Przejdź do treści

Helicobacter pylori – bakteria, której nie znosi żołądek

Ilustracja: shutterstock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Dziewczyna hamak
5 patentów na wiosenne przemęczenie. Sprawdź, jak ustrzec się przed kacem po zimie
Zdrowy posiłek na stole
Odchudzanie a efekt jo-jo. O gubieniu kilogramów opowiada diabetolog prof. Leszek Czupryniak
Pomysł na małże
Masz ochotę na makaron? Spróbuj małży w towarzystwie koperku i białego wina
Kobieta siedzi na podłodze i je
Znów spóźnia ci się okres? Trenujesz? Odchudzasz się? Poznaj możliwe przyczyny zaburzonego cyklu miesiączkowego
10 sposobów na to, by nie zwariować. Radzi Kasia Bem

Miewasz bóle brzucha, a ich przyczynę trudno ustalić? Dokucza ci zgaga? Wzdęcia? Jeśli tak, koniecznie sprawdź, czy przyczyną problemów nie jest przypadkiem bakteria, której można się pozbyć.

Być może do dziś leczylibyśmy wrzody w sanatoriach dla osób z nerwicą, gdyby nie dwóch dociekliwych patologów z Australii. Dr Robin Warren, który w latach 70. XX w. badał słabo jeszcze wtedy rozpoznaną bakterię Helicobacter pylori, zauważył, że w żołądkach zakażonych nią pacjentów częściej niż u pozostałych występowały stany zapalne. Czyżby spiralna bakteria miała z tym coś wspólnego? Odpowiedź na to pytanie naukowiec uzyskał, gdy wraz ze swoim współpracownikiem Barrym Marshallem wyhodował H. pylori w laboratorium. Marshall nie chciał tracić czasu na inne testy i ryzykując własnym zdrowiem, wypił napój z zawartością podejrzanych drobnoustrojów. Efekty pojawiły się już po kilku dniach – badacz dostał niestrawności, zaczęły dokuczać mu bóle brzucha, a śluzówka jego żołądka uległa uszkodzeniu. Dodatkowo biopsja, która wcześniej nie wykazała obecności H. pylori, tym razem ją potwierdziła. Wnioski ze swojego medycznego śledztwa Warren i Marshall przedstawili w 1984 r. na łamach czasopisma „The Lancet”. Twierdzili, że H. pylori odpowiada za powstawanie wrzodów żołądka i dwunastnicy. Za swoje odkrycie w 2005 r. odebrali Nagrodę Nobla.

Helicobacter występuje powszechnie i może wywoływać różne dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, a nawet zapoczątkować rozwój nowotworu. Co prawda jest ona w odwrocie (w Polsce odsetek zakażonych osób zmniejszył się z 80 do 60 proc.), ale nadal większość z nas żyje z tą bakterią.

Dlaczego H. pylori nam szkodzi?

Jest idealnie przystosowana do życia w kwaśnym środowisku. Potrafi chować się w mucynie, czyli tej warstwie nabłonka żołądka, gdzie panuje niemal neutralne pH, a dodatkowo przed działaniem kwasów chroni ją specjalny enzym. Mechanizmy obronne pozwalają więc tej bakterii latami bytować w organizmie nosiciela, który czasem ponosi tego konsekwencje. „Czasem” nie znaczy jednak „zawsze”, a to dlatego, że szczepy H. pylori różnią się między sobą. Niektóre są dla nas obojętne, inne bywają szkodliwe. Te groźniejsze wywołują stany zapalne, które mogą ciągnąć się latami i skutkować różnymi chorobami.

Jakie dolegliwości najczęściej powoduje H. pylori?

W „Przeglądzie Gastroenterologicznym” przeczytamy, że w 80-90 proc. przypadków zakażenie H. pylori przebiega bezobjawowo. U 10-15 proc. zakażonych może się rozwinąć choroba wrzodowa, natomiast u 0,1 proc. istnieje ryzyko późniejszego wystąpienia nowotworu żołądka. Jak widać, nowotwór statystycznie zdarza się rzadko, natomiast biorąc pod uwagę liczbę zakażonych osób, chorych jest wielu. Dlatego nie powinniśmy lekceważyć niepokojących symptomów.

Jakie są objawy zakażenia?

Często nie ma żadnych, a nosiciel może nigdy nie odczuć dyskomfortu związanego z tym, że jego żołądek zasiedliła bakteria. Jeśli jednak dojdzie do powstania stanu zapalnego i będzie się on zaostrzał, układ pokarmowy da o tym znać. Naszą czujność powinny wzbudzić regularne bóle żołądka, nudności, brak apetytu, puste odbijanie, zgaga, wzdęcia, zmiana częstotliwości wypróżnień.

Jak przenosi się H. pylori?

Do zakażenia dochodzi najczęściej już w dzieciństwie, gdy maluch „łapie” bakterię od matki (m.in. dlatego nie należy oblizywać smoczka ani łyżeczki dziecka). Główną drogą przenoszenia się H. pylori są ślina i kał. O zakażenie jest łatwo – wystarczy pić z tej samej butelki co nosiciel, nie umyć rąk po skorzystaniu z toalety czy wprowadzić bakterię do organizmu wraz z jedzeniem lub skażoną fekaliami wodą.

Czy obecność tej bakterii zwiększa ryzyko zachorowania na raka?

Tak, dlatego w 1994 r. Światowa Organizacja Zdrowia zaliczyła ją do pierwszej grupy czynników kancerogennych. Ostatnie lata przyniosły kilka ważnych odkryć pozwalających zrozumieć, w jaki sposób Helicobacter przyczynia się do powstawania nowotworu. Prof. Lin-Feng Chen z Uniwersytetu w Illinois wykazał np., że niektóre rodzaje tej bakterii niszczą białko RUNX3 mające za zadanie chronić nas przed rakiem. Z kolei najnowsze testy przeprowadzone przez zespół dr. Thomasa F. Meyera z Instytutu Maxa Plancka w Berlinie dowiodły, że H. pylori oddziałuje na nasze komórki macierzyste. Stale i przez lata pobudzając je do podziałów, może zapoczątkować chorobę.

Jak sprawdzić, czy jest się nosicielem?

Pacjenta z podejrzeniem zakażenia kieruje się na badanie krwi lub kału, często proponuje mu się również test oddechowy (dostępny w aptekach bez recepty). W niektórych przypadkach konieczna bywa gastroskopia i pobranie wycinka z żołądka. Nie ma jednak potrzeby przeprowadzania diagnostyki profilaktycznie. Specjalista zleca ją, gdy planuje leczenie, czyli kiedy uważa za celowe całkowite wyeliminowanie bakterii z organizmu pacjenta.

Czy każdy, kto ma H. pylori, powinien się jej pozbyć?

Nie, byłoby to wręcz szkodliwe, bo kuracja nie jest obojętna dla organizmu. Według gastroenterologów należy ją podjąć m.in. u osób ze stwierdzonymi wrzodami żołądka lub dwunastnicy, u pacjentów cierpiących na zapalenie żołądka (nie zawsze) lub gdy u chorego obserwuje się zmiany przedrakowe. Światowa Organizacja Zdrowia zaleca też terapię, jeśli w rodzinie nosiciela wystąpił nowotwór żołądka, niektóre rodzaje chłoniaków oraz choroba Parkinsona.

Na czym polega i jak długo trwa leczenie?

Stosuje się dwa lub trzy rodzaje antybiotyków oraz tzw. inhibitor pompy protonowej (IPP), czyli lek zobojętniający sok żołądkowy. Kuracja w zależności od jej przebiegu trwa 10-14 dni. Coraz częściej problemem jest odporność H. pylori na antybiotyki, dlatego zdarza się, że początkowa faza leczenia nie przynosi rezultatu. Trzeba wtedy zmienić kombinację leków i przedłużyć terapię. Podobnie jak w przypadku każdego antybiotyku kluczowe jest przyjmowanie go w takich dawkach i z taką częstotliwością, jak zalecił specjalista.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

„Nie kąp dziecka codziennie, bo będzie miało za cienką skórę”, „Nie obcinaj mu włosów, bo szybko wyłysieje”. Jak młode mamy powinny reagować na takie porady, wyjaśnia socjolożka

„Jak to możliwe, że nie mam rąk i nogi, a mam chłopaka i pracę, kiedy ona jest zdrowa i ładna, a tego nie ma” – mówi w rozmowie z Hello Zdrowie Aldona Plewińska, modelka inna niż wszystkie

„Miednica to nasze kobiece centrum dowodzenia”. Mięśnie Kegla potrzebują treningu, fizjoterapeutka wyjaśnia jak to robić i w jaki sposób ciało nam się odwdzięczy

„Nie bójmy się negatywnych emocji, nie ukrywajmy ich, pokażmy dziecku, że one też są w porządku”. Psycholog Ewa Sękowska-Molga o depresji wśród dzieci

Zainteresują cię również:

Kobieta trzyma się za brzuch

Czym jest objaw Jaworskiego? W jakich chorobach możemy mieć z nim do czynienia?

kobieta pracuje

Chudnięcie ze stresu jest niebezpieczne! Rozmawiamy z internistą Arkadiuszem Millerem

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

tasiemiec w 3D

Jak rozpoznać objawy tasiemca? Rodzaje pasożytów i sposoby ich zwalczania

Czego nie warto robić na pusty żołądek

Nie tylko picie kawy czy gazowanych słodkich napojów. Sprawdź czego jeszcze nie warto robić na pusty żołądek

kobieta trzymająca się w miejscu wyrostka robaczkowego

Wyrostek robaczkowy – charakterystyka, objawy i leczenie

Kobieta w białej bluzce trzyma się za brzuch i wstrzymuje wymioty

Zatrucie jadem kiełbasianym – czym grozi? Jak wygląda diagnostyka, objawy i leczenie?

lekarz pokazuje wizualizacją żołądka

Na czym polega resekcja żołądka i kiedy się ją wykonuje? Dieta, komplikacje i rokowania

śledziona w 3D

Co oznacza ból śledziony? Przyczyny i leczenie dolegliwości bólowych po lewej stronie jamy brzusznej

Budzisz się na kacu i sięgasz po tabletki przeciwbólowe? Lekarz rodzinny Monika Piecuch-Kilarowska tłumaczy po ilu godzinach od picia alkoholu można wziąć leki

kobieta smaruje naleśnika masłem obok stoi miska z granolą,kubek z kawą oraz połówka pomarańczy

Jedziesz już do pracy a jesteś tylko „na kawie”? Dietetyczka podaje nam kilka powodów, dla których jutro zjesz grzecznie kanapkę!

Kobieta siedzi przy biurku i trzyma się za nos

Nadmierne gazy – jak się pozbyć krępującej dolegliwości? Przyczyny i sposoby leczenia

Kobieta cierpiąca na nadkwasotę siedzi zgarbiona na kanapie.

Kiedy występuje nadkwasota? Poznaj jej przyczyny, objawy i najlepsze metody leczenia

Kobieta z zapaleniem otrzewnej leży skulona i trzyma się za obolały brzuch.

Co to jest zapalenie otrzewnej? Poznaj jego przyczyny oraz objawy i dowiedz się, jakie są rokowania

młoda kobieta stoi i trzyma się za brzuch

Skurcze brzucha – objawy, przyczyny i leczenie. Kiedy skurcze w jamie brzusznej wymagają pilnej pomocy medycznej?

młoda kobieta trzyma się za brzuch

Niedrożność jelit u dzieci i dorosłych – objawy, przyczyny i mechanizm powstawania

kobieta mająca problemy z brzuchem

Burczenie w brzuchu – jakie mogą być przyczyny? Przeciwdziałanie burczeniu i przelewaniu w brzuchu

brzuch kobiety

Bulgotanie w brzuchu u dzieci i u dorosłych – jakie są przyczyny odgłosów burczenia i przelewania?

Z klocków ułożony jest napis hormone

Gastryna – jaką rolę odgrywa w organizmie człowieka? Co zwiększa i zmniejsza jej wydzielanie?

Dwóch chirurgów za pomocą lanceta wykonuje zabieg. Mają na sobie zielone fartuchy.

Resekcja – co to jest? Resekcja zęba, żołądka oraz jelita i ich powikłania.

nieżyt żołądka - kobieta leży na łóżku i trzyma się za brzuch

Nieżyt żołądka przewlekły lub ostry – objawy, przebieg, dieta i leczenie domowe

Dwoje bardzo grubych ludzi obejmuje swoje otyłe brzuchy centymetrem krawieckim.

Otyłość brzuszna – jakie ćwiczenia wykonywać, aby pozbyć się jej? Sposoby na szczupłą sylwetkę

Kobieta trzymająca się za brzuch z powodu skurczy żołądka

Czym mogą być spowodowane skurcze żołądka? Jak sobie z nimi radzić i czy wymagają zdiagnozowania u lekarza?

kobieta powstrzymująca wymioty w toalecie

Czym mogą być spowodowane wymioty? Czy mogą być niebezpieczne? Rozpoznanie, przyczyny i leczenie wymiotów