Przejdź do treści

Kość gnykowa – budowa, funkcje, złamanie i torbiel

Kość gnykowa – budowa, funkcje, złamanie i torbiel Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Chleb
Nadwrażliwość na gluten – sprawdź, czy to masz
Leki plus alkohol to zawsze niebezpieczne związki? Sprawdź, które lekarstwa nie lubią się z wyskokowymi trunkami
Kobieta
Stresujesz się? Oddychaj! Kasia Bem radzi, jak w prosty sposób się rozluźnić
Lekarka ze szczepionką
Od 12 kwietnia rusza nowy harmonogram zapisów na szczepienia przeciw COVID-19
Kobieta i mężczyzna
Kobiety z cukrzycą mogą bezpiecznie stosować antykoncepcję? Wyjaśnia diabetolożka Barbara Soróbka

Kość gnykowa jest strukturą anatomiczną znajdującą się w szyi, między podstawą żuchwy i chrząstką tarczowatą tworzącą górną część krtani. Ze względu na swoje połączenie z wieloma mięśniami i więzadłami języka i gardła ma wpływ na ważne funkcje organizmu, w tym mowę i połykanie. Ból kości gnykowej może być spowodowany złamaniem tej struktury, które występuje bardzo rzadko, ale skutkuje poważnymi konsekwencjami zdrowotnymi.

Co to jest kość gnykowa?

Kość gnykowa jest niewielką w strukturą w kształcie podkowy. Leży w szyi, na poziomie trzeciego i czwartego kręgu szyjnego (między podstawą żuchwy, a chrząstką tarczowatą budującą krtań). Zaliczamy ją do kości czaszki.

Anatomia kości gnykowej

W budowie kości gnykowej możemy wyróżnić następujące elementy:

  • trzon – część środkowa kości gnykowej; ma wypukłą powierzchnię przednią i wklęsłą powierzchnię tylną,
  • dwa kolce większe – jeden po prawej, jeden po lewej stronie; wyrastają z górnej części kości gnykowej i są skierowane do tyłu; stanowią przyczepy dla wielu mięśni szyi,
  • dwa kolce mniejsze – ulokowane po obu stronach trzonu kości gnykowej, obok kolców większych, nieco wyżej od nich.

Kość gnykowa nie ma bezpośrednich połączeń z żadną inną kością. W swojej lokalizacji utrzymywana jest m.in. dzięki licznym mięśniom. Mięśnie, które mają swoje przyczepy w kości gnykowej możemy podzielić na trzy grupy:

  • mięśnie jamy ustnej i gardła, w tym zwieracz środkowy gardła, mięsień gnykowo-językowy, mięsień bródkowo-językowy,
  • mięśnie nadgnykowe, w tym mięsień dwubrzuścowy, rylcowo-gnykowy, żuchwowo-gnykowy, bródkowo-gnykowy,
  • mięśnie podgnykowe, w tym mięsień mostkowo-gnykowy, łopatkowo-gnykowy, tarczowo-gnykowy.

W utrzymywaniu kości gnykowej w jej typowym położeniu biorą udział także więzadła, m.in. więzadło rylcowo-gnykowe, które biegnie od kości skroniowej.

młoda kobieta z ręką na szyi

Rozwój kości gnykowej

W rozwoju embrionalnym kość gnykowa powstaje z:

  • drugiej pary łuków skrzelowych – rogi mniejsze i górna część trzonu,
  • trzeciej pary łuków skrzelowych – rogi większe i dolna część trzonu.

Kostnienie rogów większych kości gnykowej zachodzi pod koniec prawidłowego czasu trwania ciąży, trzonu – w niedługim czasie po urodzeniu, a rogów mniejszych – w pierwszym lub drugim roku życia. U niemowląt kość gnykowa znajduje się wyżej niż u dorosłych (na poziomie drugiego i trzeciego kręgu szyjnego).

Funkcje kości gnykowej

Ze względu na swoje położenie wobec innych struktur anatomicznych i liczne połączenia z nimi, kość gnykowa bierze udział w wielu czynnościach związanych z działaniem narządów głowy i szyi.

Jej podstawową rolą jest zapewnianie punktu przyczepu dla języka, gardła i krtani. Odpowiada także do pewnego stopnia za zapobieganie zadławieniom i utrzymywanie drożności dróg oddechowych. Do innych funkcji kości gnykowej zaliczyć można udział w wytwarzaniu dźwięków i mowy, przeżuwaniu pokarmu oraz połykaniu. Ponadto dzięki połączeniom z żuchwą i kręgosłupem szyjnym wpływa na utrzymywanie pozycji głowy.

Ze względu na złożone funkcje kości gnykowej, urazy tej struktury mogą mieć groźne konsekwencje zdrowotne.

Złamanie kości gnykowej

Złamanie kości gnykowej najczęściej dotyczy rogów większych lub okolicy pomiędzy trzonem i rogami. Zdarza się rzadko ze względu na to, że struktura jest dobrze chroniona przez elementy kostne (żuchwę i kręgosłup szyjny). Poważne uszkodzenia powstają na skutek bardzo silnego urazu szyi.

Przyczyny złamania kości gnykowej

Złamanie kości gnykowej to typowy uraz, który obserwuje się w badaniu pośmiertnym u osób uduszonych lub zmarłych na skutek powieszenia. Zabójstwo lub samobójstwo są najczęstszymi przyczynami tego uszkodzenia.

Rzadziej złamanie kości gnykowej powstaje na skutek urazów odniesionych w wypadkach samochodowych lub podczas uprawiania sportów (koszykówki, sztuk walki, hokeja na lodzie). Opisano także przypadek złamania tej struktury podczas prób resuscytacji krążeniowo-oddechowej.

Objawy złamania kości gnykowej

Do objawów złamania kości gnykowej zaliczyć można:

  • ostry ból w okolicy kości gnykowej, który nasila się przy połykaniu i kaszlu,
  • obrzęk szyi,
  • trudności w mówieniu i połykaniu,
  • duszność.

Diagnostyka złamania kości gnykowej

Rozpoznanie złamania kości gnykowej jest zazwyczaj trudne, a dostępne metody różnicowania mogą nie dawać całkowitej pewności co do trafności postawionej diagnozy. Stosowane badania obejmują rentgen, tomografię komputerową oraz laryngoskopię.

Złamana kość / unsplash

Torbiel w okolicy kości gnykowej

Torbiel w środkowej części szyi to inny rodzaj nieprawidłowości związanej z kością gnykową. Początki procesu powstawania tego problemu mają miejsce w życiu płodowym, jednak same torbiele najczęściej diagnozuje się u osób w okresie dojrzewania. Torbiel środkowa szyi zlokalizowana jest często przed trzonem kości gnykowej lub przebiega przez niego. Wypełnia ją płyn śluzowo-surowiczy. Może powodować uwypuklanie się okolicy podbródka.

Leczenie torbieli środkowej szyi polega na jej całkowitym usunięciu chirurgicznym, czasami łącznie z fragmentami kości gnykowej.

 

Bibliografia:

  1. TeachMeAnatomy (2021) The Hyoid Bone.
  2. AlJulaih G. H., Menezes R. G. (2020) Anatomy, Head and Neck, Hyoid Bone, StatPearls.
  3. Keerthi R., Quadri A. (2016) Hyoid Bone Fracture: Associated With Head and Neck Trauma – A Rare Case Report, Journal of Maxillofacial and Oral Surgery, 15(2): 249-252.
  4. Janiak-Kiszka J., Kaźmierczak W. (2012) Diagnostyka i leczenie torbieli szyi, Otolaryngologia, 11(1): 13-16.

 

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Tech-neck, czyli jak telefon komórkowy sprawia, że bolą cię plecy i rośnie drugi podbródek

Wdowi garb – przyczyny, objawy, ćwiczenia, jak się pozbyć

Powięź – budowa, funkcje, choroby. Zapalenie powięzi

Kość promieniowa – budowa, rodzaje złamań, rehabilitacja

Kości stępu – budowa, objawy i leczenie złamania

Endarterektomia – co to jest, przebieg zabiegu, wskazania

Wrodzona łamliwość kości – objawy, typy, leczenie

Urwany film po alkoholu – czym jest i jak mu zapobiec

Ropień mózgu – przyczyny, objawy, leczenie i powikłania

Krwiak podtwardówkowy – przyczyny, objawy i leczenie

Monika Dziemidowicz / Archiwum prywatne

„Jedząc duże ilości mięsa, sami ‚okradamy się’ z wapnia”. Dietetyczka Monika Dziemidowicz o osteoporozie, cichym złodzieju kości

Kobieta stoi, ma zamknięte oczy

Jaki wpływ ma niewłaściwa postawa na ból głowy? Wyjaśnia fizjoterapeutka

wyspadek samochodowy

Wstrząs mózgu – przyczyny, objawy, pierwsza pomoc, leczenie

Badanie kości kobieta

Osteoporoza – przyczyny, objawy, leczenie i profilaktyka

Obolały kark, głowa i szyja. Jak sobie poradzić ze skutkami pracy siedzącej i stresu? Podpowiada Magdalena Mikołajczyk

Obolały kark, głowa i szyja. Jak sobie poradzić ze skutkami pracy siedzącej i stresu? Podpowiada Magdalena Mikołajczyk

Złamanie kręgosłupa - przyczyny i leczenie złamania kompresyjnego

Złamanie kręgosłupa – skutki. Czym jest złamanie kompresyjne?

Kobieta trzyma się za szyję

Ból i zesztywnienie mięśni karku – przyczyny, leczenie

Złamana kość / unsplash

Złamałaś kość, a teraz nie chce się zrastać? Ortopeda wyjaśnia, jak wygląda leczenie w takim przypadku

Osteofitoza – przyczyny, objawy, leczenie

Osteofitoza krawędziowa – przyczyny, objawy, leczenie

ból głowy

Napięciowy ból głowy – fakty. Przyczyny, objawy, leczenie

Kobieta stojąca w prawidłowej pozycji, oraz kobieta z lordozą

Lordoza szyjna – czym jest? Na czym polega jej zniesienie i spłaszczenie?

Ból żuchwy - przyczyny zależą od jego miejsca

Ból żuchwy – przyczyny bólu zależą od jego miejsca

Mała kość, duży problem. Nazywa się ją kością guziczną, choć „ogonowa“ brzmi zdecydowanie bardziej obrazowo

Mała kość, duży problem. Nazywa się ją kością guziczną, choć „ogonowa“ brzmi zdecydowanie bardziej obrazowo

młoda kobieta

Fosfataza alkaliczna – o czym nam mówi i jak interpretować wyniki?

Najpopularniejsze

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Saturacja — czym jest i jaką zbadać?

Saturacja – czym jest i jak ją zbadać? Jaki jest prawidłowy poziom saturacji?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kobieta i mężczyzna

Jak uprawiać seks analny, żeby nie bolało? Mamy kilka porad

ozdrowieńcy po COVID-19

Czy od ozdrowieńca możesz się zarazić koronawirusem? Wyjaśnia prof. Anna Boroń-Kaczmarska

Przelewanie w brzuchu – czy jest normalne? Co może oznaczać uczucie przelewania wody w brzuchu?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm