Przejdź do treści

Wydaje ci się, że o trzustce wiesz wszystko? Sprawdź te odpowiedzi

Unsplash.com
Unsplash.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kasztanowe moelleux z pieczonymi gruszkami
Kasztanowe moelleux z pieczonymi gruszkami. To deserowe mistrzostwo!
Dysmorfofobia / istockphoto.com
Dysmorfofobia. Gdy wygląd staje się obsesją
męska depresja
Męska depresja. Inna niż kobieca?
Muniek Staszczyk przed studiem "Dzień Dobry TVN"
Muniek Staszczyk o życiu po wylewie: choroba zmienia punkt widzenia i uczy pokory
kiszona czerwona kapusta
Kisimy czerwoną kapustę! Skorzystaj z naszego przepisu

Słyszałaś o trzustce, ale nie wiesz, gdzie leży, jaką pełni funkcję ani jak rozpoznać, że coś z nią nie tak? Warto się tego dowiedzieć, bo to naprawdę ważny organ.

Na początku trzeba sobie przypomnieć kilka rzeczy. Trzustka jest zbudowana ze zrazików i zalicza się ją do narządów miąższowych, podobnie jak nerki czy wątrobę. Ze względu na budowę możemy ją podzielić na głowę, szyjkę, trzon i ogon. Natomiast czynnościowo wyróżniamy część wewnątrzwydzielniczą i zewnątrzwydzielniczą. Do tej drugiej zaliczamy pęcherzyki, które wydzielają sok trzustkowy, a także przewody międzyzrazikowe. Z kolei w skład części wewnątrzwydzielniczej wchodzą tzw. wyspy trzustkowe (wyspy Langerhansa), czyli skupiska różnego rodzaju komórek.

Szacuje się, że ich liczba to ok. 2 milionów, przy czym stanowią zaledwie 2 proc. całkowitej masy trzustki. W większości wyspy zbudowane są z komórek beta (ok. 60 proc.), które wydzielają insulinę, oraz z komórek alfa (ok. 25 proc.), które wydzielają glukagon.

Po co nam trzustka?

Jak już wiemy, trzustkę dzielimy ze względu na jej funkcję na część zewnątrz- oraz wewnątrzwydzielniczą. Ta pierwsza produkuje dziennie ponad 1 litr soku trzustkowego, który trafia do dwunastnicy i umożliwia trawienie białek, węglowodanów czy tłuszczów (przy udziale żółci).

Druga część z kolei odpowiada za utrzymanie prawidłowego poziomu glukozy we krwi poprzez wydzielanie odpowiednich hormonów. Insulina pobudza wchłanianie glukozy do komórek, syntezę glikogenu w wątrobie i mięśniach oraz syntezę kwasów tłuszczowych w tkance tłuszczowej. Zwiększa również tempo metabolizmu glukozy i pobudza syntezę białek. Glukagon zaś działa na komórki wątroby i tkanki tłuszczowej, prowadząc do wzrostu stężenia glukozy we krwi. Trzustka ma również wpływ na funkcję pęcherzyka żółciowego dzięki wydzielaniu hormonu zwanego gastryną.

Czy można żyć bez trzustki?

Tak. Trzustka jest niezwykle ważnym narządem, jednak istnieje możliwość jego resekcji, czyli usunięcia w całości lub częściowo. Oczywiście jest to dopuszczalne wyłącznie w wyjątkowych przypadkach, takich jak np. zaawansowana choroba nowotworowa. Możliwe jest wtedy częściowe lub całkowite wycięcie narządu w zależności od rozległości choroby oraz stanu pacjenta.

Pierwsza tego typu operacja została wykonana już w latach 30. ubiegłego wieku. Od tamtego czasu wiele się zmieniło, dysponujemy znacznie większą wiedzą z zakresu anestezjologii i intensywnej opieki medycznej. Jednak operacja ta nie należy do rutynowych, m.in. ze względu na lokalizację i utrudniony dostęp do narządu. Osoby bez trzustki muszą do końca życia zażywać leki, a także pozostać na lekkostrawnej diecie.

insulinooporność

Co powinno wzbudzić naszą czujność?

Przede wszystkim palący ból w okolicy nadbrzusza, promieniujący do pleców, który nasila się podczas leżenia na wznak. W przypadku trzustki dolegliwości narastają zazwyczaj bezpośrednio po piciu lub jedzeniu (w szczególności dotyczy to tłustych potraw). Nie jest to jednak regułą, bo ból może się pojawić również kilkanaście godzin po posiłku i utrzymywać się nawet przez kilka dni.

Problemy z trzustką skutkują nieprawidłowym trawieniem pokarmów oraz obniżonym przyswajaniem składników odżywczych, prowadząc bardzo często do utraty masy ciała lub niedożywienia. Naszą uwagę powinny zwrócić również gorączka, nudności, ból głowy oraz problemy z koncentracją. Niestety są to mało specyficzne objawy, których nie można interpretować samodzielnie. 

Jakie choroby trzustki występują najczęściej?

Do najczęstszych schorzeń trzustki zaliczamy zapalenia, zarówno ostre, jak i przewlekłe, nowotwory oraz torbiele trzustki. Bezpośrednią przyczyną ostrych zapaleń jest nagła aktywacja tak zwanych enzymów proteolitycznych wewnątrz komórek trzustki, co prowadzi do trawienia białek budujących narząd oraz sąsiadujące tkanki. Przewlekłe zapalenie trzustki to z kolei długotrwały proces zapalny, który prowadzi do nieodwracalnych zmian w budowie tego narządu. W zaawansowanych przypadkach może dojść nawet do zwłóknienia, pojawienia się zwapnień czy zaniku miąższu.

Oba rodzaje zapaleń mogą poprzedzać wystąpienie raka trzustki, który dotyczy zazwyczaj dobrze rozwiniętych państw. Jak się okazuje, nowotwory trzustki są czwartą najczęstszą przyczyną zgonów zarówno wśród kobiet, jak i mężczyzn w Europie i Stanach Zjednoczonych. Dzieje się tak m.in. ze względu na bezobjawowy przebieg choroby i możliwość rozpoznania dopiero w zaawansowanym stadium.

Kolejnym bardzo częstym schorzeniem w naszej populacji jest cukrzyca, czyli choroba metaboliczna związana z upośledzoną regulacją poziomu glukozy i upośledzoną tolerancją glukozy, które skutkują występowaniem hiperglikemii (wzrost stężenia glukozy we krwi powyżej norm).

Jak dbać o trzustkę?

Większość chorób trzustki jest ściśle związana ze stylem życia, dlatego zarówno w profilaktyce, jak i w leczeniu tych schorzeń zaleca się pewne modyfikacje. Przede wszystkim należy zacząć od ograniczenia ilości spożywanych cukrów oraz produktów zawierających mąkę. W diecie powinny się za to pojawić warzywa, np. kapusta, brokuły, kalafior czy brukselka, oraz produkty bogate w błonnik. Zaleca się również spożywanie roślin strączkowych oraz ryb.

Należy natomiast unikać napojów alkoholowych oraz całkowicie zrezygnować z palenia tytoniu. Do czynników zwiększających ryzyko wystąpienia chorób trzustki należą również nadwaga i otyłość, dlatego oprócz zmian w diecie warto do swojego planu dnia wprowadzić także aktywność fizyczną.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

avocado

9 produktów, które regulują poziom cukru

Dorosła córka z matką

Jak wspierać mamę, która ma za wysoki cukier we krwi?

Poziom cukru - jakie są normy?

Poziom cukru – jakie są normy?

„Trzustka to mały śpiący tygrys. Kiedy go obudzimy, może doprowadzić do katastrofy” – mówi prof. Mikołaj Spodaryk

Komu owoce mogą szkodzić?

rożek i makaroniki

7 mitów o cukrzycy, przez które chorujemy

Cukrzyca - rodzaje, objawy, leczenie

Cukrzyca – przyczyny występowania, objawy, zapobieganie

„Dziękuję Bogu, że tak się to skończyło, że nie mam kawałka stopy. Inaczej pewnie bym się nie ogarnęła” – mówi Michalina Wesołowska. Pięć lat temu powiedzieli jej, że będzie miała problemy z chodzeniem, dziś… tańczy twerk

„Nie polecam grup wsparcia, forów internetowych. Mam bardzo przykre doświadczenia z pacjentami, którzy zostali tam dotkliwie skrytykowani” – mówi Kamila Urbaniak, dietetyk i autorka bloga kreatorniazmian.pl

gettyimages.com

Czujesz się zmęczona, masz ciągle ochotę na słodycze, jesteś rozdrażniona… To mogą być objawy insulinooporności

5 sygnałów, że należy zbadać cukier we krwi

insulinooporność

5 faktów o insulinooporności, które powinnaś znać

Istockphoto.com

Nieoczywiste momenty, w których może nam spaść cukier. Nie chodzi tylko o alkohol

Kawa i cukrzyca – przyjaciele czy wrogowie?

„Jesteśmy w światowej czołówce, jeśli chodzi o spożywanie cukru. Jesteśmy jedną z najszybciej tyjących narodowości na świecie!” – mówi Agnieszka Wiśniewska, założycielka Fundacji Szczęśliwi Bez Cukru

Twoja przyjaciółka właśnie przyznała się, że ma cukrzycę? Oto, co możesz zrobić

insulinoopornosc warzywa

Koleżanka mówi ci, że ma insulinooporność. Jak możesz jej pomóc?

„W dniu swoich urodzin dowiedziałam się, że mam cukrzycę. Dostałam przepiękny prezent w postaci skierowania do natychmiastowego stawienia się w szpitalu” – mówi Sandra Kaczmarska, młoda diabetyczka typu 1

5 zaskakujących sposobów, by uniknąć cukrzycy

Kobieta w ciąży podczas badania krzywej cukrowej.

Krzywa cukrowa i jej znaczenie podczas ciąży

Kobieta zerka na trzy babeczki i zastanawia się, którą zjeść

Jesteś uzależniona od cukru? Sprawdź to!

dojrzała smutna kobieta

„Rozpoznanie cukrzycy u osoby powyżej 50. roku życia niekiedy jest pierwszą manifestacją raka trzustki”. Pamiętaj o badaniach profilaktycznych!

Nadmierna potliwość to sygnał od organizmu, że coś ci dolega. Poznaj 7 rzeczy, o których informuje twój pot

zmęczenie kobieta

Jesteś non stop ospała i nie masz na nic siły? Oto 6 chorób, których objawem jest zmęczenie

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

dziewczyna trzyma blistry z witaminami

11 witamin i minerałów, których potrzebujesz, gdy masz 20, 30, 40, 50 lat

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

pms

„O PMS lubi się żartować, bo to przecież tylko gorsze dni kobiety. Tymczasem u podłoża PMS leży nierównowaga hormonalna”. Jak na nią wpłynąć, tłumaczy dietetyczka i naturopatka Monika Skuza

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

„Życie człowieka, którym się zajmuję, nie może zależeć od tego czy mi smutno, czy jestem zły, czy się boję” – mówi Mateusz Sieradzan, znany na FB jako Pan Pielęgniarka