Przejdź do treści

Wydaje ci się, że o trzustce wiesz wszystko? Sprawdź te odpowiedzi

Unsplash.com
Unsplash.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Ginekologowi warto mówić o tym, że podczas seksu cię boli, że nie masz ochoty na czułości albo, że w ostatnim czasie spałaś z kilkoma facetami
Dziewczyna stojąca na ulicy
„Zejście po schodach też może stać się dla ciebie ścieżką kontemplacji”. Kasia Bem o spacerze medytacyjnym
Czwarta fala pandemii pojawi się już jesienią? Wiemy, kogo będzie dotyczyć
„Polski ład” ogłoszony. Co nowego w ramach działań w zakresie ochrony zdrowia?
Dlaczego udajemy orgazm? 5 powodów, dla których warto
Dlaczego udajemy orgazm? 5 powodów, dla których warto przestać to robić

Słyszałaś o trzustce, ale nie wiesz, gdzie leży, jaką pełni funkcję ani jak rozpoznać, że coś z nią nie tak? Warto się tego dowiedzieć, bo to naprawdę ważny organ.

Na początku trzeba sobie przypomnieć kilka rzeczy. Trzustka jest zbudowana ze zrazików i zalicza się ją do narządów miąższowych, podobnie jak nerki czy wątrobę. Ze względu na budowę możemy ją podzielić na głowę, szyjkę, trzon i ogon. Natomiast czynnościowo wyróżniamy część wewnątrzwydzielniczą i zewnątrzwydzielniczą. Do tej drugiej zaliczamy pęcherzyki, które wydzielają sok trzustkowy, a także przewody międzyzrazikowe. Z kolei w skład części wewnątrzwydzielniczej wchodzą tzw. wyspy trzustkowe (wyspy Langerhansa), czyli skupiska różnego rodzaju komórek.

Szacuje się, że ich liczba to ok. 2 milionów, przy czym stanowią zaledwie 2 proc. całkowitej masy trzustki. W większości wyspy zbudowane są z komórek beta (ok. 60 proc.), które wydzielają insulinę, oraz z komórek alfa (ok. 25 proc.), które wydzielają glukagon.

Po co nam trzustka?

Jak już wiemy, trzustkę dzielimy ze względu na jej funkcję na część zewnątrz- oraz wewnątrzwydzielniczą. Ta pierwsza produkuje dziennie ponad 1 litr soku trzustkowego, który trafia do dwunastnicy i umożliwia trawienie białek, węglowodanów czy tłuszczów (przy udziale żółci).

Druga część z kolei odpowiada za utrzymanie prawidłowego poziomu glukozy we krwi poprzez wydzielanie odpowiednich hormonów. Insulina pobudza wchłanianie glukozy do komórek, syntezę glikogenu w wątrobie i mięśniach oraz syntezę kwasów tłuszczowych w tkance tłuszczowej. Zwiększa również tempo metabolizmu glukozy i pobudza syntezę białek. Glukagon zaś działa na komórki wątroby i tkanki tłuszczowej, prowadząc do wzrostu stężenia glukozy we krwi. Trzustka ma również wpływ na funkcję pęcherzyka żółciowego dzięki wydzielaniu hormonu zwanego gastryną.

Czy można żyć bez trzustki?

Tak. Trzustka jest niezwykle ważnym narządem, jednak istnieje możliwość jego resekcji, czyli usunięcia w całości lub częściowo. Oczywiście jest to dopuszczalne wyłącznie w wyjątkowych przypadkach, takich jak np. zaawansowana choroba nowotworowa. Możliwe jest wtedy częściowe lub całkowite wycięcie narządu w zależności od rozległości choroby oraz stanu pacjenta.

Pierwsza tego typu operacja została wykonana już w latach 30. ubiegłego wieku. Od tamtego czasu wiele się zmieniło, dysponujemy znacznie większą wiedzą z zakresu anestezjologii i intensywnej opieki medycznej. Jednak operacja ta nie należy do rutynowych, m.in. ze względu na lokalizację i utrudniony dostęp do narządu. Osoby bez trzustki muszą do końca życia zażywać leki, a także pozostać na lekkostrawnej diecie.

insulinooporność

Co powinno wzbudzić naszą czujność?

Przede wszystkim palący ból w okolicy nadbrzusza, promieniujący do pleców, który nasila się podczas leżenia na wznak. W przypadku trzustki dolegliwości narastają zazwyczaj bezpośrednio po piciu lub jedzeniu (w szczególności dotyczy to tłustych potraw). Nie jest to jednak regułą, bo ból może się pojawić również kilkanaście godzin po posiłku i utrzymywać się nawet przez kilka dni.

Problemy z trzustką skutkują nieprawidłowym trawieniem pokarmów oraz obniżonym przyswajaniem składników odżywczych, prowadząc bardzo często do utraty masy ciała lub niedożywienia. Naszą uwagę powinny zwrócić również gorączka, nudności, ból głowy oraz problemy z koncentracją. Niestety są to mało specyficzne objawy, których nie można interpretować samodzielnie. 

Jakie choroby trzustki występują najczęściej?

Do najczęstszych schorzeń trzustki zaliczamy zapalenia, zarówno ostre, jak i przewlekłe, nowotwory oraz torbiele trzustki. Bezpośrednią przyczyną ostrych zapaleń jest nagła aktywacja tak zwanych enzymów proteolitycznych wewnątrz komórek trzustki, co prowadzi do trawienia białek budujących narząd oraz sąsiadujące tkanki. Przewlekłe zapalenie trzustki to z kolei długotrwały proces zapalny, który prowadzi do nieodwracalnych zmian w budowie tego narządu. W zaawansowanych przypadkach może dojść nawet do zwłóknienia, pojawienia się zwapnień czy zaniku miąższu.

Oba rodzaje zapaleń mogą poprzedzać wystąpienie raka trzustki, który dotyczy zazwyczaj dobrze rozwiniętych państw. Jak się okazuje, nowotwory trzustki są czwartą najczęstszą przyczyną zgonów zarówno wśród kobiet, jak i mężczyzn w Europie i Stanach Zjednoczonych. Dzieje się tak m.in. ze względu na bezobjawowy przebieg choroby i możliwość rozpoznania dopiero w zaawansowanym stadium.

Kolejnym bardzo częstym schorzeniem w naszej populacji jest cukrzyca, czyli choroba metaboliczna związana z upośledzoną regulacją poziomu glukozy i upośledzoną tolerancją glukozy, które skutkują występowaniem hiperglikemii (wzrost stężenia glukozy we krwi powyżej norm).

Jak dbać o trzustkę?

Większość chorób trzustki jest ściśle związana ze stylem życia, dlatego zarówno w profilaktyce, jak i w leczeniu tych schorzeń zaleca się pewne modyfikacje. Przede wszystkim należy zacząć od ograniczenia ilości spożywanych cukrów oraz produktów zawierających mąkę. W diecie powinny się za to pojawić warzywa, np. kapusta, brokuły, kalafior czy brukselka, oraz produkty bogate w błonnik. Zaleca się również spożywanie roślin strączkowych oraz ryb.

Należy natomiast unikać napojów alkoholowych oraz całkowicie zrezygnować z palenia tytoniu. Do czynników zwiększających ryzyko wystąpienia chorób trzustki należą również nadwaga i otyłość, dlatego oprócz zmian w diecie warto do swojego planu dnia wprowadzić także aktywność fizyczną.

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Choroba Zollingera-Ellisona (ZZE) – objawy i leczenie

Cholecystokinina – funkcje, badanie, norma i interpretacja

Peptyd C – co to jest, badanie, norma, C peptyd a cukrzyca

USG trzustki – co wykrywa badanie i jak się przygotować?

Glukagon – badanie, lek. Działanie insuliny i glukagonu

Diastaza w moczu i we krwi – norma, podwyższona, obniżona

Sekretyna – co to jest, funkcje, badanie. Sekretyna a autyzm

ECPW – badanie. Przebieg, powikłania i koszt zabiegu ECPW

Gorycz w ustach - co oznacza gorzki smak rano lub po lekach?

Gorycz w ustach – co oznacza gorzki smak rano lub po lekach?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Badanie trzustki - sposoby i informacje praktyczne

Badanie trzustki – sposoby i informacje praktyczne

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

trypsyna

Trypsyna – charakterystyka i rola enzymu trzustki

Za co odpowiedzialna jest amylaza?

Amylaza – czym jest i jaka jest jej funkcja?

Lipaza — rola w organizmie, normy, interpretacja

Lipaza – rola w organizmie, normy, interpretacja wyników badań

„Trzustka to mały śpiący tygrys. Kiedy go obudzimy, może doprowadzić do katastrofy” – mówi prof. Mikołaj Spodaryk

trzustka w 3D

Trzustka – najczęstsze i najpoważniejsze choroby, ich objawy i sposoby leczenia

Karl Lagerfeld nie żyje. Zmarł na raka trzustki. Co wiemy o tym nowotworze?

trzustka w 3D

Zapalenie trzustki – objawy, które powinny wzbudzić czujność. Dowiedz się, jak rozpoznać zapalenie trzustki

Kobieta z chorą trzustką leży skulona na łóżku i trzyma się za bolący brzuch.

Ostre zapalenie trzustki – jak leczyć pojawiający się silny stan zapalny?

chora trzustka - lekarka trzyma w ręku zdjęcie rentgenowskie trzustki

Chora trzustka – jakie są objawy chorób trzustki? Leczenie schorzeń trzustki

badanie trzustki

Zapalenie trzustki – rodzaje, objawy i leczenie. Dieta przy zapaleniu trzustki

Fot. magicmine / StockAdobe

Zapalenie trzustki – jaką dietę stosować przy ostrym zapaleniu trzustki?

ilustracja trzustki w 3D

Przewlekłe zapalenie trzustki – przyczyny, objawy i leczenie choroby

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?