Przejdź do treści

Żelazo – pierwiastek na wagę złota. Skąd go brać?

Dziewczyna trzyma w dłoni tabletkę żelaza.
puhhha/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Pierwszy pokaz ciałopozytywności w Polsce! Na Starówce w Warszawie kobiety plus size prezentowały bieliznę
Detoks? Naturalnie! Zobacz, jak zrobiła to Kasia Bem
Gdy jelita stają się leniwe. Jak je rozruszać, by poczuć się dobrze?
Kobieta siedzi w łózku pod pościelą i trzyma chusteczkę przy nosie
Krwotok z nosa – czy odchylać głowę do tyłu?
Co zyskasz dzięki probiotykom? Sprawdź ich zaskakujące zalety

Żelazo to pierwiastek niezwykle istotny dla sprawnego funkcjonowania ludzkiego organizmu. Wpływa nie tylko na produkcję czerwonych krwinek i transport tlenu do wszystkich komórek ciała. Pełni fundamentalną funkcję w sprawnym działaniu układu nerwowego, odpornościowego i detoksykacji organizmu.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Żelazo jest niezwykle pożądanym pierwiastkiem w ludzkim organizmie, a jego niedobory mogą prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych. Suplementacja żelaza powinna się jednak odbywać bardzo świadomie, ponieważ nadmiar żelaza również jest szkodliwy.

produkty wysokie w żelazo

Za co w organizmie odpowiada żelazo?

Żelazo występuje w ludzkim organizmie przede wszystkim w hemoglobinie i mioglobinie. Ta pierwsza to białko i barwnik krwi, który umożliwia wiązanie przez czerwone krwinki tlenu w pęcherzykach płucnych i transportowanie go w ten sposób do wszystkich komórek ciała. Mioglobina to z kolei białko występujące w mięśniach, które umożliwia tym ostatnim pobieranie z krwi niezbędnego im do pracy tlenu. To jednak nie wszystkie funkcje żelaza.

W szpiku kostnym odpowiada za fundamentalną kwestię, a więc tworzenie czerwonych krwinek.

W enzymach tkankowych z kolei żelazo jest odpowiedzialne za ich działanie oraz wpływ na metabolizm cholesterolu. Wspomaga proces detoksykacji odbywający się w wątrobie.

Żelazo wspiera również organizm w zwalczaniu bakterii i wirusów przez układ odpornościowy. Wspomaga pracę układu nerwowego, utrzymuje odpowiednie funkcje fizyczne i intelektualne.

Żelazo jest wiązane i magazynowane w organizmie w postaci nietoksycznych, rozpuszczalnych związków. Tak transportowane ma właściwości przeciwutleniające, co pozwala mu walczyć m.in. z wolnymi rodnikami odpowiedzialnymi za starzenie się skóry.

Niedobór żelaza – jakie ma skutki?

Niedobór żelaza występuje częściej niż jego nadmiar, choć obydwa stany są szkodliwe dla ludzkiego organizmu. Częstsze występowanie niedoborów żelaza wynika ze słabej przyswajalności tego pierwiastka (organizm przyswaja jedynie około 10% minerału obecnego w produktach spożywczych) przy jednoczesnej niezdolności organizmu do samodzielnej produkcji żelaza.

Niski poziom żelaza pojawia się często w wyniku obfitych krwawień (nowotwory, hemoroidy, owrzodzenia, urazy mechaniczne, obfita menstruacja), a także w efekcie mało bogatej w żelazo diety.

Objawy niedoboru żelaza to:

  • nieuzasadnione osłabienie,
  • apatia,
  • częste krwawienie z nosa,
  • skłonność do powstawania siniaków,
  • pękające kąciki ust,
  • owrzodzenie języka, błony śluzowej jamy ustnej,
  • blada cera,
  • łamliwość paznokci,
  • wypadanie włosów,
  • częsta zapadalność na różnego typu infekcje, osłabiona odporność,
  • zaburzenia rytmu serca,
  • zaburzenia oddychania,
  • obniżenie sprawności umysłowej,
  • problemy z koncentracją.

Objawy braku żelaza należy potraktować bardzo poważnie i nie wolno ich lekceważyć. Permanentny niedobór żelaza może bowiem prowadzić do niedokrwistości (anemii), upośledzenia odporności w efekcie zmniejszonej produkcji leukocytów, zmniejszonej wydolności organizmu, zaburzenia termoregulacji, obniżenia metabolizmu oraz zaburzenia transportu elektronów w procesach oddychania tkankowego.

Zobacz także

Nadmiar żelaza

Za dużo żelaza w organizmie to paradoksalnie sytuacja jeszcze bardziej niebezpieczna niż niedobór pierwiastka. Nadmiar żelaza, który często jest wynikiem choroby metabolicznej polegającej na zbyt dużym wchłanianiu żelaza z pokarmu, może w ostateczności prowadzić do zatrucia organizmu. Nadmiar żelaza może prowadzić do niewydolności serca, cukrzycy lub marskości wątroby. Pokłady żelaza kumulują się w wątrobie i trzustce. W ten sposób pierwiastek zatruwa ludzki organizm, a tzw. wolne żelazo przyspiesza niebezpieczne dla zdrowia procesy oksydacyjne. Wysoki poziom żelaza daje podobne objawy, jak zbyt mała ilość pierwiastka w organizmie. Dodatkowe objawy to:

  • spadek masy ciała,
  • bóle stawów,
  • obniżone libido,
  • zmiana zabarwienia skóry na ziemiste; szarobrązowa cera z metalicznym połyskiem.

Nadmiar żelaza w organizmie może wynikać również z diety bogatej w czerwone mięso i inne produkty zawierające duże ilości żelaza.

Źródła żelaza

Żelazo w tabletkach to ostateczność. Niedobory tego pierwiastka należy uzupełniać przede wszystkim dzięki świadomej diecie i spożywaniu produktów bogatych w żelazo. Należy pamiętać, że żelazo w jedzeniu wchłaniane jest przez ludzki organizm jedynie w 10%.

Wiele osób nie wie, w czym jest żelazo i kieruje się powszechnym przekonaniem o konieczności spożywania dużych ilości szpinaku, grochu, fasoli, sałaty i brokułów. Rzeczywiście są to cenne źródła żelaza, natomiast należy pamiętać, że żelazo pochodzenia zwierzęcego wchłaniane jest przez ludzki organizm dużo efektywniej. Najwięcej jest go w wątrobie i mięsie. Warto również zadbać, aby produktom bogatym w żelazo towarzyszyły na talerzu te, które są bogate w witaminę C, ponieważ poprawia ona przyswajalność żelaza. Warto więc mięso połączyć na przykład z papryką, pomidorami lub cytrusami.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Jędrne piersi to zdrowe piersi! Zobacz, jak je zbadać, by uniknąć błędów

Jestem ciągle zmęczona. Dlaczego? Jakie mogą być przyczyny?

kobieta w ciasnym pomieszczeniu

Klaustrofobia – na czym polega schorzenie i jak sobie z nim radzić?

Chorzy od pracy

5 negatywnych syndromów chorób, które mogą pojawić się podczas pracy

znudzone dziecko

ADHD – czym się objawia i kogo dotyka najczęściej?

kobieta trzymająca się za bolący prawy bark

Ból stawów barkowych, czyli objaw o charakterze miejscowym i rzutowanym – domowe sposoby walki z dolegliwością

Kobieta siedzi po turecku na biurku i medytuje. Przed nią stoi na biurku laptop, za nią regał z książkami, fotel i okno

5 biurowych trików, które ratują kręgosłup

Kobieta pod zabiegu mikrodermabrazji

Mikrodermabrazja – na czym polega ten zabieg i czy jest skuteczny?

Kobieta cierpiąca na obsesję korzysta z telefonu komórkowego

Obsesja – jak może się objawiać? Czy leczenie może pomóc pozbyć się obsesji?

kobieta siedząca na łóżku trzymająca się za lędźwie

Co może oznaczać ból w kościach? Przyczyny, charakter, sposoby łagodzenia dolegliwości

alergolog

Lekarz alergolog – kim jest, czym się zajmuje i jak wygląda wizyta?

Osoba cierpiąca na osteomalację

Czym jest osteomalacja? Poznaj objawy choroby i dowiedz się, jakie leczenie można zastosować

Kobieta na wizycie u lekarza na badaniu profilaktycznym

Badania profilaktyczne – jak często je wykonywać? Najlepszy sposób na kontrolę stanu zdrowia

Zaburzony skład krwi czyli małopłytkowość

Małopłytkowość – jakie są przyczyny małopłytkowości i skuteczne sposoby leczenia?

Kobieta po zabiegu wymazu z pochwy

Rodzaje, wskazania i interpretacja wyników wymazów z pochwy

Kobieta cierpiąca na kifozę piersiową na masażu

Kifoza piersiowa – kiedy fizjologiczny łuk kręgosłupa ewoluuje do patologicznej postaci?

Lekarz diagnozujący objaw Goldflama

Jak zbadać objaw Goldflama i o czym on świadczy? Jak interpretować wynik badania?

Kobieta cierpiąca z powodu protruzji

Protruzja – przyczyny, objawy i leczenie schorzenia krążków kręgosłupa

Pacjent na wizycie u torakochirurga

Torakochirurgia – co to jest i czym zajmuje się ta dziedzina medycyny? Jakie choroby leczy?

Dziewczynka z mózgowym porażeniem dziecięcym na terapii

Jak wygląda mózgowe porażenie dziecięce i na czym polega rehabilitacja schorzenia?

Lekarze chirurdzy podczas wykonywania przeszczepu serca

Czym jest przeszczep serca? Jakie są wskazania i przeciwwskazania do operacji? Jak wygląda życie po transplantacji?

Lekarz przeprowadzający zabieg angiografii

Angiografia – badanie naczyń krwionośnych. Jak się do niego przygotować?

Kobieta trzymająca się za brzuch z powodu zapalenia cewki moczowej

Zapalenie cewki moczowej – sposoby na złagodzenie nieprzyjemnych dolegliwości

Kapsułka probiotyku trzymana w palcach

Po co stosuje się probiotyki? Jak działają bakterie probiotyczne?