Przejdź do treści

Szpik kostny – czym jest? Jaką pełni rolę w organizmie i na czym polega jego przeszczep?

Szpik kostny - rola w organizmie człowieka
Szpik kostny - rola w organizmie człowieka
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
„Zapisałem panu tabletki, które sprawią, że penis będzie mniej bolał. Proszę wrócić, jak będzie pan się chciał starać o dziecko”. Ekspertka o podwójnych standardach
3 mokre ręczniki – tego potrzebujesz przy przegrzaniu organizmu. Gdzie je przyłożyć, wyjaśnia ratownik medyczny
Zakładasz nogę na nogę? To jeden z wielu nawyków, których nie lubi dno miednicy. Mówi o tym fizjoterapeutka uroginekologiczna Monika Grzegorzewicz
Meghan Markle o normalizacji poronienia i o aborcji. „To, co dzieje się w naszych ciałach, jest głęboko osobiste”
Lek na nadciśnienie zniknął z aptek. Kolejne dostawy nie są planowane

Szpik kostny to silnie ukrwiona tkanka miękka i gąbczasta pełniąca bardzo ważną rolę w naszym organizmie. Jakie są rodzaje szpiku? Jakie są choroby powiązane ze szpikiem i jakie są metody leczenia?

Szpik kostny – czym jest?

Szpik kostny (medulla ossium) to tkanka znajdująca się wewnątrz jam szpikowych kości długich oraz w małych jamkach w obrębie istoty gąbczastej kości.

U osoby dorosłej (zdrowej) masa całego szpiku wynosi ok.2,5 kg.

Szpik kostny zbudowany jest z tkanki siateczkowatej i naczyń włosowatych o specjalnej budowie (mają cienkie ścianki i zatokowe poszerzenia). Szpik w swojej budowie przypomina sieć, gdzie zawieszone są różnego rodzaju komórki:

  • Megakariocyty;
  • Osteoklasty;
  • Osteoblasty;
  • Mielocyty;
  • Komórki tłuszczowe;
  • Erytroblasty.

Szpik kostny powstaje pod koniec życia płodowego. Dzieci ok. 7 roku życia mają w całości wykształcony szpik czerwony. W związku z tym, że organizm rośnie i się rozwija szpik zajmuje większość kości. Z wiekiem czerwony szpik kostny przekształca się w szpik żółty.

Czerwony szpik występuje w kościach płaskich: mostku, żebrach, trzonach kręgów, kościach miednicy, kościach czaszki.

Szpik kostny – jakie są rodzaje?

Szpik w organizmie człowieka występuje w dwóch formach:

  • Szpik kostny czerwony odpowiedzialny za produkcję i ciągłą odnowę komórek krwi. Tu powstają krwinki czerwone (odpowiedzialne są za transportowanie tlenu do mięśni, w tym do serca) w skład których wchodzi hemoglobina. Powstają w tym miejscu leukocyty, inaczej krwinki białe (odpowiedzialne za naszą odporność oraz zwalczanie wirusów, bakterii, grzybów, pasożytów, toksyn i niszczenie nieprawidłowych komórek, w tym komórek nowotworowych). Czerwony szpik odpowiedzialny jest za produkcję płytek krwi (biorą udział w procesie krzepnięcia);
  • Szpik kostny żółty składający się głównie z komórek tłuszczowych. Nie dochodzi w nim do produkcji elementów morfotycznych krwi. W przypadku występujących zaburzeń szpik żółty może przeobrazić się w szpik kostny czerwony.

Szpik kostny – jakie ma funkcje?

Do najważniejszych funkcji należy:

  • Produkcja elementów krwi;
  • Utylizacja starych, uszkodzonych, nie działających prawidłowo krwinek;
  • Gromadzenie żelaza z uszkodzonych krwinek.

W szpiku znaleźć można komórki macierzyste dbające o odpowiedni skład naszej krwi (odpowiedzialne za odtwarzanie elementów morfotycznych krwi i za produkcję komórek układu immunologicznego, limfocytów B). Dzięki nim organizm może bronić się przed patogenami.

Szpik kostny – na czym polega jego badanie?

Mielogram, czyli mikroskopowe badanie rozmazu szpiku kostnego jest badaniem mającym na celu zbadanie jakości szpiku kostnego. Wykonywane są również badania cytochemiczne.

Szpik do badania pobiera się przy pomocy:

  • Trepanobiopsji – wycina się fragment kości wraz ze szpikiem w celu przeprowadzenia na nim badań histopatologicznym;
  • Biopsji aspiracyjnej – lekarz wprowadza igłę przez skórę do kości i pobiera niewielką ilość szpiku kostnego.

Szpik kostny i powiązane z nim choroby

Choroby można podzielić na:

Przeszczep szpiku kostnego

Uszkodzony szpik kostny stanowi zagrożenie dla życia. Można go odbudować poprzez wprowadzenie do organizmu nowych komórek macierzystych produkujących komórki krwi. Przeszczepia się szpik kostny lub komórki macierzyste z krwi obwodowej lub pępowinowej.

Przeszczep można podzielić na:

  • Allogeniczny – dawcą jest osoba zgodna pod względem tkankowym z biorcą (może to być ktoś z rodziny lub osoba zupełnie obca). Jest konsekwencją wystąpienia białaczki limfatycznej i ostrej nie limfatycznej, w ciężkich złożonych niedoborach odporności, w ciężkiej niedokrwistości aplastycznej.
  • Autologiczny – dawcą jest sam pacjent. Pobiera się szpik, oczyszcza i na nowo wprowadza do organizmu. Wykonywany jest w przypadku toksycznego leczenia nowotworu lekami niszczącymi szpik kostny.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

„Moje nogi wyglądały jak grube, brzydkie słupy. Ale nie chodzi o estetykę – to choroba”. O zmaganiach z lipedemą opowiada pisarka, Magdalena Witkiewicz

Hipersplenizm – objawy, przyczyny, leczenie. Czym różni się od splenomegalii?

Trzecie zęby zamiast implantów? Polscy naukowcy na dobrej drodze do zaskakującego odkrycia /fot. Pexels

Trzecie zęby zamiast implantów? Polscy naukowcy na dobrej drodze do zaskakującego odkrycia

Lekarze na sali operacyjnej

Zmarł pierwszy pacjent z przeszczepionym sercem genetycznie zmodyfikowanej świni

Aplazja szpiku

Aplazja szpiku – przyczyny, objawy, metody leczenia

„Każda gorączka, szczególnie bezobjawowa, sprawia, że zaczynam się bać”. Ola Dulęba o życiu po przeszczepie nerki

Sala operacyjna

Przeszczepiono serce świni człowiekowi. To pierwszy taki przypadek w historii!

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg opowiada, jak wygląda procedura przeszczepiania

Nerka od świni przyjęła się u człowieka. To pierwszy taki przypadek!

Nerka od świni przyjęła się u człowieka. To pierwszy taki przypadek!

Kobieta w laboratorium

Brytyjczyk drugą osobą na świecie wyleczoną z zakażenia wirusem HIV

Hello My Hero. Jesika Misztal – bije w niej męskie serce, a ciało pokryte jest bliznami

Grasica – gdzie jest i jakie pełni funcje? Choroby grasicy

Śledziona – położenie, budowa, funkcje i choroby śledziony

Czy oddawanie szpiku boli? Wyjaśnia Chirurg Paweł

Czy oddawanie szpiku boli? Wyjaśnia Chirurg Paweł

Pacjentka po przeszczepie serca urodziła dziecko. To rzadkość na skalę krajową

„Aby zgodzić się na oddanie narządów swojego dziecka, musisz najpierw je stracić…”. W Polsce transplantologia dziecięca niemal nie istnieje

Powiększone węzły chłonne - jakie mogą być przyczyny?

Powiększone węzły chłonne – objawy, przyczyny, leczenie

Paweł Grzesiowski o przeszczepie flory bakteryjnej jelita

Przeszczep kału (przeszczep flory bakteryjnej jelita) w Polsce

Płuca z gałązek bzu

Szokujące zdjęcie płuc pacjentki z COVID-19. Pokazuje, jak groźny jest koronawirus

Przeszczep nerki - informacje praktyczne o zabiegu, diecie i życiu po nim

Przeszczep nerki – informacje praktyczne o zabiegu, diecie i życiu po nim

Przeszczep wątroby - jakie są rokowania i kto kwalifikuje się do niego?

Przeszczep wątroby – jakie są rokowania i kto kwalifikuje się do niego?

Przeszczep włosów - cena, skuteczność i efekty takiego zabiegu

Przeszczep włosów – cena, skuteczność i efekty takiego zabiegu

Kobieta chora na białaczkę limfatyczną, patrząca przez okno

Białaczka limfatyczna – przyczyny, objawy, leczenie. Jakie są rokowania?

Po co nam... wyrostek robaczkowy?

Po co nam wyrostek robaczkowy? Czy faktycznie jest niepotrzebnym organem?

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

MCV – morfologia, wyniki, norma. MCV podwyższone i za niskie

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

×