Przejdź do treści

Wszystko, co trzeba wiedzieć o folianach

Wszystko, co trzeba wiedzieć o folianach /fot. Pexels
Wszystko, co trzeba wiedzieć o folianach /fot. Pexels
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
W czasie miesiączki nie można usuwać zębów? Anna Kuśnierczak obala mity związane ze stomatologią
W czasie miesiączki nie można usuwać zębów? Anna Kuśnierczak obala mity związane ze stomatologią
Karolina Rogaska /fot. archiwum prywatne
Menstruacyjna rewolucja z majtkami WIMIN. Krótka historia tego, jak pożegnałam plamy na spodniach
Kobieta
Naukowcy wykazali, że COVID-19 jest chorobą sezonową. „Ma to istotne znaczenie dla planowania działań łagodzących fale zachorowań”
Warszawska Syrenka zniknęła z Bulwarów Wiślanych. Wzięła wolne w bardzo słusznej sprawie
„To wszystko, co zgotowała nam pandemia, bardzo negatywnie przełożyło się na naszą rzeczywistość”. O sytuacji osób z astmą mówi dr Piotr Dąbrowiecki

Ich rola w organizmie jest trudna do przecenienia, a niedobór tych związków, zwłaszcza najważniejszego z nich – kwasu foliowego – grozi ciężkimi wadami rozwojowymi płodu, natomiast u osób dorosłych zwiększa ryzyko niedokrwistości, depresji i chorób układu krążenia. Czym są foliany?

 

Od drożdzy do szpinaku – czym są foliany?

Foliany to liczna grupa związków chemicznych, wśród których najwyższą aktywność  biologiczną wykazuje kwas foliowy odkryty na przełomie lat 30. i 40. XX wieku przez Lucy Wills. Brytyjska lekarka prowadziła badania wśród mieszkanek Indii i zaobserwowała, że występującą u nich anemię można leczyć za pomocą wyciągu z drożdży. Jego skuteczność potwierdziły eksperymenty przeprowadzone na małpach, a czynnik zwalczający niedokrwistość nazwano „Wills’ factor”.

Doświadczenia z folianami kontynuowano; w 1941 roku po raz pierwszy wyizolowano kwas foliowy z liści szpinaku (nieprzypadkowo nazwa tych związków pochodzi od łacińskiego określenia folium, czyli liść). Pięć lat później grupa amerykańskich chemików otrzymała jego formę syntetyczną.

W kolejnych dekadach odkryto, jak ważną rolę foliany pełnią w organizmie człowieka. Wiadomo, że są to związki niezbędne do prawidłowego wzrostu oraz rozwoju komórek (w tym krwinek czerwonych), zapobiegające uszkodzeniom DNA i będące także silnymi przeciwutleniaczami.

 

Szukasz skutecznego suplementu z folianami? Wybierz Naturell Folian Forte, który znajdziesz w sklepie Hello Zdrowie!

Mama, Naturell
Naturell Folian Forte, 30 tabletek
14,25 zł

Czym grozi niedobór folianów?

Szczególne zapotrzebowanie na foliany występuje u kobiet w okresie przedkoncepcyjnym (w okresie starań o dziecko), podczas ciąży oraz karmienia piersią, kiedy właściwa podaż tych związków, zwłaszcza kwasu foliowego, w dużej mierze warunkuje prawidłowy rozwój oraz wzrastanie płodu i narodzonego już dziecka. Niedobór folianów wiąże się z wyższym ryzykiem powstawania wad cewy nerwowej, rozszczepu wargi i podniebienia czy zespołu Downa. Może też prowadzić do hiperhomocysteinemii i częstszego występowania innych powikłań ciąży: poronienia nawracającego, zahamowania wzrastania wewnątrzmacicznego płodu albo stanu przedrzucawkowego.

Foliany potrzebne są nie tylko kobietom. Ich odpowiednia dawka pomaga zapobiegać niedokrwistości, zaburzeniom pracy układu nerwowego (nadpobudliwości, trudnościom w zasypianiu, kłopotom z pamięcią, stanom depresyjnym) czy dolegliwościom trawiennym.

Kwas foliowy reguluje też poziom homocysteiny, aminokwasu powstającego w procesie trawienia białek. Jego nadmiar jest jedną z przyczyn powstawania zmian miażdżycowych w układzie sercowo-naczyniowych. Uszkodzenie naczyń spowodowane podwyższonym stężeniem homocysteiny może pośrednio wpływać na rozwój schorzeń neurozwyrodnieniowych, w tym choroby Alzheimera.

Badania naukowe wykazały związek pomiędzy niskim stężeniem kwasu foliowego w organizmie a ryzykiem rozwoju nowotworów: jelita grubego, żołądka, trzustki, płuc, szyjki macicy i jajników.

Tymczasem przeprowadzane w naszym kraju badania wykazują, iż niedobór folianów jest jedną z najczęściej spotykanych awitaminoz. Dorośli spożywają ich dziennie średnio ok. 200 mg (powinni 400 mg), kobiety w ciąży – 300 mg (zapotrzebowanie to 600 mg), zaś dzieci mniej niż 100 mg (norma to 200 mg).

Zbyt niska podaż tych związków to nie tylko skutek niewłaściwej diety, ale również konsekwencja zaburzeń wchłaniania, chorób trzustki i wątroby, zażywania niektórych leków (przeciwzapalnych, przeciwpadaczkowych, środków antykoncepcyjnych). Na niedobór folianów narażeni są również palacze oraz osoby spożywające nadmierne ilości alkoholu.

Dwie tabletki wyłożone na dłoni/ Pexels

Gdzie ich szukać?

Najbogatszymi naturalnymi źródłami tych cennych związków są zielone warzywa liściaste: brokuły, brukselka, szpinak, kapusta włoska, szparagi, sałata. Dużą ich dawkę zawierają też nasiona roślin strączkowych: groch, soja czy fasola oraz drożdże, ziarna zbóż oraz kiełki pszenicy. Sporo folianów dostarczają warzywa i owoce bogate w witaminę C lub beta-karoten (pietruszka, jarmuż, papryka, kiwi, maliny, pomarańcze) oraz orzechy, np. włoskie, arachidowe.

Wśród produktów pochodzenia zwierzęcego wysoką zawartością tych związków charakteryzują się podroby (przede wszystkim wątroba), jajka (szczególnie żółtko) i miękkie sery dojrzewające. Warto też sięgać po ryby, zwłaszcza łososia.

Jednak w żywności na ogół nie występuje stabilny kwas foliowy, a jego zredukowane, bardziej wrażliwe na zniszczenie formy. Większość folianów jest mało odporna na działanie wysokiej temperatury, promieni słonecznych, tlenu, jonów metali (miedzi i żelaza) oraz na kwasowość środowiska. Dlatego w czasie przechowywania produktów spożywczych cenne związki często utleniają się do gorzej przyswajalnych pochodnych. Duże ich straty zachodzą także podczas obróbki termicznej, szczególnie gotowania – np. w szpinaku ich zawartość obniża się wówczas o połowę.

Ograniczone jest także wchłanianie folianów z żywności w przewodzie pokarmowym, które zazwyczaj nie przekracza 50 proc. Znacznie większą przyswajalność ma syntetyczny kwas foliowy zawarty w preparatach farmaceutycznych oraz suplementach, które mogą być bardzo wartościowym uzupełnieniem diety. Podobnie jak wzbogacane nim produkty spożywcze (mąki, płatki śniadaniowe, napoje).

 


Źródła:

  1. http://www.phie.pl/pdf/phe-2012/phe-2012-1-001.pdf,
  2. https://www.pzh.gov.pl/wp-content/uploads/2020/12/Normy_zywienia_2020web-1.pdf
  3. http://perinatologia.umed.pl/wp-content/uploads/2018/02/56597-143992-2-PB.pdf.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Prohormony – co to jest, stosowanie, skutki uboczne

HMB – co to jest, działanie, dawkowanie, skutki uboczne

SUPLEMENTY: FAKTY I MITY. Czy tabletki na odchudzanie pomagają czy szkodzą?

SUPLEMENTY: FAKTY I MITY. Tabletki na odchudzanie: pomagają czy szkodzą?

AKCJA SUPLEMENTACJA: Zespół napięcia przedmiesiączkowego

7 skutecznych sposobów na przetrwanie kryzysu

SUPLEMENTY: FAKTY I MITY. "Suplementy nie pomagają" - prawda czy fałsz?

SUPLEMENTY: FAKTY I MITY. „Suplementy nie pomagają” – prawda czy fałsz?

Chcesz poprawić jakość swojego snu? Oto najbardziej skuteczne metody!

Dobre nawyki dla psychiki – wprowadź je, a zmniejszysz negatywny wpływ stresu na organizm

SUPLEMENTY: FAKTY I MITY. Czy witaminy i minerały faktycznie wchłaniają się gorzej z suplementów niż z warzyw i owoców?

SUPLEMENTY: FAKTY I MITY. Czy witaminy i minerały faktycznie wchłaniają się gorzej z suplementów niż z warzyw i owoców?

10 sposobów, które pozwolą ci obniżyć poziom stresu /fot.Pexels, Olia Danilevich

10 sposobów, które pozwolą ci obniżyć poziom stresu

Olejek oregano – pochodzenie, właściwości, zastosowanie

Marta Krupińska

Wyluzuj, to tylko PMS. Czyli jak udało mi się złagodzić objawy zespołu napięcia przedmiesiączkowego

zdrowy mózg

7 rzeczy, za które twój mózg będzie ci wdzięczny

suplementy WIMIN

WIMIN, czyli suplementacja dla dziewczyn, którym brakuje czasu, by o siebie zadbać. Przetestowałam!

Witamina D ma duży wpływ na ryzyko zachorowania na jeden z nowotworów u młodych ludzi. Potwierdzili to naukowcy

Witamina D ma wpływ na ryzyko wystąpienia jednego z nowotworów u młodych ludzi. Potwierdzili to naukowcy

Suplementy diety na odporność – które są najlepsze?

Bezpieczne suplementy diety – na co zwracać uwagę?

Czy witamina D może mieć wpływ na choroby zapalne jelit? Wyjaśnia biotechnolożka Ewa Kowalska

Czy witamina D może mieć wpływ na choroby zapalne jelit? Wyjaśnia biotechnolożka Ewa Kowalska

witaminy i suplementy dodajace energii

Poczuj moc! 8 witamin i suplementów, które dodadzą ci energii

MOJA SUPLEMENTACJA: dietetyczka Joanna Skałecka

Wojciech Gojke/fot. archiwum prywatne

Problemy z koncentracją? Deep Focus from Plants pobudzi twój mózg do działania. Przetestowałem!

AKCJA SUPLEMENTACJA: Choroba Hashimoto

Antagoniści witaminy K – wskazania, zasady leczenia i dieta

Witaminy na koncentrację – dla dzieci i pracujących umysłowo

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

przeziębiona kobieta

Żółty katar – objaw infekcji, którą trzeba leczyć. Jak pomóc dziecku a jak dorosłemu?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta pijąca zioła

Naturalne odrobaczanie. Czy naprawdę wszyscy mamy pasożyty?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

×