Przejdź do treści

Kość gnykowa – budowa, funkcje, złamanie i torbiel

Kość gnykowa – budowa, funkcje, złamanie i torbiel Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Weterynarz będzie wykonywał badanie krwi? Tak zakłada nowy projekt ustawy
26-latka chora na hirsutyzm po kilkunastu latach przestała się golić i zapuściła brodę. „Trudno to wytłumaczyć, ale czuję się wolna”
Dziesięć lat – tyle czekała pacjentka z Wielkiej Brytanii na diagnozę. Zaczęło się od nocnych potów
Jesienią nawet 30 tysięcy hospitalizacji z powodu COVID-19? Adam Niedzielski podkreśla, że powrót z wakacji może nie być łatwy
„Ludzie cały czas wywierali na mnie nacisk, ciągle pytali: 'a kiedy dziecko?'” – Lenka Klimentova szczerze o problemach z zajściem w ciążę i społecznej presji

Kość gnykowa jest strukturą anatomiczną znajdującą się w szyi, między podstawą żuchwy i chrząstką tarczowatą tworzącą górną część krtani. Ze względu na swoje połączenie z wieloma mięśniami i więzadłami języka i gardła ma wpływ na ważne funkcje organizmu, w tym mowę i połykanie. Ból kości gnykowej może być spowodowany złamaniem tej struktury, które występuje bardzo rzadko, ale skutkuje poważnymi konsekwencjami zdrowotnymi.

Co to jest kość gnykowa?

Kość gnykowa jest niewielką w strukturą w kształcie podkowy. Leży w szyi, na poziomie trzeciego i czwartego kręgu szyjnego (między podstawą żuchwy, a chrząstką tarczowatą budującą krtań). Zaliczamy ją do kości czaszki.

Anatomia kości gnykowej

W budowie kości gnykowej możemy wyróżnić następujące elementy:

  • trzon – część środkowa kości gnykowej; ma wypukłą powierzchnię przednią i wklęsłą powierzchnię tylną,
  • dwa kolce większe – jeden po prawej, jeden po lewej stronie; wyrastają z górnej części kości gnykowej i są skierowane do tyłu; stanowią przyczepy dla wielu mięśni szyi,
  • dwa kolce mniejsze – ulokowane po obu stronach trzonu kości gnykowej, obok kolców większych, nieco wyżej od nich.

Kość gnykowa nie ma bezpośrednich połączeń z żadną inną kością. W swojej lokalizacji utrzymywana jest m.in. dzięki licznym mięśniom. Mięśnie, które mają swoje przyczepy w kości gnykowej możemy podzielić na trzy grupy:

  • mięśnie jamy ustnej i gardła, w tym zwieracz środkowy gardła, mięsień gnykowo-językowy, mięsień bródkowo-językowy,
  • mięśnie nadgnykowe, w tym mięsień dwubrzuścowy, rylcowo-gnykowy, żuchwowo-gnykowy, bródkowo-gnykowy,
  • mięśnie podgnykowe, w tym mięsień mostkowo-gnykowy, łopatkowo-gnykowy, tarczowo-gnykowy.

W utrzymywaniu kości gnykowej w jej typowym położeniu biorą udział także więzadła, m.in. więzadło rylcowo-gnykowe, które biegnie od kości skroniowej.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

młoda kobieta z ręką na szyi

Rozwój kości gnykowej

W rozwoju embrionalnym kość gnykowa powstaje z:

  • drugiej pary łuków skrzelowych – rogi mniejsze i górna część trzonu,
  • trzeciej pary łuków skrzelowych – rogi większe i dolna część trzonu.

Kostnienie rogów większych kości gnykowej zachodzi pod koniec prawidłowego czasu trwania ciąży, trzonu – w niedługim czasie po urodzeniu, a rogów mniejszych – w pierwszym lub drugim roku życia. U niemowląt kość gnykowa znajduje się wyżej niż u dorosłych (na poziomie drugiego i trzeciego kręgu szyjnego).

Funkcje kości gnykowej

Ze względu na swoje położenie wobec innych struktur anatomicznych i liczne połączenia z nimi, kość gnykowa bierze udział w wielu czynnościach związanych z działaniem narządów głowy i szyi.

Jej podstawową rolą jest zapewnianie punktu przyczepu dla języka, gardła i krtani. Odpowiada także do pewnego stopnia za zapobieganie zadławieniom i utrzymywanie drożności dróg oddechowych. Do innych funkcji kości gnykowej zaliczyć można udział w wytwarzaniu dźwięków i mowy, przeżuwaniu pokarmu oraz połykaniu. Ponadto dzięki połączeniom z żuchwą i kręgosłupem szyjnym wpływa na utrzymywanie pozycji głowy.

Ze względu na złożone funkcje kości gnykowej, urazy tej struktury mogą mieć groźne konsekwencje zdrowotne.

Złamanie kości gnykowej

Złamanie kości gnykowej najczęściej dotyczy rogów większych lub okolicy pomiędzy trzonem i rogami. Zdarza się rzadko ze względu na to, że struktura jest dobrze chroniona przez elementy kostne (żuchwę i kręgosłup szyjny). Poważne uszkodzenia powstają na skutek bardzo silnego urazu szyi.

Przyczyny złamania kości gnykowej

Złamanie kości gnykowej to typowy uraz, który obserwuje się w badaniu pośmiertnym u osób uduszonych lub zmarłych na skutek powieszenia. Zabójstwo lub samobójstwo są najczęstszymi przyczynami tego uszkodzenia.

Rzadziej złamanie kości gnykowej powstaje na skutek urazów odniesionych w wypadkach samochodowych lub podczas uprawiania sportów (koszykówki, sztuk walki, hokeja na lodzie). Opisano także przypadek złamania tej struktury podczas prób resuscytacji krążeniowo-oddechowej.

Objawy złamania kości gnykowej

Do objawów złamania kości gnykowej zaliczyć można:

  • ostry ból w okolicy kości gnykowej, który nasila się przy połykaniu i kaszlu,
  • obrzęk szyi,
  • trudności w mówieniu i połykaniu,
  • duszność.

Diagnostyka złamania kości gnykowej

Rozpoznanie złamania kości gnykowej jest zazwyczaj trudne, a dostępne metody różnicowania mogą nie dawać całkowitej pewności co do trafności postawionej diagnozy. Stosowane badania obejmują rentgen, tomografię komputerową oraz laryngoskopię.

Złamana kość / unsplash

Torbiel w okolicy kości gnykowej

Torbiel w środkowej części szyi to inny rodzaj nieprawidłowości związanej z kością gnykową. Początki procesu powstawania tego problemu mają miejsce w życiu płodowym, jednak same torbiele najczęściej diagnozuje się u osób w okresie dojrzewania. Torbiel środkowa szyi zlokalizowana jest często przed trzonem kości gnykowej lub przebiega przez niego. Wypełnia ją płyn śluzowo-surowiczy. Może powodować uwypuklanie się okolicy podbródka.

Leczenie torbieli środkowej szyi polega na jej całkowitym usunięciu chirurgicznym, czasami łącznie z fragmentami kości gnykowej.

 

Bibliografia:

  1. TeachMeAnatomy (2021) The Hyoid Bone.
  2. AlJulaih G. H., Menezes R. G. (2020) Anatomy, Head and Neck, Hyoid Bone, StatPearls.
  3. Keerthi R., Quadri A. (2016) Hyoid Bone Fracture: Associated With Head and Neck Trauma – A Rare Case Report, Journal of Maxillofacial and Oral Surgery, 15(2): 249-252.
  4. Janiak-Kiszka J., Kaźmierczak W. (2012) Diagnostyka i leczenie torbieli szyi, Otolaryngologia, 11(1): 13-16.

 

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Chwila relaksu dla szyi. Wystarczy 10 minut, by poczuć się lepiej

Kobieta siedzi w fotelu i trzyma się za głowę. Boli ją głowa. Ma kręcone włosy

Ratunku, głowa mi pęka! O nieoczywistych przyczynach bólu głowy mówi specjalistka fizjoterapii Katarzyna Kowalik

Jak dbać o szyję, zanim pojawi się ból?

Bandaż elastyczny. Samoprzylepny czy klasyczny? Kiedy użyć, jak założyć, ile kosztuje

Gospodarka wapniowo-fosforanowa – zaburzenia. Fosforany wapnia w moczu

Szklanka mleka

Hipokalcemia – objawy, leczenie. Co obniża poziom wapnia we krwi?

Biegacz trzyma się za bolące z tyłu kolano

Ból kolana – najczęstsze przyczyny, leczenie i rehabilitacja

ćwiczenia w domu

Kurza klatka piersiowa – przyczyny, ćwiczenia i leczenie

Kolana szpotawe u dzieci

Kolana szpotawe – przyczyny, wygląd i korygowanie u dziecka. Jakie ćwiczenia?

Mięśnie szyi – rodzaje, funkcje, ból. Jak je rozluźnić?

Kobieta siedzi w łóżku, trzyma się ręką za głowę

Często boli cię głowa? Lekarka wyjaśnia, kiedy powinnaś zgłosić się na pilną konsultację

Erytroblasty we krwi – czym są, badanie, normy

Kobieta

Czy antykoncepcja hormonalna jest przeciwwskazana przy migrenie? Wyjaśnia farmaceutka

Zwężenie tętnic szyjnych – przyczyny, objawy. Jak leczyć?

W jaki sposób nieświadomie robimy krzywdę swojej szyi? Ostrzega fizjoterapeuta Kamil Kozakowski

W jaki sposób nieświadomie robimy krzywdę swojej szyi? Ostrzega fizjoterapeuta Kamil Kozakowski

Kobieta z biżuterią na ręce

„Jeśli przytrafi wam się kiedyś uraz kończyny górnej, zdejmijcie wszelką biżuterię z ręki” – apeluje Pan Pielęgniarka

Magdalena Boczarska-Jedynak

„L4 jest dla chorych ostatecznością, by nikt nie wiedział, że ich nieobecność w pracy kolejny raz spowodowana jest migreną” – mówi neurolożka Magdalena Boczarska-Jedynak

Kobieta

„Obrzęki twarzy mogą zniknąć, gdy rozprawisz się z tymi napięciami” – pisze o napięciowym bólu głowy Pani Fizjotrener

Badania obrazowe – rodzaje, wskazania, przebieg badania

Babcia z wnuczką i psem

„Bądźcie w codziennym kontakcie ze swoimi seniorami, jeśli mieszkają sami” – apeluje pielęgniarz Mateusz Sieradzan

Odma podskórna – objawy, postępowanie, leczenie

Uraz głowy – rodzaje i udzielanie pierwszej pomocy

Amputacja urazowa – pierwsza pomoc poszkodowanemu

Tech-neck, czyli jak telefon komórkowy sprawia, że bolą cię plecy i rośnie drugi podbródek

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

MCV – morfologia, wyniki, norma. MCV podwyższone i za niskie

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

×