Przejdź do treści

Wazopresyna – funkcje, badanie. Nadmiar i niedobór wazopresyny

Wazopresyna – funkcje, badanie. Nadmiar i niedobór wazopresyny Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Ericka Hart pokazała na wybiegu blizny po mastektomii. Prawdziwa rewolucja na tygodniu mody w Nowym Jorku
Kobieta siedzi przy biurku
L4 z powodu wypalenia zawodowego? Od stycznia 2022 r. będzie to możliwe
Seks oralny – pozycje, choroby. Seks oralny a HIV
Kobieta
Nawet 70 proc. Polaków ma przeciwciała koronawirusa – wynika z badań Państwowego Zakładu Higieny
Próbki w laboratorium
Innowacyjny test krwi ma wykrywać aż 50 rodzajów raka. „To może oznaczać początek rewolucji”

Wazopresyna (ADH) jest hormonem biorącym udział w regulowaniu gospodarki wodnej organizmu. Jej podstawowa funkcja to zmniejszanie objętości produkowanego moczu. Niedobór wazopresyny powoduje moczówkę prostą – schorzenie objawiające się nadmiernym pragnieniem i wydalaniem bardzo dużej ilości moczu. Lek często stosowany w tej chorobie to desmopresyna – syntetyczny preparat wazopresyny.

Wazopresyna – co to jest?

Wazopresyna (ADH, hormon antydiuretyczny, wazopresyna argininowa) to hormon, którego działanie polega na regulowaniu gospodarki wodnej organizmu. Odpowiada przede wszystkim za stymulowanie wchłaniania zwrotnego wody w nerkach – co skutkuje tym, że wydalamy mniej (bardziej skoncentrowanego) moczu, a więcej wody pozostaje w organizmie.

Gdzie jest produkowana wazopresyna? Synteza tego hormonu zachodzi w podwzgórzu. Stamtąd trafia on do przysadki mózgowej, gdzie jest magazynowany. Z tej części mózgu w miarę potrzeb następuje wydzielanie wazopresyny do krwi.

Funkcje wazopresyny w organizmie

Podstawową funkcją wazopresyny jest udział w utrzymywaniu prawidłowej osmolalności osocza (czyli określonego stężenia rozpuszczonych cząstek, takich jak sole mineralne i glukoza). Pozwala to na utrzymywanie prawidłowej objętości płynów ustrojowych w różnych przestrzeniach organizmu, m.in. w naczyniach krwionośnych. Oprócz tego wazopresyna wywiera wpływ na układ krążenia – działanie hormonu antydiuretycznego powoduje wzrost ciśnienia krwi.

Ciśnienie krwi - czym jest i jakie są jego normy? Kiedy występuje niedociśnienie, a kiedy nadciśnienie?

Badanie wazopresyny – kiedy należy je wykonać?

Badanie wazopresyny we krwi wykorzystuje się w diagnostyce zaburzeń gospodarki wodnej organizmu. Wskazaniami do oznaczenia stężenia wazopresyny mogą być m.in.:

  • podejrzenie niedoboru wazopresyny (wywołującego chorobę nazywaną moczówką prostą),
  • podejrzenie nadmiernego wydzielania wazopresyny (zespołu Schwartza-Barttera),
  • nieprawidłowe stężenie sodu we krwi.

Badanie stężenia wazopresyny wykonuje się z próbki krwi żylnej. Do punktu pobrań należy zgłosić się na czczo.

Niedobór wazopresyny

Z niedoborem wazopresyny mamy do czynienia w przypadku moczówki prostej – choroby objawiającej się przede wszystkim bardzo silnym pragnieniem oraz oddawaniem dużej ilości moczu, także w nocy. Pacjenci z tym schorzeniem mogą wydalać dziennie od 3 do nawet 20 l rozcieńczonego moczu.

Wyróżniamy dwa główne rodzaje moczówki prostej:

  1. moczówkę prostą ośrodkową,
  2. moczówkę prostą nerkową.

Moczówka prosta ośrodkowa występuje, gdy organizm nie produkuje wystarczającej ilości wazopresyny. Najczęstszymi przyczynami takiego stanu są nieprawidłowości w obrębie mózgu, wynikające np. z obecności guza mózgu, urazu czaszki powodującego uszkodzenie podwzgórza lub przysadki, powikłań po operacji mózgu.

Moczówka prosta nerkowa jest diagnozowana, gdy organizm produkuje odpowiednią ilość wazopresyny, ale nerki nie reagują na jej obecność w prawidłowy sposób. Ten rodzaj schorzenia może mieć charakter wrodzony lub nabyty. Przyczyną rozwoju postaci nabytej moczówki prostej jest najczęściej stosowanie leków na bazie litu, wykorzystywanych w terapii choroby afektywnej dwubiegunowej.

Wazopresyna – lek stosowany przy niedoborze hormonu

W leczeniu niedoboru wazopresyny wywołanego zbyt niską produkcją tego hormonu (jak w przebiegu moczówki prostej ośrodkowej) zastosowanie znajdują preparaty wazopresyny, przede wszystkim desmopresyna. Jest to syntetyczna, silniejsza wersja wazopresyny argininowej, bardziej odporna na rozkład przez organizm. Lek można przyjmować w postaci tabletek lub sprayu do nosa.

Nadmiar wazopresyny

Przyczyną zbyt dużego stężenia wazopresyny we krwi jest choroba nazywana zespołem Schwartza-Barttera lub zespołem niewłaściwego uwalniania wazopresyny (SIADH). U pacjentów z tym schorzeniem nadmiar wazopresyny powoduje, że nerki nie mogą pozbyć się nadmiaru wody, która zaczyna kumulować się w organizmie. Płyny ustrojowe są „rozwodnione”, więc stężenie elektrolitów, w tym sodu, staje się zbyt niskie. To może powodować objawy, takie jak nudności i wymioty, bóle głowy, zmęczenie, osłabienie mięśni, drgawki. Te symptomy nie występują jednak zawsze, czasami zespół Schwartza-Barttera ma charakter całkowicie bezobjawowy.

Wśród przyczyn nadmiaru uwalnianej wazopresyny wymienia się:

  • stosowane leki (niektóre wykorzystywane w terapii cukrzycy, nadciśnienia, drgawek, nowotworów),
  • przebyte operacje,
  • udar mózgu,
  • infekcje mózgu lub innej części ciała, np. zapalenie płuc,
  • nowotwory (m.in. płuc, żołądka, trzustki, mózgu).

Leczenie nadmiaru produkowanej wazopresyny

Zespół niewłaściwego uwalniania wazopresyny można leczyć przyczynowo (np. zwalczając drobnoustroje wywołujące infekcję lub zastępując leki, które wywołały problem innymi preparatami). Poza tym pacjentom zaleca się również znaczne ograniczenie ilości spożywanych płynów. W leczeniu nadmiaru wazopresyny wykorzystuje się także sól. Podaje się w ją postaci tabletek lub dożylnie.

 

Bibliografia:

  1. Cuzzo B., Pandala S., Lappin S. (2020) Physiology, Vasopressin (Antidiuretic Hormone, ADH), StatPearls [Internet], StatPearls Publishing.
  2. National Health Service (2019) Diabetes insipidus.
  3. Sterns R. (2019) Pathophysiology and etiology of the syndrome of inappropriate antidiuretic hormone secretion (SIADH), UpToDate.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Jak brak snu wpływa na poziom TSH i hormonów tarczycy? Wyjaśnia Emilia Cesarek

Jak brak snu wpływa na poziom TSH i hormonów tarczycy? Wyjaśnia Emilia Cesarek

Jakie hormony odpowiadają za spadek libido? Wyjaśnia Michał Kot

Nie masz ochoty na seks? Michał Kot wyjaśnia, z czego to może wynikać

Biorezonans magnetyczny. Jak działa i czy jest skuteczny?

Wydaje ci się, że masz problemy z tarczycą? Przestań się domyślać. Aleksandra Rodziewicz mówi, jak to sprawdzić

Wydaje ci się, że masz problemy z tarczycą? Przestań się domyślać. Aleksandra Rodziewicz mówi, jak to sprawdzić

Twoja skóra głowy daje ci znaki! Jak przewidzieć wypadanie włosów? Wyjaśnia Marta Klowan

Jak przewidzieć wypadanie włosów? Wyjaśnia Marta Klowan

para zakochanych, romantyczny wieczór

Nie masz ochoty na seks? Poznaj 8 sposobów na podniesienie libido

Jak podkręcić metabolizm, gdy organizm się starzeje? 7 kluczowych porad/fot. Pexels

Jak podkręcić metabolizm, gdy organizm się starzeje? 7 kluczowych porad

Omdlenia odruchowe – przyczyny, diagnostyka i leczenie

Dwie kobiety siedzą przy stole i piją z filiżanek

„Ciągle odczuwasz głód i nie możesz schudnąć? Sprawdź, czy to nie leptynooporność” – apelują autorki Ogarnij Hashimoto

Kobieta

Mgła mózgowa w Hashimoto. Jak sobie z nią poradzić? Tłumaczą autorki „Ogarnij Hashimoto”

Używasz płynu do płukania zębów po ćwiczeniach? To nie jest bezpieczne

Gastroskopia to jedno z badań endoskopowych.

Gastroskopia – wskazania, przygotowanie, przebieg i cena badania

Wyczerpanie, osłabienie, nerwowość? Doktor Google podpowiada: zespół zmęczonych nadnerczy /fot. Pexels

Wyczerpanie, osłabienie, nerwowość? Doktor Google podpowiada: zespół zmęczonych nadnerczy. „Nie ma takiej choroby” – twierdzi endokrynolog

500 plus na zdrowie - nowy program zdrowotny dla Polaków po 40. roku życia

500 plus na zdrowie – dla kogo, jakie badania? Zapisy do programu

Hirsutyzm, czyli nadmierna ilość owłosienia. Przyczyny, objawy i leczenie

Angelina Ziembińska / fot. arch. prywatne

Angelina Ziembińska: jeśli chodzi o cukrzycę, to wydaje mi się, że kobiety mają trudniej

Wysoki poziom androgenów u kobiet - skąd się bierze i co możemy z tym zrobić? Wyjaśnia Iwona Pasieczna

Wysoki poziom androgenów u kobiet – skąd się bierze i co możemy z tym zrobić? Wyjaśnia Iwona Pasieczna

USG połówkowe – kiedy wykonać, jak wygląda, co wykrywa

5 najczęstszych błędów dietetycznych, które mają wpływ na zdrowie hormonalne

Pocałunek to samo zdrowie / istock

Całowanie się jest zdrowe. Jakie plusy dla organizmu za sobą niesie?

Fotopletyzmografia – na czym polega i kiedy się ją stosuje?

Metody i zasady pomiaru ciśnienia tętniczego krwi

Test pochyleniowy – wskazania, przygotowanie, przebieg

Kobieta

Diagnozowanie chorób tarczycy. Jak przygotować się do badania?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Dobry seks – różnica wieku czyni cuda

Różnica wieku między partnerami? Może się okazać spełnieniem seksualnych marzeń

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?