Przejdź do treści

Zatrucie ołowiem – przyczyny, objawy, diagnostyka i leczenie

Zatrucie ołowiem - przyczyny, objawy, diagnostyka i leczenie Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Joanna Jaworska
Joanna Jaworska: jeśli po porodzie ciśniemy brzuszki, to tylko pogarszamy sytuacje
"Zwal*ć konia", "wyczochrać brochę"? "Skończmy z wulgarnymi, prześmiewczymi określeniami" - apeluje seksuolożka
„Wyczochrać brochę”? Skończmy z wulgarnymi, prześmiewczymi określeniami – apeluje seksuolożka
CIR i eksperci reagują na stanowisko episkopatu ws. szczepionek. "Szczepienia ratują życie"
CIR i eksperci reagują na stanowisko episkopatu w sprawie szczepionek. „Szczepienia ratują życie”
Czy koronawirus znajduje się w kurzu? „Byliśmy zaskoczeni” – mówią naukowcy o wynikach badań
Moczenie nocne u dzieci i dorosłych – przyczyny, leczenie

Zatrucie ołowiem (ołowica) występuje, gdy w organizmie pojawi się zbyt dużo ołowiu. Spowodowane jest to wdychaniem lub połykaniem substancji zawierających ten pierwiastek, takich jak farba, kurz, woda lub żywność. Ołów może uszkodzić prawie każdy układ w ciele, dlatego zatrucie tym metalem należy zawsze traktować poważnie.

Zatrucie ołowiem, nazywane także ołowicą, powodowane jest przez metal ciężki, jakim jest ołów. Jego obecność w organizmie nie jest normalna, jednak u większości ludzi występuje niewielka ilość tego pierwiastka. Przepisy dotyczące ochrony środowiska ograniczyły narażenie na ołów, ale nadal stanowi on zagrożenie dla zdrowia, zwłaszcza u małych dzieci. U najmłodszych zbyt dużo ołowiu w organizmie może powodować trwałe problemy z prawidłowym wzrostem i rozwojem. Kontakt z tym pierwiastkiem może wpływać na zachowanie, słuch i naukę oraz może spowolnić rozwój intelektualny. Z kolei u dorosłych zatrucie ołowiem może skutkować uszkodzeniem mózgu i układu nerwowego, żołądka i nerek. Powoduje także wysokie ciśnienie krwi i inne problemy zdrowotne.

Zatrucie ołowiem – przyczyny

Zatrucie ołowiem jest zwykle spowodowane miesiącami lub latami narażenia na niewielkie ilości tego metalu w domu, pracy lub przedszkolu. Do zatrucia może jednak dojść bardzo szybko w przypadku ekspozycji na dużą ilość tego pierwiastka.  Może on być składnikiem (lub mogą być nim skażone) m.in. powietrza, wody, gleby, żywności czy towarów przemysłowych.

Najczęstszym źródłem narażenia dzieci na kontakt z ołowiem jest farba na bazie ołowiu oraz pył i gleba, które są nią zanieczyszczone. Może to stanowić problem w starszych domach i budynkach, gdzie wykorzystywano farbę z ołowiem. Z kolei przyczyną zatrucia ołowiem u dorosłych najczęściej jest kontakt z tym metalem w środowisku pracy lub podczas wykonywania hobby, które powiązane jest z ołowiem.

Zatrucie ołowiem – czynniki ryzyka

Zatrucie ołowiem może wystąpić w każdym wieku, ale najcięższe efekty dotykają najmłodszych. Najbardziej zagrożone są dzieci, które:

  • mieszkają w lub regularnie odwiedzają domy lub budynki zbudowane przed 1976 r. Ryzyko jest jeszcze większe w budynkach zbudowanych przed 1950 r., kiedy często używano farby na bazie ołowiu;
  • są imigrantami, uchodźcami lub osobami adoptowanymi z krajów rozwijających się. Takie dzieci są często narażone na wyższy poziom ołowiu w krajach urodzenia;
  • mają sześć lat lub mniej. Małe dzieci są bardziej zagrożone, ponieważ często wkładają ręce i przedmioty do ust oraz czasami połykają produkty nieżywnościowe.

Inne osoby zagrożone zatruciem ołowiem to te, które:

  • piją wodę, która przepływa przez rury lutowane ołowiem;
  • mają kontakt z ołowiem w swojej pracy lub podczas wykonywania hobby (na przykład pracownicy hut metali, garncarze i witrażyści);
  • jedzą z puszek wykonanych z lutu ołowiowego. Tego typu opakowania nie są produkowane w Polsce, można je jednak znaleźć w niektórych krajach rozwijających się;
  • gotują lub przechowują żywność w ceramicznych pojemnikach. Niektóre glazury ceramiczne zawierają ołów, który mógł nie zostać odpowiednio wypalony;
  • żyją w społecznościach o dużym zanieczyszczeniu przemysłowym.

Zatrucie ołowiem – objawy

Na początku można nie zauważyć żadnych objawów ołowicy. Są one łatwe do przeoczenia i mogą wydawać się związane z innymi chorobami.

U dzieci objawy mogą obejmować:

  • nieco niższą inteligencję i mniejszy wzrost w porównaniu z dziećmi w tym samym wieku;
  • problemy z emocjami, takie jak ciągła złość, zły nastrój lub nadpobudliwość;
  • problemy z nauką;
  • brak energii i łaknienia.

U dorosłych zatrucie ołowiem może spowodować:

  • zmiany w zachowaniu, nastroju, osobowości i wzorcach snu;
  • utratę pamięci i kłopoty z jasnym myśleniem;
  • osłabienie i problemy z mięśniami;
  • bóle głowy;
  • ciężkie przypadki mogą powodować drgawki, paraliż i śpiączkę.

Jak diagnozuje się zatrucie ołowiem?

Diagnoza ołowicy obejmuje wywiad lekarski, a także badanie fizykalne, przeprowadzane w celu wykrycia oznak zatrucia. Jeśli lekarz podejrzewa zatrucie ołowiem, zleci wykonanie badania krwi, aby ustalić stężenie pierwiastka w organizmie. Rozpoznanie ołowicy jest trudne, ponieważ objawy mogą być spowodowane wieloma chorobami. Większość dzieci z zatruciem ołowiem nie ma objawów, dopóki ich poziom metalu we krwi nie jest bardzo wysoki. Dorośli zwykle nie są badani pod kątem zatrucia ołowiem, chyba że wykonują pracę wymagającą kontaktu z tym pierwiastkiem. W przypadku takich pracowników, firmy zazwyczaj są zobowiązane do zapewnienia testów.

Zatrucie ołowiem a ciąża

Jeśli kobieta jest w ciąży lub próbuje zajść w ciążę, a w jej najbliższym otoczeniu znajduje się osoba narażona na kontakt z ołowiem, warto zapytać lekarza o ryzyko zatrucia tym pierwiastkiem. Ogólnie rzecz biorąc, eksperci nie zalecają rutynowych testów na obecność ołowiu u kobiet w ciąży, które nie mają objawów.

Zatrucie ołowiem – leczenie

Leczenie ołowicy obejmuje:

  • Usunięcie źródła ołowiu. Odpryski starej farby i brud są najczęstszymi źródłami ołowiu w domu. Farbę na bazie ołowiu oraz brud i kurz, który się z nią wiąże, powinni usunąć profesjonaliści. W miejscu pracy zwykle oznacza to usunięcie ołowianego pyłu znajdującego się w powietrzu i upewnienie się, że pracownicy nie wynoszą zanieczyszczonego kurzu lub brudu na odzieży do swoich domów lub innych miejsc.
  • Dobre odżywianie. Spożywanie żywności zawierającej wystarczającą ilość żelaza oraz innych witamin i minerałów może wystarczyć do zmniejszenia poziomu ołowiu w organizmie. Osoba, która spożywa zbilansowaną, pożywną dietę, może wchłonąć mniej ołowiu niż osoba o kiepskiej diecie.
  • Terapia chelatowa. Jeśli usunięcie źródła ołowiu i dieta nie działają lub jeśli poziom ołowiu jest bardzo wysoki, może być konieczne przyjęcie leków chelatujących. Leki te wiążą się z ołowiem w organizmie i pomagają go usunąć.
  • Jeśli poziom ołowiu we krwi nie spadnie po leczeniu, może być konieczne ponowne sprawdzenie miejsca zamieszkania i pracy. Najlepszym sposobem uniknięcia zatrucia ołowiem jest zapobieganie mu. Leczenie nie może cofnąć już zaistniałych szkód.

 

Źródła:

  1. Dapul H, Laraque D (August 2014). „Lead poisoning in children”. Advances in Pediatrics. 61(1): 313–33;
  2. Gracia RC, Snodgrass WR (January 2007). „Lead toxicity and chelation therapy”. American Journal of Health-System Pharmacy. 64(1): 45–53;
  3. Young S, Chen L, Palatnick W, Wong P, Wong J (August 2020). Solomon CG (ed.). „Led Astray”. The New England Journal of Medicine. 383(6): 578–583.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Dziecko

Pediatra o nowotworach wśród dzieci: niepokojące są złamania, których ciężkość jest nieadekwatna do mechanizmu urazu

Bóle wzrostowe a bóle „podejrzane” u dziecka. Pediatra wyjaśnia różnice

Galwanizacja – co to jest, działanie i przeciwwskazania

zespół aspergera

„Jestem łącznikiem ze światem autyzmu” – mówi Karol, 19-latek z zespołem Aspergera

Najgorsze z najgorszych. TOP 6 najgroźniejszych dla zdrowia konserwantów

Tyłomózgowie – budowa, funkcje i choroby

Płat czołowy mózgu – funkcje, uszkodzenia, zaniki korowe

Śródmózgowie – budowa, funkcje i uszkodzenia

Kobieta leży na sofie

Lek. Joanna Adamiak: każdy z nas może doświadczyć objawów jet lagu w codziennym życiu w stałej strefie czasowej

Zabawki

„Stereotypowe oczekiwania dotyczące płci ograniczają potencjał dzieci” – alarmuje Magda Korczyńska, autorka bloga „Jak wychowywać dziewczynki”

Substancja, która znajduje się w opakowaniach plastikowych, może być szkodliwa dla rozwoju dziecka – tak wynika z badania szwedzkich naukowców

Substancja, która znajduje się w opakowaniach plastikowych, może być szkodliwa dla rozwoju dziecka – tak wynika z badania szwedzkich naukowców

Nerw łokciowy – funkcje, uszkodzenie, ćwiczenia i operacja

Móżdżek – budowa, funkcje, choroby i badanie móżdżku

Neuron – budowa, funkcje i choroby komórki nerwowej

Komórki glejowe – czym są, rodzaje i funkcje

Kora mózgowa – funkcje, budowa, zanik i śmierć

Matka z córką rzucają confetti

Nie namawiaj córki do bycia bardziej śmiałą. „Próba zmieniania temperamentu na siłę może być szkodliwa”

Dzieci się bawią

„On jest młodszy, musisz mu ustąpić”. Czy na pewno? Wyjaśnia psycholożka Ewa Sękowska-Molga

Najczęstsze błędy w noszeniu noworodka. Wyjaśnia położna Anna Bulczak [WIDEO]

Sztuka ilustrowania

Sztuka ilustrowania. Top 10 wśród polskich ilustratorów dziecięcych książek

Demielinizacja – przyczyny, objawy, rodzaje chorób i leczenie

Zespół ogona końskiego – przyczyny, objawy, leczenie, powikłania

Padaczka alkoholowa – przyczyny, objawy, pierwsza pomoc i leczenie

Zanik wieloukładowy – objawy, przyczyny, leczenie, rokowania

Najpopularniejsze

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Saturacja — czym jest i jaką zbadać?

Saturacja – czym jest i jak ją zbadać? Jaki jest prawidłowy poziom saturacji?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kobieta i mężczyzna

Jak uprawiać seks analny, żeby nie bolało? Mamy kilka porad

ozdrowieńcy po COVID-19

Czy od ozdrowieńca możesz się zarazić koronawirusem? Wyjaśnia prof. Anna Boroń-Kaczmarska

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?