Przejdź do treści

Szczawiany – wpływ na zdrowie. Co neutralizuje szczawiany?

Szczawiany
Szczawiany – wpływ na zdrowie. Co neutralizuje szczawiany? Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Czy w trakcie pobytu w szpitalu trzeba mieć swoje leki, które przyjmujemy na co dzień? Wyjaśnia prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober
„W całym szpitalu nie było ani jednej 'państwowej’ wkładki czy tamponu”. Siostra Bożenna gorzko o ubóstwie menstruacyjnym
Może nas czekać przełom w leczeniu cukrzycy i otyłości. Badania nowego leku są bardzo obiecujące
Transpłciowy mężczyzna w ciąży w reklamie Calvina Kleina. Marka usuwa nienawistne komentarze
„Uważaj na zgorzknienie organizmu!” – ostrzega dietetyk dr Damian Parol i podpowiada, jak do niego nie doprowadzić

Szczawiany mogą być dostarczane wraz z pożywieniem, ale i produkowane wewnątrz organizmu podczas przemian metabolicznych. Związki te wydalane są wraz z moczem. Niewielka ilość szczawianów wapniowych w moczu nie jest niczym niepokojącym, jeśli jednak przekracza normę, może to być sygnałem rozwijającej się kamicy nerkowej. Jak badać poziom szczawianów i jaki wynik jest prawidłowy?

Czym są szczawiany?

Szczawiany to ogólna nazwa związków chemicznych, które występują powszechnie w żywności oraz produkowane są wewnątrz organizmu. Jeśli mają postać soli rozpuszczalnych – mamy do czynienia ze szczawianami sodu i potasu. W przypadku soli nierozpuszczalnych – mowa jest o szczawianie wapnia.

Co zawiera szczawiany?

Najwięcej tych związków chemicznych, rozpuszczalnych w wodzie znaleźć można w:

  • szpinaku,
  • szczawiu,
  • rabarbarze,
  • buraku czerwonym,
  • botwinie.

Duże ich stężenie występuje także w kawie i herbacie. Szczawiny znajdują się również w ziołach, choć ich stężenie w tym wypadku nie jest aż tak duże i zależy m.in. od terminu zbioru i sposobu parzenia liści czy kwiatostanu. Szczególną uwagę warto zwrócić na rumianek, szałwię i melisę.

Szczawiany powstają również wewnątrz organizmu (szczawiany endogenne). Stanowią produkt uboczny przemian metabolicznych kwasu askorbinowego, czyli witaminy C oraz kwasu glioksalowego.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

napar

Wpływ szczawianów na zdrowie

Zbyt duża ilość szczawianów dostarczanych organizmowi wraz z pożywieniem negatywnie wpływa na bilans wapnia w organizmie, utrudniając jego wchłanianie. Wapń jest makroelementem, który pełni funkcję budulcową kości, reguluje skurcze mięśni gładkich i szkieletowych, a także bierze udział w regulacji hormonalnej i utrzymywaniu homeostazy. Jego niedobory mogą więc przyczynić się do nieprawidłowego rozwoju kostnego, a u osób starszych do powstania osteoporozy. Może powodować również bolesne skurcze mięśni, drętwienie kończyn, a także zaburzenie krzepliwości krwi.

Nadmiar szczawianów w organizmie może przyczynić się do rozwoju kamicy układu moczowego wraz z powikłaniami. Do najgroźniejszych należą:

Nie oznacza to jednak, że szczawiany są w diecie niepożądane. Ważne jest jednak, by nie przekraczać zalecanej dziennej normy, która wynosi 40-50 mg dla zdrowej osoby dorosłej.

Co neutralizuje szczawiany?

Aby ograniczyć tworzenie się złogów szczawianowych, konieczne jest wprowadzenie modyfikacji do diety. Warto ograniczyć ilość dodawanej do posiłków soli i przyjmować więcej płynów, w tym przede wszystkim wody. Wysokie stężenie złogów szczawianowych jest również charakterystyczne dla osób spożywających zbyt dużo białka zwierzęcego. Warto je ograniczyć na rzecz biała roślinnego, które znajduje się m.in.w  fasoli, orzechach czy kaszy.

Jak usunąć szczawiany z organizmu? Jeśli w rutynowym badaniu moczu pojawią się szczawiany, zacznij pić po dwie szklanki wody tuż po przebudzeniu, przed udaniem się na spoczynek oraz przed każdym posiłkiem. Zacznij również ćwiczyć, by przyspieszyć spalanie węglowodanów, przyczyniających się do kamicy szczawianowej. W ciągu dnia pij również napary ziołowe z nawłoci lub rdestu ptasiego.

Szczawiany wapnia w moczu – co oznaczają?

Kryształy szczawianu wapnia w moczu to najczęściej sygnał wapnicy nerek lub (znacznie częściej) rozwijającej się kamicy nerkowej. Złogi wapniowe tworzą się u aż 70-80 proc. chorych na kamicę nerkową.

Istotny wpływ na zwiększenia tworzenia się złogów ze szczawianu wapnia ma dieta z dużą podażą sodu i witaminy C, przy niewielkiej zawartości potasu. Do rozwoju kamicy szczawianowej może przyczynić się także zbyt wysokie stężenie witaminy D i niedobór witaminy B6. Większe ryzyko zachorowania na kamicę szczawianową występuje także u osób, które spożywają dużą ilość napojów słodzonych.

Hiperoksalurię, czyli nadmierne wydalanie szczawianów wraz z moczem, lekarz może stwierdzić po zweryfikowaniu wyników analizy próbki moczu pacjenta.

Jeśli wynik jest w normie, wówczas w pozycji: kryształy, diagnosta laboratoryjny wpisuje „brak” lub „nie znaleziono”. Jeśli jednak zauważy szczawiany wapnia w moczu – w opisie oznacza, jak są one liczne w osadzie. Jeśli jest ich dużo, konieczna jest dalsza diagnostyka, w tym USG układu moczowego, by dopasować leczenie do stadium choroby.

 

Bibliografia

  1. M. Kozak, P. Sobczak, M. Krajewska, B. Ślaska-Grzywna, K. Zawiślak, W. Żukiewicz-Sobczak, Ocena zawartości rozpuszczalnych szczawianów w granulowanych herbatkach ziołowych, Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych, 2015, nr 583, s.107–114
  2. Ł. Szeleszczuk, M. Kuras, Znaczenie wapnia w metabolizmie człowieka i czynniki wpływające na jego biodostępność w diecie, Biuletyn Wydziału Farmaceutycznego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, 2014, nr 3, s. 16–22.
  3. M. Kalemba-Drożdż, Czy szczaw powoduje kamicę szczawianową? Przegląd czynników dietetycznych wpływających na ryzyko wystąpienia tej choroby, Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu,  2020, t. 26, nr 1, s. 29–34.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta stoi na łące

Sięgasz po wapno przy alergii? „Preparaty wapnia mogą ingerować we wchłanianie leków przeciwalergicznych” – ostrzega farmaceutka

Postbiotyki - czym są? / pexels

Postbiotyki. O tym, czym są, gdzie je znajdziemy i czy warto się nimi zainteresować, mówi Ewa Kowalska

„Już 3000 lat temu wiadomo było, że ciepłe zupy mają leczniczą moc. Jedną z nich nazywa się żydowską penicyliną”. O dietoterapii zupami mówi Anna Stoitsi-Nieprzecka

Czym jest świadomość interoceptywna i dlaczego to twoja supermoc? Przedstawiamy fundamenty jedzenia intuicyjnego

Kwas foliowy – nie tylko dla kobiet w ciąży

Infekcje dróg moczowych – jak poradzić sobie z uciążliwym problemem

Kwas moczowy we krwi – badanie, niskie i wysokie stężenie

Gospodarka wapniowo-fosforanowa – zaburzenia. Fosforany wapnia w moczu

Spermidyna w jabłkach / istock

Spermidyna pomoże ci zachować długowieczność. Czym jest substancja, o której wszyscy mówią?

Szklanka mleka

Hipokalcemia – objawy, leczenie. Co obniża poziom wapnia we krwi?

Szczaw

Kwas szczawiowy – źródła, właściwości antyżywieniowe, dzienna dawka

Aceton w moczu

Aceton w moczu – przyczyny, objawy, leczenie

„Ciało reguluje wagę jak termostat. Nie wie, że zależy nam np. na wyszczupleniu ud, więc walczy o ochronę swoich zasobów”. O teorii wagi chronionej mówi psychodietetyczka Małgorzata Zięba

Zimowe tycie – jak sobie z nim poradzić?

Cytrusy, mandarynki, pomarańcze

Cytrusy – dlaczego warto je jeść?

Co jeść na śniadanie? / istock

7 rzeczy, których nie powinniśmy jeść na śniadanie

inkontynencja

Nietrzymanie moczu (inkontynencja) – przyczyny, rodzaje i leczenie

Jak przygotować ciało i psychikę do ciąży? /fot.Pexels

Jak przygotować ciało i psychikę do ciąży?

Kobieta

Coraz więcej osób ma problemy z nerkami. Powodem globalne ocieplenie klimatu

Wypadają ci włosy i męczy cię ciągłe zmęczenie? Sprawdź, czy nie masz niedoboru ferrytyny

Unikasz schabowego i alkoholu? Są jeszcze inne rzeczy, na które musisz uważać w trosce o swoją wątrobę

Kobieta siedząca na toalecie martwiąca się krwią w kale

Co oznacza krew w kale u dzieci i dorosłych? Przyczyny, diagnostyka, choroby

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Lady Pasztet o problemie nietrzymania moczu w ciąży

Lady Pasztet: Za 10 czy 15 lat okaże się, że ten niby bagatelizowany problem trzeba leczyć szpitalnie

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

MCV – morfologia, wyniki, norma. MCV podwyższone i za niskie

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Kobieta leżąca w łóżku

9 możliwych przyczyn krwawienia po seksie

×