zaczekać prawie 3 miesiące dłużej niż przed pandemią – wynika z raportu Fundacji Watch Health Care. To nie jedyny smutny wniosek z badań

Rozpoczął się tydzień noblowski. Znamy laureatów w dziedzinie medycyny i fizjologii

Rozpoczął się tydzień noblowski. Znamy laureatów w dziedzinie medycyny i fizjologii

Naukowcy, którzy rozwinęli technologię mRNA, dostali „amerykańskiego Nobla”

Naukowcy, którzy rozwinęli technologię mRNA, dostali „amerykańskiego Nobla”

Chcesz poprawić jakość swojego snu? Oto najbardziej skuteczne metody!

Kobieta przy laptopie

Nocne światło psuje nam zdrowie. Dlaczego potrzebujemy ciemności?

10 sposobów, które pozwolą ci obniżyć poziom stresu /fot.Pexels, Olia Danilevich

10 sposobów, które pozwolą ci obniżyć poziom stresu

Jak brak snu wpływa na poziom TSH i hormonów tarczycy? Wyjaśnia Emilia Cesarek

Jak brak snu wpływa na poziom TSH i hormonów tarczycy? Wyjaśnia Emilia Cesarek

Spirometria - co to, normy, co wykrywa? Przebieg badania, przeciwwskazania

Spirometria – co to, normy, co wykrywa? Przebieg badania, przeciwwskazania

Badanie

Przełom w diagnozowaniu Alzheimera! Algorytm opracowany przez litewskich naukowców wykrywa chorobę z prawie 100-procentową dokładnością

Bliźniaczki syjamskie

Izrael. Lekarze rozdzielili bliźniaczki syjamskie zrośnięte głowami

Zespół stresu pourazowego (PTSD) - co to, objawy, leczenie, jak pomóc

Zespół stresu pourazowego (PTSD) – co to, objawy, leczenie, jak pomóc

ilustracja wątroby w rękach lekarza, 3D

Bilirubina całkowita – norma, podwyższona. Jak ją obniżyć?

Ewa Wojciechowska

Less Stress From Plants, czyli suplementacja dla wszystkich, którzy chcą naturalnie zadbać o swój układ nerwowy. Przetestowałam!

Kobiety

Latem częściej sięgasz po kieliszek prosecco? „Przyczynia się to do nadwrażliwości, rozpuszczania szkliwa, a potem jego ścierania” – ostrzega stomatolożka

Kobieta leży w gabinecie lekarskim podłączona pod EEG

Badanie EEG – co wykrywa u dziecka i dorosłego? Wynik

Lekarz pobierający próbkę krwi aby sprawdzić czy pacjent jest chory na hemofilię

Hemofilia typu A, B i C – przyczyny, objawy i leczenie

Szybka utrata wagi – o czym może świadczyć nagłe chudnięcie?

Szczoteczki do zębów

„Mama Dentystka”: prawie 4 miliony Polaków nie myje zębów, 800 tys. w ogóle nie ma w swojej łazience szczoteczki

Laborantka trzyma w ręku łańcuch genetyczny.

Zespół Edwardsa – jakie są przyczyny i objawy choroby?

Źródło: iStockPhoto

Co robić, gdy sen nie nadchodzi? O zmianach dla zdrowego snu pisze lek. Ewa Stawiarska

Co robić wieczorem, by budzić się rano rześką i wyspaną? 5 nawyków, które zmieniają wszystko

Objawy alkoholizmu są szczególnie widoczne po odstawieniu tej substancji.

Alkoholizm – objawy, skutki, leczenie. Jak pomóc alkoholikowi?

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

przeziębiona kobieta

Żółty katar – objaw infekcji, którą trzeba leczyć. Jak pomóc dziecku a jak dorosłemu?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

×