Przejdź do treści

Kość gnykowa – budowa, funkcje, złamanie i torbiel

Kość gnykowa – budowa, funkcje, złamanie i torbiel Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Dorota Wellman
„Każdy dzień, kiedy się nie udawało, był dniem rozpaczy”. Dorota Wellman o nieudanych próbach zajścia w ciążę
Kobieta
Przełomowe zmiany w seksuologii wprowadzone przez WHO w ICD-11. Co się zmieni?
Agnieszka Włodarczyk o traumie odwiedzin na oddziałach położniczych
Agnieszka Włodarczyk o odwiedzinach na salach poporodowych. „Ludzie nie mają absolutnie taktu i wyczucia”
Ampułka z lekiem
Mieszanie szczepionek na COVID-19 zwiększa odporność. Nowe wnioski naukowców
Iga Krefft
Iga Krefft: Od sześciu lat choruję na nerwicę z epizodami depresji. Dwa lata temu przeszłam załamanie nerwowe

Kość gnykowa jest strukturą anatomiczną znajdującą się w szyi, między podstawą żuchwy i chrząstką tarczowatą tworzącą górną część krtani. Ze względu na swoje połączenie z wieloma mięśniami i więzadłami języka i gardła ma wpływ na ważne funkcje organizmu, w tym mowę i połykanie. Ból kości gnykowej może być spowodowany złamaniem tej struktury, które występuje bardzo rzadko, ale skutkuje poważnymi konsekwencjami zdrowotnymi.

Co to jest kość gnykowa?

Kość gnykowa jest niewielką w strukturą w kształcie podkowy. Leży w szyi, na poziomie trzeciego i czwartego kręgu szyjnego (między podstawą żuchwy, a chrząstką tarczowatą budującą krtań). Zaliczamy ją do kości czaszki.

Anatomia kości gnykowej

W budowie kości gnykowej możemy wyróżnić następujące elementy:

  • trzon – część środkowa kości gnykowej; ma wypukłą powierzchnię przednią i wklęsłą powierzchnię tylną,
  • dwa kolce większe – jeden po prawej, jeden po lewej stronie; wyrastają z górnej części kości gnykowej i są skierowane do tyłu; stanowią przyczepy dla wielu mięśni szyi,
  • dwa kolce mniejsze – ulokowane po obu stronach trzonu kości gnykowej, obok kolców większych, nieco wyżej od nich.

Kość gnykowa nie ma bezpośrednich połączeń z żadną inną kością. W swojej lokalizacji utrzymywana jest m.in. dzięki licznym mięśniom. Mięśnie, które mają swoje przyczepy w kości gnykowej możemy podzielić na trzy grupy:

  • mięśnie jamy ustnej i gardła, w tym zwieracz środkowy gardła, mięsień gnykowo-językowy, mięsień bródkowo-językowy,
  • mięśnie nadgnykowe, w tym mięsień dwubrzuścowy, rylcowo-gnykowy, żuchwowo-gnykowy, bródkowo-gnykowy,
  • mięśnie podgnykowe, w tym mięsień mostkowo-gnykowy, łopatkowo-gnykowy, tarczowo-gnykowy.

W utrzymywaniu kości gnykowej w jej typowym położeniu biorą udział także więzadła, m.in. więzadło rylcowo-gnykowe, które biegnie od kości skroniowej.

młoda kobieta z ręką na szyi

Rozwój kości gnykowej

W rozwoju embrionalnym kość gnykowa powstaje z:

  • drugiej pary łuków skrzelowych – rogi mniejsze i górna część trzonu,
  • trzeciej pary łuków skrzelowych – rogi większe i dolna część trzonu.

Kostnienie rogów większych kości gnykowej zachodzi pod koniec prawidłowego czasu trwania ciąży, trzonu – w niedługim czasie po urodzeniu, a rogów mniejszych – w pierwszym lub drugim roku życia. U niemowląt kość gnykowa znajduje się wyżej niż u dorosłych (na poziomie drugiego i trzeciego kręgu szyjnego).

Funkcje kości gnykowej

Ze względu na swoje położenie wobec innych struktur anatomicznych i liczne połączenia z nimi, kość gnykowa bierze udział w wielu czynnościach związanych z działaniem narządów głowy i szyi.

Jej podstawową rolą jest zapewnianie punktu przyczepu dla języka, gardła i krtani. Odpowiada także do pewnego stopnia za zapobieganie zadławieniom i utrzymywanie drożności dróg oddechowych. Do innych funkcji kości gnykowej zaliczyć można udział w wytwarzaniu dźwięków i mowy, przeżuwaniu pokarmu oraz połykaniu. Ponadto dzięki połączeniom z żuchwą i kręgosłupem szyjnym wpływa na utrzymywanie pozycji głowy.

Ze względu na złożone funkcje kości gnykowej, urazy tej struktury mogą mieć groźne konsekwencje zdrowotne.

Złamanie kości gnykowej

Złamanie kości gnykowej najczęściej dotyczy rogów większych lub okolicy pomiędzy trzonem i rogami. Zdarza się rzadko ze względu na to, że struktura jest dobrze chroniona przez elementy kostne (żuchwę i kręgosłup szyjny). Poważne uszkodzenia powstają na skutek bardzo silnego urazu szyi.

Przyczyny złamania kości gnykowej

Złamanie kości gnykowej to typowy uraz, który obserwuje się w badaniu pośmiertnym u osób uduszonych lub zmarłych na skutek powieszenia. Zabójstwo lub samobójstwo są najczęstszymi przyczynami tego uszkodzenia.

Rzadziej złamanie kości gnykowej powstaje na skutek urazów odniesionych w wypadkach samochodowych lub podczas uprawiania sportów (koszykówki, sztuk walki, hokeja na lodzie). Opisano także przypadek złamania tej struktury podczas prób resuscytacji krążeniowo-oddechowej.

Objawy złamania kości gnykowej

Do objawów złamania kości gnykowej zaliczyć można:

  • ostry ból w okolicy kości gnykowej, który nasila się przy połykaniu i kaszlu,
  • obrzęk szyi,
  • trudności w mówieniu i połykaniu,
  • duszność.

Diagnostyka złamania kości gnykowej

Rozpoznanie złamania kości gnykowej jest zazwyczaj trudne, a dostępne metody różnicowania mogą nie dawać całkowitej pewności co do trafności postawionej diagnozy. Stosowane badania obejmują rentgen, tomografię komputerową oraz laryngoskopię.

Złamana kość / unsplash

Torbiel w okolicy kości gnykowej

Torbiel w środkowej części szyi to inny rodzaj nieprawidłowości związanej z kością gnykową. Początki procesu powstawania tego problemu mają miejsce w życiu płodowym, jednak same torbiele najczęściej diagnozuje się u osób w okresie dojrzewania. Torbiel środkowa szyi zlokalizowana jest często przed trzonem kości gnykowej lub przebiega przez niego. Wypełnia ją płyn śluzowo-surowiczy. Może powodować uwypuklanie się okolicy podbródka.

Leczenie torbieli środkowej szyi polega na jej całkowitym usunięciu chirurgicznym, czasami łącznie z fragmentami kości gnykowej.

 

Bibliografia:

  1. TeachMeAnatomy (2021) The Hyoid Bone.
  2. AlJulaih G. H., Menezes R. G. (2020) Anatomy, Head and Neck, Hyoid Bone, StatPearls.
  3. Keerthi R., Quadri A. (2016) Hyoid Bone Fracture: Associated With Head and Neck Trauma – A Rare Case Report, Journal of Maxillofacial and Oral Surgery, 15(2): 249-252.
  4. Janiak-Kiszka J., Kaźmierczak W. (2012) Diagnostyka i leczenie torbieli szyi, Otolaryngologia, 11(1): 13-16.

 

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Magdalena Boczarska-Jedynak

„L4 jest dla chorych ostatecznością, by nikt nie wiedział, że ich nieobecność w pracy kolejny raz spowodowana jest migreną” – mówi neurolożka Magdalena Boczarska-Jedynak

Kobieta

„Obrzęki twarzy mogą zniknąć, gdy rozprawisz się z tymi napięciami” – pisze o napięciowym bólu głowy Pani Fizjotrener

Badania obrazowe – rodzaje, wskazania, przebieg badania

Babcia z wnuczką i psem

„Bądźcie w codziennym kontakcie ze swoimi seniorami, jeśli mieszkają sami” – apeluje pielęgniarz Mateusz Sieradzan

Odma podskórna – objawy, postępowanie, leczenie

Uraz głowy – rodzaje i udzielanie pierwszej pomocy

Tech-neck, czyli jak telefon komórkowy sprawia, że bolą cię plecy i rośnie drugi podbródek

Wdowi garb – przyczyny, objawy, ćwiczenia, jak się pozbyć

Powięź – budowa, funkcje, choroby. Zapalenie powięzi

Kość promieniowa – budowa, rodzaje złamań, rehabilitacja

Kości stępu – budowa, objawy i leczenie złamania

Endarterektomia – co to jest, przebieg zabiegu, wskazania

Wrodzona łamliwość kości – objawy, typy, leczenie

Urwany film po alkoholu – czym jest i jak mu zapobiec

Ropień mózgu – przyczyny, objawy, leczenie i powikłania

Krwiak podtwardówkowy – przyczyny, objawy i leczenie

Monika Dziemidowicz / Archiwum prywatne

„Jedząc duże ilości mięsa, sami 'okradamy się' z wapnia”. Dietetyczka Monika Dziemidowicz o osteoporozie, cichym złodzieju kości

Kobieta stoi, ma zamknięte oczy

Jaki wpływ ma niewłaściwa postawa na ból głowy? Wyjaśnia fizjoterapeutka

wyspadek samochodowy

Wstrząs mózgu – przyczyny, objawy, pierwsza pomoc, leczenie

Badanie kości kobieta

Osteoporoza – przyczyny, objawy, leczenie i profilaktyka

Obolały kark, głowa i szyja. Jak sobie poradzić ze skutkami pracy siedzącej i stresu? Podpowiada Magdalena Mikołajczyk

Obolały kark, głowa i szyja. Jak sobie poradzić ze skutkami pracy siedzącej i stresu? Podpowiada Magdalena Mikołajczyk

Złamanie kręgosłupa - przyczyny i leczenie złamania kompresyjnego

Złamanie kręgosłupa – skutki. Czym jest złamanie kompresyjne?

Kobieta trzyma się za szyję

Ból i zesztywnienie mięśni karku – przyczyny, leczenie

Złamana kość / unsplash

Złamałaś kość, a teraz nie chce się zrastać? Ortopeda wyjaśnia, jak wygląda leczenie w takim przypadku

Najpopularniejsze

matka z dorosłą córką

„Przez całe życie była toksyczną osobą, w każdej roli: pracownika, koleżanki, siostry, córki. I toksyczną mamą” – opowiada 35-letnia Ada o swojej matce

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

żyły na nogach

Zapalenie żył – jakie objawy wskazują na stan zapalny w żyłach powierzchownych i głębokich?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?