Przejdź do treści

Helicobacter pylori – bakteria, której nie znosi żołądek

Ilustracja: shutterstock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Krótka Instrukcja. O Poronieniu – zobacz, jak powstawała. O czym jest? WIDEO
Całująca się para
Preferencje seksualne a zaburzenia parafilne. Czym się od siebie różnią i dlaczego to istotna różnica? Wyjaśnia seksuolożka Małgorzata Iwanek
Stelios Kerasidis / instagram
„Bądźmy jeszcze cierpliwi, a wkrótce będziemy mogli znów pływać w morzu…” Posłuchajcie 7-letniego geniusza i jego „walca izolacji”
Lubczyk i jego właściwości zdrowotne
Lubczyk i jego właściwości zdrowotne
Jajka - wielkanoc
Wielkanoc z jajami. Jak je wybierać, by nie dać się zrobić w jajo i ile to już naprawdę za dużo?

Miewasz bóle brzucha, a ich przyczynę trudno ustalić? Dokucza ci zgaga? Wzdęcia? Jeśli tak, koniecznie sprawdź, czy przyczyną problemów nie jest przypadkiem bakteria, której można się pozbyć.

Być może do dziś leczylibyśmy wrzody w sanatoriach dla osób z nerwicą, gdyby nie dwóch dociekliwych patologów z Australii. Dr Robin Warren, który w latach 70. XX w. badał słabo jeszcze wtedy rozpoznaną bakterię Helicobacter pylori, zauważył, że w żołądkach zakażonych nią pacjentów częściej niż u pozostałych występowały stany zapalne. Czyżby spiralna bakteria miała z tym coś wspólnego? Odpowiedź na to pytanie naukowiec uzyskał, gdy wraz ze swoim współpracownikiem Barrym Marshallem wyhodował H. pylori w laboratorium. Marshall nie chciał tracić czasu na inne testy i ryzykując własnym zdrowiem, wypił napój z zawartością podejrzanych drobnoustrojów. Efekty pojawiły się już po kilku dniach – badacz dostał niestrawności, zaczęły dokuczać mu bóle brzucha, a śluzówka jego żołądka uległa uszkodzeniu. Dodatkowo biopsja, która wcześniej nie wykazała obecności H. pylori, tym razem ją potwierdziła. Wnioski ze swojego medycznego śledztwa Warren i Marshall przedstawili w 1984 r. na łamach czasopisma „The Lancet”. Twierdzili, że H. pylori odpowiada za powstawanie wrzodów żołądka i dwunastnicy. Za swoje odkrycie w 2005 r. odebrali Nagrodę Nobla.

Helicobacter występuje powszechnie i może wywoływać różne dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, a nawet zapoczątkować rozwój nowotworu. Co prawda jest ona w odwrocie (w Polsce odsetek zakażonych osób zmniejszył się z 80 do 60 proc.), ale nadal większość z nas żyje z tą bakterią.

kieliszek wina

Dlaczego H. pylori nam szkodzi?

Jest idealnie przystosowana do życia w kwaśnym środowisku. Potrafi chować się w mucynie, czyli tej warstwie nabłonka żołądka, gdzie panuje niemal neutralne pH, a dodatkowo przed działaniem kwasów chroni ją specjalny enzym. Mechanizmy obronne pozwalają więc tej bakterii latami bytować w organizmie nosiciela, który czasem ponosi tego konsekwencje. „Czasem” nie znaczy jednak „zawsze”, a to dlatego, że szczepy H. pylori różnią się między sobą. Niektóre są dla nas obojętne, inne bywają szkodliwe. Te groźniejsze wywołują stany zapalne, które mogą ciągnąć się latami i skutkować różnymi chorobami.

Jakie dolegliwości najczęściej powoduje H. pylori?

W „Przeglądzie Gastroenterologicznym” przeczytamy, że w 80-90 proc. przypadków zakażenie H. pylori przebiega bezobjawowo. U 10-15 proc. zakażonych może się rozwinąć choroba wrzodowa, natomiast u 0,1 proc. istnieje ryzyko późniejszego wystąpienia nowotworu żołądka. Jak widać, nowotwór statystycznie zdarza się rzadko, natomiast biorąc pod uwagę liczbę zakażonych osób, chorych jest wielu. Dlatego nie powinniśmy lekceważyć niepokojących symptomów.

Jakie są objawy zakażenia?

Często nie ma żadnych, a nosiciel może nigdy nie odczuć dyskomfortu związanego z tym, że jego żołądek zasiedliła bakteria. Jeśli jednak dojdzie do powstania stanu zapalnego i będzie się on zaostrzał, układ pokarmowy da o tym znać. Naszą czujność powinny wzbudzić regularne bóle żołądka, nudności, brak apetytu, puste odbijanie, zgaga, wzdęcia, zmiana częstotliwości wypróżnień.

Jak przenosi się H. pylori?

Do zakażenia dochodzi najczęściej już w dzieciństwie, gdy maluch „łapie” bakterię od matki (m.in. dlatego nie należy oblizywać smoczka ani łyżeczki dziecka). Główną drogą przenoszenia się H. pylori są ślina i kał. O zakażenie jest łatwo – wystarczy pić z tej samej butelki co nosiciel, nie umyć rąk po skorzystaniu z toalety czy wprowadzić bakterię do organizmu wraz z jedzeniem lub skażoną fekaliami wodą.

Czego nie warto robić na pusty żołądek

Czy obecność tej bakterii zwiększa ryzyko zachorowania na raka?

Tak, dlatego w 1994 r. Światowa Organizacja Zdrowia zaliczyła ją do pierwszej grupy czynników kancerogennych. Ostatnie lata przyniosły kilka ważnych odkryć pozwalających zrozumieć, w jaki sposób Helicobacter przyczynia się do powstawania nowotworu. Prof. Lin-Feng Chen z Uniwersytetu w Illinois wykazał np., że niektóre rodzaje tej bakterii niszczą białko RUNX3 mające za zadanie chronić nas przed rakiem. Z kolei najnowsze testy przeprowadzone przez zespół dr. Thomasa F. Meyera z Instytutu Maxa Plancka w Berlinie dowiodły, że H. pylori oddziałuje na nasze komórki macierzyste. Stale i przez lata pobudzając je do podziałów, może zapoczątkować chorobę.

Jak sprawdzić, czy jest się nosicielem?

Pacjenta z podejrzeniem zakażenia kieruje się na badanie krwi lub kału, często proponuje mu się również test oddechowy (dostępny w aptekach bez recepty). W niektórych przypadkach konieczna bywa gastroskopia i pobranie wycinka z żołądka. Nie ma jednak potrzeby przeprowadzania diagnostyki profilaktycznie. Specjalista zleca ją, gdy planuje leczenie, czyli kiedy uważa za celowe całkowite wyeliminowanie bakterii z organizmu pacjenta.

Czy każdy, kto ma H. pylori, powinien się jej pozbyć?

Nie, byłoby to wręcz szkodliwe, bo kuracja nie jest obojętna dla organizmu. Według gastroenterologów należy ją podjąć m.in. u osób ze stwierdzonymi wrzodami żołądka lub dwunastnicy, u pacjentów cierpiących na zapalenie żołądka (nie zawsze) lub gdy u chorego obserwuje się zmiany przedrakowe. Światowa Organizacja Zdrowia zaleca też terapię, jeśli w rodzinie nosiciela wystąpił nowotwór żołądka, niektóre rodzaje chłoniaków oraz choroba Parkinsona.

Na czym polega i jak długo trwa leczenie?

Stosuje się dwa lub trzy rodzaje antybiotyków oraz tzw. inhibitor pompy protonowej (IPP), czyli lek zobojętniający sok żołądkowy. Kuracja w zależności od jej przebiegu trwa 10-14 dni. Coraz częściej problemem jest odporność H. pylori na antybiotyki, dlatego zdarza się, że początkowa faza leczenia nie przynosi rezultatu. Trzeba wtedy zmienić kombinację leków i przedłużyć terapię. Podobnie jak w przypadku każdego antybiotyku kluczowe jest przyjmowanie go w takich dawkach i z taką częstotliwością, jak zalecił specjalista.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

zastanawiająca się kobieta

Helicobacter pylori – jak wyglądają objawy? Jak przebiega leczenie? Wyjaśnia ekspert

zbliżenie na damską szyję

Kiedy powiększone węzły chłonne wymagają konsultacji z lekarzem?

kobieta w laboratorium

Terapia CAR-T to nowa metoda leczenia raka. Uratowała życie pierwszej Polce chorej na chłoniaka

Kobieta słucha muzyki i żuję gumę, robiąc z niej balona

Jak długo organizm trawi gumę do żucia? Czy guma może przykleić się do ścian żołądka? Odpowiada dietetyczka

Mateusz Rojewski - teledysk "Ona by tak chciała, bym był zdrowy"

„Ona by tak chciała” – chory na chłoniaka Mateusz nagrał swoją wersję znanego utworu

schabowy

10 ciężkostrawnych potraw, które można uczynić lżejszymi dla naszego żołądka

Czego nie warto robić na pusty żołądek

Nie tylko picie kawy czy gazowanych słodkich napojów. Sprawdź czego jeszcze nie warto robić na pusty żołądek

Eliza Wydrych skrytykowana za wystający brzuch

Po treningu przeczytała: „ale masz tłuszcz na brzuchu”. W odwecie podała kilka faktów na temat tej części ciała

Co na zgagę po świętach

Jak przygotować się do gastroskopii?

naukowiec

Objawy salmonelli – jak je szybko rozpoznać?

Kobieta siedzi na toalecie. Widać jedynie jej nogi i opuszczone spodenki

Jesteś toaletową czytaczką? Czytasz, kichasz, wycierasz nos, siedząc na toalecie? W ten sposób niszczysz sobie zdrowie. Rozmawiamy z Panią Fizjotrener

Magda Mołek / Instagram

Magda Mołek zapytana o ciążę: w kwestii rozmiarów brzucha, dawno już pożegnałam swój perfekcjonizm

szklanka wody

Ból żołądka – jak sobie pomóc?

Operacyjne zmniejszenie żołądka sposobem na nadwagę?

Operacyjne zmniejszenie żołądka sposobem na nadwagę?

Herbata rooibos — właściwości, parzenie, charakterystyka

Herbata rooibos – właściwości, parzenie, charakterystyka

kieliszek wina

5 rzeczy, których nie cierpi twój żołądek

Balon

Masz brzuch jak balon? Sprawdź, jak możesz zapobiec wzdęciom

nogi w podkolanówkach

Ból kolana przy zginaniu, chodzeniu i wchodzeniu po schodach – jakie są przyczyny? Jak leczyć?

Pudełko z tabletkami widziane od góry. Wieko do opakowania jest otwarte, w srodku widać tabletki

Kolejny lek na zgagę wycofany. Może zawierać substancje rakotwórcze

Rak żołądka - przyczyny powstania, objawy i rokowania

Rak żołądka – przyczyny powstania, objawy i rokowania

dziecko z rotawirusem

Rotawirus u dzieci i niemowląt – jakie daje objawy?

Rozejście mięśnia prostego brzucha – jak wygląda rehabilitacja i kiedy się na nią udać? Tłumaczy Pani Fizjotrener

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

cynk w migdałach

Cynk – gdzie go szukać? Poznaj 5 naturalnych źródeł cynku

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Archiwalne zdjęcie z czasów pandemii hiszpanki/Underwood Archives/Getty Images

Grypa hiszpanka. Historia największej pandemii na świecie

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta trzymająca się obiema rękami z okolice mostka

Co oznacza ból w mostku? Charakter i różne przyczyny dolegliwości

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.