Przejdź do treści

Wydaje ci się, że o trzustce wiesz wszystko? Sprawdź te odpowiedzi

Unsplash.com
Unsplash.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Słyszałaś o trzustce, ale nie wiesz, gdzie leży, jaką pełni funkcję, ani jak rozpoznać, że coś z nią nie tak? Warto się tego dowiedzieć, bo to naprawdę ważny organ.

Na początku trzeba sobie przypomnieć kilka rzeczy. Trzustka jest zbudowana ze zrazików i zalicza się ją do narządów miąższowych, podobnie jak nerki czy wątrobę. Ze względu na budowę możemy ją podzielić na głowę, szyjkę, trzon i ogon. Natomiast czynnościowo wyróżniamy część wewnątrzwydzielniczą i zewnątrzwydzielniczą. Do tej drugiej zaliczamy pęcherzyki, które wydzielają sok trzustkowy, a także przewody międzyzrazikowe. Z kolei w skład części wewnątrzwydzielniczej wchodzą tzw. wyspy trzustkowe (wyspy Langerhansa), czyli skupiska różnego rodzaju komórek.

Szacuje się, że ich liczba to ok. 2 milionów, przy czym stanowią zaledwie 2 proc. całkowitej masy trzustki. W większości wyspy zbudowane są z komórek beta (ok. 60 proc.), które wydzielają insulinę, oraz z komórek alfa (ok. 25 proc.), które wydzielają glukagon.

Po co nam trzustka?

Jak już wiemy, trzustkę dzielimy ze względu na jej funkcję na część zewnątrz- oraz wewnątrzwydzielniczą. Ta pierwsza produkuje dziennie ponad 1 litr soku trzustkowego, który trafia do dwunastnicy i umożliwia trawienie białek, węglowodanów czy tłuszczów (przy udziale żółci).

Druga część z kolei odpowiada za utrzymanie prawidłowego poziomu glukozy we krwi poprzez wydzielanie odpowiednich hormonów. Insulina pobudza wchłanianie glukozy do komórek, syntezę glikogenu w wątrobie i mięśniach oraz syntezę kwasów tłuszczowych w tkance tłuszczowej. Zwiększa również tempo metabolizmu glukozy i pobudza syntezę białek. Glukagon zaś działa na komórki wątroby i tkanki tłuszczowej, prowadząc do wzrostu stężenia glukozy we krwi. Trzustka ma również wpływ na funkcję pęcherzyka żółciowego dzięki wydzielaniu hormonu zwanego gastryną.

Czy można żyć bez trzustki?

Tak. Trzustka jest niezwykle ważnym narządem, jednak istnieje możliwość jego resekcji, czyli usunięcia w całości lub częściowo. Oczywiście jest to dopuszczalne wyłącznie w wyjątkowych przypadkach, takich jak np. zaawansowana choroba nowotworowa. Możliwe jest wtedy częściowe lub całkowite wycięcie narządu w zależności od rozległości choroby oraz stanu pacjenta.

Pierwsza tego typu operacja została wykonana już w latach 30. ubiegłego wieku. Od tamtego czasu wiele się zmieniło, dysponujemy znacznie większą wiedzą z zakresu anestezjologii i intensywnej opieki medycznej. Jednak operacja ta nie należy do rutynowych, m.in. ze względu na lokalizację i utrudniony dostęp do narządu. Osoby bez trzustki muszą do końca życia zażywać leki, a także pozostać na lekkostrawnej diecie.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Odporność, Good Aging, Energia, Trawienie, Beauty
Wimin Zestaw z lepszym metabolizmem, 30 saszetek
139,00 zł
NOWOŚĆ
Odporność, Multilac
Hello Box Odporność
180,75 zł
Odporność
Naturell Uromaxin + C, 60 tabletek
15,99 zł
BESTSELLER
Odporność, Good Aging
Naturell Selen Organiczny 200 µg, 365 tabletek
73,00 zł
Odporność
Naturell Omega-3 500 mg, 240 kaps.
30,00 zł
insulinooporność

Co powinno wzbudzić naszą czujność?

Przede wszystkim palący ból w okolicy nadbrzusza, promieniujący do pleców, który nasila się podczas leżenia na wznak. W przypadku trzustki dolegliwości narastają zazwyczaj bezpośrednio po piciu lub jedzeniu (w szczególności dotyczy to tłustych potraw). Nie jest to jednak regułą, bo ból może się pojawić również kilkanaście godzin po posiłku i utrzymywać się nawet przez kilka dni.

Problemy z trzustką skutkują nieprawidłowym trawieniem pokarmów oraz obniżonym przyswajaniem składników odżywczych, prowadząc bardzo często do utraty masy ciała lub niedożywienia. Naszą uwagę powinny zwrócić również gorączka, nudności, ból głowy oraz problemy z koncentracją. Niestety są to mało specyficzne objawy, których nie można interpretować samodzielnie. 

Jakie choroby trzustki występują najczęściej?

Do najczęstszych schorzeń trzustki zaliczamy zapalenia, zarówno ostre, jak i przewlekłe, nowotwory oraz torbiele trzustki. Bezpośrednią przyczyną ostrych zapaleń jest nagła aktywacja tak zwanych enzymów proteolitycznych wewnątrz komórek trzustki, co prowadzi do trawienia białek budujących narząd oraz sąsiadujące tkanki. Przewlekłe zapalenie trzustki to z kolei długotrwały proces zapalny, który prowadzi do nieodwracalnych zmian w budowie tego narządu. W zaawansowanych przypadkach może dojść nawet do zwłóknienia, pojawienia się zwapnień czy zaniku miąższu.

Oba rodzaje zapaleń mogą poprzedzać wystąpienie raka trzustki, który dotyczy zazwyczaj dobrze rozwiniętych państw. Jak się okazuje, nowotwory trzustki są czwartą najczęstszą przyczyną zgonów zarówno wśród kobiet, jak i mężczyzn w Europie i Stanach Zjednoczonych. Dzieje się tak m.in. ze względu na bezobjawowy przebieg choroby i możliwość rozpoznania dopiero w zaawansowanym stadium.

Kolejnym bardzo częstym schorzeniem w naszej populacji jest cukrzyca, czyli choroba metaboliczna związana z upośledzoną regulacją poziomu glukozy i upośledzoną tolerancją glukozy, które skutkują występowaniem hiperglikemii (wzrost stężenia glukozy we krwi powyżej norm).

Jak dbać o trzustkę?

Większość chorób trzustki jest ściśle związana ze stylem życia, dlatego zarówno w profilaktyce, jak i w leczeniu tych schorzeń zaleca się pewne modyfikacje. Przede wszystkim należy zacząć od ograniczenia ilości spożywanych cukrów oraz produktów zawierających mąkę. W diecie powinny się za to pojawić warzywa, np. kapusta, brokuły, kalafior czy brukselka, oraz produkty bogate w błonnik. Zaleca się również spożywanie roślin strączkowych oraz ryb.

Należy natomiast unikać napojów alkoholowych oraz całkowicie zrezygnować z palenia tytoniu. Do czynników zwiększających ryzyko wystąpienia chorób trzustki należą również nadwaga i otyłość, dlatego oprócz zmian w diecie warto do swojego planu dnia wprowadzić także aktywność fizyczną.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

kobieta pijąca wodę

Masz problemy z nerkami? Może grozić ci cukrzyca. Wyjaśniamy niebezpieczny mechanizm

Zioła na cukrzycę – jakie są naturalne metody wspomagające leczenie cukrzycy?

Kobieta mierzy sobie cukier

Lekarze twierdzili, że nie dożyje 15. roku życia. Niedawno świętowała 92. urodziny. „Rok po roku oczekiwałam nadejścia śmierci”

5 przysmaków, którymi możesz się objadać w święta

Koniec z refundacją ważnego leku dla pacjentów z cukrzycą. Ceny wzrosną ponad dwukrotnie

Ograniczenie węglowodanów w diecie może zwiększyć ryzyko cukrzycy? Są najnowsze wyniki badań na ten temat

Ograniczenie węglowodanów w diecie może zwiększyć ryzyko cukrzycy? Są najnowsze wyniki badań na ten temat

Kobieta

Zatwierdzono pierwszy lek na cukrzycę typu 1. To może być przełom w leczeniu

Naukowcy z Oxfordu odkryli, jak powstaje cukrzyca. Okazuje się, że mechanizm jest inny, niż przypuszczano

Żółty, jasny, przezroczysty, zielonkawy – czy każdy śluz w kale wymaga oceny? Jak mu zapobiec?

„Wyniki badań są bezlitosne: trudności seksualne są w cukrzycę wpisane”. O seksualności w cukrzycy mówi Paulina Trojanowska-Malinowska

Diabulimia – co to za choroba i jak się objawia? Konsekwencje diabulimii

Zalecano piwo, nasiona i miód, popularna była galaretka ze żmii, nalewka z endywii i omanu, narkotyki i woda różana – jak kiedyś leczono cukrzycę

Glukometr bez nakłuwania – rodzaje, cena. Jak wybrać najbardziej odpowiedni?

7 zdrowotnych właściwości imbiru. Poznaj jego wielką moc!

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

„I z cukrzycą możemy spełniać wszystkie swoje marzenia” – mówi Maja Makowska, Sugar Woman, która trzykrotnie ukończyła zawody IRONMAN

Balon

Masz brzuch jak balon? Sprawdź, jak możesz zapobiec wzdęciom

Dzieci i nastolatki po COVID-19 mają większe szanse na rozwój cukrzycy? Nowe badanie nie pozostawia złudzeń

Słodycze dla cukrzyka – jaki typ jest dozwolony? Zdrowe desery i przekąski

„Szczepionka przeciw otyłości”? Niedługo będzie dostępna w Wielkiej Brytanii

„Szczepionka przeciw otyłości” niedługo będzie dostępna w Wielkiej Brytanii

Kobieta bierze pigułkę

Zastrzyki insulinowe odejdą w zapomnienie? Naukowcy opracowali 'pigułkę na cukrzycę’

Jest zgoda MZ na import ważnego leku na cukrzycę. Jego cena będzie jednak dwukrotnie wyższa niż wcześniej

Jest zgoda MZ na import ważnego leku na cukrzycę. Jego cena będzie jednak dwukrotnie wyższa niż wcześniej

Tabletki leżą na dłoni

Wykryto substancję rakotwórczą w lekach na cukrzycę. FDA ostrzega

Szykuje się duża zmiana dla osób chorych na cukrzycę. Dzięki niej znacznie podniesie się jakość ich życia

Szykuje się duża zmiana dla osób chorych na cukrzycę. Dzięki niej znacznie podniesie się jakość ich życia

Najpopularniejsze

Grypa typu A/iStock

Grypa typu A – leczenie, objawy i charakterystyka wirusa

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Grypa typu B - objawy, charakterystyka

Grypa typu B – przyczyny, objawy i leczenie

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

Jak odetkać ucho zatkane woskowiną, katarem i wodą? Domowe sposoby

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Kobieta i mężczyzna

Jak uprawiać seks analny, żeby nie bolało? Mamy kilka porad

„Dobry seks to taki w kontakcie z własnym ciałem, emocjami i drugim człowiekiem. Nawet jeżeli miedzy kochankami nie ma miłości” – mówi Marta Niedźwiecka, psycholożka i sex coach

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

×