Przejdź do treści

Żelazo – pierwiastek na wagę złota. Skąd go brać?

Dziewczyna trzyma w dłoni tabletkę żelaza.
puhhha/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kombucza – stwórz sobie własny probiotyk
Ćwiczenia na piękne plecy. Sprawdź, co zrobić, jeśli codziennie spędzasz kilka godzin przy biurku
Jak rozpoznać przetrenowanie?
Kotleciki ze świeżej kolby kukurydzy
dwie dziewczyny rozmawiają
Sukces wpędza cię w zakłopotanie? Nie umiesz się nim chwalić? Skorzystaj z rad psychologa

Żelazo to pierwiastek niezwykle istotny dla sprawnego funkcjonowania ludzkiego organizmu. Wpływa nie tylko na produkcję czerwonych krwinek i transport tlenu do wszystkich komórek ciała. Pełni fundamentalną funkcję w sprawnym działaniu układu nerwowego, odpornościowego i detoksykacji organizmu.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Żelazo jest niezwykle pożądanym pierwiastkiem w ludzkim organizmie, a jego niedobory mogą prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych. Suplementacja żelaza powinna się jednak odbywać bardzo świadomie, ponieważ nadmiar żelaza również jest szkodliwy.

Chcesz lepszej ochrony organizmu?

Dobre bakterie są naszymi małymi sojusznikami. Sprawdź jak WIMIN może wesprzeć ochronę Twojego organizmu.

Sprawdź
produkty wysokie w żelazo

Za co w organizmie odpowiada żelazo?

Żelazo występuje w ludzkim organizmie przede wszystkim w hemoglobinie i mioglobinie. Ta pierwsza to białko i barwnik krwi, który umożliwia wiązanie przez czerwone krwinki tlenu w pęcherzykach płucnych i transportowanie go w ten sposób do wszystkich komórek ciała. Mioglobina to z kolei białko występujące w mięśniach, które umożliwia tym ostatnim pobieranie z krwi niezbędnego im do pracy tlenu. To jednak nie wszystkie funkcje żelaza.

W szpiku kostnym odpowiada za fundamentalną kwestię, a więc tworzenie czerwonych krwinek.

W enzymach tkankowych z kolei żelazo jest odpowiedzialne za ich działanie oraz wpływ na metabolizm cholesterolu. Wspomaga proces detoksykacji odbywający się w wątrobie.

Żelazo wspiera również organizm w zwalczaniu bakterii i wirusów przez układ odpornościowy. Wspomaga pracę układu nerwowego, utrzymuje odpowiednie funkcje fizyczne i intelektualne.

Żelazo jest wiązane i magazynowane w organizmie w postaci nietoksycznych, rozpuszczalnych związków. Tak transportowane ma właściwości przeciwutleniające, co pozwala mu walczyć m.in. z wolnymi rodnikami odpowiedzialnymi za starzenie się skóry.

Niedobór żelaza – jakie ma skutki?

Niedobór żelaza występuje częściej niż jego nadmiar, choć obydwa stany są szkodliwe dla ludzkiego organizmu. Częstsze występowanie niedoborów żelaza wynika ze słabej przyswajalności tego pierwiastka (organizm przyswaja jedynie około 10% minerału obecnego w produktach spożywczych) przy jednoczesnej niezdolności organizmu do samodzielnej produkcji żelaza.

Niski poziom żelaza pojawia się często w wyniku obfitych krwawień (nowotwory, hemoroidy, owrzodzenia, urazy mechaniczne, obfita menstruacja), a także w efekcie mało bogatej w żelazo diety.

Objawy niedoboru żelaza to:

  • nieuzasadnione osłabienie,
  • apatia,
  • częste krwawienie z nosa,
  • skłonność do powstawania siniaków,
  • pękające kąciki ust,
  • owrzodzenie języka, błony śluzowej jamy ustnej,
  • blada cera,
  • łamliwość paznokci,
  • wypadanie włosów,
  • częsta zapadalność na różnego typu infekcje, osłabiona odporność,
  • zaburzenia rytmu serca,
  • zaburzenia oddychania,
  • obniżenie sprawności umysłowej,
  • problemy z koncentracją.

Objawy braku żelaza należy potraktować bardzo poważnie i nie wolno ich lekceważyć. Permanentny niedobór żelaza może bowiem prowadzić do niedokrwistości (anemii), upośledzenia odporności w efekcie zmniejszonej produkcji leukocytów, zmniejszonej wydolności organizmu, zaburzenia termoregulacji, obniżenia metabolizmu oraz zaburzenia transportu elektronów w procesach oddychania tkankowego.

Zobacz także

Nadmiar żelaza

Za dużo żelaza w organizmie to paradoksalnie sytuacja jeszcze bardziej niebezpieczna niż niedobór pierwiastka. Nadmiar żelaza, który często jest wynikiem choroby metabolicznej polegającej na zbyt dużym wchłanianiu żelaza z pokarmu, może w ostateczności prowadzić do zatrucia organizmu. Nadmiar żelaza może prowadzić do niewydolności serca, cukrzycy lub marskości wątroby. Pokłady żelaza kumulują się w wątrobie i trzustce. W ten sposób pierwiastek zatruwa ludzki organizm, a tzw. wolne żelazo przyspiesza niebezpieczne dla zdrowia procesy oksydacyjne. Wysoki poziom żelaza daje podobne objawy, jak zbyt mała ilość pierwiastka w organizmie. Dodatkowe objawy to:

  • spadek masy ciała,
  • bóle stawów,
  • obniżone libido,
  • zmiana zabarwienia skóry na ziemiste; szarobrązowa cera z metalicznym połyskiem.

Nadmiar żelaza w organizmie może wynikać również z diety bogatej w czerwone mięso i inne produkty zawierające duże ilości żelaza.

Źródła żelaza

Żelazo w tabletkach to ostateczność. Niedobory tego pierwiastka należy uzupełniać przede wszystkim dzięki świadomej diecie i spożywaniu produktów bogatych w żelazo. Należy pamiętać, że żelazo w jedzeniu wchłaniane jest przez ludzki organizm jedynie w 10%.

Wiele osób nie wie, w czym jest żelazo i kieruje się powszechnym przekonaniem o konieczności spożywania dużych ilości szpinaku, grochu, fasoli, sałaty i brokułów. Rzeczywiście są to cenne źródła żelaza, natomiast należy pamiętać, że żelazo pochodzenia zwierzęcego wchłaniane jest przez ludzki organizm dużo efektywniej. Najwięcej jest go w wątrobie i mięsie. Warto również zadbać, aby produktom bogatym w żelazo towarzyszyły na talerzu te, które są bogate w witaminę C, ponieważ poprawia ona przyswajalność żelaza. Warto więc mięso połączyć na przykład z papryką, pomidorami lub cytrusami.

Najnowsze w naszym serwisie

Zainteresował Cię WIMIN?

Zobacz więcej

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

„Nie polecam grup wsparcia, forów internetowych. Mam bardzo przykre doświadczenia z pacjentami, którzy zostali tam dotkliwie skrytykowani” – mówi Kamila Urbaniak, dietetyk i autorka bloga kreatorniazmian.pl

Laurie Penny

Laurie Penny: bez odwagi nasze pokolenie jest skazane na kolejną dekadę politycznego wykluczenia i gównianej muzyki

„Hormony działają na podstawie tego, co jemy. Jeśli nie jemy zgodnie ze swoim metabolicznym IQ, brak nam energii, koncentracji i mamy kłopoty z układem pokarmowym” – mówi health coach Agnieszka Pająk

„Zdarzyło mi się już dyskutować z 14-latką o tym, czy seks analny jest wystarczającym zabezpieczeniem przed ciążą” – mówi Milena Maria Sęp, lekarz rezydent ginekologii i położnictwa

Zainteresują cię również:

klimatyzacja

Klimatyzacja – poznaj jej plusy i minusy

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Pexels.com

Dr Lifestyle: Owocowe smoothie może być mniej wartościowe niż te same owoce zjedzone w całości

Fot. Pexels.com

Witaminy i suplementy – jakich potrzebujemy latem?

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty